Odluka o utvrđivanju crkve Sv. Save u Gračacu za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SV. SAVE U GRAČACU ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 5 od 17. II 2000.

Tačka 1.

Crkva Sv. Save u Gračacu utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Sv. Save u Gračacu (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Vrnjačka Banja, u Gračacu, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva, na katastarskoj parceli broj 3867 KO Gračac.

Spomenik kulture, nastao na temeljima starijeg hrama, prema pisanju mitropolita Mihaila sagrađen je 1812. godine. Svoj današnji izgled dobio je 1848. godine, u isto vreme kada je prepokrivena ćeramidom. Koncipiran ja kao jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na istočnoj strani i prostranim tremom koji je služio kao priprata na zapadnoj strani. Unutrašnji prostor je raščlanjen pilastrima i ojačavajućim lucima na tri nejednaka traveja.

Na niskom, jedva primetnom kockastom postolju, nalazi se osmostrano kube sa četiri prozorska otvora. Fasade nisu dekorisane. Jedini ukras je arhitravna greda kojom se završava zapadni portal i plitka niša iznad.

Hram je izveden u kamenu i grubo omalterisan. Pocinkovanim limom krov je pokriven 1900. godine.

Severno od crkve smešteno je groblje iz prošlog veka sa spomenicima od peščara u obliku krsta i piramide, kao i od belog mermera studeničkog tipa.

Spomenik kulture pripada skupini jednobrodnih kupolnih crkava, skromno ili nikako dekorisanih, karakterističnih za period ustaničke Srbije sa početka 20. veka.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata katastarske parcele: br. 3867, 3868, 3869 i 3870 KO Gračac, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) zabrana izvođenja radova na spomeniku kulture bez prethodne saglasnosti nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana sahranjivanja na katastarskim parcelama br. 3868 i 3869 KO Gračac;

2) zabrana uklanjanja starih nadgrobnih spomenika sa katastarske parcele broj 3870 KO Gračac.

Tačka 6.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-4703/99

U Beogradu, 25. januara 2000. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Milovan Bojić, s.r.