Odluka o izradi prostornog plana područja posebne namene manastira Žiča

Na osnovu člana 46. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US, 24/11, 121/12, 42/13 – US, 50/13 – US, 98/13 –US, 132/14, 145/14, 83/18, 31/19, 37/19 – dr. zakon, 9/20, 52/21, 62/23 i 91/25) i člana 43. stav 1. Zakona o Vladi („Službeni glasnik RS”, br. 55/05, 71/05 – ispravka, 101/07, 65/08, 16/11, 68/12 – US, 72/12, 7/14 – US, 44/14 i 30/18 – dr. zakon),

Vlada donosi

ODLUKU

o izradi Prostornog plana područja posebne namene manastira Žiča

"Službeni glasnik RS", broj 53 od 12. juna 2026.

1. Pristupa se izradi Prostornog plana područja posebne namene manastira Žiča (u daljem tekstu: Prostorni plan).

2. Okvirna granica Prostornog plana obuhvata delove teritorije grada Kraljeva, i to delove katastarskih opština Kruševica i Gotovac Gokčanica.

Okvirna granica obuhvata Prostornog plana data je u Prilogu – Grafički prikaz okvirne granice obuhvata Prostornog plana, koji je odštampan uz ovu odluku i čini njen sastavni deo. Konačna granica obuhvata Prostornog plana biće definisana Nacrtom Prostornog plana.

3. Uslovi i smernice planskih dokumenata višeg reda za izradu Prostornog plana, sadržani su u:

1) Zakonu o Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine („Službeni glasnik RS”, broj 88/10), kojim je utvrđeno: da uspešan prostorni razvoj Republike Srbije, zahteva dostizanje serije osnovnih ciljeva, među kojima je zaštićeno i održivo korišćeno prirodnog i kulturnog nasleđa i predela; da je osnovni cilj da se kulturno nasleđe artikuliše kao razvojni resurs, i time zaštiti, uredi i koristi na način koji će doprineti uspostavljanju regionalnog i lokalnog identiteta u skladu sa evropskim standardima zaštite; da manastir Žiča sa neposrednom okolinom čini sagledivu kulturno-pejzažnu celinu Raškog upravnog okruga.

2) Uredbi o utvrđivanju Regionalnog prostornog plana za područje Šumadijskog, Pomoravskog, Raškog i Rasinskog upravnog okruga („Službeni glasnik RS”, broj 39/14), kojom je utvrđeno: da je kulturno nasleđe područja Prostornog plana raznovrsno i vredno, da predstavlja značajan izvor identiteta kao i značajan potencijal regionalnog razvoja i razvoja Republike Srbije; da uspešan prostorni razvoj Republike Srbije zahteva da se kulturno nasleđe artikuliše kao razvojni resurs, i time zaštiti, uredi i koristi na način koji će doprineti uspostavljanju regionalnog i lokalnog identiteta u skladu sa evropskim standardima zaštite; da je manastir Žiča prva srpska arhiepiskopija i nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja, i deo evropskog puta kulture Transromanika.

Izrada Prostornog plana zasniva se na planskoj, studijskoj, tehničkoj i drugoj dokumentaciji, Odluci o utvrđivanju nepokretnih kulturnih dobara od izuzetnog značaja i od velikog značaja („Službeni glasnik SRS”, br. 14/79 i 30/89), Rešenju Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture NR Srbije broj 422/47 od 25. oktobra 1947. godine, rezultatima dosadašnjih istraživanja i važećim dokumentima u Republici Srbiji.

4. Planiranje, korišćenje, uređenje i zaštita prostora zasniva se na principima uređenja i korišćenja prostora utvrđenim članom 3. Zakona o planiranju i izgradnji i članom 55. Zakona o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 91/10 – ispravka, 14/16, 95/18 – dr. zakon i 71/21).

5. Vizija i dugoročni cilj razvoja donošenja Prostornog plana je obezbeđenje prostornih uslova za ostvarenje posebne namene područja.

6. Konceptualni okvir planiranja, korišćenja, uređenja i zaštite područja Prostornog plana, zasniva se na: obezbeđenju uslova za plansko korišćenje područja posebne namene, odnosno manastira Žiča, nepokretnog kulturnog dobra od izuzetnog značaja; odredbama člana 14. Zakona o kulturnom nasleđu („Službeni glasnik RS”, broj 129/21), prema kojima je sastavni deo nepokretnog kulturnog dobra zaštićena okolina i pokretne stvari, kao i da zaštićena okolina nepokretnog kulturnog dobra uživa zaštitu kao i kulturno dobro. Prostorni plan će sadržati elemente detaljne regulacije, saglasno odredbama člana 35. stav 9. Zakona o planiranju i izgradnji.

7. Rok za izradu Nacrta Prostornog plana je 12 meseci od dana stupanja na snagu ove odluke.

8. Sredstva za izradu Prostornog plana obezbeđuje Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije.

9. Nosilac izrade Prostornog plana je Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije.

Nosilac izrade Prostornog plana dužan je da obezbedi pribavljanje mišljenja, uslova i saglasnosti nadležnih organa i organizacija propisanih zakonom, kao i da obezbedi saradnju i usaglašavanje stavova sa svim relevantnim subjektima planiranja.

10. Organi, organizacije i javna preduzeća koji su ovlašćeni da utvrđuju uslove za zaštitu i uređenje prostora i izgradnju objekata, u fazi izrade ili izmene planskih dokumenata, dužni su da na zahtev nosioca izrade Prostornog plana, u roku od 30 dana, dostave sve tražene podatke bez naknade.

Ovlašćeni organi iz stava 1. ove tačke ustupiće, na zahtev Agencije za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije, postojeće kopije topografskog i katastarskog plana, odnosno digitalne zapise, odnosno katastar podzemnih instalacija, kao i ortofoto snimke, u roku od 30 dana bez naknade.

11. Odluka o nepristupanju izradi strateške procene uticaja Prostornog plana područja posebne namene sa elementima detaljne regulacije za nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja manastira Žiča i okoline na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 19/26), čini sastavni deo ove odluke.

12. Nacrt Prostornog plana biće izložen na javni uvid u trajanju od 30 dana u sedištu jedinice lokalne samouprave koja je u obuhvatu Prostornog plana.

13. Broj primeraka Prostornog plana koji je potrebno izraditi biće utvrđen posebnim aktom Vlade kojim se utvrđuje Prostorni plan.

14. Odluka o izradi Prostornog plana područja posebne namene manastira Žiča se objavljuje u Centralnom registru planskih dokumenata.

15. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 350-5686/2026

U Beogradu, 11. juna 2026. godine

Vlada

Predsednik,

prof. dr Đuro Macut, s.r.