Odluka o utvrđivanju crkve Svetog Arhanđela Gavrilo u Baničini za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SVETOG ARHANĐELA GAVRILA U BANIČINI

ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 73 od 05. novembra 2002.

1. Crkva Svetog Arhanđela Gavrila u Baničini, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Svetog Arhanđela Gavrila u Baničini, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Smederevska Palanka, u Baničini, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 3729, KO Baničina.

Spomenik kulture podignut je 1892. godine. To je jednobrodna građevina pravougaone osnove, sa poligonalnom oltarskom apsidom i dve pevničke apside. Zasvedena je poluobličastim svodom. Iznad priprate sa galerijom uzdiže se visoki dvospratni zvonik, sa četiri monofore, koncipiran u duhu romantizma. Fasade su dekorisane sa tri profilisana horizontalna venca. Zapadni portal, sa timpanonom u vrhu, naglašen je iskakanjem iz ravni zida. Zabat kojim se završava zapadno pročelje ima talasastu konturu i na uglovima po jedan stubić kvadratnog preseka. Na njegovom središnjem delu nalazi se okulus malih dimenzija. Unutrašnjost hrama je oslikana na površinama svoda i južnog i severnog zida naosa. Autor živopisa je nepoznat, kao i autor ikona sa ikonostasa. Obe celine su izvedene u duhu klasicizma sa obiljem baroknih elemenata.

U porti crkve podignut je nadgrobni spomenik srpskom vojvodi Stanoju Glavašu i spomenik palim ratnicima u oslobodilačkim ratovima Srbije 1912–1918. godine.

Spomenik kulture poseduje značajne umetničke vrednosti koje se ogledaju u preciznom arhitektonskom oblikovanju crkvene građevine i skladnoj kombinaciji različitih stilskih karakteristika u likovnom izražavanju.

3. Zaštićenu okolinu spomenika kulture sačinjava katastarska parcela broj 3729, KO Baničina, u privatnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) obezbeđenje zbirke pokretnih ikona od krađe;

4) instaliranje protivpožarnih uređaja.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) održavanje i korišćenje porte kao prostora prevashodno namenjenog vernicima;

2) zabrana sahranjivanja u porti;

3) zabrana promene oblika terena, nivelacije terena i deponovanja zemlje i šuta.

6. Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Svetog Arhanđela Gavrila u Baničini čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Svetog Arhanđela Gavrila u Baničini.

7. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-15044/2002

U Beogradu, 31. oktobra 2002. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

Jožef Kasa, s.r.

SPISAK

POKRETNIH DOBARA OD POSEBNOG KULTURNOG I ISTORIJSKOG ZNAČAJA U CRKVI SV. ARHANĐELA GAVRILA U BANIČINI

Ikone sa ikonostasa

Sokl

1. Izgnanstvo iz Raja, 44 x 60 cm,

2. Bekstvo u Egipat, 44 x 60 cm,

3. Žrtva Avramova, 44 x 60 cm,

4. Usekovanje glave Sv. Jovana, 44 x 60 cm.

Prestone ikone

1. Sabor Sv. Arhanđela, 46 x 148 cm,

2. Bogorodica, 46 x 148 cm,

3. Isus Hristos, 46 x 148 cm,

4. Sv. Jovan Krstitelj, 46 x 148 cm.

Dveri

1. Sv. Arhanđel Mihailo, 38 x 90 cm, severne dveri,

2. Časne verige Sv. Petra, 32 x 44 cm, iznad severnih dveri,

3. Sv. Arhiđakon Stefan, 38 x 90 cm, južne dveri,

4. Sv. Vasilije Veliki, Sv. Jovan Zlatousti i Sv. Grigorije Bogoslov, 32 x 44 cm, iznad južnih dveri,

5. Blagovesti, 35 x 90 cm, carske dveri,

6. Tajna večera, 38 x 68 cm, iznad carskih dveri.

Druga zona

1. Sv. Luka i Sv. Matej,

2. Vaznesenje,

3. Krštenje,

4. Sv. Trojica,

5. Vaskrsenje,

6. Preobraženje,

7. Sv. Marko i Sv. Jovan.

Treća zona

1. Bogorodica,

2. Sv. Jovan Bogoslov.

Ikone van ikonostasa

1. Sabor Sv. Arhanđela Gavrila, ulje na dasci, 40 x 40 cm, 19 vek,

2. Sv. Georgije, tempera na dasci, 29 x 41 cm, 19. vek,

3. Rođenje Hristovo, tempera na dasci, 31 x 38 cm, ruski rad iz druge polovine 19. veka,

4. Bogorodica sa malim Hristom, tempera na dasci, optočena metalom, 38 x 44 cm, ruski rad iz 19. veka,

5. Ikona sa predstavom 9 svetitelja, tempera na dasci, 22 x 29 cm, ruski rad iz druge polovine 19. veka,

6–15. Bogorodica sa malim Hristom, tempera na dasci, 19 x 28 cm, delovi triptiha nastalih početkom 19. veka.

Bogoslužbeni predmeti

1. Putir, rađen tehnikom livenja, posrebren, 26 x 8 h 13 cm, po obodu čaše nalaze se 4 ovalna medaljona sa reljefnim predstavama Bogorodice, Sv. Jovana Krstitelja, Hrista Emanuela i poprsje Hrista,

2. Antimins, predstava Hristovog polaganja u grob, 1891. godine.

Bogoslužbene knjige

1. Jevanđelje, Moskva, 1864. godine, drvene korice obložene čojom, na prednjoj strani, u sredini, nalazi se metalni medaljon sa predstavom Vaskrsenja, 20 x 27 cm,

2. Apostol, Moskva, 1856. godine, kožni povez, 26 x 36 cm,

3. Oktoih (od slova a – e), Moskva, 1865. godine, kožni povez, 23 x 34,5 cm,

4. Oktoih (od slova e), Moskva, 1865. godine, kožni povez, 23 x 34 cm,

5. Trebnik, Moskva, 1872. godine, kožni povez sa utisnutim ovalnim medaljonom sa predstavom Blagovesti, 22 x 35 cm,

6. Cvetni triod, Moskva, 1856, godine, 22 hh 35 cm,

7. Trebnik, Moskva, 1864. godine, kožni povez, 25 x 36 cm,

8. Antologion, Moskva, 1848. godine, kožni povez, 22,5 x 35,5 cm,

9. Časoslov, Kragujevac, 1834. godine, kožni povez, 21 x 35,5 cm,

10. Irmologija, Moskva, 1832. godine, kožni povez, 17,5 x 22 cm.