Odluka o utvrđivanju Crkve Svete Trojice u Brdarici za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, br. 71/94, 52/11 – dr. zakon, 99/11 – dr. zakon, 6/20 – dr. zakon, 35/21 – dr. zakon i 129/21 – dr. zakon) i člana 17. stav 1. i člana 43. stav 1. Zakona o Vladi („Službeni glasnik RS”, br. 55/05, 71/05 – ispravka, 101/07, 65/08, 16/11, 68/12 – US, 72/12, 7/14 – US, 44/14 i 30/18 – dr. zakon),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju Crkve Svete Trojice u Brdarici za spomenik kulture

"Službeni glasnik RS", broj 69 od 24. juna 2022.

1. Crkva Svete Trojice u Brdarici, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Svete Trojice u Brdarici, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Koceljeva, u selu Brdarica, na katastarskoj parceli broj 452, KO Brdarica, u privatnoj svojini.

Spomenik kulture je sagrađen 1838. godine na mestu stare crkve brvnare koju je 1791. godine podigao čuveni narodni vođa, obor–knez Ranko Lazarević iz Svileuve. Crkva ima pravougaonu osnovu, apsidu koja je sedmostrana spolja i unutra i pravougaone pevnice. Jedini ukras na fasadama su pilastri koji flankiraju zapadni i južni portal. Unutrašnjost hrama natkriva poluobličasti svod, a svetlost dopire kroz istovetne prozore na kojima nema ukrasa i koji su raspoređeni po tri na severnoj, južnoj strani i oltarskoj apsidi. U oltarskom prostoru sačuvana je kamena časna trpeza iz crkve-brvnare. Na ikonostasnoj pregradi su prestone ikone Hrista i Bogorodice sa mladencem i nadverje na kome je Nedremano oko, rad nepoznatih zografa iz druge polovine XVIII veka. U crkvi se čuvaju i ikona Polaganje Hrista u grob iz 1840. godine, srebrni putir iz 1816. godine i drugi stari sasudi i crkvene knjige iz XVIII i XIX veka. Uz južnu stranu hrama, bliže oltaru nalazi se nadgrobni spomenik iz 1814. godine prote Pavla, sina popa Velimira Jovanovića i uz njega nadgrobna ploča iz 1866. godine posavotamnavskog prote Janka Protića, koji je učestvovao u oba srpska ustanka za oslobođenje od Turaka.

Crkva u Brdarici pripada grupi crkava iz XIX veka koje su svojim arhitektonskim oblikom zadržale sećanje na crkve brvnare iako su sazidane od tvrdog materijala. Pripada grupi bogomolja nastalih u prelaznom periodu u Srbiji i kao takvu je treba staviti pod zaštitu.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata katastarske parcele broj 451 KO Brdarica, u svojini Srpske pravoslavne opštine Brdarica, 453 u svojini MZ Draginje i 455 u svojini Rada (Veroljuba) Protića iz Brdarice.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, stilskih karakteristika, originalnih materijala i funkcionalnih karakteristika;

2) ažurno praćenje stanja i održavanja konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku stabilnost spomenika kulture;

4) zabranjuju se zemljani radovi i vađenje starih kamenih spomenika u crkvenoj porti;

5) vođenje elektro i TT vodova podzemnim putem;

6) zabrana postavljanja priključnih kutija, ormara i spoljašnjih klima jedinica na fasadama spomenika kulture;

7) instaliranje gromobranskih uređaja i uređaja za zaštitu od požara;

8) korišćenje spomenika kulture kao reprezentativnog objekta u skladu sa njegovom namenom i sadržajem.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje i postavljanja trajnih ili privremenih objekata koji bi svojom namenom, volumenom, visinom i oblikom mogli da ugroze ili degradiraju spomenik kulture i njegovu zaštićenu okolinu;

2) izgradnja infrastrukture dozvoljava se samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture;

4) zabrana postavljanja vazdušnih, elektro i TT vodova preko zaštićenih parcela, njihovo vođenje izvršiti podzemnim kanalima, uz obavezno vraćanje terena u prvobitno stanje;

5) zabrana izvođenja radova kojima se vrši promena oblika ili namene terena;

6) zabrana skladištenja štetnih materijala i stvaranje deponija;

7) obezbeđivanje odgovarajuće dekorativne rasvete objekta prema uslovima nadležne službe zaštite spomenika kulture;

8) urbanističko i komunalno uređenje, hortikulturno opremanje, negovanje dekorativne flore i redovno održavanje prostora zaštićene okoline u funkciji spomenika kulture.

6. Spisak pokretnih stvari od posebnog kulturnog i istorijskog značaja čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Svete Trojice u Brdarici.

7. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-4922/2022-1

U Beogradu, 23. juna 2022. godine

Vlada

Predsednik,

Ana Brnabić, s.r.