Члан 278 · Кривични законик Србије
Изазивање опште опасности
Кривична дела против опште сигурности људи и имовине
- Основни облик
- Затвор од 6 месеци до 5 година и новчана казна средње тешко
- Распон у члану
- Затвор до 10 година и новчана казна
- Гоњење
- Јавни тужилац, по службеној дужности
- Измене
- Сл. гласник 72/2009
Ко пожаром, поплавом, експлозијом, отровом или отровним гасом, радиоактивним или другим јонизујућим зрачењем, електричном енергијом, моторном силом или каквом другом општеопасном радњом или општеопасним средством изазове опасност за живот или тело људи или за имовину већег обима, казниће се затвором од шест месеци до пет година и новчаном казном.
Затвор од 6 месеци до 5 година и новчана казна
Казном из става 1. овог члана казниће се службено или одговорно лице које не постави прописане уређаје за заштиту од пожара, поплаве, експлозије, отрова или отровног гаса, радио-активних или других јонизујућих зрачења, електричне енергије или других опасних средстава или ове уређаје не одржава у исправном стању или их у случају потребе не стави у дејство или уопште не поступа по прописима или техничким правилима о мерама заштите и тиме изазове опасност за живот или тело људи или за имовину већег обима.
Затвор од 6 месеци до 5 година и новчана казна
Ако су дела из ст. 1. и 2. овог члана учињена на месту где је окупљен већи број људи, учинилац ће се казнити затвором од једне до осам година и новчаном казном.
Затвор од 1 године до 8 година и новчана казна
Ако је дело из става 1. овог члана учињено употребом ватреног оружја, учинилац ће се казнити затвором од две до десет година.
Затвор од 2 године до 10 година
Ако је дело из ст. 1, 3. и 4. овог члана учињено из нехата, учинилац ће се казнити затвором до три године.
Затвор до 3 године
Како људи описују ово дело
- „запалио контејнер па се запалила зграда“
- „бацио бомбу у двориште“
- „пуцао у ваздух на свадби“
- „палио стрњику па се запалила шума“
- „изазвао експлозију гаса у згради“
- „бацио молотовљев коктел на кућу“
Опиши своју ситуацију — Став показује могуће чланове и казну →
Шта судови стварно изричу
Правноснажно осуђена пунолетна лица, 2022–2024: 511 (од тога за покушај 7)
Кад је изречен затвор (134): најчешће 6–12 месеци (38 %); половина казни је до годину дана; просек око 1 година и 3 месеца (процена из распона).
Расподела трајања затвора
| до 2 месеца | 4 | 3 % |
|---|---|---|
| 2–3 месеца | 7 | 5 % |
| 3–6 месеци | 29 | 22 % |
| 6–12 месеци | 51 | 38 % |
| 1–2 године | 16 | 12 % |
| 2–3 године | 15 | 11 % |
| 3–5 година | 11 | 8 % |
| 5–10 година | 1 | 1 % |
Извор: Републички завод за статистику, билтен „Пунолетни учиниоци кривичних дела у Републици Србији“. Бројеви важе за цео члан — сви ставови и облици заједно — и не предвиђају исход појединачног предмета. Кућни затвор је казна затвора до једне године која се издржава у просторијама у којима осуђени станује. Завод објављује распоне, не појединачне казне.
Одлуке највишег суда уз овај члан (23)
- Кзз 283/2026 Врховни суд · 12.03.2026. · чл. 278 ст. 4 захтев одбачен Правноснажна казна: затвор 2 године
- Кзз 207/2026 Врховни суд · 10.03.2026. · чл. 278 ст. 4 захтев одбачен Правноснажна казна: затвор 2 године
- Кзз 137/2026 Врховни суд · 11.02.2026. · чл. 278 ст. 1 захтев одбијен
- Кзз 1437/2025 Врховни суд · 02.12.2025. · чл. 278 ст. 1 захтев одбијен
- Кзз 1373/2025 Врховни суд · 20.11.2025. · чл. 278 ст. 1 захтев усвојен, пресуда укинута
- Кзз 984/2025 Врховни суд · 21.10.2025. · чл. 278 ст. 5 захтев одбачен
- Кзз 1029/2025 Врховни суд · 02.10.2025. · чл. 278 ст. 5 захтев одбачен Правноснажна казна: условна осуда (утврђено 3 месеца затвора)
- Кзз 1123/2025 Врховни суд · 16.09.2025. · чл. 278 ст. 1 захтев одбијен
- Кзз 1035/2025 Врховни суд · 16.09.2025. · чл. 278 ст. 1 захтев одбачен
- Кзз 1040/2025 Врховни суд · 16.09.2025. · чл. 278 ст. 3 захтев одбачен
- Кзз 638/2025 Врховни суд · 29.05.2025. · чл. 278 ст. 1 захтев одбачен
- Кзз 644/2025 Врховни суд · 20.05.2025. · чл. 278 ст. 1 захтев одбијен Правноснажна казна: условна осуда (утврђено 1 година затвора) и новчана казна
- Кзз 518/2025 Врховни суд · 07.05.2025. · чл. 278 ст. 4 захтев одбијен
- Кзз 521/2025 Врховни суд · 29.04.2025. · чл. 278 ст. 4 захтев одбачен
- Кзз 42/2025 Врховни суд · 03.04.2025. · чл. 278 ст. 3 захтев одбачен Правноснажна казна: затвор 6 месеци и новчана казна
- Кзз 255/2025 Врховни суд · 19.03.2025. · чл. 278 ст. 3 захтев одбијен Правноснажна казна: кућни затвор 8 месеци и новчана казна
- Кзз 1043/2024 Врховни суд · 28.01.2025. · чл. 278 ст. 1
- Кзз 1639/2024 Врховни суд · 10.12.2024. · чл. 278 ст. 3 захтев одбијен Правноснажна казна: затвор 2 године и новчана казна
- Кзз 1293/2024 Врховни суд · 22.10.2024. · чл. 278 ст. 5 захтев одбијен
- Кзз 1301/2024 Врховни суд · 08.10.2024. · чл. 278 ст. 5 захтев одбијен Правноснажна казна: условна осуда (утврђено 3 месеца затвора)
- Кзз 1073/2024 Врховни суд · 18.09.2024. · чл. 278 ст. 4
- Кзз 823/2024 Врховни суд · 08.07.2024. · чл. 278 ст. 5 захтев одбијен Правноснажна казна: условна осуда (утврђено 2 месеца затвора)
- Кзз 42/12 Врховни касациони суд · 30.05.2012. · чл. 278 ст. 1 захтев одбијен
Списак је издвојен аутоматски из текста одлука: ознака, датум, члан из увода и исход из изреке. Исход се односи на правни лек (захтев или жалбу), не на кривицу. Казна се наводи само где је из образложења јасно да је правноснажна и да је највиши суд није мењао (један окривљени, једно дело). Ово су предмети који су стигли до највишег суда, па нису мерило уобичајене казне. Меродаван је текст одлуке.
Историја измена
Мењан 1 пут, последњи пут 2009. године.
- Измењен
Закон о изменама и допунама Кривичног законика · Сл. гласник РС 72/2009 · на снази од 11. септембра 2009.
- Првобитни текст
Кривични законик · Сл. гласник РС 85/2005 · на снази од 1. јануара 2006.
Текст сваке измене и првобитни текст члана из 2005. године доступни су у плану Про.
Шта треба знати
Пријава се подноси јавном тужиоцу или полицији
Кривична пријава се подноси надлежном јавном тужиоцу, писмено, усмено или другим средством; ако се преда полицији, она је прима и одмах доставља тужиоцу (чл. 280 и 281 Законика о кривичном поступку). Тужилац затим гони по службеној дужности. ЗКП чл. 280 · ЗКП чл. 281
Гоњење застарева за 5 година
Рок тече од извршења дела, а ако последица наступи касније — од дана кад је наступила; прекида се радњама органа гоњења, а у сваком случају истиче после 10 година (чл. 103 и 104). Закон за поједина дела предвиђа изузетке. КЗ чл. 103 · КЗ чл. 104
Кажњив је и покушај
Одговара и онај ко је дело започео, а није га довршио; казна може бити ублажена (чл. 30). КЗ чл. 30
Важи закон из времена кад је дело учињено
Ако је закон после тога мењан, примењује се онај који је најблажи за учиниоца (чл. 5). Овај члан је мењан (Сл. гласник 72/2009), па казна и опис дела зависе од тога када је дело учињено. Овде је приказан текст који важи данас. КЗ чл. 5
Честа питања
Која је казна за дело „Изазивање опште опасности“?
За основни облик (чл. 278 ст. 1 Кривичног законика) прописана је казна: затвор од 6 месеци до 5 година и новчана казна. Тежи и лакши облици имају друге распоне.
Ко покреће поступак за дело „Изазивање опште опасности“?
Јавни тужилац, по службеној дужности.
Када застарева гоњење за дело „Изазивање опште опасности“?
По општем правилу за 5 година од извршења дела (ако последица наступи касније — од тада), а у сваком случају после 10 година (чл. 103 и 104 Кривичног законика).
Која се казна најчешће изриче за дело „Изазивање опште опасности“?
За овај члан судови најчешће изричу: условна осуда (53 %); затвор у 26 % пресуда, најчешће 6–12 месеци. Податак је за сва правноснажно осуђена пунолетна лица у Србији 2022–2024 (511), за цео члан, према Републичком заводу за статистику; не предвиђа исход појединачног предмета.