Odluka o utvrđivanju crkve Sv. Nikole u Velikoj Vrbnici za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SV. NIKOLE U VELIKOJ VRBNICI ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 5 od 17. II 2000.

Tačka 1.

Crkva Sv. Nikole u Velikoj Vrbnici, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Sv. Nikole u Velikoj Vrbnici, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Aleksandrovac, u Velikoj Vrbnici, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva, na katastarskoj parceli broj 1770 KO Velika Vrbnica.

Spomenik kulture, smešten na lokalitetu Sokolac pored reke Pepeljuše, sagrađen je trudom popova Jovana, Petronija i Georgija 1821. godine, o čemu svedoči natpis uklesan na kamenoj ploči pored severnih vrata. To je skromna seoska crkva, malih dimenzija, jednobrodne osnove sa polukružnom oltarskom apsidom. Zasvedena je bačvastim svodom. Prislonjenim pilastrima koji nose luke, unutrašnji prostor podeljen je na dva traveja. Prostori za đakonikon i proskomidiju organizovani su u vidu niša, dok je uz južni zid zapadnog traveja prislonjen akrosolijum u kome se sada pale sveće. Jedini dekorativni elementi na fasadama su zupčasti krovni venac izveden od dijagonalno postavljene opeke i plitka niša iznad glavnog portala sa predstavom patrona hrama. Od starog ikonostasa, najverovatnije rad Nastasa Tomića iz Kruševca, sačuvan je samo Krst sa Raspećem. Solea manjih dimenzija ukrašava pod od kamenih ploča. Oko crkve, sa severne i južne strane, smeštene su nadgrobne ploče crkvenih ličnosti. Jedna od najstarijih je iz 1784. godine.

Spomenik kulture spada u grupu sakralnih građevina sa početka 19. veka, koje se i pored malih dimenzija i skromne dekoracije odlikuju skladnim arhitektonskim rešenjima.

Tačka 3.

Zaštićenu okolinu spomenika kulture sačinjava katastarska parcela broj 1770 KO Velika Vrbnica, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje objekata koji svojom arhitekturom, gabaritom i visinom ugrožavaju spomenik kulture;

2) izvođenje građevinskih radova i promena oblika terena dozvoljeno je samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatnu prezentaciju nalaza.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Sv. Nikole u Velikoj Vrbnici čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Sv. Nikole u Velikoj Vrbnici.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-4736/99

U Beogradu, 25. januara 2000. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Milovan Bojić, s.r.