Odluka o utvrđivanju jevrejskog groblja u Subotici za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU JEVREJSKOG GROBLJA U SUBOTICI ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 48 od 06. avgusta 2001.

Tačka 1.

Jevrejsko groblje u Subotici utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Jevrejsko groblje u Subotici (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Subotica, u Subotici, Ulica majevička b.b., u privatnoj svojini, na katastarskim parcelama broj 20394 i 20396, KO Stari grad.

Spomenik kulture je groblje koje se nalazi na zapadnom obodu grada Subotice. Namenjeno sahranjivanju jevrejskih stanovnika grada, osnovano je polovinom XIX veka i do današnjeg dana se vrše sahranjivanja na njemu. Tokom vremena, dokupom susednih parcela, groblje se proširivalo. Pravougaone je osnove, zahvata površinu od 1 ha i 14 a. Najstariji deo je u severoistočnom uglu gde se nalazilo i dečje groblje. U ovom delu nedostaje oko polovina nadgrobnih spomenika. Nakon Austro-ugarske nagodbe (1867) proširuje se u južnom i zapadnom pravcu. Današnju teritoriju dobija između dva rata. Zastupljeni su svi tipovi nadgrobnih spomenika, od jednostavnih kamenih ploča do reprezentativnih secesijskih mauzoleja, ali se najčešće sreće kameni pločasti, uzglavno postavljeni nadgrobni spomenik, koji varira od jednostavnih do razuđenih formi - sa ukomponovanim arhitektonskim elementima različitog stilskog porekla. Upravo na ovom tipu spomenika reflektuju se sve promene stilova gradske arhitekture. Natpisi su na hebrejskom, nemačkom, mađarskom i srpskom jeziku, a na pojedinim spomenicima uklesani su i simboli kao sastavni deo natpisa. Na prelazu vekova, uz sam rub groblja podignuta je mrtvačnica sa neoklasicističkim stilskim obeležjima i kuća čuvara sa pripadajućim dvorišnim delom. Spomenik kulture ima kulturno-istorijski značaj kao svedočanstvo o prošlosti jevrejskog dela stanovništva Subotice, koji je svojim životom i radom duboko utkan u kulturnu istoriju grada. Na njemu su sahranjeni i veliki tvorci industrijskog poleta grada, s kraja XIX i početka XX veka, kao i žrtve iz Drugog svetskog rata.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata spoljne ivice katastarskih parcela br. 20394 i 20396, KO Stari grad, u privatnoj svojini i katastarsku parcelu broj 20395, KO Stari grad, u privatnoj svojini.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) popravka postojeće ograde oko čitavog kompleksa groblja, a na delovima gde nedostaje – izvođenje identične postojećoj;

2) formiranje novog adekvatnijeg ulaza u groblje;

3) formiranje oproštajnog trga u blizini mrtvačnice i sanitarnog čvora za potrebe posetilaca;

4) ažurno praćenje stanja objekta mrtvačnice, održavanje konstruktivno statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija;

5) instaliranje gromobranske instalacije i uređaja za zaštitu od požara na objektu mrtvačnice;

6) urbanističko i hortikulturno uređenje prostora groblja, a na najstarijem delu groblja zadržati postojeću konfiguraciju terena i staze rešiti popločavanjem;

7) uklapanje novih nadgrobnih spomenika (estetski i oblikovno) u zaštićeni kompleks.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) adekvatno rešenje prilaza groblju sa Karađorđevog puta i formiranje parking prostora;

2) urbanističko i hortikulturno uređenje prostora ispred ulaza u groblje;

3) pripajanje groblju katastarske parcele broj 20395, KO Stari grad, koja ulazi u gabarit groblja, kako bi se formirala jedinstvena celina, a uz prethodno rešavanje imovinsko-pravnih odnosa.

Tačka 6.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-7457/2001-8

U Beogradu, 24. jula 2001. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Žarko Korać, s.r.