Odluka o utvrđivanju crkve Svetog Arhanđela Mihaila u Kanjiži za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SVETOG ARHANĐELA MIHAILA U KANJIŽI ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 51 od 13. HI 1997.

Tačka 1.

Crkva Sv. Arhanđela Mihaila u Kanjiži, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Sv. Arhanđela Mihaila u Kanjiži, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Kanjiža, u Kanjiži, Ulica maršala Tita broj 1, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva na katastarskim parcelama br. 1029 i 1030 K.O. Kanjiža.

Spomenik kulture sastoji se od crkve Sv. Arhanđela Mihaila i mermernog krsta postavljenog u porti crkve. Crkva je podignuta na ostacima starije crkvene građevine (1773-1775), kojoj pripadaju delovi ikonostasa (1791), rad Teodora Ilića Češljara. Današnja crkva je osvećena 1851. godine. građena je u stilu kasnog baroka sa elementima rokokoa, posebno izraženim na zapadnoj fasadi. To je jednobrodna građevina sa petougaonom apsidom i naglašenim pevničkim prostorima, nad kojom dominira visok zvonik iznad zapadne fasade, što je svrstava u tip crkava somborskog uzora. Dekorativni elementi, od maltera smeđe boje, izvedeni su u plitkom reljefu. Svojom skladnošću izdvajaju se barokno-rokajne linije zapadne fasade, ukrasi u vidu buktinja zabatnog zida i spiralni ukrasi konkavnih krila zvonika. Doslikavanje ikonostasa obavio je Đorđe-Đura Pecić 1864. godine, koji kao i nepoznati majstor ikonostasne rezbarije izvedene u kombinaciji barokno-rokajnih formi i klasicističkih elemenata, pripada grupi veštih zanatlija iškolovanih u domaćim radionicama.

Spomenik kulture predstavlja značajan primer uticaja baroka sa elementima rokokoa na sakralno graditeljstvo HIH veka u Vojvodini. U porti crkve nalazi se krst od crvenog mermera, visine 5,30 m, sa kracima u obliku trolista, oko koga je postavljena skladno dekorisana gvozdena ograda. Podignut 1871. godine u centru Kanjiže, krst je imao važnu obrednu ulogu u toku litije koju je zadržao i posle premeštanja, 1941. godine, na sadašnje mesto. Krst predstavlja jedan od vrednijih primera ove vrste kulturnih obeležja u HIH veku.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 1029 i 1030 K.O. Kanjiža, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) paljenje sveća u spomeniku kulture dozvoljeno je samo na mestu koje odredi nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture;

3) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

4) renoviranje svih instalacija, postavljanje i održavanje adekvatne unutrašnje i spoljne rasvete;

5) instaliranje gromobranskih uređaja i uređaja za zaštitu od požara;

6) oslikavanje spoljnih i unutrašnjih zidova spomenika kulture može se vršiti samo na osnovu uslova i saglasnosti nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) rekonstruisanje i obnova dotrajalih i oštećenih delova ulične ograde prema sačuvanim, originalnim elementima;

2) urbanističko, komunalno i hortikulturno opremanje, uređenje, održavanje i korišćenje porte kao javnog prostora prevashodno namenjenog vernicima.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Sv. Arhanđela Mihaila u Kanjiži čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Sv. Arhanđela Mihaila u Kanjiži.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-3721/97

U Beogradu, 17. oktobra 1997. godine

Vlada Republike

Potpredsednik,

akademik prof. dr Milutin Stojković, s.r.