Odluka o utvrđivanju crkve Svetog Vaznesenja u Poljani za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE SVETOG VAZNESENJA U POLJANI ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 73 od 05. novembra 2002.

1. Crkva Svetog Vaznesenja u Poljani, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Svetog Vaznesenja u Poljani, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Požarevac, u Poljani, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 442, KO Poljana.

Spomenik kulture je podignut 1893. godine, kao jednobrodna građevina sa jednom oltarskom i dve bočne pevničke apside. Apside su iznutra polukružne, a spolja petostrane. Hram je zasveden poluobličastim svodom. Skromnu fasadnu dekoraciju predstavlja profilisan krovni venac, sa izuzetkom zapadnog pročelja, sa naglašenim portalom, bogato dekorisanom rozetom i po jednom plitkom pravougaonom nišom, pri vrhu završenom polukružno, sa svake strane portala. Arhitektonska koncepcija i način gradnje zasnovani su na srpskom tradicionalnom graditeljskom shvatanju. Posebnu vrednost predstavlja ikonostas sa bogatom baroknom duboreznom dekoracijom i ikonama s kraja XIX veka, izrađenim u romantičarskom duhu. Autor ikona je nepoznat.

U crkvenoj porti podignuta je kapela nad izvorom lekovite vode, poznata kao Sestroljin. U njenoj neposrednoj blizini smešten je konak sa tremom, iz vremena gradnje crkve.

Svojim arhitektonskim i likovnim vrednostima spomenik kulture zaslužuje značajno mesto u umetničkom nasleđu smederevskog kraja, na prelazu XIX u XX vek.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 440, 441, 442, 443 i 446, KO Poljana, u privatnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) postavljanje protivpožarnih uređaja.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) urbanističko, komunalno i hortikulturno opremanje, uređenje, održavanje i korišćenje porte kao prostora prevashodno namenjenog vernicima;

2) zabrana sahranjivanja u porti;

3) zabrana radova u zaštićenoj okolini koji mogu statički ugroziti spomenik kulture;

4) zabrana promene oblika terena, nivelacija terena i deponovanja zemlje i šuta.

6. Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Svetog Vaznesenja u Poljani čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Svetog Vaznesenja u Poljani. 7. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-15046/2002

U Beogradu, 31. oktobra 2002. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

Jožef Kasa, s.r.

SPISAK

POKRETNIH DOBARA OD POSEBNOG KULTURNOG

I ISTORIJSKOG ZNAČAJA U CRKVI SVETOG VAZNESENJA U POLJANI

Ikone sa ikonostasa

Sokl

1. Žrtva Avramova, 40 x 45 cm,

2. Bekstvo u Egipat, 40 hh 45 cm,

3. Hristos i Samarićanka, 40 x 45 cm,

4. Usekovanje glave Sv. Jovana Preteče.

Prestone ikone

1. Vaznesenje, 69 x 126 cm,

2. Bogorodica, 69 x 126 cm,

3. Isus Hristos, 69 x 126 cm,

4. Sv. Jovan Krstitelj, 69 x 126 cm.

Dveri

1. Sv. Arhanđel Mihailo, 48 x 72 cm, severne dveri,

2. Blagovesti, 44 x 71 cm, carske dveri,

3. Tajna večera, 50 x 75 cm, iznad carskih dveri,

4. Sv. Arhiđakon Stefan, 69 x 72 cm, južne dveri.

Druga zona

1–12. Ikone sa likovima apostola, 37 x 73 cm,

13. Sveta Trojica, 88 x 132 cm.

Treća zona

1. Medaljon sa predstavom Bogorodice,

2. Medaljon sa predstavom Sv. Jovana Bogoslova,

3. Krst sa Raspećem.

Ikone van ikonostasa

1. Sv. Paraskeva, kraj 19. veka, ulje na platnu, 66 x 93 cm,

2. Sv. Nikola, kraj 19. veka, ulje na platnu, dimenzija 67 x 93 cm,

3. Sv. Sava, 1895. godine, ulje na platnu, 65 x 53 cm,

4. Bogorodica na prestolu, kraj 19. veka, ulje na platnu, 70 x 95 cm,

5. Sv. Jovan Krstitelj, kraj 19. veka, ulje na platnu, 66 x 51 cm,

6. Krštenje Hristovo, kraj 19. veka, ulje na platnu, 66 x 53 cm,

7. Sv. Georgije, 1895. godine, 53 x 66 cm,

8. Sv. Dimitrije, 1895. godine, 63 x 53 cm.

Bogoslužbeni predmeti

1. Jevanđelje, mesingani okov, 34 x 47,5 cm,

2. Plaštanica, predstava oplakivanja Hrista, 68 x 82 cm,

3. Petohlebnica, mesing.

Bogoslužbene knjige

1. Dvanaest Mineja, Moskva, 1895. godine, kožni povez, 26 x 36 cm,

2. Oktoih, Moskva, 1898. godine, kožni povez, 23 x 34 cm,

3. Irmologija, Moskva, 1895. godine, kožni povez, 16,5 x 24 cm,

4. Cvetni Triod, Moskva, 1894. godine, kožni povez, 24,5 x 37 cm,

6. Trebnik, Moskva, 1884. godine, kožni povez, 23 x 35 cm,

7. Srbljak, Beograd, 1861. godine, kožni povez, 33,5 x 23 cm,

8. Tipik, Moskva, 1887. godine, kožni povez, 37,5 x 25 cm,

9. Trebnik, Moskva, 1897. godine, kožni povez, 19,5 x 25 cm.