Odluka o utvrđivanju Crkve Vaznesenja Gospodnjeg u Cvetulji za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, br. 71/94, 52/11 – dr. zakon, 99/11 – dr. zakon, 6/20 – dr. zakon, 35/21 – dr. zakon i 129/21 – dr. zakon) i člana 43. stav 1. Zakona o Vladi („Službeni glasnik RS”, br. 55/05, 71/05 – ispravka, 101/07, 65/08, 16/11, 68/12 – US, 72/12, 7/14 – US, 44/14 i 30/18 – dr. zakon),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju Crkve Vaznesenja Gospodnjeg u Cvetulji za spomenik kulture

"Službeni glasnik RS", broj 144 od 30. decembra 2022.

1. Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Cvetulji sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Cvetulji sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Krupanj, u selu Cvetulja, na k.p. broj 1002/2, KO Cvetulja, u svojini crkvene opštine Cvetulja.

Spomenik kulture je podignut na mestu na kome se sve do 1884. godine nalazila crkva-brvnara. Sagrađen je kao jednobrodna građevina trikonhalne strukture sa kupolom koja se izdiže iznad soleje, petostranom apsidom na istoku, pravougaonim pevničkim rizalitima na severnoj i južnoj strani i pripratom na zapadu i odvojenim zvonikom u duhu srpsko-vizantijskog stila. Fasadno platno raščlanjeno je lezenama povezanim slepim arkadama ispod kojih se nalaze prozorski otvori i portali. Na zapadnoj fasadi je plitak rizalit flankiran pilastrima koji su nadvišeni arhitravom a bočno od ulaza su postavljene plitke niše. Pilastri spojeni lucima formiraju četiri traveja u unutrašnjosti naosa. U oltaru su u nišama uz severni i južni zid oltarske apside smešteni proskomidija i đakonikona a u sredini je produbljena niša arhijerejskog prestola. Časna trpeza sa priložničkim natpisom je od kamena i postavljena je na jedan stub. Oltarski prostor odeljen je od naosa klasicističkim ikonostasom, koji dominira enterijerom i čine ga ikone, koje je uljem na limu naslikao nepoznati majstor vešto spojivši elemente baroknog iluzionizma i klasicizma.

U porti u zapadnom delu je zvonik sa zvonom, koje su parohijani priložili za spomen rodoljubima poginulim u ratovima 1912–1915. godine. U severoistočnom delu porte nalazi se 19 spomenika značajnih ljudi iz sela Cvetulja. Sa jugoistočne strane spomenika kulture podignuta je česma na čiju su kvadratnu osnovu ugrađene spomen-ploče poginulih u Drugom svetskom ratu. Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Cvetulji uobličena je u skladu sa bogoslužbenom praksom i potrebama vernika prema modelu koji je razvijan u Kraljevini Srbiji u HIH veku.

Spomenik kulture je s obzirom na svoje kulturno-istorijske i graditeljske vrednosti od posebnog kulturnog i istorijskog značaja.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata k.p. broj 1002/1, 1005 i 1006 KO Cvetulja.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, stilskih karakteristika, originalnih materijala i funkcionalnih karakteristika;

2) ažurno praćenje stanja i održavanja konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku stabilnost spomenika kulture;

4) izrada fasade i oslikavanje spomenika kulture dozvoljava se samo prema uslovima i uz nadzor nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture;

5) zamena krovnog pokrivača dozvoljava se samo prema uslovima i uz nadzor nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture;

6) vođenje elektro i TT vodova podzemnim putem;

7) zabrana postavljanja priključnih kutija, ormara i spoljašnjih klima jedinica na fasadama spomenika kulture;

8) instaliranje gromobranskih uređaja i uređaja za zaštitu od požara;

9) korišćenje spomenika kulture kao reprezentativnog objekta u skladu sa njegovom namenom i sadržajem;

10) očuvanje nadgrobnih spomenika i spomen česme u porti kao sastavnog dela spomenika kulture.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje i postavljanja trajnih ili privremenih objekata koji bi svojom namenom, volumenom, visinom i oblikom mogli da ugroze ili degradiraju spomenik kulture i njegovu zaštićenu okolinu;

2) izgradnja infrastrukture dozvoljava se samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture;

4) zabrana postavljanja vazdušnih, elektro i TT vodova preko zaštićenih parcela, njihovo vođenje izvršiti podzemnim kanalima, uz obavezno vraćanje terena u prvobitno stanje;

5) zabrana skladištenja štetnih materijala i stvaranje deponija;

6) parterno i komunalno uređenje, hortikulturno opremanje, negovanje dekorativne flore i redovno održavanje prostora zaštićene okoline u funkciji spomenika kulture.

6. Spisak pokretnih stvari od posebnog kulturnog i istorijskog značaja čini sastavni deo ove odluke i čuva se u crkvi Vaznesenja Gospodnjeg u Cvetulji.

7. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-11188/2022

U Beogradu, 29. decembra 2022. godine

Vlada

Prvi potpredsednik Vlade,

Ivica Dačić, s.r.