Odluka o utvrđivanju crkve Svetog apostola Petra i Pavla u Šapcu sa Spomenikom palim Šapčanima u Prvom svetskom ratu za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SVETOG APOSTOLA PETRA I PAVLA U ŠAPCU SA SPOMENIKOM PALIM ŠAPČANIMA U PRVOM SVETSKOM RATU ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 51 od 13. HI 1997.

Tačka 1.

Crkva Svetog apostola Petra i Pavla u Šapcu, sa Spomenikom palim Šapčanima u Prvom svetskom ratu, i sa pokretnim stvarima u crkvi koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Svetog apostola Petra i Pavla u Šapcu, sa Spomenikom palim Šapčanima u Prvom svetskom ratu, i sa pokretnim stvarima u crkvi koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Šabac, u Šapcu, ulica Masarikova br. 1, na katastarskoj parceli broj 745 K.O. Šabac, u privatnoj svojini.

Spomenik kulture se sastoji iz crkve i spomenika palim Šapčanima u Prvom svetskom ratu.

Crkva je zidana od 1827. do 1831. godine, u duhu klasicizma. Glavni majstor je bio Kosta Dimović iz Ohrida. Jednobrodne je osnove, sa polukružnom oltarskom apsidom i pevničkim apsidama koje su spolja jedva naglašene. Zasvedena je poluobličastim svodom. Iznad priprata je 1858. godine dozidan visoki zvonik. Fasadnu dekoraciju čini niz plitkih arkadica na sedlastim lukovima. Zapadna fasada je nešto više dekorisana. Glavni portal uokviruju pilastri između kojih su dovratnici premošćeni arhivoltom. Ikonostasnu pregradu sa duboreznim elementima uradila je radionica Đorđa Devića, a pozlatarske radove Miloš Branković. Ikone na ikonostasu su završene 1855. godine i delo su Pavla Simića. Ikone na soklu koje su stradale u Prvom svetskom ratu zamenjene su 1922/23. godine ikonama šabačkog slikara Stevana Čalića. Zidnu dekoraciju uradio je Andrija Bicenko tirdesetih godina ovog veka.

Spomenik palim Šapčanima, autora Frana Menegela Dinčića, nalazi se u crkvenoj porti. To je stub osmostrane osnove postavljen na kockastom postolju, koje je ukrašeno sa prednje i zadnje strane bronzanim reljefima. Uz bočne strane stuba smeštene su dve mermerne slobodne skulpture. Cela kompozicija počiva na stepenastom kružnom postamentu. Na vrhu stuba je bronzana figura srpskog vojnika. Ispod spomenika je kosturnica-grobnica žrtava iz Prvog svetskog rata. Spomenik je 1934. godine otkrio kralj Aleksandar Karađorđević.

Spomenik kulture svojom izuzetnom slikarskom celinom i monumentalnom arhitekturom predstavlja vrednu umetničku celinu iz prve polovine i sredine prošlog veka i podseća na velike istorijske događaje iz naše slavne prošlosti.

Tačka 3.

Zaštićena okolina kulturnog dobra obuhvata sledeće katastarske parcele br. 742, 741 i 708 K.O. Šabac u državnoj svojini, br. 739/2, 746/1 i 747 K.O. Šabac u privatnoj svojini i br. 704/1, 707/1, 707/2 i 709 K.O. Šabac u mešovitoj svojini.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) izmeštanje ili uklanjanje kioska za prodaju cveća, koji se nalazi neposredno do crkvene građevine sa severozapadne strane;

4) instaliranje gromobranskih instalacija i uređaja za zaštitu od požara;

5) kontinuirano tekuće održavanje kulturnog dobra;

6) održavanje u ispravnom stanju postojećih bezbedonosno-zaštitnih i dojavnih sistema i uređaja;

7) instaliranje protivpožarnih uređaja i aparata;

8) vođenje elektro i TT vodova podzemno i uređenje priključnih kutija na bočnim zidovima;

9) zabrana postavljanja priključnih kutija i ormara na uličnim fasadama;

10) paljenje sveća van crkve, u posebnoj namenski izgrađenoj kapeli u njenoj neposrednoj blizini;

11) osiguranje portala savremenim bravama koje imaju viši stepen sigurnosti od provala;

12) postavljanje rešetaka na prozorskim otvorima;

13) ugradnja alarm sistema i organizovanje povremenih dežurstava.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana podizanja objekata visoke gradnje;

2) zadržavanje postojeće spratnosti objekata;

3) zabrana preparcelacije postojećih građevinskih parcela;

4) zadržavanje namene postojećih objekata;

5) zabrana gradnje objekata koji svojom arhitekturom, gabaritom i visinom ugrožavaju spomenik kulture;

6) zabrana postavljanja vazdušnih elektro i TT vodova preko zaštićenih parcela, i njihovo vođenje podzemnim kanalima;

7) vođenje infrastrukturnih vodova podzemno uz obavezno vraćanje terena u prvobitno stanje;

8) zabrana postavljanja pokretnih tezgi, kioska i drugih privremenih objekata na svim trotoarima unutar zaštićene okoline.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Svetog apostola Petra i Pavla u Šapcu čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Svetog apostola Petra i Pavla u Šapcu.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-3721/97

U Beogradu, 17. oktobra 1997. godine

Vlada Republike

Potpredsednik,

akademik prof. dr Milutin Stojković, s.r.