Odluka o izradi Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd - Požega

Na osnovu člana 24. stav 2. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, broj 47/03),

Vlada Republike Srbije, na predlog Republičke agencije za prostorno planiranje, donosi

ODLUKU

O IZRADI PROSTORNOG PLANA PODRUČJA POSEBNE NAMENE INFRASTRUKTURNOG KORIDORA BEOGRAD – JUŽNI JADRAN,

DEONICA BEOGRAD – POŽEGA

„Službeni glasnik RS“, broj 2 od 11.01.2005.

1. Pristupa se izradi Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega (u daljem tekstu: Prostorni plan).

2. Cilj donošenja Prostornog plana je utvrđivanje dugoročne koncepcije, planskih rešenja, režima i uslova korišćenja, organizacije, uređenja i zaštite prostora kojima se obezbeđuje prostorni razvoj i razmeštaj magistralnih i regionalnih infrastrukturnih sistema u koridoru i utvrđuju uslovi i pravila za njihovu izgradnju, rekonstrukciju i funkcionisanje, racionalno korišćenje i očuvanje poljoprivrednog zemljišta, vodnih i ostalih prirodnih resursa, razvoj i funkcionisanje aktivnosti, naselja, lokalnih infrastrukturnih sistema i objekata na području koridora, obezbeđenje saobraćajne, ekonomske, socijalne i drugih oblika integracije područja i šire zone uticaja infrastrukturnog koridora, zaštita i unapređenje životne sredine, prirodnih i nepokretnih kulturnih dobara i uređenje prostora na načelima održivog razvoja.

3. Područje Prostornog plana obuhvata delove teritorija grada Beograda i opština Ub, Lajkovac, Ljig, Gornji Milanovac, Čačak, Lučani i Požega, i to: na teritoriji grada Beograda, u opštini Surčin cele katastarske opštine Boljevci i Jakovo, u opštini Čukarica cele katastarske opštine Ostružnica, Umka, Velika Moštanica, Sremčica i Rušanj, u opštini Rakovica cele katastarske opštine Kneževac i Resnik; u opštini Obrenovac cele katastarske opštine Mala Moštanica, Barič, Mislođin, Belo Polje, Veliko Polje, Piroman i Brović; na teritoriji opštine Ub cele katastarske opštine Liso polje, Brgule, Šarbane, Stublenica, Paljuvi, Murgaš i Ruklada; na teritoriji opštine Lajkovac cele katastarske opštine Bajevac, Nepričava, Rubribreza, Donji Lajkovac i Ćelije; u opštini Lazarevac (grad Beograd) cele katastarske opštine Županjac, Čibutkovica, Barzilovica i Dudovica; na teritoriji opštine Ljig cele katastarske opštine Latković, Jajčić, Cvetanovac, Moravci, Ljig, Brančić, Gukoš, Dići, Donji Banjani i Lalinci; na teritoriji opštine Gornji Milanovac cele katastarske opštine Boljkovci, Ružići, Vrnčani, Ljevaja, Sinoševići, Takovo, Šarani, Semedraž i Brđani; na teritoriji opštine Čačak cele katastarske opštine Prislonica, Sokolići, Preljina, Rakova, Vranići, Ljubić, Trbušani, Prijevor, Rošci, Vidova, Vrnčani i Međuvršje; na teritoriji opštine Lučani cele katastarske opštine Dučalović, Dljin i Đerađ; na teritoriji opštine Požega cele katastarske opštine Tučkovo, Jelen Do, Gugalj, Prijanovići, Požega i Gorobilje.

Područje Prostornog plana dato je na grafičkom prikazu, koji je odštampan uz ovu odluku i čini njen sastavni deo.

4. Koncepcija Prostornog plana biće zasnovana na Prethodnoj studiji opravdanosti auto-puta Beograd – Južni Jadran, studijama i istraživanjima, urbanističkoj dokumentaciji i tehničkoj dokumentaciji urađenoj na nivou generalnih i idejnih projekata za magistralne infrastrukturne sisteme, komplekse i objekte, kao i proceni njihovog uticaja na životnu sredinu, prirodna i nepokretna kulturna dobra.

5. Nosilac izrade Prostornog plana je Republička agencija za prostorno planiranje.

6. Ministarstva, posebne organizacije, javna preduzeća i ustanove nadležne za poslove zaštite prirode, zaštite spomenika kulture, saobraćaja i telekomunikacija, poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, energetike i dr., dostaviće u roku od trideset dana od dana stupanja na snagu ove odluke sve raspoložive podatke, uslove i dokumentaciju iz delokruga svog rada nosiocu izrade Prostornog plana.

7. Rok za izradu i donošenja Prostornog plana je dvanaest meseci od dana stupanja na snagu ove odluke.

8. Sredstva za izradu Prostornog plana obezbediće Republička direkcija za puteve i Republička agencija za prostorno planiranje.

9. Predlog Prostornog plana biće izložen na javni uvid u trajanju od 30 dana u zgradama Skupštine grada Beograda i skupština opština Obrenovac, Ub, Lajkovac, Lazarevac, Ljig, Gornji Milanovac, Čačak, Lučani i Požega.

10. Program izrade Prostornog plana odštampan je uz ovu odluku i čini njen sastavni deo.

11. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 350-8520/2004-1

U Beogradu 29. decembra 2004. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik

Miroljub Labus, s.r.

PROGRAM

IZRADE PROSTORNOG PLANA PODRUČJA POSEBNE NAMENE INFRASTRUKTURNOG KORIDORA BEOGRAD – JUŽNI JADRAN,

DEONICA BEOGRAD – POŽEGA

UVODNE NAPOMENE

Program izrade Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega (u daljem tekstu: Program), pripremila je Republička agencija za prostorno planiranje.

Program je urađen u skladu sa odredbama člana 25. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, broj 47/2003) i čl. 29. i 30. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata („Službeni glasnik RS”, broj 60/2003).

Predmet Programa je izrada prostornog plana područja posebne namene za infrastrukturni koridor Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega.

Program je prezentiran u vidu celovitog teksta sa dve tabele i grafičkim prikazom u razmeri 1:500.000.

Program čini sastavni deo Odluke o izradi Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega.

VRSTA PLANSKOG DOKUMENTA

Odredbama člana 19. Zakona o planiranju i izgradnji (u daljem tekstu: Zakon), propisano je da se prostorni plan područja posebne namene donosi za područje koje zbog svojih karakteristika ima posebnu namenu koja zahteva poseban režim organizacije, uređenja, korišćenja i zaštite prostora. Odredbama člana 19. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata (u daljem tekstu: Pravilnik) propisano je da se za infrastrukturne koridore izrađuje prostorni plan područja posebne namene.

U skladu sa navedenim odredbama Zakona i Pravilnika potrebno je uraditi prostorni plan područja posebne namene sa sledećim nazivom: Prostorni plan područja posebne namene infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega (u daljem tekstu: Prostorni plan).

Vrsta planskog dokumenta – plan područja posebne namene je pored zakonske obaveze, određen i posebnom namenom prostora infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran.

Specifični infrastrukturni sistemi smešteni u infrastrukturni koridor u skladu sa odgovarajućim propisima i posebnim standardima, sami po sebi čine područje koridora prostorom posebne namene. Istovremeno, posebna namena se ogleda u strateškom značaju koridora na povezivanju deonice evropskog koridora H u Srbiji i Crnoj Gori sa mrežom infrastrukturnih sistema sa susednim, kao i sa evro – mediteranskim zemljama.

RAZLOZI ZA DONOŠENJE PLANSKOG DOKUMENTA

Osnovni razlog za izradu i donošenje Prostornog plana je stvaranje uslova za realizaciju nacionalnih, republičkih, regionalnih i lokalnih interesa na području infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran. Ovim prostornim planom razradiće se načela prostornog uređenja, utvrditi ciljevi prostornog razvoja, organizacija, zaštita, korišćenje i namena prostora, kao i drugi elementi značajni za područje infrastrukturnog koridora.

Značaj ovog koridora definisan je Prostornim planom Republike Srbije iz 1996. godine i Crne Gore (1997. godine). Kao osnovno strategijsko opredeljenje Prostornog plana Republike Srbije, definisano je postizanje većeg stepena ukupne funkcionalne integrisanosti prostora Republike Srbije uz obezbeđivanje uslova za znatno veće povezivanje Republike sa susednim i ostalim evropskim zemljama; takođe, poseban značaj za Republiku Srbiju ima povezivanje sa mediteranskim zemljama (preko luke Bar). Koridor planiranog autoputa Beograd – Južni Jadran jedan je od najznačajnijih strateških koridora u okviru saobraćajnog sistema Srbije i Crne Gore. On povezuje značajne društvene i privredne centre obe republike Državne zajednice Srbija i Crna Gora. Strategijske postavke su inicirale i težnju ka smanjenju prevelike koncentracije stanovništva i aktivnosti u dunavsko-savskom pojasu i u moravskoj zoni, kroz primenu principa policentričnog razvoja.

Razradom Prostornog plana Republike Srbije, na nivou prostornog plana područja posebne namene za infrastrukturni koridor, stvaraju se osnove za intenziviranjem aktivnosti na izradi urbanističke i tehničke dokumentacije planiranog koridora Beograd – Južni Jadran, njegovoj kompletnoj realizaciji, izgradnji i eksploataciji. Izradom Generalnog projekta autoputa E-763 Beograd – Južni Jadran na delu od Beograda do ukrštaja sa koridorom magistralnog puta M-5 ispunjen je preduslov u smislu postojanja prethodne dokumentacije i omogućeno pristupanje izradi Programa za izradu Prostornog plana i Prostornog plana infrastrukturnog koridora autoputa E-763 Beograd – Južni Jadran.

Prostornim planom utvrdiće se dugoročne osnove organizacije, korišćenja, uređenja i zaštite područja posebne namene infrastrukturnog koridora, obuhvatajući koridor autoputa i druge infrastrukturne sisteme. Prostornim planom utvrdiće se optimalni uslovi i pravila za izgradnju, korišćenje i održavanje infrastrukturnih sistema u infrastrukturnom koridoru, kao i povezivanje postojeće mreže infrastrukturnih sistema u jedinstven sistem.

OBUHVAT PROSTORNOG PLANA

Za potrebe pripreme Programa izrade Prostornog plana izdvajaju se dve teritorijalne celine u zavisnosti od faza izrade Prostornog plana, karakteristika i rasporeda naselja duž koridora, geomorfoloških karakteristika terena i celokupnih aktivnosti koje rezultiraju ishodišno-ciljnim putovanjima na području koridora.

Izdvajaju se dve osnovne teritorijalne celine: Područje grada Beograda i Područje južno od administrativnog područja grada Beograda.

Područje grada Beograda

Područja opština Surčin, Rakovica, Čukarica, Obrenovac i Lazarevac.

Na administrativnom području grada Beograda područje koridora je razmatrano kroz tri varijante: „Ostružničku”, „Surčinsku” i „Orlovačku”. Revizijom Generalnog projekta iz 2000. godine, izvršen je preliminarni izbor za „Ostružničku” varijantu, s tim što je naloženo da se kroz dalju izradu projektne dokumentacije na nivou idejnog projekta, ispitaju pogodnosti druge dve varijante i izvrši konačni izbor trase. S obzirom na visoku koncentraciju funkcija u Beogradskoj aglomeraciji, kao i činjenice da je Regionalnim prostornim planom administrativnog područja grada Beograda rezervisan prostor za „Surčinsku” varijantu, za potrebe izrade ovog programa ostavljena je mogućnost izbora optimalne varijante tokom izrade Prostornog plana, odnosno tehničke dokumentacije na nivou idejnog projekta.

Istovremeno, složenost ovog prostora ogleda se i u relativno visokom stepenu urbanizacije i gustoj koncentraciji industrijskih i energetskih sadržaja i potencijala, u kome dominira zona površinskih kopova Kolubarskog lignitskog basena, sa veoma strogim uslovima u smislu ukrštanja magistralnih mreža infrastrukture i planiranog korišćenja prostora. Geomorfološki uslovi ove deonice u izvesnoj meri su povoljni u smislu pronalaženja optimalnog rešenja i položaja infrastrukturnih sistema u infrastrukturnom koridoru.

Područje južno od administrativnog područja grada Beograda

Južno od administrativnog područja grada Beograda je prostor sa relativno niskim stepenom urbanizacije, ali sa dominantnim ograničenjima u geomorfološkom smislu.

Na potezu Ćelije – Ljig, koridor zahvata širu zonu postojećeg magistralnog puta M-22 dolinom reke Ljig; u zoni planinskih masiva Suvobor i Rudnik, područje koridora se svodi na doline reke Ljig i reke Dragobljice (dolinska trasa) sa fiksnom tačkom na prevoju Vrnčani; do Takova i Preljine zona zahvata doline reke Leskovice i reke Dičine; na potezu Čačak – Požega, dominante podceline u prostoru predstavljaju grad Čačak, doline reke Čemernice i reke Zapadne Morave, sa Ovčarsko-Kablarskom klisurom kao najsloženijom deonicom na celom putnom pravcu (složena geomorfološka ograničenja, prirodno dobro, kulturno-istorijska baština, hidrološki i hidroenergetski potencijali, infrastrukturni sistemi – magistralni put M-5, pruga Požega – Čačak i dr.)

Sa metodskog stanovišta utvrđuju se tri prostorne celine – područja u Prostornom planu.

Prvo, šire gravitaciono područje koridora – to je područje na kome se istražuje regionalni uticaj koridora na razvoj.

Drugo, područje koridora koje obuhvata prostor pod neposrednim uticajem infrastrukturnog koridora i preliminarno se definiše opštinama, odnosno granicama KO (po potrebi i šire) kroz koje prolazi infrastrukturni koridor.

Treće, područje Prostornog plana su po pravilu „sužena” područja koridora sa pojasom neposredne zaštite i obuhvataju područja sa dominantim ograničenjima (npr. urbana i urbanizovana područja, zaštićeni predeli i predeli složenih geomorfoloških karakterisitka terena i „područja specijalne namene” – područja u funkciji odbrane zemlje i sl.) koji neposredno tangiraju regulacioni pojas trase.

Preliminarni obuhvat područja Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega, preliminarno je određen teritorijama celih katastarskih opština i dat je u Tabeli 1.

Tokom izrade prostornog plana i projektne dokumentacije na nivou idejnog projekta potvrdiće se područje koridora, kao i trase autoputa E-763, deonica Beograd – Požega, na osnovu čega se može izvršiti korekcija obuhvata Prostornog plana.

Tabela 1. Tabelarni pregled preliminarnog obuhvata Prostornog plana

R.

br.

Opština

Cele katastarske opštine

Površina

(u km2)

1.

Surčin

(grad Beograd)

Boljevci i Jakovo

100

2.

Čukarica

(grad Beograd)

Ostružnica, Umka, Velika Moštanica, Sremčica i Rušanj

92

3.

Rakovica

(grad Beograd)

Kneževac i Resnik

24

4.

Obrenovac

(grad Beograd)

Mala Moštanica, Barič, Mislođin, Belo Polje, Veliko Polje, Piroman

89

5.

Ub

Liso polje, Brgule, Šarbane, Stublenica, Paljuvi, Murgaš i Ruklada

86

6.

Lajkovac

Bajevac, Nepričava, Rubribreza, Donji Lajkovac i Đelije

49

7.

Lazarevac

(grad Beograd)

Županjac, Čibutkovica, Barzilovica i Dudovica

54

8.

Ljig

Latković, Jajčić, Cvetanovac, Moravci, Ljig, Brančić, Gukoš, Dići, Donji Banjani i Lalinci

70

9.

Gornji Milanovac

Boljkovci, Ružići, Vrnčani, Ljevaja, Sinoševići, Takovo, Šarani, Semedraž i Brđani

107

10.

Čačak

Prislonica, Sokolići, Preljina, Rakova, Vranići, Ljubić, Trbušani, Prijevor, Rošci, Vidova, Vrnčani i Međuvršje

140

11.

Lučani

Dučalović, Dljin i Đerađ

31

12.

Požega

Tučkovo, Jelen Do, Gugalj, Prijanovići, Požega i Gorobilje

38

Ukupna površina preliminarnog područja Prostornog plana iznosi 880 km2.

PRAVNI OSNOV ZA IZRADU PROSTORNOG PLANA

Pravni osnov za izradu Prostornog plana sadržan je u odredbama:

Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, broj 47/2003), kojim je propisano da se prostorni plan područja posebne namene donosi za područje posebne namene infrastrukturnog koridora;

Zakona o prostornom planu Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 13/1996), kojim je propisano da se dugoročne osnove organizacije, uređenja i korišćenja prostora Republike Srbije, utvrđuju Prostornim planom Republike Srbije;

Članovi 16, 19, 20, 21, 22. i 23. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata („Službeni glasnik RS”, broj 60/2003) kojima je propisana sadržina prostornog plana područja posebne namene;

Zakona o putevima („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 52/91, 53/93, 67/93, 48/94, 42/98);

Zakona o železnici („Službeni glasnik RS”, br. 38/91, 41/91, 53/93, 67/93, 48/94);

Zakona o telekomunikacijama („Službeni glasnik RS”, br. 44/2003);

Zakona o transportu, distribuciji i korišćenju prirodnog gasa („Službeni glasnik RS”, br. 66/91, 53/93, 67/93, 48/94, 12/96);

Zakona o osnovama bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni list SFRJ”, br. 50/88, 63/88, 80/89, 29/90, 11/91 i „Službeni list SRJ”, br. 34/92, 13/93, 24/94, 41/94, 28/96 i 3/02);

Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima („Službeni glasnik SRS”, br. 53/82, 15/84, 5/86, 21/90 i „Službeni glasnik RS”, br. 28/91, 53/93, 67/93, 48/94 i 25/97);

Zakona o bezbednosti u železničkom saobraćaju („Službeni list SRJ”, br. 60/98 i 36/99);

Pravilnika o osnovnim uslovima koje javni putevi i njihovi elementi moraju da ispunjavaju sa stanovišta bezbednosti saobraćaja („Službeni list SFRJ”, br. 35/81 i 45/81);

Zakona o energetici („Službeni glasnik RS”, br. 84/04);

Zakona o elektroprivredi („Službeni glasnik RS”, br. 84/04);

Zakona o rudarstvu („Službeni glasnik RS”, br. 44/95);

Člana 15. Zakona o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 66/91, 83/92, 53/93, 67/93, 48/94, 44/95 i 53/95), kojim je propisano da se prostornim planom utvrđuju posebni režimi očuvanja i korišćenja područja zaštićenih prirodnih dobara, šuma, poljoprivrednog zemljišta, određuju područja ugroženih delova životne sredine i mere za sanaciju ovih područja, kao i mere i uslovi zaštite životne sredine;

Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94), kojim je propisano da se prostorni plan izrađuje na osnovu posebnih uslova za urećenje prostora, pribavljenih od zakonom ovlašćenih organa i organizacija;

Zakona o turizmu („Službeni glasnik RS”, broj 35/94, 38/94 i 48/99);

Zakona o banjama („Službeni glasnik RS”, br. 80/92);

Zakona o poljoprivrednom zemljištu („Službeni glasnik RS”, br. 49/92, 53/93, 67/93, 48/94, 46/95, 54/96 i 14/00);

Zakona o vodama („Službeni glasnik RS”, broj 46/91, 53/93, 67/93, 48/94 i 54/96);

Zakona o šumama („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 83/92, 54/93, 60/93 i 54/96);

Zakona o odbrani („Službeni list SRJ”, br. 43/94, 11/95, 28/96, 32/99, 44/99 i 3/02);

Zakona o odbrani („Službeni glasnik RS”, br. 45/91, 58/91, 53/93, 67/93 i 48/94);

Zakona o eksproprijaciji („Službeni glasnik RS”, br. 53/95, 16/01 i 23/01).

Planski osnov za izradu Prostornog plana sadržan je u odredbama Prostornog plana Republike Srbije, i to u:

– poglavlju IV.1 „Drumski saobraćaj”, kojim je propisano da auto-putske koridore u Republici Srbiji, u dugoročnom periodu čini i Beograd-Južni Jadran;

– poglavlju VII.5 „Donošenje prostornih planova za uže prostorne celine”, kojim je predviđeno donošenje prostornih planova infrastrukturnih koridora za magistralne pravce, u koje je svrstan i autoput Beograd – Južni Jadran.

PREDMET, CILJEVI I ZADACI PROSTORNOG PLANA

Predmet Prostornog plana je utvrđivanje strateškog socijalnog, ekonomskog i fizičkog razvoja područja infrastrukturnog koridora, u kome se nalaze naselja, različiti turistički sadržaji, veći kompleksi poljorivrednih i šumskih površina, ostali infrastrukturni sistemi od značaja za Republiku, sa utvrđivanjem režima organizacije, korišćenja, uređenja i zaštite područja infrastrukturnog koridora Beograd – Južni Jadran.

Izvršiće se valorizacija postojećih infrastrukturnih sistema, objekata u tehnološkoj funkciji infrastrukturnih sistema, uticaja infrastrukturnog koridora na procese urbanizacije, demografska kretanja, ekonomski razvoj u zoni koridora, kao i njihova međusobna sinhronizacija u vremenskom i prostornom smislu.

Koridor autoputa je definisan Prostornim Planom Republike Srbije na potezu Beograd – Obrenovac – Ljig – Takovo – Čačak – Požega, i za tu deonicu je urađena tehnička dokumentacija na nivou generalnog projekta.

Ciljevi izrade Prostornog plana

1. Uspostavljanje dugoročne strategije razvoja prostora kroz koji prolazi infrastrukturni koridor, sa utvrđivanjem neophodnog prostora za tehnološko i funkcionalno odvijanje saobraćaja;

2. Definisanje infrastrukturnog koridora i obezbeđivanje prostora za tehnološko funkcionisanje koridora sa svim pratećim sadržajima;

3. Definisanje režima korišćenja i zaštite infrastrukturnog koridora;

4. Definisanje odnosa sa ostalim namenama i infrastrukturnim sistemima u neposrednom kontaktu;

5. Utvrđivanje planskih rešenja kojima se rezerviše prostor za infrastrukturni koridor, utvrđuje poseban režim zaštite koridora i kontaktnih područja, obezbeđuju uslovi za ukrštanja i prolaze itd.;

6. Funkcionalni razmeštaj postojećih namena, planiranje novih kompatibilnih namena (sadržaja), eventualno izmeštanje nekih sadržaja iz koridora, u slučaju funkcionalnih ili drugih konflikata.

Zadaci Prostornog plana

1. Planiranje racionalnog korišćenja prostora, prirodnih potencijala, i infrastrukturnih sistema, primenom principa održivog razvoja;

2. Eliminisanje međusobnih negativnih uticaja planiranog infrastrukturnog koridora i okoline;

3. Definisanje odnosa između izvorišta vodosnabdevanja, velikih rudnih nalazišta i infrastrukturnog koridora, kao interaktivnih i povratnih uticaja;

4. Definisanje planskih rešenja i mera zaštite životne sredine;

5. Ravnomerniji razmeštaj stanovništva i njegovo intenzivnije obnavljanje, brži razvoj strateških centara i podcentara koji će podstaći usklađeniji razvoj mreže naselja, racionalna prostorna organizacija privrednih veza u mreži centara i kao posebno značajan cilj čvršće povezivanje gradova u regionima i makrocelinama zbog čega je neophodno planirati odgovarajuću saobraćajnu infrastrukturu;

6. Uređenje i zaštita teritorija unutar granica koridora koji delom zahvata površine označene kao turističke zone drugog stepena, u okviru kojih se nalaze banjska mesta – kategorije međunarodnih i nacionalnih banja I stepena;

7. Usmeravanje razvoja industrijskih centara unutar koridora;

8. Utvrđivanje vrednosti pojedinačnih spomenika kulture ili grupa spomenika, pri čemu akcenat u valorizaciji i kategorizaciji treba dati oblastima postojećih ili očekivanih promena. Zbog eventualnih nepovoljnosti prolaska trase posebno treba obratiti pažnju na dobra od izuzetnog značaja koja se nalaze izvan gradskih područja;

9. Utvrđivanje smernica i osnova za izmenu i dopunu važećih planskih dokumenata, razradu ovog prostornog plana na nivou planova detaljne regulacije, kao i dalju razradu na nivou tehničke dokumentacije.

OSNOVNI PROBLEMI I OGRANIČENJA

Program polazi od pretpostavke da su ograničenja i problemi koji iz njih proizilaze u prostoru, koji je ovim planom obuhvaćen, u većoj meri definisani u Generalnom projektu autoputa Beograd – Južni Jadran na delu od Beograda do ukrštaja sa koridorom magistralnog puta M-5. Postojeći podaci moraju tokom izrade analitičko-dokumentacione osnove biti provereni, potvrđeni i dopunjeni novim ažurnim informacijama, s obzirom na vremensku distancu izrade Generalnog projekta autoputa Beograd – Južni Jadran na delu od Beograda do ukrštaja sa koridorom magistralnog puta M-5.

Program podrazumeva korišćenje standardnih metoda i uobičajenih tehnika obrade podataka iz dokumentacione osnove pri izradi delova koji se odnose na konflikte u prostoru tj. ograničenja i probleme koji iz njih proizilaze. Programom se definiše osnovna podela mogućih ograničenja u prostoru na:

1) Prirodna;

2) Naseljska (obuhvaćena i ostala stvorena);

3) Usled postojanja zaštićenih prirodnih i kulturnih dobra;

4) Zaštitom životne sredine na principima održivog razvoja.

POTENCIJALI PLANSKOG PODRUČJA I PRIORITETI

Geografskim položajem Srbija i Crna gora se može svrstati u grupu podunavskih, balkanskih i južno-evropskih država sa mogućnošću izlaska na tri „mora”: Dunav (označen kao koridorski pravac), Egejsko more (nastavkom koridora H) i Južni Jadran. Za utvrđivanje strategije razvoja neophodno je tretirati podjednako sve predočene mogućnosti uz akcenat na vezu Srbije i Južnog Jadrana, kako zbog značajnih ekonomskih prednosti tako i zbog postojećih etničko-istorijskih razloga.

Postojeća putna mreža posmatrana na pravcu Beograd – Južni Jadran u većoj meri prikazuje prekid (savremene, brze i efikasne) veze nego njeno stvarno postojanje.

Ovim programom se definiše obuhvat Prostornog plana autoputa Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega kao područje od izuzetnog značaja za razvoj Srbije i Crne Gore.

Odrednicama koje slede, autoput Beograd – Južni Jadran se svrstava u kategoriju prioritetnih projekata. Ove postavke sadržane su u integracionim i razvojnim potencijalima, koji se šire gledano, u većoj meri preklapaju:

Integracioni potencijali

Putni pravac Beograd – Južni Jadran značajan je u okviru osnovne putne mreže Srbije i Crne Gore, mreže E puteva (središnje, jugoistočne i istočne Evrope) i mreže sistema TEM puteva.

Međunarodi integracioni potencijal auto- puta Beograd – Južni Jadran je u sastavu Transevropske magistrale (TEM- čiji je krak), a koja povezuje severnu i južnu Evropu ovim pravcem, pruža evropsku, a preko luke bar i mediteransku orijentaciju naše zemlje, dok kroz povezivanje luke Bar sa lukom Beograd na Dunavu povezuje Podunavlje sa Mediteranom. Koridor ovog puta omogućava i odgovarajuće veze prema Bosni, Republici Srpskoj i Albaniji preko sistema postojeće mreže puteva.

Razvojni potencijali

U sistemu putne mreže Srbije i Crne Gore, ovaj putni pravac, odnosno koridor predstavlja osnovnu vezu na pravcu sever – jug koji povezuje Vojvodinu, Beograd, zapadnu i centralnu Srbiju, područje jugozapadne Srbije sa Crnom Gorom, Jadranskim morem i lukom Bar.

Značaj na dinamizaciji sveobuhvatnih razvojnih procesa u regionima kroz koje pravcem sever-jug auto-put prolazi (ili ih tangira) je nesporan, međutim on treba da predstavlja i osnovu povezivanja i aktiviranja regona Srbije pravcem istok – zapad. Planiranjem i izgradnjom bočnih saobraćajnica koje bi se nastavljale auto-putem E-763 ostvario bi se višestruki efekat na lokalnom (državnom ili republičkom nivou) i međunarodnom povezivanju naše zemlje. Projekat takvog značaja je „Šumadijska magistrala” čija je planska i projektna dokumentacija u fazi izrade.

Autoput E-763 predstavlja, u grupi drumskih tranzitnih turističkih pravaca, jedan od prioriteta u planu turističke ponude do 2010 godine. Teritorija unutar granica koridora delom zahvata površine označene kao značajne turističke zone.

Na području koridora postoji ukrštanje planiranog autoputa E-763 sa postojećim magistralnim putevima u blizini Obrenovca, Lajkovca, Ljiga, Ovčar Banje, i sa postojećom prugom kod Lajkovca i Ovčara.

Autoputem Beograd – Južni Jadran se u perspektivi ostvaruje najbrža kopnena veza Bliskog istoka i Evrope preko južne Italije i dalje autostradom „Sunce” ka centralnim delovima zapadne Evrope.

Nastavak ovog koridora severno prema Novom Sadu i Subotici odnosno Mađarskoj, pravcem međunarodnog puta E-75 predstavlja u evropskim okvirima najkraću vezu srednje, severoistočne i istočne Evrope sa Jadranskim morem, lukom Bar i južnom Italijom trajektnom vezom Bar-Bari kao i Albanijom krakom Podgorica-Tuzi (granica SCG i Albanije). Ovaj pravac predstavlja jedan od prioriteta u planu turističke ponude do 2010. godine. Teritorija u granicama koridora delom zahvata površine označene kao značajne turističke zone.

Na području koridora postoji ukrštanje planiranog autoputa E-763 sa postojećim magistralnim putevima u blizini Obrenovca, Lajkovca, Ljiga, Ovčar Banje, i sa postojećom prugom kod Lajkovca i Ovčara.

PREGLED I OCENA POSTOJEĆE DOKUMENTACIJE I PODLOGA

Preliminarna evidencija i ocena raspoložive dokumentacije za izradu Prostornog plana obuhvata:

Prostorne i urbanističke planove

Za izradu Prostornog plana relevantni su sledeći prostorni planovi i urbanistički planovi: Prostorni plan Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 13/1996); Regionalni prostorni plan grada Beograda, („Službeni list grada Beograda”, broj 10/2004); Regionalni prostorni plan Kolubarskog okruga pogođenog zemljotresom („Službeni glasnik RS”, broj 70/2002); radna verzija Strategije razvoja, uređenja i zaštite planskog područja (Prostorni plan područja eksploatacije Kolubarskog lignitskog basena); Prostorni plan opštine Lučani; Prostorni plan opštine Mionica, 1981.; Prostorni plan opštine Ub, 1992.; Generalni plan grada Beograda 2003.; Generalni urbanistički plan Obrenovca, 1997.; Generlani urbabnistički plan Lazarevca, 1983.; Generalni urbanistički plan Lajkovca, 1995.; Generalni urbanistički plan Ljiga, 1992.; Generalni urbanistički plan Požege; Generalni urbanistički plan Lučana; Generalni urbanistički plan Čačka.

Plansko-razvoje dokumente i osnove razvoja

Plansko – razvojni dokumenti relevantni za izradu Prostornog plana su:

1. Nacionalna strategija upravljanja otpadom (2003);

2. Vodoprivredna osnova Republike Srbije („Službeni glasnik RS", broj 11/02);

3. Strategija privrednog razvoja Srbije do 2010. godine (2003);

4. Srednjoročni program ekonomskog razvoja Srbije 2003–2008. (2003);

5. Strategija razvoja energetike (2003);

6. Strategija i politika trgovine Republike Srbije (2003);

7. Politika naučnog i tehnološkog razvoja Srbije (2003); i dr.

Osnove razvoja relevantne za izradu Prostornog plana su i raspolažive šumsko-privredne, lovno-privredne i vodoprivredne osnove za plansko područje.

Podatke o stanovništvu, aktivnostima i prostoru

Demografski podaci za potrebe izrade Prostornog plana zasnivaće se na podacima Republičkog zavoda za statistiku, Popis 2002. godine, kao i podacima o aktivnostima za nivo opština, a nedostajući podaci za nivo naselja biće obezbeđeni priređivanjem i anketiranjem.

Podaci o prostoru, podaci o prirodnim uslovima preuzeće se iz dokumentacije planova, studija, istraživačkih kuća, autora i dr., a podaci o stvorenim uslovima obezbediće se terenskim istraživanjima uz korišćenje dokumentacije planova, geodetskih podataka po katastarskim opštinama i dr.

Podloge

Za potrebe izrade Prostornog plana koristiće se postojeće upotrebljive geodetske podloge, kao i topografske karte u razmeri 1:50 000 (TK 50) i to, sledeći listovi: 428 Šabac, list 4 (428-4), 429 Beograd, list 3 (429-3), 478 Valjevo, list 2 i list 4 (478-2 i 478-4), 479 Lazarevac, list 1 i list 3 (479-1 i 479-3), 528 Užice, list 2 i list 4 (528-2 i 528-4), 529 Čačak, list 1, list 2 i list 3 (529-1, 529-2 i 529-3). Prosečna starost sadržaja listova je 19 godina, štampanih u boji (7 boja) formata 50 x 70 cm, sa prikazanom teritorijom površine po listu oko 550 km2. Karte su u analognom obliku i po potrebi se može sadržaj svakog lista skenirati. Istovremeno koristiće se karte i u digitalnom obliku, kao i po mogućstvu aerofoto i satelitski snimci. Nosioci izrade ranije tehničke dokumentacije (Saobraćajni institut CIP i Institut za puteve) raspolažu upotrebljivim podlogama, kartama i grafičkim prilozima za područje Prostornog plana.

Druge obaveze

U toku izrade ovog programa niz zakona je u proceduri pripreme i međuresornog usaglašavanja. Primera radi, set zakona o zaštiti životne sredine (Nacrt zakona o zaštiti životne sredine, Nacrt zakona o proceni uticaja na životnu sredinu, Nacrt zakona o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine i Nacrt zakona o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu) može da po stupanju na snagu bitno odrede dinamiku i sadržaj Prostornog plana. U tom smislu, poseban deo (aneks) analitičko dokumentacione osnove Prostornog plana predstavljaće strateška procena uticaja na životnu sredinu, odnosno Izveštaj o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu. Skraćena verzija biće sastavni deo tekstualnog dela Prostornog plana, odnosno pogavlja o zaštiti životne sredine, koje će između ostalog biti obrađeno metodama i na način koji se primenjuje u strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu.

SADRŽAJ PROSTORNOG PLANA PODRUČJA

POSEBNE NAMENE

Prostorni plan će sadržati:

TEKSTUALNI DEO

I. Polazne osnove

1. Opis granice područja prostornog plana;

2. Obaveze, uslove i smernice iz planskih dokumenata višeg reda i susednih područja;

3. Skraćeni prikaz postojećeg stanja (prirodni resursi, stanovništvo, mreža i funkcije naselja, ruralna područja, privredne delatnosti, uslužne delatnosti i javne službe, saobraćaj i infrastrukturni sistemi, životna sredina, prirodna i kulturna dobra i td.);

4. Ograničenja i potencijali područja prostornog plana.

II. Ciljevi prostornog razvoja

1. Opšti i posebni ciljevi;

2. Ciljevi razvoja po pojedinim oblastima.

III. Pravila korišćenja, uređenja i zaštite planskog područja

1. Korišćenje i zaštita prirodnih resursa;

2. Razvoj i uređenje mreže naselja;

3. Prostorni razvoj i uređenje ruralnih područja;

4. Prostorni razvoj i razmeštaj privrednih delatnosti;

5. Prostorni razvoj i razmeštaj uslužnih delatnosti i javnih službi;

6. Prostorni razvoj, razmeštaj i korišćenje infrastrukturnih sistema;

7. Zaštita životne sredine;

8. Zaštita prirodnih i kulturnih dobara;

9. Korišćenje i uređenje prostora od interesa za odbranu zemlje i zaštitu od elementarnih nepogoda.

IV. Implementacija prostornog plana

1. Lista prioritetnih aktivnosti za implementaciju prostornog plana;

2. Učesnici u implementaciji prostornog plana;

3. Mere i instrumenti za implementaciju prostornog plana;

4. Ugovor o implementaciji prostornog plana.

Pored navedenih elemenata Prostorni plan sadržaće i mere i instrumente, kao i pravila za prostornu, tehnološku ili funkcionalnu vezu koridora sa neposrednim okruženjem i položaj, uređenje i korišćenje objekata i površina u koridoru.

GRAFIČKI DEO

Grafički deo prostornog plana sadržaće referalne karte u razmeri 1:100.000, i to:

1. Posebna namena prostora (položaj infrastrukturnih sistema u infrastrukturnom koridoru);

2. Mreža naselja, funkcija, javnih službi i infrastrukturnih sistema;

3. Prirodni resursi i ruralna područja, zaštite životne sredine i prirodnih i kulturnih dobara;

4. Plan pratećih sadržaja autoputa E-763 Beograd – Južni Jadran, deonica Beograd – Požega.

DINAMIKA REALIZACIJE OSNOVNIH FAZA IZRADE PLANA

Faze izrade Prostornog plana su:

I. Strategija razvoja planskog područja

II. Predlog prostornog plana

Izrada i donošenje Prostornog plana, odvijaće se po sledećoj dinamici:

I. STRATEGIJA RAZVOJA PLANSKOG PODRUČJA

– Izrada radne verzije Strategije razvoja planskog područja

(interpretacija rezultata analize postojeće dokumentacije za plansko područje i rezultata urađenih ekspertiza po različitim oblastima; opis stanja, potencijala i ograničenja na planskom području; predlog osnovnih i posebnih ciljeva; predlog osnovnih pravila korišćenja, uređenja, zaštite i razvoja planskog područja; evidencija i mogućnost rešavanja konflikata u prostoru na principima održivog razvoja; varijante razvoja; smernice za izbor prioriteta i prioriteti razvoja; drugi elementi od značaja za izradu prostornog plana)

Rok: 3 meseca

– Stručna kontrola Strategije razvoja planskog područja i usaglašavanje stavova lokalne samouprave i korisnika prostora

Rok: 1 mesec

– Izrada finalne verzije Strategije razvoja planskog područja

Rok: 15 dana

II. PREDLOG PROSTORNOG PLANA

– Izrada radne verzije Predloga Prostornog plana

Rok: 3 meseca

– Stručna kontrola radne verzije Predloga Prostornog plana

Rok: 1 mesec

– Izrada finalne verzije Predloga Prostornog plana

Rok: 15 dana

– Obavljanje javnog uvida

Rok: 1 mesec

– Finalna redakcija Prostornog plana

Rok: 1 mesec

– Donošenje Prostornog plana

Rok: 1 mesec

Ukupan rok za izradu Prostornog plana u svim fazama planiran je na 12 meseci.

Od toga, rok za izradu Strategije razvoja planskog područja i Predloga Prostornog plana planiran je na 7 meseci, a rok za proceduru stručne kontrole, javnog uvida, finalne redakcije i donošenja Prostornog plana je 5 meseci.

FINANSIJSAKA SREDSTVA POTREBNA ZA IZRADU PLANA

Za potrebe Programa izrade Prostornog plana izvršena je preliminarna procena minimalnih potrebnih finansijskih sredstava. Procena je izvršena na osnovu Odluke Upravnog odbora Inženjerske komore Srbije broj 342/1-13 od 29. januara 2004. godine o minimalnim cenama za izradu prostornih planova područja posebne namene – područja infrastrukturnih koridora.

PROCENJENA MINIMALNA SREDSTVA ZA IZRADU PLANA iznose 6.555.000,00 din. (ažuriranje podloga i podataka, stručne usluge eksternih institucija i eksperata, izrada plana i dr.). Sredstva u visini od po 50% obezbediće Republička agencija za prostorno planiranje i Republička direkcija za puteve.

Prema osnovnim fazama izrade Prostornog plana daje se sledeći raspored procene potrebnih sredstava:

Tabela 2. Procena finansijskih sredstava potrebnih za izradu Prostornog plana

Br. faze

Naziv faze

(%)

Fin. sredstva

u dinarima

I

faza:

Strategija razvoja planskog područja

do 40 %

2.565.000,00

II

faza:

Predlog Prostornog plana

od 55 %

do 60 %

3.705.000,00

III

faza:

Isporuka Prostornog plana

do 5 %

285.000,00

UKUPNO:

6.555.000,00