Odluka o utvrđivanju crkve Svetog Arhanđela Mihaila u Štimlju za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SVETOG ARHANĐELA MIHAILA U ŠTIMLJU ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 51 od 13. HI 1997.

Tačka 1.

Crkva Svetog Arhanđela u Štimlju, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Svetog Arhanđela Mihaila u Štimlju, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Štimlje, u Štimlju, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva, na katastarskoj parceli broj 1897 K.O. Štimlje.

Spomenik kulture je sagrađen u prvim decenijama HH veka na temeljima starije crkvene građevine, po projektu Jelisavete Načić, prve žene arhitekte u Srbiji. Izveden je u duhu srednjevekovnog graditeljstva, po ugledu na spomenike raške stilske grupe. To je jednobrodna građevina sa petostranom apsidom i izraženim pevničkim prostorima, nadvišena osmostranim kubetom. Fasade su vertikalno podeljene uskim, plitkim i lučno zasvedenim nišama. Na zapadnoj fasadi je portal sa arhivoltom koju nose dva polukružna stuba sa kapitelima. Iznad portala je prozor kružnog oblika. Prilikom obnove crkve 1977. godine zazidani su donji delovi trifora na fasadama pevnica. Ikonostasnu pregradu oslikala je Poleksija S. Todorović 1910. godine.

Spomenik kulture je koncipiran pod jakim uticajem akademske strogosti forme i statičnosti izraza, ali i sa pritajenim romantičarskim nabojem koji se ogleda u skladnoj kompoziciji arhitektonskih masa. On je prvo zrelije ostvarenje novije srpske sakralne arhitekture na Kosovu i Metohiji i jedino očuvano delo Jelisavete Načić u domenu crkvene arhitekture.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 1895, 1898, 2270 i 2686 K.O. Štimlje, u državnoj svojini i broj 1897 K.O. Štimlje, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture;

4) izgradnja infrastrukture dozvoljena je samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje objekata koji nisu u funkciji spomenika kulture;

2) izgradnja infrastrukture dozvoljena je samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza;

3) izvođenje građevinskih radova i promena oblika terena dozvoljeni su samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza;

4) zabrana skladištenja materijala i stvaranja deponija;

5) zabrana prosipanja, odlaganja i privremenog ili trajnog deponovanja otpadnih i štetnih materija – hemijski agresivnih, eksplozivnih, otrovnih i radioaktivnih;

6) urbanističko i komunalno opremanje i uređenje površina unutar zaštićene okoline.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Svetog Arhanđela Mihaila u Štimlju čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Svetog Arhanđela Mihaila u Štimlju.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-3721/97

U Beogradu, 17. oktobra 1997. godine

Vlada Republike

Potpredsednik,

akademik prof. dr Milutin Stojković, s.r.