Odluka o izradi Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju (Sombor - Novi Sad- Pančevo – Beograd, - Smederevo – Jagodina – Niš)

Na osnovu člana 24. stav 2. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 47/03 i 34/06),

Vlada donosi

ODLUKU

o izradi Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju (Sombor – Novi Sad – Pančevo – Beograd – Smederevo – Jagodina – Niš)

"Službeni glasnik RS", broj 15 od 27. februara 2009.

1. Pristupa se izradi Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju (Sombor – Novi Sad – Pančevo – Beograd – Smederevo – Jagodina – Niš) – u daljem tekstu: Prostorni plan.

2. Cilj donošenja Prostornog plana je utvrđivanje dugoročne koncepcije organizacije, korišćenja i zaštite područja Prostornog plana, kao i zaštite sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju.

Područje Prostornog plana dato je na grafičkim prikazima po deonicama Novi Sad – Sombor, Pančevo – Novi Sad i Pančevo – Beograd – Smederevo – Jagodina – Niš, koji su odštampani uz ovu odluku i čine njen sastavni deo.

3. Prostorni plan obuhvata područje koje se nalazi na delovima teritorije gradova Sombor, Novi Sad, Zrenjanin, Pančevo, Beograd, Smederevo, Jagodina i Niš i opština Kula, Vrbas, Titel, Opovo, Kovin, Velika Plana, Lapovo, Batočina, Svilajnac, Ćuprija, Paraćin, Ćićevac, Ražanj i Aleksinac.

4. Koncepcija Prostornog plana biće zasnovana na studijskoj, prostorno-planskoj, urbanističkoj i tehničkoj dokumentaciji, kao i na rezultatima dosadašnjih istraživanja u oblasti prostornog planiranja, rudarstva i energetike i zaštite životne sredine.

5. Nosilac izrade Prostornog plana je Republička agencija za prostorno planiranje.

6. Ministarstva, posebne organizacije, javna preduzeća i ustanove nadležne za poslove saobraćaja i telekomunikacija, poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, energetike, zaštite prirode, zaštite spomenika kulture, kao i drugi zainteresovani organi i organizacije, dostaviće u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ove odluke sve raspoložive podatke, uslove i dokumentaciju iz delokruga svoga rada nosiocu izrade Prostornog plana.

7. Rok za izradu Prostornog plana je osam meseci od dana stupanja na snagu ove odluke.

8. Sredstva za izradu Prostornog plana obezbediće Javno preduzeće „Transnafta”.

9. Predlog Prostornog plana biće izložen na javni uvid u trajanju od 30 dana u zgradama skupština opština, odnosno skupština gradskih opština, sa područja Prostornog plana i to: Sombor; Kula; Vrbas; Novi Sad; Titel; Zrenjanin; Opovo; Pančevo; Palilula (Beograd); Kovin; Smederevo; Velika Plana; Lapovo; Batočina; Svilajnac; Jagodina; Ćuprija; Paraćin; Ćićevac; Ražanj; Aleksinac; Niš.

10. Program za izradu Prostornog plana odštampan je uz ovu odluku i čini njen sastavni deo.

11. Sastavni deo ove odluke je Odluka o izradi strateške procene uticaja Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Srbiju na životnu sredinu (Sombor – Novi Sad – Pančevo – Beograd – Smederevo – Jagodina – Niš) – „Službeni glasnik RS”, broj 57/08.

12. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 110-780/2009

U Beogradu, 19. februara 2009. godine

Vlada

Prvi potpredsednik Vlade –

zamenik predsednika Vlade,

Ivica Dačić, s.r.

PROGRAM

ZA IZRADU PROSTORNOG PLANA PODRUČJA

POSEBNE NAMENE SISTEMA PRODUKTOVODA KROZ REPUBLIKU SRBIJU (SOMBOR – NOVI SAD – PANČEVO – BEOGRAD – SMEDEREVO – JAGODINA – NIŠ)

1. UVOD

Program za izradu Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju (Sombor – Novi Sad – Pančevo – Beograd – Smederevo – Jagodina – Niš) – u daljem tekstu: Program, pripremila je Republička agencija za prostorno planiranje u saradnji sa Javnim preduzećem „Transnafta”.

Predmet Programa je izrada Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju.

Program je urađen u skladu sa odredbama čl. 24. i 25. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 47/03 i 34/06), čl. 29. i 30. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata („Službeni glasnik RS”, broj 60/03), i Pravilnikom o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim naftovodima i gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport („Službeni list SFRJ”, broj 26/85).

Program je izrađen sa ciljem da se utvrde osnovna pitanja koja će se razmatrati i rešavati prostornim planom, da se odrede preliminarne granice prostornog plana, postavi okvirni sadržaj i definiše predmet, cilj, metod, organizacija i dinamika izrade prostornog plana.

Program je izrađen u tekstualnom i grafičkom obliku.

2. VRSTA, VREMENSKI HORIZONT, OBUHVAT I RAZLOZI ZA IZRADU PLANSKOG DOKUMENTA

2.1. Vrsta planskog dokumenta i vremenski horizont

Odredbama člana 19. Zakona o planiranju i izgradnji, propisano je da se prostorni plan područja posebne namene donosi za područje koje zbog svojih karakteristika ima posebnu namenu koja zahteva poseban režim organizacije, uređenja, korišćenja i zaštite prostora, da se prostorni plan područja posebne namene izrađuje i za prostorne celine na kojima se predviđa izgradnja objekata ili sistema od nacionalnog interesa, kao i za objekte iz člana 89. stav 4. Zakona o planiranju i izgradnji i da se prostorni plan područja posebne namene izrađuje na osnovu prethodne studije opravdanosti. Kako je za sistem produktovoda kroz Republiku Srbiju urađena i revidirana tehnička dokumentacija (Prethodna studija opravdanosti i Generalni projekat), time su se stekli i formalno – pravni i suštinski uslovi za izradu prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda Republiku Srbiju.

Odredbama člana 19. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata, u stavu 1. tačka 6) propisano je da se prostorni plan područja posebne namene donosi za područje infrastrukturnog koridora ili mreže koridora međunarodne, magistralne i regionalne infrastrukture (saobraćajne, energetske, telekomunikacione i vodoprivredne), a tačkom 7) propisano je da se za područje objekta iz člana 89. stav 4. Zakona o planiranju i izgradnji izrađuje prostorni plan područja posebne namene.

Prema članu 23. Zakona o planiranju i izgradnji, prostorni planovi izrađuju se za period od najmanje deset godina. Vremenski horizont Prostornog plana područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju, određen je za period od 2008. do 2020. godine, tokom kojeg se implementacija plana ostvaruje kroz tri etape srednjoročnog programa od po četiri godine, a to je period za koji se zaključuje i ugovor o implementaciji (član 31. Zakona o planiranju i izgradnji).

Prilikom izrade srednjoročnih programa ukoliko je neophodno, moguće je pristupiti izmenama i dopunama plana, s tim da se ne očekuju izmene i dopune imajući u vidu da se predmetni prostorni plan izrađuje s ciljem stvaranja planske osnove za izgradnju sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju po deonicama, odnosno fazama, i to:

1) I faza – deonica Pančevo – Smederevo – Jagodina – Niš (2010. godine);

2) II – faza – deonica Pančevo – Novi Sad, Pančevo – Beograd (2012. godine – Veliko Selo – Velikoselski rit);

3) III – faza – deonica Novi Sad – Sombor (2013. godine).

U skladu sa navedenim odredbama Zakona o planiranju i izgradnji (čl. 19, 23. i 31) i Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata (čla?? 19) potrebno je izraditi planski dokument pod nazivom Prostorni plan područja posebne namene sistema produktovoda kroz Republiku Srbiju (Sombor – Novi Sad – Pančevo – Beograd – Smederevo – Jagodina – Niš) – u daljem tekstu: Prostorni plan.

2.2. Obuhvat i karakteristike područja Prostornog plana

Prostorni plan obuhvata područje koje se nalazi na delovima teritorije gradova Sombor, Novi Sad, Zrenjanin, Pančevo, Beograd, Smederevo, Jagodina i Niš i opština Kula, Vrbas, Titel, Opovo, Kovin, Velika Plana, Lapovo, Batočina, Svilajnac, Ćuprija, Paraćin, Ćićevac, Ražanj i Aleksinac. Ukupna površina preliminarnog područja Prostornog plana iznosi oko 3.817 km² (381.686,8674 ha).

Plansko područje se prostire od severozapadnog dela Republike Srbije, preko Podunavlja i Pomoravlja do centralnog dela Jugoistočne Srbije. Produktovod polazi od glavnog terminala u Pančevu u dva osnovna pravca, i to: severni – prema Novom Sadu i Somboru; južni prema Smederevu, Jagodini i Nišu. Uslovno postoji i treći pravac (u okviru severnog pravca bočna grana) prema Beogradu (terminal u Velikom Selu). Obuhvat Prostornog plana predstavlja površinu pod cevovodnim sistemom produktovoda sa pripadajućim površinama čvorišta i mestima ukrštanja sa drugim infrastrukturnim sistemima, terminalima, kao i područjima koji su u neposrednoj fizičkoj i funkcionalnoj vezi sa koridorom (zaštitni pojas i objekti i površine koje je neophodno štititi od negativnih uticaja koridora), odnosno uticajnim zonama. Pored uticajnih zona, određena je i gravitaciona zona – područje između uticajne zone i granica celih katastarskih opština. Granice su, saglasno odredbama člana 19. stav 2. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata, određene granicama katastarskih opština.

Plansko područje obuhvata koridor/trasu infrastrukturnog sistema za transport naftnih derivata, koji podrazumeva određene lokacione uslove. U koridoru/trasi produktovoda izdvajaju se tri osnovne zone sa različitim uslovima, odnosno četiri kategorije područja sa aspekta kriterijuma gustine naseljenosti. Prva zona – neposredne zaštite iznosi 5 m obostrano od ose produktovoda u kojoj je po pravilu zabranjeno duboko oranje (preko 0,5 m), kao i sadnja biljaka sa dubokim korenjem (preko 1 m dubine). Druga zona obuhvata obostrani pojas od 30 m u kome se po pravilu zabranjuje gradnja objekata za stanovanje, s tim da su mogući izuzeci u slučaju ograničenja (fizička ili već izgrađeni postojeći objekti) na pojedinim lokacijama. Treća zona obuhvata pojas od 200 m obostrano od ose produktovoda u kojem se po pravilu nalaze zone podeljene u četiri kategorije u zavisnosti od gustine naseljenosti.

Terminali predstavljaju čvorna mesta na kojima se vrši merno – regulaciona, skladišna, distributivna i druge funkcije koje su neophodne za nesmetani, pouzdani i bezbedan transport naftnih derivata.

Za potrebe Programa izvršena je preliminarna procena obuhvata područja Prostornog plana, odnosno izvršena je podela na zone: uticajna zona (tri zone korišćenja, uređenja i zaštite prostora); zone terminala; gravitaciona zona produktovoda.

Područje Prostornog plana je pretežno poljoprivredno područje u okviru Velikomoravske doline na južnom pravcu i Panonske nizije na severnom pravcu. Planira se prelazak preko reke Dunav na dva mesta (kod Kovina prema Smederevu i kod Pančeva prema Beogradu – Velikom selu), odnosno planira se da trasa produktovoda koristi postojeće trase gasovoda i naftovoda, kao i saobraćajnica, odnosno da lokacije terminala pretežno budu u sklopu postojećih postrojenja za preradu i distribuciju nafte.

U pogledu zaštićenih prirodnih dobara, u okviru gravitacione zone, nalazi se nekoliko zaštićenih prirodnih i kulturnih dobara (spomenici prirode Dolovo, Godomin, odnosno manastir Koporin, crkva Pokajnica i dr.). Prirodna ograničenja mogu predstavljati vodna područja u aluvijalnim ravnima Dunava, Tise, Velike i Južne Morave, odnosno u pogledu geomorfoloških uslova Bagrdanski tesnac i Titelski breg predstavljaju uslovno povoljne terene.

Preliminarno područje Prostornog plana obuhvata delove teritorije osam gradova i 12 opština, odnosno 139 katastarskih opština, ukupne površine 3.816,9 km², i to na teritoriji:

1) grada Sombora područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Som??or 1, Sombor 2 i Stapar, ukupne površine 371,79 km²;

2) opštine Kula područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Crvenka, Kula i Sivac, ukupne površine 328,21 km²;

3) opštine Vrbas područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Bačko Dobro Polje, Vrbas – atar, Vrbas – grad i Zmajevo, ukupne površine 203,11 km²;

4) grada Novog Sada područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Budisava, Kać, Kisač, Kovilj, Novi Sad 1, Novi Sad 2, Novi Sad 3, Rumenka i Stepanovićevo, ukupne površine 362,42 km²;

5) opštine Titel područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Gardinovci, Lok, Titel, Vilovo i Šajkaš, ukupne površine 194,52 km²;

6) grada Zrenjanina područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Knićanin, Perlez i Čenta, ukupne površine 235,16 km²;

7) opštine Opovo područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Baranda, Opovo i Sefkerin, ukupne površine 139,31 km²;

8) grada Pančeva područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Glogonj, Jabuka, Pančevo i Starčevo, ukupne površine 306,17 km²;

9) grada Beograda područje Prostornog plana obuhvata celu katastarsku opštinu Veliko Selo, ukupne površine 11,90 km²;

10) opštine Kovin područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Bavanište 1 i Kovin, ukupne površine 186,57 km²;

11) grada Smedereva područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Dobri Do, Lipe 2, Lugavčina, Mala Krsna, Mihajlovac, Osipaonica, Radinac, Ralja, Saraorci, Skobalj, Smederevo, Vranovo i Vrbovac, ukupne površine 278,10 km²;

12) opštine Velika Plana područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Krnjevo, Lozovik, Markovac, Miloševac, Novo Selo 1, Staro Selo, Velika Plana 1, Velika Plana 2 i Veliko Orašje, ukupne površine 272,67 km²;

13) opštine Lapovo područje Prostornog plana obuhvata celu katastarsku opštinu Lapovo, ukupne površine 55,00 km²;

14) opštine Batočina područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Batočina selo, Batočina varoš i Brzan, ukupne površine 43,10 km²;

15) opštine Svilajnac područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Radošin i Vojska, ukupne površine 29,95 km².

16) grada Jagodine područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Bagrdan – varošica, Bagrdan – selo, Duboka, Jagodina, Končarevo, Kočino Selo, Lanište, Majur, Rajkinac, Rakitovo i Ribare, ukupne površine 138,57 km²;

17) opštine Ćuprija područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Ivankovac, Mijatovac, Ostrikovac, Supska, Ćuprija – grad i Ćuprija van grada, ukupne površine 89,58 km²;

18) opštine Paraćin područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Davidovac, Drenovac, Glavica, Gornje Vidovo 2, Krežbinac, Lebina, Mirilovac, Paraćin, Paraćin grad, Ratare, Sikirica i Tekija, ukupne površine 116,67 km²;

19) opštine Ćićevac područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Pločnik, Pojate, Ćićevac i Ćićevac grad, ukupne površine 46,42 km²;

20) opštine Ražanj područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Bračin, Lipovac, Mađere, Poslon, Praskovče, Pretrkovac, Ražanj, Rujište, Varoš, Vitoševac, Šetka i Čubura, ukupne površine 134,94 km²;

21) opštine Aleksinac područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Žitkovac, Aleksinac van varoši, Aleksinac varoš, Aleksinački Bujmir, Bobovište, Bradarac, Deligrad, Dobrujevac, Draževac, Glogovica, Jasenje, Katun, Kraljevo, Moravac, Moravski Bujmir, Nozrina, Prćilovica, Rutevac, Subotinac, Tešica, Vakup, Vukašinovac i Ćićina, ukupne površine 219,69 km²;

22) grada Niša područje Prostornog plana obuhvata cele katastarske opštine Berčinac, Donja Toponica, Donja Trnava, Gornja Toponica, Gornja Trnava, Mezgraja, Trupale i Vrtište, ukupne površine 53,05 km².

Pored napred navedenih karakteristika ovo područje se izdvaja po naglašenoj šumovitosti (oko 64%), bogatstvu flore i faune, kulturno-istorijskih spomenika od najstarijih epoha do danas i očuvanosti životne sredine.

Na području Prostornog plana, u okviru obuhvaćenih 139 katastarskih opština (132 naselja), prema popis?? iz 2002. godine živi 811.301 stanovnik.

Na širem području Prostornog plana postoje višeznačni potencijali za razvoj, tako da planiranje izgradnje produktovoda predstavlja samo jedan od značajnih potencijala u mreži infrastrukturnih sistema u pogledu obezbeđivanja energetskih potreba više regiona.

2.3. Razlozi za izradu planskog dokumenta

Osnovni razlog za izradu planskog dokumenta leži u činjenici da se izradom i donošenjem Prostornog plana stvara planski osnov u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji u cilju dobijanja odobrenja za izgradnju produktovoda. Za ovu vrstu infrastrukturnih sistema (sistem produktovoda) obavezna je izrada prostornog plana područja posebne namene u skladu sa odredbama člana 19. Zakona o planiranju i izgradnji.

Poseban razlog za izradu planskog dokumenta je u činjenici da je do 2010. godine planirana izgradnja prve faze sistema produktovoda u Republici Srbiji na deonicama Pančevo – Smederevo i Smederevo – Jagodina – Niš, kao i da je u tom smislu potrebno stvaranje planskog osnova za izgradnju. Izradom, usvajanjem i sprovođenjem Prostornog plana postiže se manja zavisnost u pogledu uvoza energetskih sirovina, obezbeđuje se sigurnost snabdevanja potrošača, definišu se proizvodni i prerađivački potencijali na nacionalnom, regionalnom i lokalnom nivou, u skladu sa realnim ekonomskim pokazateljima, uslovima zaštite životne sredine i mogućnostima transporta naftnih derivata. Posredno, izgradnjom i radom sistema produktovoda, obezbeđuje se dugoročna snabdevenost potrošača uz istovremeno smanjenje konvencionalnih načina transporta (drumskim i železničkim saobraćajem).

3. BILANSI ZEMLJIŠTA, STANOVNIŠTVO

3.1. Bilansi zemljišta

Područje Prostornog plana obuhvata prostor od 381.686,8674 ha – od toga 256.765,0228 ha poljoprivrednog zemljišta (oko 67,27% od ukupnog zemljišta), 57.412,1135 ha građevinskog zemljišta (oko 15,04% od ukupnog zemljišta), 24.583,1526 ha šumskog zemljišta (oko 6,44% od ukupnog zemljišta) i 42.926,5785 ha ostalog zemljišta (oko 11,25% od ukupnog zemljišta), uključujući i vodno.

3.2. Stanovništvo i naselja

Na području Prostornog plana, u okviru obuhvaćenih 139 katastarskih opština (132 naselja, od kojih je 18 gradskih naselja), prema popisu iz 2002. godine živi 811.301 stanovnik.

U periodu od 1971. do 2002. godine beleži se demografski rast na području Prostornog plana. Apsolutni porast je iznosio 112.923 stanovnika. Do demografskog rasta dolazi gotovo u svim opštinama na koridoru što ukazuje da se radi o pojasevima razvoja – panevropskih koridora VII i H. Područje Prostornog plana karakteriše izrazito velika gustina naseljenosti od oko 212,55 st/km², što je za 2,2 puta više u odnosu na republički prosek.

4. CILJEVI

Za potrebe programske faze mogu se definisati osnovni ciljevi dugoročnog razvoja, korišćenja i uređenja područja Prostornog plana, i to:

1) stvaranje planskog osnova za pribavljanje odobrenja za izgradnju sistema produktovoda, po deonicama i fazama;

2) obezbeđenje prostornih uslova za izgradnju i infrastrukturno opremanje lokacija za sistem produktovoda (cevovodi i terminali);

3) obezbeđenje prostornih uslova za pouzdano i nesmetano funkcionisanje sistema produktovoda u sklopu magistralnih infrastrukturnih sistema u koridoru;

4) utvrđivanje optimalnog razmeštaja aktivnosti i fizičkih struktura sistema produktovoda sa aspekta uticaja na stanovništvo u uticajnom području Prostornog plana, uz uvažavanje ekonomskih, tehničko-tehnoloških, ekoloških, socijalnih i prostorno-funkcionalnih kriterijuma;

5) obezbeđenje uslova za bolje funkcionisanje postojećih proizvodnih pogona, naselja i magistralnih saobraćajnih objekata koji se nalaze u infrastrukturnom koridoru i uticajnom području, obezbeđivanjem energetske stabilnosti i efikasnog sistema snabdevanja.

Osnovni ciljevi se operacionalizuju posebnim ciljevima i zadacima.

Osnovni zadatak Prostornog plana je da se izgradnjom sistema produktovoda obezbedi stabilno snabdevanje potrošača naftnim derivatima, kao i da Prostorni plan bude okvir za izradu novih i reviziju postojećih prostornih i urbanističkih planova na po??ručju Prostornog plana, kao i za izradu i donošenje drugih planova, programa i tehničke dokumentacije.

Potrebno je da se kroz Prostorni plan izvrši vrednovanje efekata izgradnje sistema produktovoda na:

1) razvoj lokalnih samouprava i zajednica;

2) razvoj pojedinih delatnosti koje zahtevaju energetsku pouzdanost (poljoprivreda, industrija i druga privreda);

3) usklađivanje razvojnih, fizičkih (prostornih) i ekoloških zahteva između sistema produktovoda i neposrednog okruženja;

4) usklađivanje i utvrđivanje trase produktovoda sa drugim magistralnim infrastrukturnim sistemima u infrastrukturnom koridoru;

5) usklađivanje i utvrđivanje trasa saobraćajnih i drugih magistralnih infrastrukturnih sistema i utvrđivanje položaja i uslova izgradnje i uređenja;

6) čvorišta ukrštanja pojedinih trasa, radi uključivanja u evropski transportni sistem;

7) utvrđivanje planskih elemenata i kriterijuma za donošenje investicionih odluka i izbor lokacija za nove privredne objekte.

5. OPIS SISTEMA PRODUKTOVODA KROZ REPUBLIKU SRBIJU

Produktovod predstavlja sistem cevovoda za transport motornih go??iva – naftnih derivata (motornih benzina i dizela). Sistem produktovoda, pored cevovoda za transport motornih goriva, obuhvata i pripadajuće terminale sa upravljačko – distributivnim centrima. Ukupna dužina sistema je 402 km. Polazni terminal je u Pančevu, od koga se granaju dva pravca: južni – prema Smederevu i Jagodini do Niša; severni – prema Novom Sadu do Sombora.

5.1. Polazni terminal

U skladu sa revidiranom tehničkom dokumentacijom (Generalnim projektom), polazni terminal sa glavnim upravljačko-dispečerskim centrom u Pančevu je lociran u neposrednoj blizini Rafinerije nafte Pančevo. Procenjeno je da je za terminal potrebna površina od 11,16 ha, na kat.parc. br. 2944 – 2994. Uvidom u katastar, utvrđeno je da su predmetne katastarske parcele različite vlasničke strukture.

5.2. Južni pravac

Južni pravac produktovoda započinje od terminala Pančevo i najvećim delom se pruža trasom gasovoda RG – 01 – 10. Razlika u odnosu na gasovod je u tome što gasovod prelazi reku Dunav preko visećeg mosta kod Kovina, dok se za produktovod planira tehničko rešenje ispod Dunava, uzvodno od mosta. Od Dunava produktovod ide pravcem do skladišta NIS Petrola u Smederevu. Planira se da terminal sistema produktovoda bude izgrađen na katastarskoj parceli 04-230/3, unutar ograde samog skladišta. Korisnici zemljišta su NIS Petrol i Republička direkcija za robne rezerve. Druga potencijalna lokacija terminala, ukoliko nije moguće da se koristi prethodno navedena, je neposredno iza ograde skladišta, na katastarskoj parceli 04-230/3 površine od 2,09 ha, koju koristi NIS Petrol, kao i deo katastarske parcele br. 4-230/4, površine od 4,5 ha, koju koristi Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede. Planirani cevovod Pančevo – Smederevo je nazivnog prečnika DN 12'', dužine oko 34,5 km.

Sledeća deonica južnog pravca produktovoda, nazivnog prečnika DN 12'', ide energetskim koridorom u kojem se nalazi i cevovod prirodnog gasa (RG – 08 – 01 i MG – 08), uz autoput Beograd – Niš (u okviru infrastrukturnog koridora autoputa E-75), do terminala u Jagodini. Lokacija terminala u Jagodini bi se nalazila na kat.parc. 213/1, 228/1, 228/9, 228/15, 229/1, 229/4 i 233/5, ukupne površine 15 ha. Ove katastarske parcele su u vlasništvu preduzeća „Konvoj”. Dužina ove deonice je približno 87,3 km.

Južni pravac na deonici Jagodina – Niš, nazivnog prečnika DN 10'' prati trasu gasovoda MG – 08, MG – 09 i RG – 09 – 01 i završava u terminalu Niš. Procenjena dužina je približno 88 km. Terminal se nalazi na površini od 9 ha, koja je bliža postojećem skladištu NIS Petrola, udaljene nekoliko kilometara od skladišta NIS Petrola.

5.3. Severni pravac

Severni pravac produktovoda se sastoji od deonica Pančevo – Novi Sad i Novi Sad – Sombor.

Deonica Pančevo – Novi Sad počinje od glavnog terminala u Pančevu i ide pravcem prema Novom Sadu, nazivnog prečnika 10'', paralelno sa postojećim naftovodom (bivši jugoslovenski naftovod) i dužine je oko 90,3 km.

?? Prijemni terminal u Novom Sadu nalazi se u okviru postojećeg terminala Javnog preduzeća „Transnafta” i koristi se njegovim infrastrukturnim objektima.

Deonica Novi Sad – Sombor, nazivnog prečnika DN 8'', u dužini od približno 92,3 km, prati cevovod prirodnog gasa (RG – 04 – 15), koji od Gospođinaca ide ka Somboru. Za potrebe izrade tehničke dokumentacije i vodnog programa, preliminarno se planira da se terminal u Somboru nalazi na lokaciji postojećeg terminala NIS Petrola, na kat.parc. 7929/1, 7929/2, 7927/1, 7927/2, 7928/1, 7928/2, 7297/4 i 7297/5.

Snabdevanje grada Beograda i gravitirajućeg tržišta predviđa se cevovodom nazivnog prečnika DN 8’’ u dužini od približno 9,5 km, najkraćom trasom od glavnog terminala u Pančevu ka Velikoselskom Ritu. Polazi se od pretpostavke da je u Velikom selu planirana lokacija za buduću teretnu luku, u okviru koje bi se nalazila skladišta za potrebe grada Beograda. Ovim rešenjem se planira izmeštanje skladišta naftnih derivata na Čukarici. Projektom izgradnje sistema produktovoda se ne predviđa izgradnja prijemnog terminala u Velikoselskom Ritu, već samo merne stanice. Dunav bi se prelazio tehnikom horizontalno usmerenog podbušivanja (HDD), odnosno cevovod bi se vodio ispod korita Dunava.

Pri koncipiranju prethodno navedenih trasa, u skladu sa projektnim zadatkom za nivo Generalnog projekta, korišćene su trase postojećih naftovoda i magistralnih gasovoda, kao i drugih saobraćajnica, odnosno lokacije postojećih skladišta Jugopetrola, NAP i Lukoil, kao početne i krajnje tačke pojedinih deonica.

U sledećim fazama projektovanja, odnosno izrade planske dokumentacije, izvršilo bi se još preciznije trasiranje, koje bi uzelo u obzir i druge činioce, kao što su: urbanističko-tehnički uslovi, imovinskopravni odnosi, ukrštanja sa postojećom infrastrukturom nižeg nivoa prioriteta, pojas u vlasništvu železnice, dalje optimiziranje investicionih i eksploatacionih troškova projekta i sl.

5.4. Kapacitet produktovoda

Ukupan kapacitet produktovoda projektovan je na nivou od oko 4,33 miliona tona motornih goriva godišnje (1,6 miliona za motorni benzin i oko 2,7 miliona za dizel), od čega je 3,37 miliona tona namenjeno za plasman na domaće tržište (1,12 miliona tona benzina i oko 2,25 miliona tona dizela), a 0,96 miliona tona za plasiranje na tržišta zemalja u okruženju. Sve projektovane vrednosti odnose se na 2026. godinu.

6. UTICAJ SISTEMA PRODUKTOVODA

NA ŽIVOTNU SREDINU

Produktovodi, s obzirom na namenu samih objekata – transport produkata nafte, nose određeni stepen rizika sa aspekta negativnih uticaja na životnu sredinu. U tom smislu, a uzimajući u obzir kriterijume za određivanje mogućih karakteristika uticaja iz priloga I Zakona o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 135/04), za ovaj prostorni plan neophodno je da se obavi strateška procena uticaja na životnu sredinu i izradi odgovarajući izveštaj o strateškoj proceni, u skladu sa zakonom. Za potrebe izrade ovog programa, može se izdvojiti nekoliko osetljivih područja, i to:

1) poljoprivredno zemljište;

2) vodno zemljište;

3) geološki i hidrogeološki osetljive formacije (opasnost od zagađenja zemljišta i podzemnih voda);

4) zaštićena prirodna i kulturna dobra.

Deo trase produktovoda koji prolazi na teritoriji Autonomne pokrajine Vojvodine karakteriše se relativno malom osetljivošću, dok se region Centralne Srbije, zbog kompleksnog i heterogenog sastava, karakteriše kao region niske do srednje osetljivosti. Najosetljivije delove trase predstavljaju aluvijalne ravni reka Dunav (u području Dunava, Pančeva i Kovina), Tisa, Velika i Južna Morava. Ove zone mogu biti od posebnog značaja zbog postojanja uslova visoke vodopropusnosti i postojanja izvorišta za vodosnabdevanje na bazi podzemnih voda. U zonama neposredne zaštite izvorišta vodosnabdevanja biće potrebno posebnim projektima obezbediti rad sa višim nivoom monitoringa i primene preventivnih mera zaštite.

Važnu ulogu u oceni ima rizik od zagađivanja podzemnih voda. Objekat cevovoda za transport naftnih produkata karakteriše nizak rizik od zagađenja u uslovima redovnog rada, a viši u uslovima havarija (akcidentnih izliva).

Regionalno posmatrano, predviđena trasa produktovoda može prolaziti kroz područja povišene ranjivosti ali zbog nepostojanja značajno zagađujućeg opterećenja u uslovima redovnog rada rizik zagađenja može se oceniti kao nizak.

Predložena trasa produktovoda prolazi uglavnom kroz područja urbanistički definisana kao poljoprivredno zemljište namenjeno za ratarsko-stočarsku proizvodnju, dok je u široj zoni trase produktovoda Prostornim planom Republike Srbije utvrđeno više zaštićenih prirodnih dobara (spomenici prirode Dolovo, Godomin i dr.) i nepokretnih kulturnih dobara (manastir Koporin, crkva Pokajnica i drugo). Osetljivim područjima na uticaje tokom izgradnje produktovoda smatraju se Titelski breg i uzana dolina Bagrdanske klisure.

Uticaj produktovoda na životnu sredinu može se posmatrati tokom dve faze – faze izgradnje produktovoda i perioda eksploatacije produktovoda, dok uticaj rada terminala na životnu sredinu predstavlja zasebnu celinu.

U toku izgradnje produktovoda potencijalni problem se može javiti pri uticaju na površinske vode jer će trasa budućeg produktovoda presecati različite prirodne površinske tokove i veštačke drenažne i irigacione kanale, dva prelaza Dunava, jedan prelaz Velike Morave, jedan prelaz Tamiša, jedan prelaz Tise i jedan prelaz Kanala Dunav – Tisa – Dunav, kao i više prelaza preko manjih površinskih tokova. Da bi se izbeglo narušavanje prirodnog režima toka, prirodnog ekosistema i da bi se izbegli rizici od plavljenja u priobalnoj zoni, za prelaz površinskih voda danas se koristi tehnika horizontalno usmerenog podbušivanja (HDD).

U periodu eksploatacije produktovoda potencijalni rizici vezani su za akcidentne situacije koje mogu dovesti do curenja produkata nafte.

Projektnom dokumentacijom predviđena je ugradnja sistema za prikupljanje benzinskih para (VRU) na svakom terminalu čime će emisija lako isparljivih jedinjenja (VOC) biti svedena na najmanju meru. Predviđeno je i sakupljanje i tretiranje otpadnih voda kako bi se one prečišćene upustile u prirodni recipijent, a skladištenje tečnih zapaljivih materija na terminalima obavljaće se u skladu sa pravnom regulativom za ovu oblast.

7. PRAVILA KORIŠĆENJA, UREĐENJA I ZAŠTITE PROSTORA

U skladu sa odredbama člana 57. Zakona o planiranju i izgradnji, Prostorni plan sprovodiće se aktom o urbanističkim uslovima. U tom smislu, neophodno je da se Prostornim planom definišu pravila, kako bi se omogućilo direktno sprovođenje i pribavljanje odobrenja za izgradnju. Za potrebe Programa postavlja se okvir za definisanje pravila korišćenja, uređenja i zaštite prostora. Kako se radi o planiranom sistemu produktovoda čija se izgradnja u najvećoj meri planira u okviru postojećih infrastrukturnih sistema (gasovoda, saobraćajnica, postojećih naftnih terminala i dr.). Prostornim planom će se definisati pravila korišćenja, uređenja i zaštite prostora, i to:

1) planiranih cevovoda (produktovoda) sa pravilima za uklapanje sa postojećim cevovodima;

2) planiranih terminala sa pravilima za uklapanje sa postojećim objektima;

3) na mestima ukrštanja sa postojećom i planiranom infrastrukturom;

4) na mestima prelaska cevovoda (produktovoda) preko/ispod reka i kanala;

5) na izgrađenim područjima.

Produktovodi se po pravilu izgrađuju izvan naseljenih mesta, ograđenih privrednih kompleksa, železničkih stanica, pristaništa, zaštitnih područja za pitke i lekovite vode i vojnih objekata. Pri planiranju, izboru trase, projektovanju i izgradnji naftovoda, gasovoda i produktovoda mora se obezbediti stabilnost cevovoda i zaštita ljudi i imovine i sprečiti mogućnost štetnih uticaja cevovoda na okolinu. Materije (naftni derivati – motorni benzin i dizel), koji se transportuju produktovodom klasifikuju se prema kriterijumu zapaljivosti u skladu sa važećim standardom (JUS ZC 0.007, grupe I, II i IIIA).

Potrebno je da se propišu pravila za uklapanje sistema produktovoda za lokaciono uklapanje sa:

1) stambenim i poslovnim zgradama;

2) proizvodnim fabričkim zgradama, radionicama, skladištima zapaljivih tečnosti;

3) električnim neizolovanim nadzemnim vodovima i trafo stanicama;

4) železničkim prugama i objektima, industrijs??im kolosecima;

5) autoputem, magistralnim, regionalnim, lokalnim i ostalim putevima;

6) vodotocima;

7) šetalištima i parkiralištima;

8) ostalim građevinskim objektima.

Pravilima je potrebno definisati korišćenje, uređenje i zaštitu poljoprivrednog, građevinskog, šumskog, vodnog i ostalog zemljišta i za zaštićena područja (zaštićena prirodna i kulturna dobra, kao i područja za vodnosabdevanje) u funkciji nesmetanog, pouzdanog i bezbednog rada sistema produktovoda. Prilikom definisanja pravila, neophodno je koristiti kriterijume i uslove propisane Pravilnikom o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport i Pravilnikom o opštim uslovima o parcelaciji i izgradnji i sadržini, uslovima i postupku izdavanja akta o urbanističkim uslovima za objekte za koje odobrenje za izgradnju izdaje opštinska, odnosno gradska uprava („Službeni glasnik RS”, broj 75/03), kao i drugim tehničkim standardima i normativima kojima se definiše problematika cevovodnog transporta i skladištenja derivata nafte.

7.1. Opšta pravila korišćenja, uređenja i zaštite prostora na t??asi produktovoda

Prostornim planom potrebno je da se definišu pravila korišćenja, uređenja i zaštite, i to:

1) u pojasu širine od 5 m na obe strane računajući od ose cevovoda, zabranjeno je saditi biljke čiji koreni dostižu dubinu veću od 1 m, odnosno za koje je potrebno da se zemljište obrađuje dublje od 0,5 m, s tim da je pravila potrebno predstaviti i grafički;

2) u pojasu širine od 30 m levo i desno od ose produktovoda, zabranjena je izgradnja objekata namenjenih za stanovanje ili boravak ljudi, bez obzira na stepen sigurnosti sa kojim je produktovod izgrađen i bez obzira na to u koji je razred pojas cevovoda svrstan.

Pravilima je potrebno da se propišu i izuzeci za izgradnju u pojasu užem od 30 m, u slučaju postojećih objekata ili ako je izgradnja već bila predviđena urbanističkim planom pre planiranja i projektovanja produktovoda. U tom slučaju, neophodno je predvideti posebne mere zaštite i definisati najmanje rastojanje objekata od cevovoda.

Pri planiranju produktovoda mora se uzeti u obzir kriterijum gustine naseljenosti područja na kome će produktovod biti izgrađen. Gustina naseljenosti određuje se u zaštitnom pojasu cevovoda širine od po 200 m sa svake strane, računajući od ose cevovoda i u dužini jedinice pojasa cevovoda.

Prostornim planom potrebno je definisati zone prema gustini naseljenosti i pojaseva cevovoda u okviru četiri kategorije, i to:

1) prva kategorija – pojas cevovoda na kome se na jedinici pojasa cevovoda nalazi do šest stambenih zgrada nižih od četiri sprata;

2) druga kategorija – pojas cevovoda na kome se na jedinici pojasa cevovoda nalazi više od šest, a manje od 28 stambenih zgrada nižih od četiri sprata;

3) treća kategorija – pojas cevovoda na kome se na jedinici pojasa cevovoda nalazi 28 ili više stambenih zgrada nižih od četiri sprata ili na kome se nalaze poslovne, industrijske, uslužne, školske, zdravstvene i slične zgrade i javne površine kao što su igrališta, šetališta, rekreacioni tereni, otvorene pozornice, sportski tereni, sajmišta, parkovi i slične površine, na kojima se trajno ili povremeno zadržava više od 20 ljudi, a nalaze se na udaljenosti manjoj od 100 m od ose cevovoda;

4) četvrta kategorija – pojas cevovoda na kome na jedinici pojasa cevovoda preovlađuju četvorospratne ili višespratne zgrade.

7.2. Pravila za postrojenja i uređaje koji su sastavni deo produktovoda

Prostornim planom se definišu pravila za postrojenja koja su sastavni deo produktovoda, i to najmanje rastojanje od:

1) granične linije susednog poseda;

2) krajnje spoljne ivice putnog pojasa;

3) krajnje spoljne ivice pružnog pojasa.

Prostornim planom se definišu pravila za produktovod u slučaju da prolazi blizu drugih objekata ili su paralelni s tim objektima, a odstojanje ne sme biti:

1) manje od 5 m od regionalnih i lokalnih puteva, računajući od spoljne ivice putnog pojasa;

2) manje od 10 m od magistralnih puteva, računajući od spoljne ivice putnog pojasa;

3) manje od 20 m od železničke pruge, računajući od granice pružnog pojasa;

4) manje od 30 m od nadzemnih delova cevovoda, računajući od spoljne ivice putnog pojasa, odnosno od granice pružnog pojasa, osim ako je cevovod postavljen na drumski ili železnički most;

5) manje od 15 m od industrijskih koloseka, računajući od ose krajnjeg koloseka;

6) manje od 1 m (mereno horizontalno) od građevinskih objekata, računajući od temelja objekta, pod uslovom da se ne ugrožava stabilnost objekta;

7) manje od 50smod drugih podzemnih instalacija i melioracionih objekata, računajući od spoljne ivice cevovoda do spoljne ivice instalacije ili objekta;

8) manje od 10 m od regulisanih vodotoka i kanala, računajući od nožice nasipa.

Ako cevovod prolazi blizu neregulisanih vodotoka, bunara, izvora i izvorišnih područja, kao i ako je paralelan sa vodotocima, potrebno je pribaviti saglasnost od organizacija i organa nadležnih za poslove vodoprivrede, a ako prolazi blizu elektroenergetskih postrojenja i vodova, odstojanje mora biti u skladu sa normativima po JUS.

Ova pravila se obavezno grafički (shematski) predstavljaju i neophodno je da se u Prostornom planu daju odgovarajući grafički prikazi.

7.3. Pravila za ukrštanje produktovoda sa drugim

infrastrukturnim sistemima i objektima

Izgradnja prelaza produktovoda preko železničke pruge i železničkog mosta nije dozvoljena, osim u izuzetnim slučajevima, uz prethodno pribavljenu saglasnost nadležnih organa koji upravljaju železničkom mrežom.

U slučaju planiranog cevovoda ispod saobraćajnica (prokopavanjem saobraćajnice ili bušenjem rova) primenjuju se posebne tehničke antikorozione mere zaštite i izolacije (zaštitne cevi i slično). Prostornim planom je potrebno predvideti lokacione uslove za konstruktivne zahteve, pravila i normative.

Pravila za ugao ukrštanja produktovoda sa saobraćajnicama, vodotocima i kanalima se propisuju u rasponu između 60º i 90º. Ukrštanje pod manjim uglom je moguće uz prethodnu pribavljenu saglasnost nadležnih organa.

Prostornim planom potrebno je definisati pravila za ukopavanje cevovoda u pojasevima prema definisanim kategorijama (1–4 kategorije), kao i pravila za ukopavanje cevovoda pri savladavanju prepreka (jarak saobraćajnice, dno regulisanih vodotokova, gornja ivica puta, gornja ivica praga železničke pruge, gornja ivica praga industrijskog koloseka, dno neregulisanih vodenih tokova).

7.4. Pravila za terminale

Prostornim planom potrebno je definisati pravila za izgradnju objekata u sastavu terminala, i to:

1) nadzemnih rezervoara (pomoćnih i glavnih) u skladu sa kriterijumima zapaljivosti (grupa I, II i IIIA), prema uslovima napona pare do 17,2 m bar natpritiska (najmanje rastojanje nadzemnih rezervoara od granične linije susednog poseda, odnosno najmanje rastojanje od objekta na sopstvenom kompleksu, rastojanje od krajnje spoljne ivice putnog ili pružnog pojasa, rastojanje između samih rezervoara za skladištenje nafte i naftnih derivata – grupa I, II i IIIA);

2) najmanje rastojanje pumpnih stanica od drugih objekata u kompleksu terminala;

3) najmanje rastojanje čistačkih stanica od drugih objekata u kompleksu terminala;

4) najmanje rastojanje blok – stanica od objekta u kompleksu („u žici”);

5) za trafo stanice i druge električne instalacije i uređaje – elektromotore, uređaje za daljinsku kontrolu i upravljanje, uređaje za osvetljavanje, električne merne uređaje, kablove i provodnike i ostale električne uređaje;

6) za lociranje pojedinačnih građevinskih objekata i upravne zgrade u kompleksu terminala.

Potrebno je ispitati stabilnost mikrolokacija sa aspekta seizmičkog rizika ili rizika od geodinamičkih procesa (kliženje, puženje, tečenje, likvifakcija, hemijska i mehanička sufozija i sl.), odnosno ukoliko je područje podložno plavljenju, potrebno je definisati posebne inženjersko-građevinske mere zaštite, odnosno posebne uslove projektovanja i izvođenja radova.

7.5. Zone opasnosti za postrojenja i uređaje koji su

sastavni delovi sistema produktovoda

U cilju bezbednog rada sistema produktovoda, Prostornim planom je neophodno definisati zone opasnosti za postrojenja i uređaje koji su sastavni delovi produktovoda, u kojima se obavlja transport i uskladištenje zapaljivih materija. U zavisnosti od stepena opasnosti izbijanja i širenja požara i eksplozije, zone opasnosti se klasifikuju na:

1) zonu opasnosti 0 (prostor u kome je trajno prisutna eksplozivna smeša zapaljivih gasovitih i tečnih materija i vazduha);

2) zonu opasnosti 1 (prostor u kome se mogu pri normalnom radu, pojaviti zapaljive ili eksplozivne smeše vazduha i gasa);

3) zonu opasnosti 2 (prostor u kome se mogu pojaviti zapaljive ili eksplozivne smeše vazduha i gasa, ali samo u vanrednim uslovima rada – vanredne okolnosti).

Pod vanrednim uslovima rada podrazumevaju se: propuštanje na zaptivačima cevovoda; prskanje cevi ili posuda; lom elektromotora i pumpi; požar koji može ugroziti postrojenja i uređaje na produktovodu; ostali nepredviđeni događaji tokom rada produktovoda.

Prostornim planom je potrebno definisati pravila po kojima se u zonama opasnosti ne smeju nalaziti materije i uređaji koji mogu prouzrokovati požar ili omogućiti njegovo širenje.

Prostornim planom u zonama opasnosti treba zabraniti:

1) rad sa otvorenim plamenom;

2) unošenja pribora za pušenje;

3) rad sa alatom i uređajima koji mogu pri upotrebi izazivati varnicu, ako je u prostoru zone opasnosti utvrđeno prisustvo eksplozivnih smeša;

4) prisustvo vozila koja pri radu pogonskog uređaja mogu izazvati varnicu;

5) korišćenje električnih uređaja koji nisu u skladu sa normativima propisanim u odgovarajućim jugoslovenskim standardima za protiveksplozivnu zaštitu;

6) odlaganje zapaljivih materija;

7) držanje materija koje su podložne samozapaljivanju.

Pri obavljanju radova u zonama opasnosti korisnik postrojenja i uređaja mora preduzeti mere bezbednosti da bi se izbegli požari i eksplozije.

8. PRAVNI I PLANSKI OKVIR, PODLOGE

I DOKUMENTACIJA OD ZNAČAJA ZA IZRADU PROSTORNOG PLANA

Prostorni plan se izrađuje na osnovu pozitivne regulative u oblasti planiranja i izgradnje, i to naročito:

1) Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 47/03 i 34/06);

2) člana 3. Zakona o Prostornom planu Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 13/96), kojim je propisano da se Prostorni plan Republike Srbije sprovodi prostornim planovima područja posebne namene;

3) člana 16. i čl. 19–23. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata („Službeni glasnik RS”, broj 60/03);

4) Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS”, broj 129/07);

5) Zakona o poljoprivrednom zemljištu („Službeni glasnik RS”, br. 62/06 i 65/08);

6) Zakona o javnim putevima („Službeni glasnik RS”, br. 101/05 i 123/07);

7) Zakona o železnici („Službeni glasnik RS”, broj 18/05);

8) Zakona o telekomunikacijama („Službeni glasnik RS”, br. 44/03 i 36/06);

9) Zakona o energetici („Službeni glasnik RS”, broj 84/04);

10) Zakona o šumama („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 83/92, 54/93, 60/93, 53/93, 67/93, 48/94, 54/96 i 101/05);

11) Zakona o vodama („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 53/93, 67/93, 48/94, 54/96 i 101/05);

12) Zakona o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, broj 135/04);

13) Zakona o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 135/04);

14) Zakona o proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 135/04);

15) Zakona o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine („Službeni glasnik RS”, broj 135/04);

16) Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94);

17) Zakona o eksproprijaciji („Službeni glasnik RS”, br. 53/95 i 23/01);

18) Zakona o cevovodnom transportu gasovitih i tečnih ugljovodonika („Službeni list SRJ”, broj 29/97 i „Službeni glasnik RS”, broj 101/05);

19) Zakona o rudarstvu („Službeni glasnik RS”, br. 44/95 i 34/06);

20) Zakona o geološkim istraživanjima („Službeni glasnik RS”, broj 44/95);

21) Uredbe o utvrđivanju vodoprivredne osnove Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 11/02);

22) Pravilnika o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim naftovodima i gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport („Službeni list SFRJ”, broj 26/85);

23) Pravilnika o izradi i održavanju katastra vodova i podzemnih objekata („Službeni glasnik RS”, broj 9/76);

24) Pravilnika o metodologiji za procenu opasnosti od hemijskog udesa i od zagađivanja životne sredine, merama pripreme i merama za otklanjanja posledica („Službeni glasnik RS”, broj 60/94).

Planski osnov je sadržan u Prostornom planu Republike Srbije, Prostornom planu područja infrastrukturnog koridora autoputa E – 75, deonica Beograd – Niš („Službeni glasnik RS”, broj 69/03), prostornim planovima gradova/opština (Smederevo, Paraćin, Velika Plana, Titel, Novi Sad, Pančevo, Sombor, Kovin), kao i opštim urbanističkim planovima (generalni planovi u gradovima/opštinama Sombor, Vrbas, Novi Sad, Beograd i Aleksinac).

Podaci o prostoru, prirodnim uslovima mogu se preuzeti iz dokumentacije planova, studija, istraživačkih kuća, autora i dr., a podaci o stvorenim uslovima se pribavljaju terenskim istraživanjima, uz korišćenje dokumentacije, planova i geodetskih podataka po katastarskim opštinama. Republička agencija za prostorno planiranje raspolaže podacima Republičkog geodetskog zavoda o bilansima zemljišta (šumsko, poljoprivredno, građevinsko i ostalo) na nivou katastarskih opština.

Za potrebe izrade Prostornog plana koristiće se postojeće upotrebljive geodetske podloge, kao i topografske karte u razmeri 1:100 000 (TK 100) i to listovi: 327 Sombor; 377 Bačka Palanka; 378 Novi Sad; 379 Zrenjanin; 429 Beograd; 430 Smederevo; 480 Kragujevac; 481 Lapovo; 531 Kruševac; 532 Aleksinac; 582 Niš. Prosečna starost sadržaja listova je oko 20 godina, tako da je potrebno da se karte iz analognog oblika uporede sa kartama u digitalnom obliku, kao i ukoliko je to moguće sa aerofoto i satelitski snimcima. Obrađivači ranije planske dokumentacije, koji obuhvataju delove područja Prostornog plana, raspolažu upotrebljivim tematskim kartama za područje Prostornog plana.

Prema članu 44. Zakona o planiranju i izgradnji, Republički geodetski zavod je u obavezi da na zahtev dostavi lokalnim samoupravama geodetske podloge odgovarajuće razmere (1:1.000, 1:2.500 i 1.5000), a te podloge će se koristiti za istraživanje, analizu i definisanje pravila korišćenja, uređenja i zaštite planskog područja u zonama terminala.

Najznačajnije podloge za izradu Prostornog plana predstavljaju tehnička dokumentacija za sistem produktovoda, koja se radila u prethodnom periodu na nivou generalnog projekta sa prethodnom studijom opravdanosti, odnosno idejni projekat čija se izrada očekuje u sledećem periodu.

Sadržaj prethodne studije opravdanosti sastoji se od: uvoda; analize postojećeg stanja; tržišnog aspekta – analiza i projekcija; prikaza tehnološko-tehničkih rešenja u Generalnom projektu; analiza nabavnog tržišta; prostornog aspekta; prethodne analize uticaja na životnu sredinu; finansijske analize i ocene; društveno-ekonomske analize i ocene; analiza osetljivosti i rizika investicije; prethodne analize izvora finansiranja i finansijskih obaveza; prethodne analize organizacionih i kadrovskih mogućnosti; zaključka o Prethodnoj studiji opravdanosti.

Sadržaj generalnog projekta sastoji se od: tehnološko-mašinskog dela; produktovoda; terminala; elektrotehničkog dela; arhitektonsko-građevinskog dela; hidrotehničkog dela.

9. FAZE IZRADE, DINAMIKA I PROCENJENA SREDSTVA ZA IZRADU PROSTORNOG PLANA

Faze izrade Prostornog plana su:

1) Program koji predstavlja sastavni deo odluke o izradi Prostornog plana;

2) izrada strategije razvoja planskog područja;

3) predlog Prostornog plana;

4) zaključivanje Ugovora o implementaciji;

5) strateška procena uticaja na životnu sredinu.

Program je dokument kojim se utvrđuje okvir za izradu Prostornog plana, postavljaju se osnovne hipoteze koje će u toku izrade Prostornog plana biti potvrđene ili odbačene.

Strategija razvoja planskog područja posebno razrađuje i sadrži:

1) interpretaciju rezultata analize postojeće dokumentacije za plansko područje;

2) rezultate urađenih ekspertiza po različitim oblastima;

3) opis stanja, potencijala i ograničenja na planskom području;

4) predlog osnovnih i posebnih ciljeva;

5) predlog osnovnih pravila korišćenja, uređenja, zaštite i razvoja planskog područja;

6) evidenciju i mogućnost rešavanja konflikata u prostoru na principima održivog razvoja;

7) varijante razvoja;

8) smernice za izbor prioriteta i prioritete razvoja;

9) druge elemente koji su od značaja za izradu prostornog plana.

Predlog tekstualnog dela Prostornog plana, u skladu sa odredbama člana 16. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata, sadrži:

1) polazne osnove (opis granica područja prostornog plana; obaveze, uslovi i smernice iz planskih dokumenata višeg reda i susednih područja; skraćeni prikaz postojećeg stanja – prirodni resursi, stanovništvo, mreža i funkcije naselja, ruralna područja, privredne delatnosti, uslužne delatnosti i javne službe, saobraćaj i infrastrukturni sistemi, životna sredina, prirodna i kulturna dobra; ograničenja i potencijali područja prostornog plana);

2) ciljeve prostornog razvoja (opšti ciljevi; ciljevi razvoja po pojedinim oblastima; posebni ciljevi);

3) pravila korišćenja, uređenja i zaštite planskog područja (pravila korišćenja i zaštite prirodnih resursa; pravila za razvoj i uređenje mreže naselja; pravila prostornog razvoja i uređenja ruralnih područja; pravila prostornog razvoja i razmeštaja privrednih delatnosti; pravila prostornog razvoja i razmeštaja uslužnih delatnosti i javnih službi; pravila prostornog razvoja, razmeštaja i korišćenja infrastrukturnih sistema; pravila zaštite životne sredine; pravila zaštite prirodnih i kulturnih dobara; pravila korišćenja i uređenja prostora od interesa za odbranu zemlje i zaštitu od elementarnih nepogoda);

4) implementaciju prostornog plana (listu prioritetnih aktivnosti za implementaciju prostornog plana; učesnike u implementaciji prostornog plana; mere i instrumente za implementaciju prostornog plana; ugovor o implementaciji prostornog plana).

Grafički deo predstavljaju referalne karte u razmeri 1:200.000, i to:

1) referalna karta broj 1 „Namena prostora”;

2) referalna karta broj 2 „Položaj sistema produktovoda u odnosu na druge infrastrukturne sisteme u koridoru”;

3) referalna karta broj 3 „Zaštita životne sredine”.

Za potrebe Programa izvršena je preliminarna procena minimalnih potrebnih finansijskih sredstava, na osnovu Odluke o načinu određivanja minimalnih cena izrade prostornih planova, urbanističkih planova, urbanističkih projekata i projektne dokumentacije za stambene i stambeno-poslovne objekte, koju je Upravni odbor Inženjerske komore Srbije doneo 17. juna 2006. godine.

Procenjena sredstva za izradu Prostornog plana iznose 9.490.000,00 dinara i ta sredstva će obezbediti Javno preduzeće „Transnafta”.

U Tabeli 1. Procena finansijskih sredstava potrebnih za izradu Prostornog plana, dat je raspored procenjenih sredstava prema osnovnim fazama izrade Prostornog plana.

Tabela 1. Procena finansijskih sredstava potrebnih

za izradu Prostornog plana

Br. faze

Naziv faze

(%)

dinara

I faza

Strategija razvoja planskog područja

do 50%

4.745.000,00

II faza

predlog Prostornog plana

do 40%

3.796.000,00

III faza

isporuka Prostornog plana

do 10%

949.000,00

ukupno

100%

9.490.000,00

U cenu izrade Prostornog plana uračunati su troškovi izrade strateške procene uticaja na životnu sredinu.

Izrada i donošenje Prostornog plana, odvijaće se po sledećoj dinamici:

1) Strategija razvoja planskog područja:

– izrada radne verzije Strategije razvoja planskog područja – rok dva meseca;

?? – stručna kontrola Strategije razvoja planskog područja i usaglašavanje stavova nadležnih organa, posebnih organizacija, organa teritorijalnih jedinica, lokalne samouprave, kao i korisnika prostora – rok 15 dana;

– izrada konačne verzije Strategije razvoja planskog područja – rok 15 dana;

2) predlog Prostornog plana:

– izrada radne verzije predloga Prostornog plana – rok dva meseca;

– stručna kontrola radne verzije predloga Prostornog plana – rok 15 dana;

– izrada konačne verzije predloga Prostornog plana – rok 15 dana;

– obavljanje javnog uvida – rok mesec dana;

– konačna redakcija Prostornog plana – rok 15 dana;

– donošenje Prostornog plana – rok 15 dana.

Ukupan rok za izradu Prostornog plana po svim fazama planiran je za osam meseci, a od toga rok za izradu Strategije razvoja planskog područja i predloga Prostornog plana planiran je za četiri meseca, a rok za proceduru stručne kontrole i redakcije Prostornog plana, obavljanje javnog uvida i donošenja Prostornog plana je za četiri meseca.

Prostorni plan, čija opšta sadržina je utvrđena odredbama člana 16. Pravilnika o sadržini i izradi planskih dokumenata, donosi Vlada uredbom, saglasno članu 19. Zakona o planiranju i izgradnji.

Saglasno odredbama člana 31. Zakona o planiranju i izgradnji sastavni deo Prostornog plana je Ugovor o implementaciji, ali je pitanje implementacije Prostornog plana neophodno pokrenuti još u fazi definisanja ciljeva i strateških opredeljenja.

Sastavni deo Ugovora o implementaciji biće Bilans prioriteta i Bilans sredstava. Bilans prioriteta biće razrađen prema obavezama pojedinih nosioca koji će obuhvatiti prioritete definisane planovima, programima, projektima i objektima. Bilans sredstava obuhvatiće obaveze po osnovu definisanih prioriteta odnosno po planovima, programima, projektima i objektima.

Ugovor o implementaciji sadrži naročito obaveze potpisnika u pogledu uslova za pristup odgovarajućim fondovima, prema specificiranim planskim rešenjima i merama, kao i dinamiku i način obezbeđivanja sredstava za njihovu realizaciju. Ugovor o implementaciji, po usvajanju Prostornog plana, zaključuju učesnici u realizaciji na period od četiri godine.