Odluka o utvrđivanju crkve Sv. arhangela Gavrila u Beogradu za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju Crkve Sv. arhangela Gavrila

u Beogradu za spomenik kulture

„Službeni glasnik RS”, broj 115 od 27. decembra 2005.

1. Crkva Sv. arhangela Gavrila u Beogradu, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Sv. arhangela Gavrila u Beogradu, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji grada Beograda, u Humskoj ulici broj 26, opština Savski venac, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 3281/2, KO Savski venac.

Spomenik kulture sagrađen je 1939. godine prema projektu arhitekte Grigorija Samojlova, vrsnog eklektičara koji je umeo da motive različitih istorijskih stilova preradi i prilagodi svojim originalnim koncepcijama, što je naročito došlo do izražaja na njegovim sakralnim objektima. Ova monumentalna trikonhalna građevina ima dva zvonika koji flankiraju zapadni ulaz, veliku dvanaestostranu kupolu nad centralnim delom naosa i dve manje nad zvonicima. Naglašena dekorativnost fasada, po ugledu na spomenike moravske škole, postignuta je šarama u malteru koje oponašaju građenje u kamenu i opekama oko ulaza, prozora i na arkadama koje povezuju spratove zvonika. Pročelje je istaknuto sa tri arkade oslonjene na dva stuba, bogato profilisanih kapitela. Iznad ulaza u luneti nalazi se natpis sa imenima ktitora Milana i Radmile Vukićević koji su hram podigli u čast i slavu oslobodilaca u Prvom svetskom ratu, kao i ime arhitekte Samojlova. Opštoj razigranosti masa, oblika i boja doprinosi obrada prozorskih otvora, jednodelnih i dvodelnih, ukrašenih raznobojnim staklom. Otvori velikog kubeta uokvireni su udvojenim stubovima sa profilisanim kapitelima koji nose arhivolte talasastog ruba kupole. Posebna pažnja posvećena je dekorativnosti unutrašnjeg prostora. Ikonostas i mobilijar rađeni su prema nacrtu arhitekte Samojlova, dok je podni mozaik izveden po uzoru na manastir Sv. arhangela u Prizrenu. Prestone ikone oslikao je Dragomir Glišić koji je i autor živopisa iz 1985-1987. godine.

Spomenik kulture predstavlja svedočanstvo obnove nacionalnog stila u sakralnom neimarstvu međuratnog perioda u Srbiji, u kome je, upotrebom savremenih materijala, uspešno spojena dekorativnost i duh srednjovekovne arhitekture sa funkcionalnošću novog doba.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata katastarsku parcelu broj, 3281/2, KO Savski venac, u privatnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala i funkcionalnih karakteristika;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada i enterijera;

3) instaliranje uređaja za zaštitu od požara.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje objekata koji nisu u funkciji spomenika kulture;

2) urbanističko i hortikulturno opremanje, uređenje, održavanje i korišćenje porte kao javnog prostora;

6. Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u Crkvi Sv. arhangela Gavrila u Beogradu čini sastavni deo ove odluke i čuva se u Crkvi Sv. arhangela Gavrila u Beogradu.

7. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-8009/2005

U Beogradu, 22. decembra 2005. godine

Vlada

Potpredsednik,

Miroljub Labus, s.r.