Odluka o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti i odobrenja Narodne banke Srbije

Na osnovu člana 15. stav 6, člana 18. stav 6, člana 26. stav 9, člana 66. stav 6, člana 71. st. 4. i 5, člana 72. stav 2, člana 75. stav 5, člana 94. stav 3, stav 4. tačka 3. i stav 5, člana 131. stav 3, člana 132. stav 5. i člana 133. stav 7. Zakona o bankama („Službeni glasnik RS”, br. 107/05, 91/10 i 14/15) i člana 15. stav 1. Zakona o Narodnoj banci Srbije („Službeni glasnik RS”, br. 72/03, 55/04, 85/05 – dr. zakon, 44/10, 76/12, 106/12, 14/15 i 40/15 – odluka US),

Izvršni odbor Narodne banke Srbije donosi

ODLUKU

o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti i odobrenja Narodne banke Srbije

"Službeni glasnik RS", br. 82 od 28. septembra 2015, 29 od 13. aprila 2018, 51 od 17. juna 2025.

I. UVODNA ODREDBA

1. Ovom odlukom propisuju se bliži uslovi i način sprovođenja odredaba Zakona o bankama (u daljem tekstu: Zakon) na osnovu kojih Narodna banka Srbije daje preliminarno odobrenje za osnivanje banke i dozvolu za rad banke, saglasnost na akte osnivačke skupštine banke, prethodnu saglasnost za sticanje sopstvenih akcija banke, saglasnost na statut banke, odnosno na izmene i dopune statuta i osnivačkog akta banke, prethodnu saglasnost na imenovanje članova upravnog i izvršnog odbora banke, prethodnu saglasnost za sticanje vlasništva u banci, prethodnu saglasnost na imenovanje nosilaca ključnih funkcija u banci, dozvolu za rad banke koja se osniva spajanjem banaka i prethodnu saglasnost na pripajanje banaka, a utvrđuju se i kriterijumi za definisanje prvoklasne banke u postupku dobrovoljnog prestanka rada banke.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

II. DAVANJE PRELIMINARNOG ODOBRENJA ZA OSNIVANJE BANKE

Bliži uslovi dobijanja preliminarnog odobrenja za osnivanje banke

2. Narodna banka Srbije daje preliminarno odobrenje za osnivanje banke (u daljem tekstu: preliminarno odobrenje) ako su ispunjeni uslovi koji se odnose na sledeće:

1) osnivače banke, odnosno lica koja će imati učešće u banci i njihove saradnike;

2) osnivački akt banke i predlog statuta banke;

3) poslovnu reputaciju, odgovarajuće kvalifikacije i iskustvo lica predloženih za članove upravnog i izvršnog odbora banke, poslovnu reputaciju njihovih saradnika, kao i sposobnost lica predloženih za članove upravnog odbora banke da obavljanju poslova iz svog delokruga posvete dovoljno vremena;

4) poslovnu reputaciju stvarnih vlasnika banke i njihovih saradnika;

5) predlog poslovne politike i strategije banke za period od tri godine, plan aktivnosti banke za prvu godinu poslovanja, predlog strategije i politika za upravljanje rizicima i predlog strategije upravljanja kapitalom banke;

6) vlasničku i upravljačku strukturu banke i strukturu bankarske grupe čiji bi član banka postala.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Uslovi koji se odnose na osnivače banke, stvarne vlasnike banke, lica koja će imati učešće u banci i njihove saradnike

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

3. Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredba pod 1) ove odluke, Narodna banka Srbije ceni sledeće:

– da li osnivači banke, odnosno lica koja će imati učešće u banci i njihovi saradnici imaju dobru poslovnu reputaciju;

– da li osnivači banke, odnosno lica koja će imati učešće u banci imaju odgovarajuće finansijsko, odnosno imovinsko stanje;

– da li bi poslovne aktivnosti osnivača ili njegovo sticanje učešća u banci mogli izazvati značajan rizik za sigurno i zakonito upravljanje bankom, odnosno negativno uticati na sposobnost banke da obezbedi da njeno poslovanje bude u skladu sa zakonom, propisima i aktima Narodne banke Srbije;

– da li postoje indicije da se banka osniva, odnosno da se učešće stiče radi pranja novca, finansiranja terorizma ili finansiranja širenja oružja za masovno uništenje.

Izuzetno od stava 1. ove tačke, ako je osnivač banke Republika Srbija ili njena autonomna pokrajina, Narodna banka Srbije ne ceni ispunjenost uslova iz tog stava.

Za osnivača koji namerava da stekne znatno ili kontrolno učešće u banci, odnosno koji bi, zbog usitnjene vlasničke strukture, bio najveći pojedinačni akcionar banke – Narodna banka Srbije, pored ispunjenosti uslova iz stava 1. ove tačke, ceni i da li je sticanje vlasništva u licima u finansijskom sektoru i upravljanje tim licima njegov strateški cilj koji je vidljiv iz akata poslovne politike, odnosno iz poslovne prakse.

Ako je osnivač banke domaće ili strano pravno lice koje stiče učešće u banci za račun drugog lica, odnosno koje se bavi sticanjem, držanjem ili upravljanjem udelima u pravnim licima za tuđ račun, ispunjenost uslova iz st. 1. i 3. ove tačke ceni se u odnosu na lica koja tom osnivaču obezbeđuju sredstva za uplatu u osnivački kapital banke, odnosno u odnosu na lica za čiji račun se obavljaju aktivnosti sticanja, držanja i upravljanja učešćem u banci, a Narodna banka Srbije može, ako proceni da je potrebno, ispunjenost ovih uslova ceniti i u odnosu na ovog osnivača. Ako ovaj osnivač samostalno, za svoj račun, stiče učešće u banci i iz sopstvenih sredstava obezbeđuje sredstva za uplatu u osnivački kapital banke – ispunjenost uslova iz st. 1. i 3. ove tačke ceni se u odnosu na tog osnivača.

Ako je osnivač banke strana banka ili strano lice iz finansijskog sektora koje je predmet kontrole, odnosno nadzora regulatornog tela države porekla, pored uslova iz st. 1. i 3. ove tačke, moraju biti ispunjeni i uslovi iz člana 94. stav 4. Zakona.

Ako se banka osniva kao zavisno društvo strane banke ili drugog stranog lica iz finansijskog sektora koje je predmet kontrole, odnosno nadzora regulatornog tela države porekla, pored ispunjenosti uslova iz st. 1, 3, 4. i 5. ove tačke, mora biti ispunjen i uslov da je to regulatorno telo stranoj banci ili drugom stranom licu iz ovog stava odobrilo učešće u osnivanju banke u Republici Srbiji, osim u slučaju da takvo odobrenje nije potrebno prema propisima te države.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

4. Ocena poslovne reputacije iz tačke 3. stav 1, alineja prva, ove odluke vrši se u odnosu na:

– fizička i pravna lica – osnivače banke, stvarne vlasnike banke, kao i njihove saradnike;

– lica koja u pravnom licu iz alineje prve ovog stava imaju znatno ili kontrolno učešće;

– članove organa upravljanja pravnog lica iz alineje prve ovog stava i njihove saradnike – ako to pravno lice stiče znatno ili kontrolno učešće u banci, odnosno ako to pravno lice stiče kvalifikovano učešće a Narodna banka Srbije oceni da je procena poslovne reputacije ovih lica neophodna za sveobuhvatnu procenu njegove poslovne reputacije.

Dobru poslovnu reputaciju ima fizičko lice iz stava 1. ove tačke koje je u dosadašnjem radu pokazalo da poseduje lični, moralni i profesionalni integritet, kao i sposobnost da upravlja poslovima i poslovnim rizicima, te ostvarilo uspešne rezultate i steklo ugled u oblastima u kojima je radilo.

Poslovna reputacija fizičkog lica iz stava 1. ove tačke ceni se u odnosu na njegovo ukupno radno iskustvo i angažovanje, odnosno upravljanje drugim pravnim licima ili vršenje nadzora nad tim licima, kao i postignute poslovne rezultate pravnih lica kojima je to fizičko lice rukovodilo, a pri ovoj oceni Narodna banka Srbije naročito uzima u obzir sledeće okolnosti:

– da li je ovo lice osuđivano za kažnjiva dela, vrstu sankcije ili mere koja mu je izrečena i vreme koje je proteklo od izricanja sankcije ili mere, odnosno da li se protiv ovog lica vodi postupak za takvo delo;

‒ da li je saradnik iz stava 1, alineje prva i treća, ove tačke osuđivan za krivična dela;

– da li je, prema raspoloživim informacijama, pravnom licu u čijem organu upravljanja je ovo lice član ili je bilo član, odnosno u kojem je to lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće izrečena neka od sankcija ili mera iz alineje prve ovog stava;

– da li je, prema raspoloživim informacijama, nad pravnim licem u čijem organu upravljanja je ovo lice član ili je bilo član, odnosno u kojem je to lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće pokrenut ili sproveden postupak stečaja ili prinudne likvidacije;

– da li su računi pravnog lica u čijem organu upravljanja je ovo lice član ili je bilo član, odnosno u kojem je ovo lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće bili blokirani;

– da li su prema ovom licu ili pravnom licu u čijem organu upravljanja je ovo lice član ili je bilo član, odnosno u kojem je ovo lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće – Narodna banka Srbije ili drugo nadležno regulatorno telo u zemlji ili inostranstvu izricali mere, odnosno da li dostupne informacije ukazuju na to da ovo lice u dosadašnjim poslovnim aktivnostima nije postupalo transparentno ili da nije sarađivalo s nadležnim regulatornim telima;

– da li se ovo lice, odnosno pravno lice u čijem organu upravljanja je ovo lice član ili je bilo član, odnosno u kojem je ovo lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće nalazilo ili se nalazi na spisku najvećih poreskih dužnika koje objavljuje Poreska uprava Republike Srbije ili na spisku neurednih dužnika u bazi podataka o zaduženosti (kreditni biro i dr.).

Dobru poslovnu reputaciju ima pravno lice iz stava 1. ove tačke koje je tokom dosadašnjeg poslovanja pokazalo sposobnost da upravlja rizicima, ostvarilo uspešne rezultate i steklo ugled u okviru oblasti kojoj pripada njegova delatnost.

Poslovna reputacija pravnog lica iz stava 1. ove tačke ceni se na osnovu njegovog celokupnog poslovanja, kao i na osnovu vlasništva, odnosno upravljanja u drugim pravnim licima, a Narodna banka Srbije pri ovoj proceni naročito uzima u obzir sledeće okolnosti:

– da li je ovo lice osuđivano za kažnjiva dela, kao i vrstu sankcije ili mere koja mu je izrečena i vreme koje je proteklo od njenog izricanja, odnosno da li se protiv ovog lica vodi postupak za takvo delo;

– da li je saradnik iz stava 1, alineje prva i treća, ove tačke osuđivan za krivična dela;

– da li je, prema raspoloživim informacijama, pravnom licu u kojem je to lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće izrečena sankcija ili mera iz alineje prve ovog stava;

– da li je, prema raspoloživim informacijama, nad pravnim licem u kojem je to lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće pokrenut ili sproveden postupak stečaja ili prinudne likvidacije;

– da li su računi ovog lica ili pravnog lica u kojem je ovo lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće bili blokirani;

– da li su prema ovom licu ili pravnom licu u kojem je ovo lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće Narodna banka Srbije ili drugo nadležno regulatorno telo u zemlji ili inostranstvu izricali mere, odnosno da li dostupne informacije ukazuju na to da ovo lice u dosadašnjim poslovnim aktivnostima nije postupalo transparentno ili da nije sarađivalo s nadležnim regulatornim telima;

– da li se ovo lice, odnosno pravno lice u kojem je to lice imalo ili ima znatno ili kontrolno učešće nalazilo ili se nalazi na spisku najvećih poreskih dužnika koje objavljuje Poreska uprava Republike Srbije, ili na spisku neurednih dužnika u bazi podataka o zaduženosti (kreditni biro i dr.).

Smatra se da lice iz stava 1. ove tačke nema dobru poslovnu reputaciju u sledećim slučajevima:

– ako je pravnosnažno osuđeno za krivična dela protiv privrede, imovine, pravnog saobraćaja, javnog reda, službene dužnosti ili pravosuđa, ili za krivična dela pranja novca ili finansiranja terorizma ili za krivična dela za koja je izrečena bezuslovna kazna zatvora ili za slična ili uporediva krivična dela u skladu s propisima strane države;

‒ ako je saradnik ili stvarni vlasnik tog lica pravnosnažno osuđen za krivična dela iz alineje prve ovog stava;

– ako je u poslednjih deset godina počinilo težu povredu, odnosno ponavljanje povrede propisa kojim se uređuje sprečavanje pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje.

Saradnikom osnivača, lica koja imaju ili će imati učešće u banci, predloženih članova upravnog i izvršnog odbora i stvarnih vlasnika banke smatra se:

– svako fizičko lice koje je član organa upravljanja ili drugo odgovorno lice u pravnom licu čiji je stvarni vlasnik osnivač, lice koje ima ili će imati učešće u banci, predloženi član upravnog ili izvršnog odbora, odnosno stvarni vlasnik banke ili u kome je osnivač, lice koje ima ili će imati učešće u banci, predloženi član upravnog ili izvršnog odbora, odnosno stvarni vlasnik banke – član organa upravljanja ili na drugom rukovodećem položaju;

– svako fizičko lice koje je stvarni vlasnik pravnog lica u kome je osnivač, lice koje ima ili će imati učešće u banci, predloženi član upravnog ili izvršnog odbora, odnosno stvarni vlasnik banke član organa upravljanja;

– svako fizičko lice koje sa osnivačem, licem koje ima ili će imati učešće u banci, predloženim članom upravnog ili izvršnog odbora, odnosno stvarnim vlasnikom banke ima stvarno vlasništvo nad istim pravnim licem.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

5. Imovinsko stanje osnivača – fizičkog lica, odnosno fizičkog lica koje će imati učešće u banci Narodna banka Srbije ceni na osnovu podataka o imovini i obavezama tog lica, izvorima i visini njegovih prihoda, datim jemstvima i sl.

Odgovarajuće imovinsko stanje ima fizičko lice iz stava 1. ove tačke koje može iz sopstvenih sredstava (ne računajući pozajmljena sredstva) finansirati svoj ulog u kapital banke, odnosno po potrebi izvršiti dokapitalizaciju.

Ako je osnivač banke fizičko lice koje je osnivač i/ili član privatnog investicionog fonda ili lica stranog prava organizovanog radi upravljanja i raspolaganja imovinom (npr. trast i sl.) (u daljem tekstu: lice stranog prava), a sredstva za nameravano ulaganje potiču iz tog fonda ili lica stranog prava – smatraće se da to lice ima odgovarajuće imovinsko stanje ako može finansirati ulog u kapital banke, odnosno po potrebi dokapitalizaciju banke, samo iz novčanih sredstava koja čine imovinu fonda, odnosno lica stranog prava koja je spremno da položi kod ovlašćene banke u državi koja primenjuje standarde za sprečavanje pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje radi realizacije tih transakcija.

Za fizičko lice iz st. 1. i 3. ove tačke koje namerava da stekne kvalifikovano učešće u banci – imovinsko stanje smatra se odgovarajućim ako to lice na računima kod banaka poseduje slobodna novčana sredstva potrebna za kupovinu akcija banke, odnosno po potrebi za dokapitalizaciju banke, kao i nenovčana sredstva u istom iznosu, odnosno u iznosu najmanje dvostruko većem od iznosa potrebnog za ovu kupovinu, odnosno dokapitalizaciju banke, ako novčana sredstva koja poseduje nisu dovoljna za kupovinu tih akcija, odnosno dokapitalizaciju banke, ako je ona uslov za sticanje.

Za fizičko lice iz st. 1. i 3. ove tačke koje namerava da stekne znatno učešće u banci – imovinsko stanje smatra se odgovarajućim ako to lice na računima kod banaka poseduje slobodna novčana sredstva potrebna za kupovinu akcija banke, odnosno po potrebi dokapitalizaciju banke, kao i nenovčana sredstva u dvostruko većem iznosu, odnosno u iznosu najmanje trostruko većem od iznosa potrebnog za ovu kupovinu, odnosno dokapitalizaciju banke, ako novčana sredstva koja poseduje nisu dovoljna za kupovinu tih akcija, odnosno dokapitalizaciju banke, ako je ona uslov za sticanje.

Za fizičko lice iz st. 1. i 3. ove tačke koje namerava da stekne kontrolno učešće u banci – imovinsko stanje smatra se odgovarajućim ako to lice na računima kod banaka poseduje slobodna novčana sredstva potrebna za kupovinu akcija banke, odnosno po potrebi dokapitalizaciju banke, kao i nenovčana sredstva u najmanje trostruko većem iznosu.

Finansijsko stanje osnivača – pravnog lica, odnosno pravnog lica koje će imati učešće u banci Narodna banka Srbije ceni na osnovu podataka iz finansijskih izveštaja tog lica, a za privatni investicioni fond ili lice stranog prava – na osnovu sredstava koja čine imovinu tog fonda, odnosno lica stranog prava, primenom kriterijuma iz st. 4. do 6. ove tačke.

Odgovarajuće finansijsko stanje ima pravno lice iz stava 7. ove tačke koje može finansirati svoj ulog u kapital banke, odnosno po potrebi dokapitalizaciju banke.

Smatra se da odgovarajuće finansijsko stanje imaju međunarodna razvojna banka kojoj se, u skladu sa odlukom kojom se uređuje adekvatnost kapitala banke, dodeljuje ponder kreditnog rizika 0%, kao i strana banka, drugo strano lice iz finansijskog sektora, međunarodna finansijska organizacija ili drugo pravno lice kome je prema poslednjem rangiranju pre podnošenja zahteva za preliminarno odobrenje dodeljen dugoročni kreditni rejting Standard&Poor’s ili Fitch od najmanje BBB-, odnosno dugoročni kreditni rejting Moody’s od najmanje Vaa3.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

6. Pri oceni da li bi poslovne aktivnosti osnivača ili sticanje učešća u banci mogli izazvati značajan rizik za sigurno i zakonito upravljanje bankom, odnosno da li bi mogli negativno uticati na sposobnost banke da obezbedi da njeno poslovanje bude u skladu sa zakonom, propisima i aktima Narodne banke Srbije – Narodna banka Srbije naročito ceni da li su poslovne i druge aktivnosti osnivača, odnosno njegovih saradnika po prirodi takve da bi se rizici u njihovom obavljanju mogli negativno odraziti na poslovanje banke, odnosno da osnivač ne bi mogao da dugoročno pozitivno utiče na poslovanje banke ili da obezbedi transparentnost bankarske grupe čiji bi član banka postala.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

7. Pri oceni da li postoje indicije da se banka osniva, odnosno da se učešće stiče radi pranja novca, finansiranja terorizma ili finansiranja širenja oružja za masovno uništenje, Narodna banka Srbije sagledava da li se može utvrditi izvor sredstava koja osnivači, odnosno lica koja će imati učešće u banci nameravaju da ulože u kapital banke, kao i da li su se – prema informacijama koje joj je dostavio organ nadležan za sprečavanje pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje i drugim informacijama kojima raspolaže – ova lica ili lica koja su s njima povezana dovodila u vezu s pranjem novca, finansiranjem terorizma ili finansiranjem širenja oružja za masovno uništenje.

Na postojanje indicije iz stava 1. ove tačke naročito mogu ukazati i sledeće okolnosti:

– osnivač, odnosno lice koje će imati učešće u banci ima prebivalište ili boravište, odnosno sedište ili obavlja poslovne aktivnosti u stranoj državi koja ima strateške nedostatke u sistemu sprečavanja pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje, odnosno sredstva za realizaciju transakcije potiču iz takve države;

– osnivač, odnosno lice koje će imati učešće u banci je of-šor pravno lice u smislu zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma ili je lice koje ima učešće u of-šor pravnom licu ili je član organa upravljanja of-šor pravnog lica;

– osnivač, odnosno lice koje će imati učešće u banci ima uspostavljen poslovni odnos ili obavlja transakcije preko kvazi banke u smislu zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, ili preko druge slične institucije za koju se osnovano može pretpostaviti da bi mogla dozvoliti korišćenje svojih računa kvazi banci;

– to da li je osnivač, odnosno lice koje će imati učešće u banci, dužno da prema propisima države prebivališta ili boravišta, odnosno sedišta ili države u kojoj obavlja poslovne aktivnosti, ima interna akta, vodi evidencije i primenjuje postupke unutrašnjih kontrola koji se odnose ili su u vezi sa otkrivanjem i sprečavanjem pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje i da li je pod nadzorom nadležnog organa u zemlji ili inostranstvu.

Narodna banka Srbije posebno ceni okolnost da li je osnivač, odnosno lice koje će imati učešće u banci funkcioner, član uže porodice funkcionera ili bliži saradnik funkcionera u smislu zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Uslovi koji se odnose na osnivački akt i predlog statuta banke

8. Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredba pod 2) ove odluke koji se odnose na osnivački akt banke, Narodna banka Srbije utvrđuje da li je ovaj akt usklađen s propisima i da li sadrži elemente, odnosno podatke propisane Zakonom.

Osnivački akt banke moraju potpisati svi osnivači banke, u njemu moraju biti navedeni mesto i datum njegovog potpisivanja, a potpisi moraju biti overeni.

Listovi osnivačkog akta banke moraju biti povezani na način koji onemogućava njihovo naknadno vađenje i zamenu.

9. Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredba pod 2) ove odluke koji se odnose na predlog statuta banke, Narodna banka Srbije utvrđuje da li je ovaj predlog usklađen sa Zakonom i osnivačkim aktom banke, kao i da li sadrži elemente, odnosno podatke propisane Zakonom i da li su ovi elementi, odnosno podaci utvrđeni tako da se razumno može očekivati da će se uspostaviti efikasan sistem upravljanja bankom i efikasan sistem unutrašnjih kontrola koji obezbeđuje kontinuirano praćenje rizika kojima je banka izložena ili može biti izložena u svom poslovanju.

Uslovi koji se odnose na poslovnu reputaciju, kvalifikacije i iskustvo predloženih članova upravnog i izvršnog odbora banke, poslovnu reputaciju saradnika ovih lica, kao i na sposobnost predloženih članova upravnog odbora banke da obavljanju poslova iz svog delokruga posvete dovoljno vremena

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

10. Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredbe pod 3) i 4) ove odluke, Narodna banka Srbije ceni da li predloženi članovi upravnog i izvršnog odbora banke ispunjavaju uslove propisane Zakonom, kao i tač. od 31. do 35. i tačkom 39. ove odluke.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Uslovi koji se odnose na predlog poslovne politike i strategije banke, plan aktivnosti, predlog strategije i politika za upravljanje rizicima i predlog strategije upravljanja kapitalom banke

11. Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredba pod 5) ove odluke koji se odnose na predlog poslovne politike i strategije banke, Narodna banka Srbije ceni da li se – na osnovu poslova koje će banka obavljati, očekivanih izvora finansiranja, ciljne grupe klijenata, planiranih potencijalnih dokapitalizacija banke i izvora sredstava za njihovo sprovođenje, kao i plana širenja poslovanja i organizacione mreže banke i drugih elemenata utvrđenih ovim predlogom – razumno može očekivati da će banka u periodu od naredne tri godine svoje poslovanje razvijati tako da njen rizični profil uvek bude u skladu sa utvrđenom sklonošću rizicima.

Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredba pod 5) ove odluke koji se odnose na plan aktivnosti za prvu godinu poslovanja banke, Narodna banka Srbije ceni da li su elementi ovog plana (a naročito oni koji se odnose na uslove pod kojima će banka prikupljati i odobravati sredstva, posebno depozite i kredite, uslove pod kojima će odobravati kredite povezanim licima i licima povezanim s bankom, mere koje će preduzeti u slučaju problema s likvidnošću, kao i projekcije bilansa stanja i bilansa uspeha) – zasnovani na opreznim pretpostavkama i realističnim procenama.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

12. Pri oceni ispunjenosti uslova iz tačke 2. odredba pod 5) ove odluke koji se odnose na predlog strategije i politika za upravljanje rizicima i predlog strategije upravljanja kapitalom banke, Narodna banka Srbije utvrđuje da li ovi predlozi sadrže elemente propisane odlukom kojom se uređuje upravljanje rizicima banke i ceni da li se na osnovu ovih predloga razumno može očekivati da će banka uspostaviti odgovarajući sistem upravljanja rizicima.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Uslovi koji se odnose na vlasničku i upravljačku strukturu banke, kao i strukturu bankarske grupe čiji bi član banka postala

13. Pri oceni uslova iz tačke 2. odredba pod 6) ove odluke, Narodna banka Srbije ceni da li predložena vlasnička i upravljačka struktura banke omogućava efektivnu kontrolu boniteta i zakonitosti poslovanja banke, da li je struktura bankarske grupe čiji bi član banka postala transparentna i da li omogućava nesmetano vršenje kontrole na konsolidovanoj osnovi te grupe, kao i da li ove strukture omogućuju odgovarajuću spoljnu, odnosno unutrašnju reviziju.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Bliža sadržina dokaza i podataka koji se dostavljaju uz zahtev za preliminarno odobrenje

14. Osnivači banke podnose Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje preliminarnog odobrenja na posebnom obrascu (Prilogu 1), uz koji dostavljaju sledeću dokumentaciju:

1) osnivački akt i predlog statuta banke;

2) izjavu, za svakog osnivača pojedinačno, da će novčani deo osnivačkog kapitala uplatiti na privremeni račun kod Narodne banke Srbije, odnosno da će nenovčana sredstva preneti u osnivački kapital banke, s tačnim iznosom uloga tog osnivača, odnosno procenjenom vrednošću stvari i prava koje taj osnivač ulaže, s datumom i overenim potpisom;

3) predlog poslovne politike i strategije banke za period od tri godine i plan aktivnosti za prvu godinu poslovanja;

4) predlog strategije i politika za upravljanje rizicima i predlog strategije upravljanja kapitalom banke;

5) dokumentaciju i dokaze iz tač. 36. i 40. ove odluke – za predložene članove upravnog i izvršnog odbora banke;

5a) spisak saradnika osnivača, lica koja će imati učešće u banci i stvarnih vlasnika banke, kao i podatke o njihovoj poslovnoj reputaciji;

6) dokaze o ispunjenosti uslova iz člana 94. stav 4. Zakona ako je osnivač banke strana banka ili strano lice iz finansijskog sektora koje je predmet kontrole, odnosno nadzora regulatornog tela države porekla.

Ako se u osnivački kapital banke prenose nenovčana sredstva, uz izjavu iz stava 1. odredba pod 2) ove tačke prilažu se akt kojim osnivač banke dokazuje svojinu nad stvarima, odnosno pravima koje ulaže, izveštaj ovlašćenog procenjivača o proceni njihove vrednosti, kao i potvrda nadležnog organa da ove stvari i prava nisu opterećeni hipotekom, odnosno založnim pravom.

Ako je osnivač strana banka ili drugo strano lice iz finansijskog sektora, uz zahtev iz stava 1. ove tačke dostavlja se i:

1) potvrda nadležnog regulatornog tela o odobrenju učešća ovog stranog lica u osnivanju banke u Republici Srbiji, odnosno potvrda nadležnog regulatornog tela ili druge nadležne institucije ili organa države porekla da takvo odobrenje nije potrebno;

2) potvrda nadležnog regulatornog tela da vrši kontrolu, odnosno nadzor na konsolidovanoj osnovi;

3) dozvola za rad, odnosno odgovarajući dokaz o registraciji za obavljanje finansijske delatnosti koji sadrži podatke o izdavanju i važenju te dozvole, odnosno registracije i podatke o nazivu i sedištu nadležnog organa koji je izdao dozvolu, odnosno izvršio registraciju;

4) dokaz da je u državi sedišta, odnosno registracije, ili u državi u kojoj obavlja poslove, ta strana banka ili drugo strano lice iz finansijskog sektora pod nadzorom nadležnog organa i da primenjuje propise koji se odnose na sprečavanje pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje;

5) opis internih postupaka koji se odnose na sprečavanje pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje (poznavanje i praćenje stranke, dostavljanje nadležnim organima podataka o sumnjivim transakcijama i licima, vođenje evidencije, unutrašnje kontrole i dr.) i opis sistema za otkrivanje i sprečavanje pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje;

6) pismena izjava odgovornog lica o tome da li ta strana banka ili drugo strano lice iz finansijskog sektora ima poslovni odnos ili obavlja transakcije s kvazibankom, stranom bankom ili drugom finansijskom institucijom strane države koja ne primenjuje standarde u oblasti sprečavanja pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje, odnosno da li je dozvoljavalo ili dozvoljava korišćenje svojih računa tim licima.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

15. Ako je osnivač banke domaće ili strano fizičko lice, uz zahtev i dokumentaciju iz tačke 14. ove odluke dostavlja se i sledeća dokumentacija:

1) kopija i očitani izvod važeće lične isprave tog lica (lične karte ili pasoša);

2) potpisana i datirana poslovna biografija tog lica, koja treba da sadrži podatke o njegovom dotadašnjem profesionalnom angažovanju i stručnoj spremi;

3) popunjen i overen upitnik za fizička lica koja stiču/uvećavaju učešće, odnosno vlasništvo u banci na obrascu datom u Prilogu 2;

4) uverenja nadležnih organa iz svih evidencija o neosuđivanosti za krivična i druga kažnjiva dela, kao i uverenja da protiv tog lica nije pokrenut postupak za neko od tih kažnjivih dela;

4a) spisak saradnika iz tačke 4. ove odluke, s dokazima o njihovoj neosuđivanosti;

5) dokaz da je to lice poreski obveznik (npr. rešenja nadležnog organa o utvrđivanju poreskih obaveza osnivača po svim osnovima);

6) pismeno ovlašćenje za banke kod kojih osnivač drži svoja sredstva, odnosno preko kojih posluje da Narodnoj banci Srbije, na njen zahtev, dostave sve podatke koji se odnose na njegovo poslovanje, odnosno na stanje njegovih sredstava kod tih banaka.

Ako iz opravdanih razloga ne mogu da pribave dokaze o neosuđivanosti iz stava 1. odredba pod 4a) ove tačke, osnivač i stvarni vlasnik banke mogu dostaviti i izjavu datu pod materijalnom i krivičnom odgovornošću da njihovi saradnici nisu osuđivani, na obrascu datom u Prilogu 6. Narodna banka Srbije može u bilo kom trenutku od osnivača i od stvarnog vlasnika zatražiti da joj dostave dokaze o neosuđivanosti tih lica ili neposredno od nadležnog organa zatražiti te dokaze.

Ako je osnivač banke fizičko lice koje je osnivač i/ili član privatnog investicionog fonda ili lica stranog prava, pored dokumentacije iz stava 1. ove tačke, on dostavlja i:

1) dokumentaciju koja sadrži podatke o tome kada je taj fond ili lice stranog prava osnovano, gde mu je sedište, o kojoj vrsti fonda je reč i u kojim državama posluje, odnosno investira, kao i podatke o osnivaču i/ili članu fonda, odnosno osnivaču, povereniku, zaštitniku, korisniku, ako je određen, i licu koje ima dominantan položaj u upravljanju licem stranog prava, o investicionoj politici i ciljevima, sa eventualnim ograničenjima načina na koji se ta politika i ciljevi mogu menjati, o tome ko su članovi koji poseduju najveći broj jedinica fonda i o tome da li fond već ima učešće u drugoj banci, s mišljenjem nadležnog regulatornog tela te banke;

2) ugovor sa ovlašćenom bankom iz države koja primenjuje međunarodne standarde za sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma o deponovanju novčanih iznosa sredstava fonda, odnosno lica stranog prava namenjenih realizaciji transakcije za sticanje učešća u banci;

3) drugu dokumentaciju za koju Narodna banka Srbije oceni da je potrebna.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

16. Ako je osnivač banke domaće ili strano pravno lice, uz zahtev i dokumentaciju iz tačke 14. ove odluke, dostavlja se i sledeća dokumentacija:

1) akt o registraciji osnivača kod nadležnog organa, odnosno statut ili drugi akt kojim se uređuje način organizacije i poslovanja tog osnivača;

2) spisak svih lica koja u tom osnivaču imaju učešće u smislu člana 2. Zakona – do fizičkih lica, odnosno stvarnog vlasnika banke sa osnovnim podacima o tim licima, o tome koliki su procentualni iznosi njihovog vlasništva, odnosno učešća u tom osnivaču, kao i o tome ko su članovi organa rukovođenja i upravljanja, odnosno nadzora tog osnivača;

3) uverenja nadležnih organa iz svih evidencija o neosuđivanosti tih lica za krivična i druga kažnjiva dela, uključujući i stvarnog vlasnika tih lica, kao i uverenja da protiv tih lica, uključujući i stvarnog vlasnika tih lica, nije pokrenut postupak za neko od kažnjivih dela;

4) spisak saradnika iz tačke 4. ove odluke s dokazima o njihovoj neosuđivanosti;

5) izveštaji o reviziji finansijskih izveštaja tog lica za prethodne dve godine koje je sačinio ovlašćeni revizor, u skladu s propisima zemlje porekla tog lica, kao i njegovi finansijski izveštaji za period od datuma poslednjeg izveštaja o reviziji do kraja polugodišta koje neposredno prethodi polugodištu u kojem se zahtev podnosi;

6) popunjen i overen upitnik za pravna lica koja stiču/uvećavaju učešće, odnosno vlasništvo u banci na obrascu datom u Prilogu 3;

7) pismeno ovlašćenje za banke kod kojih osnivač drži svoja sredstva, odnosno preko kojih posluje da Narodnoj banci Srbije, na njen zahtev, dostave sve podatke koji se odnose na njegovo poslovanje, odnosno na stanje njegovih sredstava kod tih banaka.

Ako iz opravdanih razloga ne mogu da pribave dokaze o neosuđivanosti iz stava 1. odredba pod 4) ove tačke, osnivač i stvarni vlasnik banke mogu dostaviti i izjavu datu pod materijalnom i krivičnom odgovornošću da njihovi saradnici nisu osuđivani, na obrascu datom u Prilogu 6. Narodna banka Srbije može u bilo kom trenutku od osnivača i od stvarnog vlasnika zatražiti da joj dostave dokaze o neosuđivanosti tih lica ili neposredno od nadležnog organa zatražiti te dokaze.

Ako je osnivač banke pravno lice koje je osnivač i/ili član privatnog investicionog fonda ili lica stranog prava, pored dokumentacije iz stava 1. ove tačke, on dostavlja i dokumentaciju iz tačke 15. stav 3. ove odluke.

Ako je pravno lice iz stava 1. ove tačke jedinica lokalne samouprave, na dokumentaciju koja se dostavlja uz zahtev iz tačke 14. ove odluke shodno se primenjuje taj stav.

Osnivač banke iz stava 1. ove tačke koji je strana banka, pored dokumentacije iz tog stava, dostavlja i sledeću dokumentaciju:

1) prikaz kretanja likvidnosti za tri meseca koja prethode mesecu u kome je podnet zahtev;

2) prikaz ročne strukture potraživanja i obaveza na kraju tromesečja koje prethodi mesecu u kome je podnet zahtev.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

17. Izuzetno od tačke 16. ove odluke, ako je osnivač banke pravno lice iz tačke 5. stav 9. ove odluke, uz zahtev i dokumentaciju iz tačke 14. ove odluke dostavlja se i sledeća dokumentacija:

1) akt o registraciji osnivača kod nadležnog organa, odnosno statut ili drugi akt kojim se uređuje način organizacija i poslovanja tog osnivača;

2) spisak svih lica koja u tom osnivaču imaju učešće u smislu člana 2. Zakona, sa osnovnim podacima o tim vlasnicima i njihovim saradnicima;

3) popunjen i overen upitnik za pravna lica koja stiču/uvećavaju učešće, odnosno vlasništvo u banci na obrascu datom u Prilogu 3;

4) dokaz o rejtingu osnivača, s mišljenjem rejting agencije.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

18. Ako je osnivač banke iz tač. 16. i 17. ove odluke član grupe društava ili bankarske grupe – dužan je da, pored dokumentacije propisane tim tačkama, uz zahtev iz tačke 14. ove odluke dostavi i sledeću dokumentaciju:

1) podatke o strukturi te grupe, s detaljnom organizacionom šemom te grupe i podacima o licima koja imaju znatno i/ili kontrolno učešće u toj grupi, uz navođenje podataka o vrsti poslova koje ta grupa i njeni članovi obavljaju;

2) izveštaje o reviziji konsolidovanih finansijskih izveštaja te grupe za prethodne dve godine, koji je izradio ovlašćeni revizor, u skladu s propisima zemlje porekla najvišeg matičnog društva grupe;

3) projekciju o očekivanom međusobnom uticaju banke, bankarske grupe čiji će član banka postati i članova te grupe;

4) procedure bankarske grupe za upravljanje rizicima i proceduru za unutrašnju reviziju i unutrašnju kontrolu.

19. Ako je osnivač banke Republika Srbija ili autonomna pokrajina, uz zahtev i dokumentaciju iz tačke 14. ove odluke dostavlja se odluka nadležnog organa o učešću u osnivanju banke, s navedenim iznosom novčanih sredstava koja će se uplatiti u osnivački kapital i vrednošću nenovčanih sredstava, prema proceni ovlašćenog procenjivača, koja će se uneti u taj kapital.

20. Ako je osnivač banke koji namerava da stekne znatno ili kontrolno učešće domaće ili strano pravno lice koje stiče učešće u banci za račun drugog lica, odnosno koje se bavi sticanjem, držanjem ili upravljanjem udelima u pravnim licima za tuđ račun – taj osnivač Narodnoj banci Srbije dostavlja dokumentaciju iz tač. od 14. do 19. ove odluke za ona lica za koja Narodna banka Srbije ceni ispunjenost uslova iz tačke 3. ove odluke.

21. Za lica koja će imati učešće u banci, uz zahtev iz tačke 14. ove odluke dostavlja se dokumentacija iz tač. od 14. do 20. ove odluke.

22. Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz tač. 14. do 21. ove odluke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevu za davanje preliminarnog odobrenja – Narodna banka Srbije može od osnivača banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna, odnosno ove činjenice može utvrditi i putem razgovora sa osnivačem banke u prostorijama Narodne banke Srbije, o čemu se sastavlja zabeleška.

Ako se podaci dostavljeni uz zahtev za dobijanje preliminarnog odobrenja promene nakon podnošenja tog zahteva a pre nego što Narodna banka Srbije dâ ovo odobrenje – osnivač banke dužan je da o tome bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije i da joj odmah dostavi nove podatke.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

III. DAVANJE DOZVOLE ZA RAD BANKE

Bliža sadržina dokaza i podataka koji se dostavljaju uz zahtev za davanje dozvole za rad banke

23. Nakon dobijanja preliminarnog odobrenja, osnivači banke Narodnoj banci Srbije podnose zahtev za davanje dozvole za rad banke, uz koji dostavljaju:

1) dokaze iz člana 18. stav 2. tačka 1) Zakona, i to:

– nalog za uplatu sredstava koja čine novčani deo osnivačkog kapitala na privremeni račun kod Narodne banke Srbije, odnosno potvrdu o prenosu nenovčanih sredstava u osnivački kapital banke,

– izjavu, za svakog osnivača pojedinačno, o poreklu ovih sredstava, s datumom i overenim potpisom;

2) dokaze iz člana 18. stav 2. tačka 2) Zakona, i to:

– dokument iz kojeg se može utvrditi da je obezbeđen poslovni prostor koji će biti u vlasništvu banke ili koji će banka koristiti po osnovu dugoročnog zakupa ili lizinga (npr. izvod iz katastra nepokretnosti, ugovor o zakupu, ugovor o prodaji, poklonu, lizingu), s podacima o površini, lokaciji i nameni tog prostora i drugim relevantnim podacima – kojima se dokazuje da ovaj prostor omogućava nesmetano poslovanje banke u skladu s predloženom poslovnom politikom i strategijom banke, kao i pristup svim podacima i informacijama relevantnim za vršenje kontrolne funkcije Narodne banke Srbije,

– akte nadležnih organa donete u postupku inspekcijskog nadzora, odnosno druge dokumente iz kojih se vidi da poslovni prostor ispunjava zakonom utvrđene uslove koji se tiču tehničke opremljenosti i zaštite na radu, kao i zaštite i unapređenja životne sredine,

– spisak obezbeđene opreme (naročito opreme koja se odnosi na informacioni sistem banke) koja omogućava nesmetano poslovanje banke u skladu s predloženom poslovnom politikom i strategijom banke, kao i pristup svim podacima i informacijama relevantnim za vršenje kontrolne funkcije Narodne banke Srbije,

– dokumente iz kojih se mogu utvrditi tehničke karakteristike obezbeđene opreme, kao i način i vreme na koje je obezbeđena ta oprema (npr. ugovor o prodaji, poklonu, zakupu, lizingu, odnosno drugi dokument iz kojeg se vide način i vreme na koje je obezbeđena oprema), sa opisom pripremljenosti ove opreme za nesmetano otpočinjanje poslovanja banke;

3) dokaz iz člana 18. stav 2. tačka 3) Zakona, i to ugovor o angažovanju spoljnog revizora s liste spoljnih revizora koju je utvrdila i objavila Narodna banka Srbije;

4) dokaze iz člana 18. stav 2. tačka 4) Zakona na osnovu kojih se može oceniti da su organizaciona struktura i kadrovska osposobljenost banke u skladu sa osnivačkim aktom i predlogom statuta banke i da su odgovarajuće sa stanovišta predložene poslovne politike i strategije banke, odnosno plana aktivnosti, kao i da predložena dinamika popunjavanja radnih mesta prati planirano širenje poslova i organizacione mreže banke, i to:

– predlog organizacione strukture banke,

– predlog sistematizacije radnih mesta, po izvršiocima, s kvalifikacionom strukturom izvršilaca i radnim iskustvom za svako radno mesto,

– planiranu dinamiku popunjavanja sistematizovanih radnih mesta.

Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz stava 1. ove tačke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevu za davanje dozvole za rad banke – Narodna banka Srbije može od osnivača banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna, a ispunjenost uslova iz člana 18. stav 2. tačka 2) Zakona može utvrditi i neposrednim uvidom u obezbeđeni poslovni prostor i opremu.

IV. SAGLASNOST NA AKTE OSNIVAČKE SKUPŠTINE

24. Osnivač banke podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje saglasnosti na akte usvojene na osnivačkoj skupštini, u roku od pet dana od dana njihovog usvajanja.

Uz zahtev iz stava 1. ove tačke, podnose se akti usvojeni na osnivačkoj skupštini, i to:

– odluke o izboru predsednika i članova upravnog i izvršnog odbora banke;

– odluka o usvajanju statuta banke;

– odluka o usvajanju poslovne politike i strategije banke za period od tri godine i plana aktivnosti banke za prvu godinu poslovanja;

– odluka o prvom izdavanju akcija.

25. Narodna banka Srbije daće saglasnost na akte osnivačke skupštine ako utvrdi da su ispunjeni sledeći uslovi:

– da su za predsednika i članove upravnog i izvršnog odbora izabrana lica čije je kvalifikacije, iskustvo i poslovnu reputaciju, a za članove upravnog odbora – i sposobnost da obavljanju poslova iz svog delokruga posvete dovoljno vremena, cenila u postupku po zahtevu za davanje preliminarnog odobrenja za osnivanje banke, ili naknadno, u skladu s članom 17. stav 2, a u vezi s članom 16. stav 2, Zakona;

– da su statut, poslovna politika i strategija banke, kao i plan aktivnosti koje je usvojila osnivačka skupština, istovetni onima koje je cenila u postupku po zahtevu za davanje preliminarnog odobrenja za osnivanje banke;

– da je odluka o prvom izdavanju akcija doneta u skladu sa osnivačkim aktom banke i propisima.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

V. DAVANJE PRETHODNE SAGLASNOSTI ZA STICANJE SOPSTVENIH AKCIJA

26. U postupku rešavanja po zahtevu za davanje prethodne saglasnosti za sticanje sopstvenih akcija banke, Narodna banka Srbije daće tu saglasnost ako su ispunjeni sledeći uslovi:

1) akcionari banke prethodno su ponudili akcije banke u sekundarnoj prodaji, a prodajom tih akcija drugim licima nanela bi se znatna šteta akcionarima banke;

2) banka raspolaže sredstvima koja potiču iz njene dobiti iz prethodnih godina i koja se mogu koristiti za sticanje sopstvenih akcija.

27. Uz zahtev iz tačke 26. ove odluke, koji banka podnosi na posebnom obrascu (Prilog 4), dostavlja se i sledeća dokumentacija:

1) odluka nadležnog organa banke o sticanju sopstvenih akcija koja sadrži uslove sticanja ovih akcija;

2) javna ponuda akcija, odnosno drugi dokument koji sadrži podatke o uslovima pod kojima su akcije banke ponuđene na sekundarnom tržištu;

3) izjava predsednika izvršnog odbora banke da banka raspolaže sredstvima koja potiču iz dobiti banke i namenjena su za sticanje sopstvenih akcija.

Ako se sopstvene akcije stiču po osnovu nasleđivanja, pravnog sledbeništva ili na drugi način koji ne zavisi od njene volje – banka, umesto podnošenja zahteva iz stava 1. ove tačke, Narodnoj banci Srbije dostavlja obaveštenje o sticanju ovih akcija, u kome navodi način, odnosno osnov sticanja tih akcija, kao i podatke o njihovoj vrsti, broju i ukupnoj vrednosti.

Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz stava 1. ove tačke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevu iz tog stava – Narodna banka Srbije može od banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna.

VI. DAVANJE SAGLASNOSTI NA STATUT BANKE, ODNOSNO NA IZMENE I DOPUNE STATUTA I OSNIVAČKOG AKTA BANKE

Uslovi za davanje saglasnosti na statut banke, kao i na izmene i dopune osnivačkog akta i statuta banke

28. Pri odlučivanju o zahtevu za davanje saglasnosti na statut banke (uključujući i statut koji je donet na osnivačkoj skupštini banke) i na izmene i dopune statuta banke, Narodna banka Srbije postupa u skladu s tačkom 9. ove odluke.

29. Pri odlučivanju o zahtevu za davanje saglasnosti na izmene i dopune osnivačkog akta, Narodna banka Srbije postupa u skladu s tačkom 8. ove odluke, a ako se izmene osnivačkog akta banke odnose na promenu sedišta banke – Narodna banka Srbije ceni i ispunjenost uslova koji su za poslovni prostor banke propisani članom 18. stav 2. tačka 2) Zakona.

Bliža sadržina dokaza i podataka koji se dostavljaju uz zahtev za davanje saglasnosti na statut banke, izmene i dopune osnivačkog akta i statuta banke

30. Uz zahtev za davanje saglasnosti Narodne banke Srbije na statut banke, banka podnosi statut koji je donela skupština banke, sa odlukom o usvajanju statuta.

Uz zahtev za davanje saglasnosti na izmene i dopune statuta banke, banka podnosi:

– izmene i dopune statuta banke, sa odlukom skupštine banke o usvajanju tih izmena i dopuna;

– prečišćeni tekst statuta banke koji sadrži izmene i dopune za koje se traži saglasnost Narodne banke Srbije.

Uz zahtev za davanje saglasnosti na izmene i dopune osnivačkog akta banke, banka podnosi:

– izmene i dopune osnivačkog akta banke, sa odlukom skupštine banke o njihovom usvajanju;

– prečišćen tekst osnivačkog akta banke koji sadrži izmene i dopune za koje se traži saglasnost Narodne banke Srbije.

Ako se izmene osnivačkog akta banke odnose na promenu njenog sedišta – pored dokumentacije iz stava 3. ove tačke, podnosi se i dokumentacija propisana tačkom 23. stav 1. odredba pod 2) ove odluke.

Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz ove tačke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevima iz ove tačke – Narodna banka Srbije može od banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna.

VII. DAVANJE PRETHODNE SAGLASNOSTI NA IMENOVANJE ČLANOVA UPRAVNOG ODBORA BANKE

Bliži uslovi za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana upravnog odbora banke

31. Banka podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje svakog pojedinačnog lica predloženog za člana upravnog odbora banke (u daljem tekstu: predloženo lice).

Zahtev iz stava 1. ove tačke banka je dužna da podnese najkasnije 30 dana pre dana kada ističe mandat člana upravnog odbora – kako bi blagovremeno obezbedila saglasnost na ponovno imenovanje ovog lica ili imenovanje drugog lica, odnosno kako bi obezbedila kontinuitet u radu upravnog odbora banke.

U postupku po zahtevu iz stava 1. ove tačke Narodna banka Srbije ceni da li predloženo lice ima dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće kvalifikacije i iskustvo za stručno i odgovorno obavljanje funkcije člana upravnog odbora banke, kao i sposobnost da obavljanju poslova iz svog delokruga posveti dovoljno vremena, a za lice predloženo za lice nezavisno od banke – i ispunjenost uslova iz tačke 35. ove odluke.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

32. Poslovnu reputaciju predloženog lica Narodna banka Srbije ceni u skladu s tačkom 4. st. 2, 3. 6. i 7. ove odluke, a pri oceni poslovne reputacije lica koje se ponovo predlaže za člana upravnog odbora banke naročito uzima u obzir rezultate poslovanja te banke.

Pri oceni poslovne reputacije lica koje se ponovo predlaže za člana upravnog odbora banke, Narodna banka Srbije uzima u obzir i da li je to lice postupilo u skladu s rešenjem Narodne banke Srbije, odnosno drugog organa ovlašćenog za vršenje nadzora kojim mu je izrečena novčana kazna za postupanje suprotno odredbama Zakona, propisa Narodne banke Srbije i drugih propisa, odnosno da li je to lice platilo izrečenu novčanu kaznu ili je tu kaznu umesto njega platio subjekt nadzora.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

33. Pod odgovarajućim kvalifikacijama, u smislu ove odluke, podrazumevaju se takvo obrazovanje, odnosno iskustvo koji predloženom licu omogućavaju stručno obavljanje funkcije za koju je predloženo, kao i efikasno upravljanje rizicima u poslovanju banke.

34. Smatra se da odgovarajuće kvalifikacije ima predloženo lice koje je u oblastima relevantnim za poslovanje banke steklo najmanje prvi stepen visokog obrazovanja na osnovnim akademskim studijama u trajanju od najmanje četiri godine u smislu zakona koji uređuje visoko obrazovanje.

Pored lica iz stava 1. ove tačke, smatra se da odgovarajuće kvalifikacije ima i predloženo lice koje je završilo akademske ili strukovne studije prvog stepena i ima radno iskustvo u trajanju od najmanje deset godina u oblasti finansijskih tržišta, upravljanja rizicima poslovanja pravnih lica u finansijskom sektoru, strateškog planiranja, korporativnog upravljanja, stvaranja poslovne politike ili strategije i dr. – za koje Narodna banka Srbije oceni da odgovaraju poslovima rukovođenja u banci, članu bankarske grupe ili drugom pravnom licu iz finansijskog sektora.

U slučaju iz stava 2. ove tačke, Narodna banka Srbije ceni iskustvo predloženog lica, a naročito sledeće:

– trajanje prethodnih funkcija;

– prirodu i složenost poslova koje je predloženo lice obavljalo, broj lica koja su bila odgovorna predloženom licu;

– obim nadležnosti, ovlašćenja i odgovornosti i pravo donošenja odluka.

Pod odgovarajućim iskustvom predloženog lica u smislu člana 71. stav 6. Zakona podrazumeva se njegovo iskustvo u pravnom licu u finansijskom sektoru u trajanju od najmanje tri godine u organima upravljanja, na poslovima rukovođenja značajnim za obavljanje pretežne delatnosti tog pravnog lica, na poslovima savetovanja organa upravljanja tog pravnog lica, odnosno na poslovima koji podrazumevaju učešće u stvaranju njegove poslovne politike ili strategije ili iskustvo u trajanju od najmanje šest godina u oblasti finansija i bankarstva, tokom koga se predloženo lice istaklo kao stručnjak ili naučni radnik u tim oblastima (npr. aktivnim učešćem na posebnim projektima ili stručnim skupovima, odnosno u svojstvu naučnog ili istraživačkog osoblja pri univerzitetu ili naučnom institutu).

Pod odgovarajućim iskustvom ostalih članova upravnog odbora podrazumeva se njihovo iskustvo na rukovodećem položaju u pravnom licu u trajanju od najmanje šest godina.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

34a. Sposobnost predloženog lica da obavljanju poslova iz svog delokruga posveti dovoljno vremena, u smislu člana 71. Zakona – Narodna banka Srbije ceni uzimajući u obzir naročito sledeće:

– broj direktorskih funkcija predloženog lica, odnosno broj članstava koje predloženo lice ima u organima upravljanja pravnih lica, vreme koje je potrebno posvetiti njihovom obavljanju na godišnjem nivou, kao i odgovornost i nadležnost predloženog lica u odnosu na te funkcije, odnosno članstva;

– vrstu, obim i složenost poslova koje obavlja pravno lice u kojem je predloženo lice direktor, odnosno član organa upravljanja;

– lokaciju pravnog lica u kojem je predloženo lice direktor, odnosno član organa upravljanja;

– prosečan broj sastanaka organa upravljanja pravnih lica u kojima je predloženo lice član tokom kalendarske godine, kao i sastanaka koji se po potrebi održavaju s nadležnim telima ili zainteresovanim stranama;

– druge aktivnosti predloženog lica u okviru ili van finansijskog sektora;

– vreme koje je potrebno da predloženo lice posveti stručnom osposobljavanju i usavršavanju.

Smatra se da predloženo lice nema sposobnost da obavljanju poslova za koje se predlaže posveti dovoljno vremena naročito u sledećim slučajevima:

– ako je istovremeno direktor ili član izvršnog odbora i član nadzornog odbora u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva, odnosno član drugog organa upravljanja – u više od dva pravna lica;

– ako je član nadzornog odbora u smislu zakona iz alineje prve ovog stava, odnosno član drugog organa upravljanja – u više od četiri pravna lica.

Pri određivanju broja direktorskih funkcija i članstava u organima upravljanja iz st. 1. i 2. ove tačke – jednom funkcijom, odnosno članstvom smatra se funkcija, odnosno članstvo u organima upravljanja pravnih lica u okviru iste grupe i/ili pravnih lica u kojima banka ima kvalifikovano učešće.

Pri oceni ispunjenosti uslova iz stava 2. ove tačke, u obzir se ne uzimaju funkcije, odnosno članstva u organima upravljanja koje predloženo lice obavlja u organizacijama ili subjektima koji nisu primarno osnovani sa ciljem ostvarivanja dobiti (npr. humanitarne i druge neprofitne organizacije).

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

34b. Banka je dužna da predloženo lice obavesti o očekivanom vremenu koje je potrebno da posveti obavljanju poslova iz delokruga upravnog odbora te banke, kao i da pribavi izjavu tog lica o njegovoj sposobnosti da ta očekivanja ispuni.

Banka je dužna da redovno ceni ispunjenost uslova iz tačke 34a. ove odluke, uzimajući u obzir potrebno prisustvo i aktivno učestvovanje na sednicama upravnog odbora, vreme potrebno za pripremu tog učešća, kao i uticaj mogućeg dugoročnog odsustva člana upravnog odbora na obavljanje poslova tog odbora.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Uslovi koje lice mora ispuniti da bi se smatralo nezavisnim od banke

35. Predloženo lice smatra se licem nezavisnim od banke u smislu člana 71. stav 2. Zakona, ako ispunjava sledeće uslove:

– nema direktno ni indirektno vlasništvo u toj banci, u članu bankarske grupe u kojoj je banka, kao ni u pravnom licu koje je akcionar te banke, niti je to vlasništvo imalo u poslednjih godinu dana pre dana podnošenja zahteva iz tačke 31. stav 1. ove odluke;

– nije zaposleno u toj banci, u članu bankarske grupe u kojoj je banka, ni kod akcionara te banke, niti je bilo zaposleno u nekom od ovih lica u poslednjih godinu dana pre dana podnošenja zahteva iz tačke 31. stav 1. ove odluke;

– nije član organa upravljanja te banke (izuzev kod ponovnog imenovanja lica koje obavlja funkciju člana upravnog odbora nezavisnog od banke) ni drugog člana bankarske grupe u kojoj je banka, niti je bilo član tog organa u poslednjih godinu dana pre dana podnošenja zahteva iz tačke 31. stav 1. ove odluke;

– nije član organa upravljanja lica povezanog s tom bankom;

– nije dužnik te banke, odnosno člana bankarske grupe u kojoj je banka u iznosu većem od 100.000 dinara.

Bliža sadržina dokaza i podataka koji se dostavljaju uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana upravnog odbora banke

36. Uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana upravnog odbora banke, banka podnosi sledeću dokumentaciju i dokaze:

1) predlog odluke nadležnog organa banke o imenovanju predloženog lica za člana upravnog odbora, koji naročito sadrži obrazloženo mišljenje o poslovnoj reputaciji, stručnosti, sposobnostima i moralnim kvalitetima tog lica, uz navođenje očekivanog doprinosa tog lica radu organa upravljanja za čijeg se člana predlaže, odnosno razloga zbog kojih banka predlaže navedeno lice na tu funkciju, kao i ocenu sposobnosti tog lica da obavljanju poslova iz svog delokruga posveti dovoljno vremena;

2) kopiju i očitani izvod važeće lične isprave tog lica (lične karte ili pasoša);

3) podatke o sastavu upravnog odbora banke iz člana 71. Zakona (broj članova tog odbora, broj lica nezavisnih od banke, podatak o licu koje aktivno zna srpski jezik ako upravni odbor čine isključivo strana fizička lica, broj članova koji imaju odgovarajuće iskustvo iz oblasti finansija iz stava 6. tog člana);

4) dokaz nadležnog organa o tome da nad tim licem nije pokrenuta istraga, odnosno da mu nije izrečena pravnosnažna osuđujuća presuda za kaznena dela koja ga čine nepodobnim za obavljanje funkcije člana upravnog odbora banke, odnosno dokaz o neosuđivanosti za ova dela i dokaz o tome da mu nije izrečena zaštitna mera zabrane obavljanja delatnosti koja je u potpunosti ili delimično obuhvaćena predmetom poslovanja banke (uverenje nadležnog suda i izvod iz kaznene evidencije ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, a za strano lice – uverenje nadležnog organa države čiji je to lice državljanin i uverenje nadležnog organa države poslednjeg prebivališta ovog lica);

4a) spisak saradnika člana upravnog odbora iz tačke 4. ove odluke, s dokazima o njihovoj neosuđivanosti;

5) popunjen i overen upitnik za lice predloženo za člana upravnog i izvršnog odbora banke na obrascu datom u Prilogu 5;

6) preporuku sa obrazloženim mišljenjem o poslovnoj reputaciji, stručnosti, sposobnostima i moralnim kvalitetima predloženog lica, koju su dala najmanje dva lica na osnovu svog profesionalnog kontakta s predloženim licem, pri čemu tu preporuku mogu dati poslodavac predloženog lica, članovi organa upravljanja člana bankarske grupe u kojoj je banka u čiji se upravni odbor lice predlaže, lica koja rukovode ili su rukovodila drugom bankom, licem u finansijskom sektoru ili drugim pravnim licem (ukoliko se predlaže lice sa iskustvom na rukovodećem položaju u pravnom licu), naučni radnici, univerzitetski profesori, osobe koje rukovode ili su rukovodile organima u čijoj je nadležnosti nadzor nad bankama ili drugim licima u finansijskom sektoru (izuzev organa kod koga se vodi postupak po zahtevu iz ovog stava), kao i lica iz oblasti bankarstva i finansija koja su uspešnim radom u ovim oblastima stekla profesionalni i lični ugled, ali to ne mogu biti rukovodioci banke za čiji se upravni odbor lice predlaže;

7) dokaz da predloženo lice ima završene akademske ili strukovne studije odgovarajućeg stepena i profila u skladu s tačkom 34. ove odluke (diplomu, odnosno uverenje o diplomiranju), odnosno akt domaće visokoškolske ustanove o priznanju diplome strane obrazovne ustanove ako se ne može pouzdano utvrditi da li je dokaz odgovarajući, kao i dokaz o stručnom usavršavanju predloženog lica, ako postoji.

Ako bi upravni odbor banke činila isključivo strana fizička lica – uz zahtev iz stava 1. ove tačke banka podnosi i dokaz o aktivnom znanju srpskog jezika za najmanje jedno od tih lica i uverenje o njegovom prebivalištu na teritoriji Republike Srbije, pri čemu se pod aktivnim znanjem srpskog jezika podrazumeva takav nivo znanja koji omogućava vođenje bankarske korespondencije i obavljanje poslova za koje se ovo lice imenuje, što se dokazuje uverenjem ustanove za učenje stranih jezika, odnosno nadležne visokoškolske ustanove o položenom ispitu (u skladu s nastavnim planom) za sticanje tog nivoa znanja.

Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz st. 1. i 2. ove tačke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevu za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana upravnog odbora banke – Narodna banka Srbije može od banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna.

Ako na osnovu dokaza i dokumentacije koji se odnose na obrazovanje i iskustvo predloženog lica nije moguće oceniti sposobnost ovog lica da efikasno upravlja rizicima banke (njegovo poznavanje rizičnog profila banke i propisa kojima se uređuju upravljanje rizicima i sistemi unutrašnjih kontrola) – ova činjenica može se utvrditi i putem razgovora sa ovim licem u prostorijama Narodne banke Srbije, o čemu se sastavlja zabeleška.

Ako iz opravdanih razloga ne može da pribavi dokaze o neosuđivanosti iz stava 1. odredba pod 4a) ove tačke, banka može dostaviti i izjavu člana upravnog odbora datu pod materijalnom i krivičnom odgovornošću da njegovi saradnici nisu osuđivani, na obrascu datom u Prilogu 6. Narodna banka Srbije može u bilo kom trenutku od banke zatražiti da joj dostavi dokaze o neosuđivanosti tih lica ili neposredno od nadležnog organa zatražiti te dokaze.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

37. Uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti Narodne banke Srbije na ponovno imenovanje člana upravnog odbora banke (u daljem tekstu: reizbor), banka podnosi sledeće dokaze i dokumentaciju:

– predlog odluke nadležnog organa banke o reizboru člana upravnog odbora banke, koji naročito sadrži obrazloženo mišljenje o poslovnoj reputaciji, stručnosti, sposobnostima i moralnim kvalitetima tog lica, kao i o tome da li to lice i dalje ispunjava uslove za obavljanje navedene funkcije, uz navođenje očekivanog doprinosa tog lica radu organu upravljanja za čijeg se člana ponovo predlaže, odnosno razloga zbog kojih banka ponovo predlaže navedeno lice na tu funkciju;

– obaveštenje o ukupnom broju održanih sednica upravnog odbora banke u godini koja prethodi godini podnošenja zahteva, kao i o ukupnom broju tih sednica do dana podnošenja zahteva iz ovog stava, te o broju sednica kojima je to lice prisustvovalo i načinu na koji je na tim sednicama glasalo, s kopijama zapisnika s tih sednica;

– popunjenu izjavu člana upravnog odbora banke čiji se reizbor predlaže, na obrascu datom u Prilogu 7;

– dokaz nadležnog organa o tome da nad tim licem nije pokrenuta istraga, odnosno da mu nije izrečena pravnosnažna osuđujuća presuda za kaznena dela koja ga čine nepodobnim za obavljanje funkcije člana upravnog odbora banke, odnosno dokaz o neosuđivanosti za ova dela i dokaz o tome da mu nije izrečena zaštitna mera zabrane obavljanja delatnosti koja je u potpunosti ili delimično obuhvaćena predmetom poslovanja banke (uverenje nadležnog suda i izvod iz kaznene evidencije ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, a za strano lice – uverenje nadležnog organa države čiji je to lice državljanin i uverenje nadležnog organa države poslednjeg prebivališta ovog lica);

– spisak saradnika lica čiji se reizbor predlaže, s dokazima o njihovoj neosuđivanosti.

Ako iz opravdanih razloga ne može da pribavi dokaze o neosuđivanosti iz stava 1, alineja peta, ove tačke, banka može dostaviti i izjavu člana upravnog odbora banke čiji se reizbor predlaže, datu pod materijalnom i krivičnom odgovornošću, da njegovi saradnici nisu osuđivani, na obrascu datom u Prilogu 6. Narodna banka Srbije može u bilo kom trenutku od banke zatražiti da joj dostavi dokaze o neosuđivanosti tih lica ili neposredno od nadležnog organa zatražiti te dokaze.

Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz stava 1. ove tačke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevu iz tog stava – Narodna banka Srbije može od banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna.

Ako postoje činjenice ili okolnosti koje treba dodatno proveriti u pogledu podobnosti člana upravnog odbora banke čiji se reizbor predlaže ili njegove sposobnosti da efikasno upravlja rizicima – Narodna banka Srbije te činjenice i okolnosti može utvrditi i putem razgovora sa ovim licem u prostorijama Narodne banke Srbije, o čemu se sastavlja zabeleška.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

38. Banka je dužna da Narodnoj banci Srbije dostavi odluku skupštine banke o imenovanju lica za člana upravnog odbora banke – u roku od pet dana od dana donošenja te odluke.

VIII. DAVANJE PRETHODNE SAGLASNOSTI NA IMENOVANJE ČLANOVA IZVRŠNOG ODBORA BANKE

Bliži uslovi za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana izvršnog odbora banke

39. Banka podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje svakog pojedinačnog lica predloženog za člana izvršnog odbora banke.

Zahtev iz stava 1. ove tačke banka je dužna da podnese najkasnije 30 dana pre dana kada ističe mandat člana izvršnog odbora – kako bi blagovremeno obezbedila saglasnost na ponovno imenovanje ovog lica ili imenovanje drugog lica, odnosno kako bi obezbedila kontinuitet u radu izvršnog odbora banke.

Ocenu da li lice predloženo za člana izvršnog odbora banke ima dobru poslovnu reputaciju i odgovarajuće kvalifikacije Narodna banka Srbije vrši u skladu s tač. od 31. do 34. ove odluke.

Za lice koje je predloženo za člana izvršnog odbora banke – odgovarajućim iskustvom smatra se, pored iskustva iz tačke 34. stav 4. ove odluke, i rukovođenje, u trajanju najmanje tri godine, poslovima lica u finansijskom sektoru koji nisu direktno u vezi sa obavljanjem njegove pretežne delatnosti ali imaju uticaja na tu delatnost – ako se ovo lice imenuje u izvršni odbor banke s najmanje tri člana, ako je statutom banke predviđeno da ovo lice bude odgovorno za navedene poslove i ako Narodna banka Srbije oceni da je, s obzirom na vrstu i obim tih poslova, kao i veličinu i broj zaposlenih organizacionog dela kojim je to lice rukovodilo, ovo iskustvo relevantno.

Bliža sadržina dokaza i podataka koji se dostavljaju uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana izvršnog odbora banke

40. Na dokumentaciju i dokaze koji se dostavljaju uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje člana izvršnog odbora banke shodno se primenjuje tačka 36. ove odluke, pri čemu je banka dužna da uz taj zahtev Narodnoj banci Srbije dostavi i odluku upravnog odbora banke o imenovanju predloženog lica za člana izvršnog odbora banke.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

41. Na dokumentaciju i dokaze koji se dostavljaju uz zahtev za ponovno imenovanje člana izvršnog odbora banke shodno se primenjuje tačka 37. ove odluke, osim stava 1, alineja druga te tačke, pri čemu je banka dužna da uz taj zahtev Narodnoj banci Srbije dostavi i odluku upravnog odbora banke o ponovnom imenovanju predloženog lica za člana izvršnog odbora banke.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

41a. Banka je dužna da redovno, a najmanje jednom u dve godine, Narodnoj banci Srbije za osnivače banke, lica koja imaju učešće u banci, stvarne vlasnike banke, članove izvršnog i upravnog odbora banke, kao i saradnike svih ovih lica, dostavlja dokaz nadležnog organa o tome da nad tim licem nije pokrenuta istraga, odnosno da mu nije izrečena pravnosnažna osuđujuća presuda za krivična i druga kaznena dela, odnosno dokaz o neosuđivanosti za ova dela i dokaz o tome da mu nije izrečena zaštitna mera zabrane obavljanja delatnosti koja je u potpunosti ili delimično obuhvaćena predmetom poslovanja banke (uverenje nadležnog suda i izvod iz kaznene evidencije ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, a za strano lice – uverenje nadležnog organa države čiji je to lice državljanin i uverenje nadležnog organa države poslednjeg prebivališta ovog lica).

Ako iz opravdanih razloga ne može da pribavi dokaze iz stava 1. ove tačke za saradnike iz tog stava, banka može dostaviti i izjavu osnivača, lica koje ima učešće u banci, stvarnog vlasnika, odnosno člana izvršnog ili upravnog odbora banke, datu pod materijalnom i krivičnom odgovornošću, da njihovi saradnici nisu osuđivani, na obrascu datom u Prilogu 6. Narodna banka Srbije može u bilo kom trenutku od banke zatražiti da joj dostavi dokaze o neosuđivanosti tih lica ili neposredno od nadležnog organa zatražiti te dokaze.

Banka dokumentaciju iz st. 1. i 2. ove tačke dostavlja Narodnoj banci Srbije u periodu od 1. do 15. oktobra određene godine.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

VIIIa. DAVANJE PRETHODNE SAGLASNOSTI NA IMENOVANJE NOSILACA KLJUČNIH FUNKCIJA

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

41b. Banka je dužna da odmah po upisu banke u registar privrednih subjekata odredi lica koja će predložiti za nosioce ključnih funkcija u banci, u skladu sa dostavljenim podacima o organizacionoj strukturi i kadrovskoj osposobljenosti banke iz tačke 23. stav 1. odredba pod 4) ove odluke, kao i da u roku od 30 dana od dana upisa banke u registar privrednih subjekata podnese Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje prethodne saglasnosti na njihovo imenovanje i uz taj zahtev podnese dokumentaciju i dokaze propisane tačkom 41v. ove odluke.

Nosilac ključne funkcije u smislu ove odluke jeste rukovodilac funkcije upravljanja rizicima, funkcije kontrole usklađenosti poslovanja i funkcije unutrašnje revizije, u slučaju da to lice nije član organa upravljanja banke.

Zahtev iz stava 1. ove tačke podnosi se u skladu sa odredbama odluke kojom se uređuju bliži uslovi i način imenovanja nosilaca ključnih funkcija u banci.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

Bliža sadržina dokaza i podataka koji se dostavljaju uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje nosilaca ključnih funkcija

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

41v. U postupku po zahtevu za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje nosioca ključne funkcije, Narodna banka Srbije ceni da li predloženo lice ima dobru poslovnu reputaciju i odgovarajuće kvalifikacije i iskustvo, propisane odlukom kojom se uređuju bliži uslovi i način imenovanja nosilaca ključnih funkcija u banci.

Uz zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje nosioca ključne funkcije, banka podnosi sledeću dokumentaciju i dokaze:

1) odluku upravnog odbora banke kojom se predloženo lice imenuje za nosioca ključne funkcije u toj banci, koja naročito sadrži obrazloženo mišljenje o poslovnoj reputaciji, stručnosti, sposobnostima i moralnim kvalitetima tog lica, kao i o tome da li to lice ispunjava uslove za obavljanje navedene funkcije, uz navođenje očekivanog doprinosa tog lica radu organizacione jedinice za čijeg se rukovodioca predlaže, odnosno razloga zbog kojih upravni odbor predlaže navedeno lice na tu funkciju;

2) kopiju i očitani izvod važeće lične isprave tog lica (lične karte ili pasoša);

3) dokaz nadležnog organa o tome da nad tim licem nije pokrenuta istraga, odnosno da mu nije izrečena pravnosnažna osuđujuća presuda za kaznena dela koja ga čine nepodobnim za obavljanje ključne funkcije, odnosno dokaz o neosuđivanosti za ova dela i dokaz o tome da mu nije izrečena zaštitna mera zabrane obavljanja delatnosti koja je u potpunosti ili delimično obuhvaćena predmetom poslovanja banke (uverenje nadležnog suda i izvod iz kaznene evidencije ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, a za strano lice – uverenje nadležnog organa čiji je to lice državljanin i uverenje nadležnog organa države poslednjeg prebivališta ovog lica);

4) popunjen i overen upitnik za lice predloženo za nosioca ključne funkcije na obrascu datom u Prilogu 5;

5) preporuku sa obrazloženim mišljenjem o poslovnoj reputaciji, stručnosti, sposobnostima i moralnim kvalitetima lica predloženog za nosioca ključne funkcije, koju su dala najmanje dva lica na osnovu svog profesionalnog kontakta s predloženim licem, pri čemu tu preporuku mogu dati poslodavac predloženog lica, sadašnji i bivši članovi organa upravljanja banke, kao i sadašnji i bivši rukovodioci organizacionih jedinica banke u kojoj se lice predlaže za rukovodioca relevantne organizacione jedinice, a u čijem su delokrugu upravljanje rizicima, kontrola usklađenosti poslovanja banke i unutrašnja revizija, članovi organa upravljanja člana bankarske grupe čiji je član banka u kojoj se predlaže za rukovodioca relevantne organizacione jedinice, sadašnji i bivši članovi organa upravljanja drugom bankom ili licem u finansijskom sektoru, kao i sadašnji i bivši rukovodioci organizacionih jedinica druge banke u čijem su delokrugu upravljanje rizicima, kontrola usklađenosti poslovanja banke i unutrašnja revizija, naučni radnici, univerzitetski profesori, lica koja rukovode ili su rukovodila organima u čijoj je nadležnosti nadzor nad bankama ili drugim licima u finansijskom sektoru, lica iz oblasti bankarstva i finansija i drugih relevantnih oblasti privrede koja su uspešnim radom u ovim oblastima stekla profesionalni i lični ugled;

6) dokaz da lice predloženo za rukovodioca relevantne organizacione jedinice ima završene akademske studije odgovarajućeg stepena i profila u skladu sa odlukom kojom se uređuju bliži uslovi i način imenovanja nosilaca ključnih funkcija u banci (diplomu, odnosno uverenje o diplomiranju), odnosno akt domaće visokoškolske ustanove o priznanju diplome strane obrazovne ustanove ako se ne može pouzdano utvrditi da li je dokaz odgovarajući, kao i dokaz o stručnom usavršavanju predloženog lica, ako postoji;

7) izjavu predloženog lica u vezi s postojanjem okolnosti koje bi mogle uticati na nezavisnost mišljenja predloženog lica.

Ako je lice predloženo za rukovodioca relevantne organizacione jedinice strani državljanin – uz zahtev iz stava 1. ove tačke banka podnosi i dokaz o aktivnom znanju srpskog jezika i uverenje o njegovom prebivalištu na teritoriji Republike Srbije, pri čemu se pod aktivnim znanjem srpskog jezika podrazumeva nivo znanja koji omogućava vođenje korespondencije i obavljanje poslova za koje se ovo lice imenuje, što se dokazuje uverenjem ustanove za učenje stranih jezika, odnosno nadležne visokoškolske ustanove o položenom ispitu (u skladu s nastavnim planom) za sticanje tog nivoa znanja.

Ako na osnovu dokumentacije i dokaza iz st. 2. i 3. ove tačke nije moguće utvrditi sve činjenice značajne za odlučivanje o zahtevu za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje lica predloženog za nosioca ključne funkcije – Narodna banka Srbije može od banke tražiti da dostavi i drugu dokumentaciju za koju oceni da joj je potrebna.

Ako na osnovu dokaza i dokumentacije koji se odnose na obrazovanje i iskustvo lica predloženog za nosioca ključne funkcije nije moguće oceniti njegovu sposobnost da efikasno i kvalitetno rukovodi organizacionom jedinicom za čijeg se rukovodioca predlaže – ova činjenica može se utvrditi i putem razgovora sa ovim licem u prostorijama Narodne banke Srbije, o čemu se sastavlja zabeleška.

*Službeni glasnik RS, broj 51/2025

IX. PRETHODNA SAGLASNOST ZA STICANJE VLASNIŠTVA

42. Svako lice je dužno da, pre sticanja učešća u banci, odnosno direktnog ili indirektnog vlasništva u banci koje mu omogućava od 10% do 20%, više od 20% do 33%, više od 33% do 50% i više od 50% glasačkih prava – Narodnoj banci Srbije podnese zahtev za davanje prethodne saglasnosti za sticanje ovog učešća, odnosno vlasništva.

Pri rešavanju po zahtevu iz stava 1. ove tačke, Narodna banka Srbije ceni ispunjenost uslova propisanih u tač. od 3. do 7. ove odluke.

U zahtevu iz stava 1. ove tačke navode se podaci o broju, vrsti i ukupnoj nominalnoj vrednosti akcija koje se stiču, kao i o ukupnom procentu glasačkih prava po osnovu tih akcija.

Podnosilac zahteva iz stava 1. ove tačke dužan je da uz taj zahtev Narodnoj banci Srbije dostavi i dokumentaciju iz tačke 14. stav 1. odredba pod 6) i stav 3. i tač. 15. do 20. ove odluke, kao i ugovor kojim se utvrđuju prava i obaveze učesnika u postupku sticanja učešća u banci koji, između ostalog, sadrži: odredbe u vezi sa sprečavanjem pranja novca, finansiranja terorizma i finansiranja širenja oružja za masovno uništenje, podatke o toku transakcije i njenoj realizaciji, podatak iz kog izvora potiču novčana sredstava namenjena za planirano ulaganje (dokapitalizaciju), kao i ugovor sa ovlašćenom bankom o deponovanju sredstava namenjenih realizaciji te transakcije, ako je podnosilac zahteva lice čija sredstva potiču iz privatnog investicionog fonda ili lica stranog prava.

Sticalac koji namerava da stekne više od 20% do 33% glasačkih prava u banci, Narodnoj banci Srbije dostavlja, pored dokumentacije iz stava 4. ove tačke, i plan aktivnosti za narednu godinu. Sticalac koji namerava da stekne više od 33% do 50% glasačkih prava u banci, Narodnoj banci Srbije dostavlja, pored dokumentacije iz stava 4. ove tačke, i plan aktivnosti za naredne dve godine, a sticalac koji namerava da stekne više od 50% glasačkih prava u banci, Narodnoj banci Srbije dostavlja, pored dokumentacije iz stava 4. ove tačke, i plan aktivnosti za naredne tri godine.

Izuzetno od stava 5. ove tačke, ako sticalac namerava da stekne 50% ili manje glasačkih prava u banci, ali će zbog vlasničke strukture banke biti najveći pojedinačni akcionar – dostaviće Narodnoj banci Srbije plan aktivnosti za naredne tri godine.

Plan aktivnosti iz st. 5. i 6. ove tačke naročito sadrži strategiju poslovanja, odnosno ciljeve i smernice koje se odnose na banku čije se akcije stiču.

Smatra se da neko lice ima indirektno vlasništvo u banci, u smislu odredaba Zakona koje se odnose na sticanje vlasništva – ako je direktni vlasnik stekao akcije banke za račun tog lica, ili to lice nastupa s direktnim vlasnikom kao jedan sticalac, i to za deo direktnog vlasnika u banci, kao i u drugim slučajevima u kojima Narodna banka Srbije oceni da postoji mogućnost da ovo lice efektivno ostvari vlasnička prava u banci koristeći vlasništvo koje drugo lice direktno ima u toj banci.

U zahtevu iz stava 1. ove tačke navode se podaci o licima povezanim sa sticaocem na način iz člana 95. Zakona, kao i o visini učešća koje svako od tih lica stiče. Narodna banka Srbije ceni ispunjenost propisanih uslova za sva lica koja čine tog sticaoca a koja će pojedinačno steći 10% i više glasačkih prava u banci, s tim da može ceniti ispunjenost tih uslova i za ostala lica.

Banka je dužna da Narodnoj banci Srbije dostavi obaveštenje o sticanju direktnog ili indirektnog vlasništva u banci koje sticaocu omogućava 5% i više od 5% glasačkih prava, u roku od pet radnih dana od dana saznanja za to sticanje.

Obaveštenje iz stava 10. ove tačke naročito sadrži podatke o identitetu sticaoca (ime i prezime i broj važećeg identifikacionog dokumenta), procentu stečenih glasačkih prava i datumu tog sticanja.

Banka je dužna da redovno obezbeđuje i ažurira dokumentaciju o promenama u vlasničkoj strukturi akcionara koji imaju učešće u toj banci.

*Službeni glasnik RS, broj 29/2018

**Službeni glasnik RS, broj 51/2025

X. UTVRĐIVANJE KRITERIJUMA ZA ODREĐIVANJE PRVOKLASNE BANKE U POSTUPKU DAVANJA SAGLASNOSTI NA ODLUKU BANKE O PRESTANKU RADA

43. Uz zahtev za davanje saglasnosti Narodne banke Srbije na odluku skupštine banke o prestanku rada banke, banka dostavlja tu odluku, kao i bezuslovnu, neopozivu i plativu na prvi poziv bankarsku garanciju koju je izdala prvoklasna banka u iznosu kojim se garantuje pokriće svih obaveza ove banke – u korist Agencije za osiguranje depozita, kao i drugu dokumentaciju, na zahtev Narodne banke Srbije, potrebnu za razmatranje ovog zahteva.

Prvoklasna banka iz stava 1. ove tačke jeste banka koja je prema poslednjem rangiranju koje su izvršili Standard&Poor‘s ili Fitch rangirana dugoročnim kreditnim rejtingom od najmanje BBB- ili koja je prema poslednjem rangiranju koje je izvršio Moody‘s rangirana dugoročnim kreditnim rejtingom od najmanje Baa3.

XI. DAVANJE DOZVOLE ZA RAD I SAGLASNOSTI KOD STATUSNIH PROMENA BANKE

44. Uz zahtev za davanje dozvole za rad banke koja se osniva spajanjem, banke koje se spajaju podnose dokumentaciju propisanu članom 132. stav 2. Zakona, kao i sledeću dokumentaciju:

1) ovlašćenje za lice s kojim će Narodna banka Srbije sarađivati u postupku po zahtevu za davanje dozvole za rad banke, koje mora imati datum i overene potpise predsednika i članova izvršnog odbora banaka koje se spajaju;

2) osnivački akt koji, pored Zakonom utvrđenih elemenata, sadrži i sledeće elemente:

– poslovno ime i sedište banaka koje se spajaju,

– pravno sledbeništvo banke koja se osniva spajanjem za sva prava i obaveze banaka koje se spajaju,

– podatke o načinu knjiženja poslovnih promena nastalih od datuma zaključenja ugovora o spajanju (osnivački akt) do datuma izrade bilansa, odnosno do datuma upisa banke koja se osniva spajanjem u registar privrednih subjekata.

45. Banka kojoj se pripaja druga banka podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje saglasnosti za pripajanje, uz koji prilaže dokumentaciju propisanu članom 133. Zakona, kao i izveštaje iz člana 51. Zakona izrađene sa stanjem na ugovoreni datum pripajanja.

XII. DOSTAVLJANJE PROPISANE DOKUMENTACIJE I DOKAZA O PLAĆENOJ NAKNADI

46. Propisana dokumentacija koja se dostavlja u skladu sa ovom odlukom dostavlja se u originalu ili u overenoj kopiji.

Uverenja nadležnih organa o neosuđivanosti, odnosno uverenja da se protiv konkretnih lica ne vodi krivični, prekršajni ili postupak za privredni prestup ne smeju biti starija od šest meseci.

Dokumentacija iz stava 1. ove tačke mora biti na srpskom jeziku, a ako je na stranom jeziku – uz original ili overenu kopiju dokumenta dostavlja se i njegov prevod na srpski jezik, koji je overio sudski tumač, osim ako je reč o finansijskim izveštajima pravnih lica na engleskom jeziku.

Ako dokumentacija iz stava 3. ove tačke nije ni na srpskom ni na engleskom jeziku a nije moguće pribaviti njen prevod na srpski – dostavljaju se njen prevod na engleski jezik i prevod tog teksta sa engleskog na srpski jezik, koje je overio sudski tumač.

47. Podnosioci zahteva iz ove odluke dužni su da, pored propisane dokumentacije, Narodnoj banci Srbije dostave i dokaz da su uplatili naknadu propisanu odlukom kojom se utvrđuje jedinstvena tarifa po kojoj Narodna banka Srbije naplaćuje naknadu za izvršene usluge.

48. Banka je dužna da agenciji nadležnoj za vođenje privrednog registra podnese registracionu prijavu o svim promenama za koje je potrebna saglasnost Narodne banke Srbije u skladu sa Zakonom i ovom odlukom, kao i da o tome obavesti Narodnu banku Srbije.

49. Prilozi iz ove odluke odštampani su uz ovu odluku i njen su sastavni deo.

XIII. PRELAZNA ODREDBA I ZAVRŠNE ODREDBE

50. Postupci započeti u skladu sa Odlukom o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja za osnivanje banke, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti Narodne banke Srbije, kao i na utvrđivanje kriterijuma za određivanje prvoklasne banke („Službeni glasnik RS”, br. 43/11, 43/13,107/14 i 30/15 – dr. odluka) – okončaće se prema odredbama te odluke.

51. Danom stupanja na snagu ove odluke prestaje da važi Odluka o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja za osnivanje banke, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti Narodne banke Srbije, kao i na utvrđivanje kriterijuma za određivanje prvoklasne banke („Službeni glasnik RS”, br. 43/11, 43/13, 107/14 i 30/15 – dr. odluka).

52. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

IO NBS broj 82

U Beogradu, 28. septembra 2015. godine

Predsedavajuća

Izvršnog odbora Narodne banke Srbije

guverner

Narodne banke Srbije,

dr Jorgovanka Tabaković, s.r.

ODREDBE KOJE NISU UNETE U "PREČIŠĆEN TEKST" ODLUKE

Odluka o izmenama i dopunama Odluke o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti i odobrenja Narodne banke Srbije ("Službeni glasnik RS", broj 29/2018-55)

13. Postupci započeti u skladu sa Odlukom okončaće se prema odredbama Odluke.

14. Ova odluka objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srbije” i stupa na snagu 1. juna 2018. godine.

Odluka o izmenama i dopunama Odluke o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti i odobrenja Narodne banke Srbije ("Službeni glasnik RS", broj 51/2025-189)

26. Postupci započeti u skladu sa Odlukom okončaće se prema odredbama Odluke.

27. Banka dokumentaciju iz tačke 21. ove odluke prvi put dostavlja Narodnoj banci Srbije u periodu od 1. do 15. juna 2026. godine.

28. Banka je dužna da prvi put Narodnoj banci Srbije podnese zahtev za davanje prethodne saglasnosti na imenovanje rukovodioca funkcije upravljanja rizicima, funkcije kontrole usklađenosti poslovanja banke i funkcije unutrašnje revizije najkasnije 2. oktobra 2025. godine.

29. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. oktobra 2025. godine.

Prilozi

NAPOMENA IZDAVAČA: Odlukom o izmenama i dopunama Odluke o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti i odobrenja Narodne banke Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 29/2018) prilozi 2, 3 i 5 zamenjeni su novim prilozima 2, 3 i 5 (vidi tačku 12. Odluke – 29/2018-55).

Odlukom o izmenama i dopunama Odluke o sprovođenju odredaba Zakona o bankama koje se odnose na davanje preliminarnog odobrenja, dozvole za rad banke i pojedinih saglasnosti i odobrenja Narodne banke Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 51/2025) Prilog 5 zamenjen je novim Prilogom 5, a dodati su prilozi 6 i 7 (vidi tač. 24. i 25. Odluke – 51/2025-189)

Prilog 1 - Zahtev za preliminarno odobrenje za osnivanje banke

Prilog 2 - Upitnik za fizička lica koja stiču/uvećavaju vlasništvo u banci

Prilog 3 - Upitnik za pravna lica koja stiču/uvećavaju vlasništvo u banci

Prilog 4 - Zahtev za davanje prethodne saglasnosti za sticanje sopstvenih akcija

Prilog 5 - Upitnik za lice predloženo za člana upravnog i izvršnog odbora banke

Prilog 6 – Obrazac izjave date pod materijalnom i krivičnom odgovornošću da njihovi saradnici nisu osuđivani

Prilog 7 – Obrazac izjave člana upravnog odbora banke čiji se reizbor predlaže