Odluka o utvrđivanju crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Lipenoviću za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU CRKVE USPENJA PRESVETE BOGORODICE U LIPENOVIĆU ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 5 od 17. II 2000.

Tačka 1.

Crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Lipenoviću, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Crkva Presvete Bogorodice u Lipenoviću, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Krupanj, u Lipenoviću, u privatnoj svojini – vlasnik Srpska pravoslavna crkva, na katastarskoj parceli broj 1393 KO Lipenović.

Najstariji pomen o crkvi u Lipenoviću, zaseok Dobri Potok, nalazi se u turskim tefterima iz 1528. godine. Služila je kao parohijska crkva Krupnjanima, jer je u Krupnju postojao samo katolički hram. Oko nje se formiralo pravoslavno groblje, koje traje do današnjih dana. Pre 1771. godine spaljena je od strane Turaka. Današnja crkva je građevina prelaznog tipa. Donji delovi su od čvrstog materijala i najverovatnije su iz 18. veka, a krov je pokriven kao brvnare, šindrom, i zajedno sa tremom potiče iz devedesetih godina 19. veka. Osnova joj je pravougaona sa oltarskim prostorom, iznutra polukružnim, a spolja petostranim. Zidovi su debeli i niski, kao kod crkava brvnara. Crkva nema tavanicu, već se vidi drvena krovna konstrukcija. Krov je izrazito strm. Tridesetih godina ovog veka trem je zatvoren drvenim talpama. Na mesto ikonostasa iz 1826. godine postavljen je 1970. godine novi, izveden prema projektu arhitekte Dragomira Tadića. Oslikao ga je Živko Stojisavljević iz Beograda, dok je za stolarske radove angažovan Blagoje Mitrović iz Valjeva. Beli kameni amvon sa urezanom šestokrakom zvezdom i imenom NEDELKO i godinom 1858, najverovatnije svedoči o majstoru koji je učestvovao na nekoj od obnova hrama.

U crkvenoj porti nalaze se zvonara, parohijski dom, zgradica za prodaju sveća, a južno od hrama je plato sa nekoliko sobrašica. Zapadno od porte je staro groblje.

Starost hrama i samog kultnog mesta, kao i neuobičajeno strm krov izdvajaju ovaj sakralni objekat od ostalih u Rađevini.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 1376/1, 1376/3, 1376/4, 1376/5, 1380, 1381, 1391/3, 1392/1, 1392/2, 1393, 1394, 1395, 1484/2 i 1484/3 KO Lipenović, u privatnoj svojini i broj 1407 KO Lipenović, u društvenoj svojini.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala i funkcionalnih karakteristika;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) postavljanje postolja za paljenje sveća izvan spomenika kulture;

4) vođenje elektro i TT vodova podzemnim putem;

5) očuvanje portala savremenim bravama koje imaju viši stepen sigurnosti od provala;

6) zabrana postavljanja priključnih kutija i ormara na spoljašnjim površinama spomenika kulture.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje objekata trajnog ili privremenog karaktera na prostoru koji je obuhvaćen granicama zaštićene okoline, sem objekata koji su u službi crkve;

2) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture;

3) zabrana postavljanja dalekovoda, vazdušnih, elektro i TT vodova preko zaštićenih parcela, i njihovo vođenje podzemnim kanalima, uz obavezno vraćanje terena u prvobitno stanje;

4) zabrana izvođenja radova kojima se vrši promena oblika terena, kao i promena postojeće namene terena;

5) zabrana skladištenja materijala i stvaranja deponija, kao i prosipanja, odlaganja i privremenog ili trajnog deponovanja otpadnih i štetnih materijala – hemijski agresivnih, eksplozivnih, otrovnih i radioaktivnih;

6) izgradnja infrastrukture i izvođenje građevinskih radova i promena oblika terena dozvoljena je uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u crkvi Uspenja Presvete Bogorodice u Lipenoviću čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Uspenja Presvete Bogorodice u Lipenoviću.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-4713/99

U Beogradu, 25. januara 2000. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Milovan Bojić, s.r.