Odluka o utvrđivanju crkve Rođenja Presvete Bogorodice u Gornjim Banjanima za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav. 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE ROĐENJA PRESVETE BOGORODICE U

GORNJIM BANJANIMA ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 88 od 23. decembra 2002.

1. Crkva Rođenja Presvete Bogorodice u Gornjim Banjanima, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Rođenja Presvete Bogorodice u Gornjim Banjanima, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Gornji Milanovac, u Gornjim Banjanima, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 684/1, KO Gornji Banjani.

Spomenik kulture podignut je 1862. godine, ktitorstvom porodice Simić o čemu svedoči natpis iznad zapadnog ulaza. Priprata, odvojena od naosa visoko zasvedenim prolazom, dograđena je 1899. godine, što je zabeleženo na ploči uzidanoj na njenom južnom zidu. Iznad nje je podignut četvrtast, masivan zvonik. Gornjobanjanski hram je jednobrodna građevina izdužene pravougaone osnove sa prostranom polukružnom oltarskom apsidom i plitkim pravougaonim pevničkim prostorima. Zasvedena je poluobličastim svodom, ojačanim lukovima oslonjenim na pilastre. Prestone ikone na oltarskoj pregradi izveo je 1863. godine anonimni slikar. Za oslikavanje carskih i bočnih dveri angažovan je 1869. godine drugi slikar, čije je ime takođe ostalo nepoznato.

Spomenik kulture predstavlja tipičan primer sakralne arhitekture druge polovine XIX veka u Srbiji, sa slikarskim rukopisom na carskim i bočnim dverima ikonostasa koji svojim kvalitetom upućuje na autora izraženog talenta i značajnog umeća.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 681/1, 681/2, 683/1, 683/5, 684/1 i 684/2, KO Gornji Banjani, u privatnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje objekata koji svojom arhitekturom, gabaritom i visinom ugrožavaju spomenik kulture;

2) zabrana gradnje objekata trajnog ili privremenog karaktera koji nisu u funkciji spomenika kulture;

3) urbanističko, komunalno i hortikulturno opremanje, uređenje i održavanje površina.

6. Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Rođenja Presvete Bogorodice u Gornjim Banjanima čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Rođenja Presvete Bogorodice u Gornjim Banjanima.

7. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-16768/2002

U Beogradu, 13. decembra 2002. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Žarko Korać, s.r.