Odluka o utvrđivanju crkve Sv. Nikole u Prištini za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SV. NIKOLE U PRIŠTINI ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 5 od 17. II 2000.

Tačka 1.

Crkva Sv. Nikole u Prištini, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Sv. Nikole u Prištini, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Priština, u Prištini, ulica Valjevska broj 4, u privatnoj svojini – Srpska pravoslavna crkva, na katastarskoj parceli broj 5192 KO Priština.

Spomenik kulture sagrađen je 1830. godine na temeljima starije crkve koja se spominje u turskim izvorima 1544. godine, u toku vladavine Selima II. To je jednobrodna građevina nadvišena kupolom i pokrivena četvorovodnim krovom. Unutrašnji prostor je podeljen stubovima na tri traveja. Oltar je odvojen od naosa visokim ikonostasom, bogato izrezbarenim 1840. godine, radom druge generacije debarskih majstora kopaničara, braće Frčkovski. Iznad zapadnog dela je galerija sa propovedaonicom. Glavni portal ukrašavaju profilisana arhitravna greda i dve kamene ploče sa rozetama ispunjenim geometrijskim ornamentima. Plastičnost južnog portala naglašena je bojenom štuko dekoracijom. Ističe se retko korišćen dekorativan elemenat – menora. Najveći deo zidnog slikarstva nastao je 1902. godine i rad je zoografa Avrama Debranca. Spoljna priprata sa zapadne i južne strane dozidana je 1906. godine, a 1990. godine izgrađene su kupola i apsida na krstionici.

Staro pravoslavno groblje nalazi se na padini severno od crkve i sastavni je deo sakralnog prostora.

Kao jedini pravoslavni hram u Prištini i kao značajno svedočanstvo umetničkih prilika kosovsko-metohijskog regiona iz prve polovine HIH veka, spomenik kulture predstavlja važan kulturno-istorijski dokument.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 5124, 5125, 5126, 5127/1 i 5141/1 KO Priština, u društvenoj svojini i broj 5192 KO Priština, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture.

Tačka 5.

Utvrđuje se sledeća mera zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

– zabrana gradnje objekata koji svojom arhitekturom, gabaritom i visinom ugrožavaju spomenik kulture.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Sv. Nikole u Prištini čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Sv. Nikole u Prištini.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-4696/99

U Beogradu, 25. januara 2000. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Milovan Bojić, s.r.