Odluka o utvrđivanju crkve Sv. Trojice u Donjoj Trešnjici za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju Crkve Sv. Trojice u

Donjoj Trešnjici za spomenik kulture

„Službeni glasnik RS”, broj 115 od 27. decembra 2005.

1. Crkva Sv. Trojice u Donjoj Trešnjici, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Sv. Trojice u Donjoj Trešnjici, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Mali Zvornik, u Donjoj Trešnjici, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 2308, KO Donja Trešnjica.

Predanje kaže da je postojalo starije kultno mesto. Na njemu je 1852. godine sazidan spomenik kulture o čemu svedoči natpis uklesan na južnom zidu hrama. Sadašnja crkvena građevina ima osnovu trikonhosa sa prostranom oltarskom apsidom i širokim i visokim centralnim prostorom. Građevina je pokrivena pocinkovanim limom, ali nagib krovnih ravni ukazuje da je u svom autentičnom izgledu bila pokrivena šindrom. Po ugledu na crkve brvnare iznad priprate je podignuta galerija. Zid koji deli naos od priprate ima tri lučna otvora, središnji najširi i dva bočna vrlo uzana, od kojih severni vodi u prostor u kome su smeštene drvene stepenice za galeriju. Iznad priprate je ravna tavanica, dok je naos zasveden poluobličastim svodom. Oltarski prostor je odeljen od naosa nižom drvenom ikonostasnom pregradom sa ikonama novijeg datuma. Originalna pregrada nije sačuvana tako da se ne zna kako je izgledala i do koje je visine dosezala. Spoljašnjost hrama je bez ukrasa s izuzetkom zapadne fasade koja ima četiri plitke niše i tri manja prozorska otvora. Fasade su omalterisane i okrečene u belo. Monotoniju ostalih zidnih površina razbijaju četiri manje monofore i južni portal, svi lučno zasvedeni.

Kombinacija drvenog krova i zidova od tvrdog materijala ovu crkvu svrstavaju u manju skupinu sačuvanih hramova iz 19. veka koji su na prelazu iz crkava brvnara u bogomolje sazidane od tvrdog materijala.

Kao primer malobrojnih sačuvanih crkava prelaznog perioda, koji se od njih izdvaja svojom osnovom, hram u Donjoj Trešnjici je vredno delo crkvene arhitekture i kao takvo ga treba zaštititi.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: broj 2308, KO Donja Trešnjica, u privatnoj svojini i br. 2306/1, 2307, 2617 i 2806, KO Donja Trešnjica, u državnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala i funkcionalnih karakteristika;

2) ažurno praćenje stanja i održavanja konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) postavljanje postolja za paljenje sveća izvan spomenika kulture;

4) obezbeđenje portala savremenim bravama koje imaju viši stepen sigurnosti od provala;

5) zabrana postavljanja priključnih kutija i ormara na spoljašnjim površinama spomenika kulture.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture;

2) zabrana postavljanja dalekovoda, vazdušnih elektro i TT vodova i obezbeđivanje njihovog vođenja podzemnim kanalima uz vraćanje terena u prvobitno stanje;

3) zabrana izvođenja radova kojima se vrši promena oblika i postojeće namene terena;

4) zabrana skladištenja materijala i stvaranje deponija, kao i prosipanja, odlaganja i privremenog ili trajnog deponovanja otpadnih i štetnih materija;

5) izgradnja infrastrukture i izvođenje građevinskih radova dozvoljeni su samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza.

6. Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u Crkvi Sv. Trojice u Donjoj Trešnjici čini sastavni deo ove odluke i čuva se u Crkvi Sv. Trojice u Donjoj Trešnjici.

7. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-7994/2005

U Beogradu, 22. decembra 2005. godine

Vlada

Potpredsednik,

Miroljub Labus, s.r.