Metodologija za obračun neovlašćeno utrošene električne energije

Član 1

Ovom metodologijom se utvrđuje način obračuna neovlašćeno utrošene električne energije.

Član 2

Neovlašćena potrošnja, u smislu ove metodologije je:

1. 1) potrošnja električne energije bez odobrenja za priključenje;
2. 2) potrošnja električne energije sa odobrenjem za priključenje pre ispunjenja uslova za priključenje;
3. 3) potrošnja električne energije nakon izvršene obustave isporuke električne energije;
4. 4) potrošnja električne energije bez mernog uređaja, mimo mernog uređaja ili preko mernog uređaja na kome je onemogućeno pravilno merenje ili registrovanje utrošene električne energije;
5. 5) potrošnja električne energije preko mernog uređaja na kome su oštećene ili nedostaju plombe operatora sistema i/ili na kome je krajnji kupac oštetio žig propisan zakonom o metrologiji, uz uslov da se utvrdi nepravilnost merenja električne energije;
6. 6) samovlasna zamena uređaja.

Član 3

(1) Neovlašćenu potrošnju utvrđuje operator prenosnog, odnosno distributivnog sistema u postupku redovne ili vanredne kontrole mernog mesta.

(2) Operator prenosnog, odnosno distributivnog sistema izvršiće obračun neovlašćeno utrošene električne energije na način utvrđen ovom metodologijom.

(3) Neovlašćena potrošnja obračunava se za period od dana kada je izvršena poslednja redovna, odnosno vanredna kontrola mernog mesta do dana kada je neovlašćeno korišćenje utvrđeno.

(4) Ukoliko operator sistema nije vršio redovnu, odnosno vanrednu kontrolu mernog mesta, u skladu sa zakonom (ili u rokovima propisanim zakonom), neovlašćeno utrošena električna energija se obračunava za period od najduže šest meseci.

Član 4

Obračun neovlašćeno utrošene električne energije vrši se za aktivnu električnu energiju i snagu.

Član 5

(1) Neovlašćeno utrošena aktivna električna energija obračunava se primenom prosečne mesečne cene balansne energije za smer regulacije na gore, uvećane za iznos prosečne mesečne cene pristupa sistemu za odgovarajuću kategoriju korisnika sistema, u periodu za koji je obračunato neovlašćeno korišćenje električne energije.

(2) Neovlašćeno korišćena snaga obračunava se primenom tarifa za tarifni element aktivna snaga za odgovarajuću kategoriju korisnika sistema u skladu sa metodologijom kojom se određuje cena pristupa sistemu za prenos, odnosno distribuciju električne energije koje važe na dan utvrđivanja neovlašćene potrošnje.

Član 6

(1) Neovlašćeno utrošena aktivna električna energija se, za svaki kalendarski mesec tokom perioda neovlašćene potrošnje, izračunava kao proizvod obračunske snage i ekvivalentnog broja časova korišćenja obračunske snage.

(2) Na naponu iznad 1 kV, obračunska snaga se utvrđuje kao proizvod instalisane snage elementa preko koga je korisnik priključen na sistem i faktora snage 0,95.

(3) Za neovlašćenu potrošnju na naponu do 1 kV, obračunska snaga se utvrđuje kao proizvod:

1. 1) nominalne struje glavnog osigurača (ili uređaja za ograničenje snage), nominalnog napona i broja faza, kada je neovlašćena potrošnja realizovana iza ispravnog glavnog osigurača (ili uređaja za ograničenje snage) ili
2. 2) trajno dozvoljene struje opterećenja provodnika preko koga se odvija neovlašćena potrošnja, nominalnog napona i broja faza, kada je neovlašćena potrošnja realizovana ispred glavnog osigurača (ili uređaja za ograničenje snage) ili isti nisu ispravni ili ne postoje.

(4) Ekvivalentni broj časova korišćenja obračunske snage iznosi:

1. 1) za domaćinstvo od 1. oktobra do 31. marta – 120 časova mesečno, odnosno 240 časova ako se za grejanje prostorija koristi električna energija;
2. 2) za domaćinstvo od 1. aprila do 30. septembra – 120 časova mesečno;
3. 3) ostali kupci, za rad u jednoj smeni – 240 časova mesečno;
4. 4) ostali kupci, za rad u dve smene – 400 časova mesečno;
5. 5) ostali kupci, za rad u tri smene – 500 časova mesečno;
6. 6) javno osvetljenje – 300 časova mesečno.

(5) U slučaju neovlašćene potrošnje električne energije iz člana 2. tač. 1) i 2) ove metodologije, obračun neovlašćeno utrošene aktivne električne energije vrši se prema kategoriji i grupi korisnika koja je zapisnički utvrđena.

(6) U slučaju neovlašćene potrošnje električne energije iz člana 2. tačka 3) ove metodologije, obračun neovlašćeno utrošene aktivne električne energije vrši se prema ispravno registrovanim podacima na mernom uređaju, uz uslov da na mernom uređaju postoje i nisu oštećene plombe operatora sistema i krajnji kupac nije oštetio žig propisan Zakonom o metrologiji.

(7) U slučaju neovlašćene potrošnje električne energije iz člana 2. tač. 3) do 6) ove metodologije, kada je zapisnikom o neovlašćenoj potrošnji konstatovano da se električna energija koristi za namenu koja je suprotna nameni određenoj odobrenjem za priključenje na prenosni odnosno distributivni sistem, obračun neovlašćeno utrošene aktivne električne energije vrši se prema kategoriji i grupi korisnika koja je zapisnički utvrđena.

Član 7

(1) Količina električne energije i snage za obračun neovlašćeno utrošene električne energije utvrđuje se kao razlika izračunate količine neovlašćeno utrošene električne energije i snage iz člana 6. ove metodologije i prethodno obračunate količine aktivne električne energije i snage.

(2) Za mesec u kojem je utvrđena neovlašćena potrošnja električne energije, ekvivalentni broj časova za obračun neovlašćene potrošnje električne energije utvrđuje se množenjem ekvivalentnog broja časova određenog na osnovu člana 6. sa količnikom broja dana proteklih u mesecu otkrivanja i ukupnog broja dana u tom mesecu.

Član 8

(1) Ova metodologija se objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srbije” i stupa na snagu danom objavljivanja.

(2) Broj 512/2021-D-01/6

(3) U Beogradu, 23. oktobra 2023. godine

(4) Savet Agencije za energetiku Republike Srbije

(5) Predsednik,

(6) Dejan Popović, s.r.