Odluka o utvrđivanju lokaliteta Mramorje na potesima Gajevi i Uroševine u Rastištu za arheološko nalazište

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, br. 71/94 i 52/11 − dr. zakon) i člana 43. stav 1. Zakona o Vladi („Službeni glasnik RS”, br. 55/05, 71/05 − ispravka, 101/07, 65/08 i 16/11),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju lokaliteta Mramorje na potesima Gajevi i Uroševine u Rastištu za arheološko nalazište

"Službeni glasnik RS", broj 50 od 18. maja 2012.

1. Lokalitet Mramorje na potesima Gajevi i Uroševine u Rastištu utvrđuje se za arheološko nalazište.

2. Lokalitet Mramorje (u daljem tekstu: arheološko nalazište), nalazi se na teritoriji opštine Bajina Bašta, na katastarskoj parceli broj 2072 KO Rastište, u privatnoj svojini, i na katastarskoj parceli broj 2002 KO Rastište, u državnoj svojini.

Granica arheološkog nalazišta ide spoljnom ivicom katastarske parcele broj 2072 KO Rastište, u privatnoj svojini, i katastarske parcele broj 2002 KO Rastište, u državnoj svojini.

Arheološko nalazište nalazi se u selu Rastištu u okviru Nacionalnog parka Tara, 23 km zapadno od Bajine Bašte. Do sela i arheološkog nalazišta dolazi se kanjonom reke Dervente koja se uliva u Perućsko jezero na Drini. Nalazište čine dva srednjovekovna groblja sa nadgrobnim monolitnim kamenim obeležjima stećcima iz perioda XIV–XV veka, na međusobnom rastojanju od 500 m.

Potes Uroševine se nalazi 300 m, a potes Gajevi oko 700 m severno od seoske crkve. Na potesu Uroševine sačuvano je 38 nadgrobnih spomenika: 19 spomenika u obliku slemenjaka, jedan dvojni slemenjak, jedan dvojni slemenjak – sanduk, 12 sanduka, četiri ploče, amorfni spomenik i jedan fragmentovani spomenik. Reljefni ornament konstatovan je na tri slemenjaka: kružno ispupčenje, prikaz strele i luka i mačevi. Na potesu Gajevi u literaturi je zabeleženo 35 nadgrobnih spomenika: 26 sanduka, dva slemenjaka i sedam ploča. Reljefna dekoracija konstatovana je na tri spomenika: dva sanduka bez postolja imaju predstavu polumeseca i krsta sa tri kraka koji se kružno završavaju i predstavu polumeseca i kruga unutar mesečevog luka; slemenjak sa postoljem na površini zarubljenog temena krovnog dela ima plastičnu predstavu polumeseca i kruga unutar luka. Površina spomenika je pažljivo klesana i priglačana. Spomenici su orijentisani u smeru zapad–istok, sa skretanjima ka severu i jugu i postavljeni su u redove.

Arheološko nalazište je značajno zbog izuzetno dobro očuvanih nadgrobnih spomenika – stećaka, strukture i položaja srednjovekovnog groblja u originalnom istorijskom i kulturnom ambijentu koji posebno odlikuje prirodno netaknuto okruženje izvanrednih karakteristika. Nalazi se na prostoru bogatog potencijala u okruženju brojnih lokaliteta sa sličnim sadržajem, u blizini arheološkog nalazišta Mramorje u Perućcu i postojećih turističkih destinacija u okviru Nacionalnog parka Tara.

3. Zaštićena okolina arheološkog nalazišta obuhvata sledeće katastarske parcele broj: 2001, 2011/2, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2044/1, 2044/2, 2044/3, 2045/1, 2045/2, 2054, 2055, 2071, 2073, 2074, 2075, 2076, 2077/1, 2077/2, 2196, 2369 i 2370 KO Rastište, u privatnoj svojini, i katastarske parcele broj: 2003, 2017, 2046, 2047, 2056, 2457, 4417, 4426 i 4444 KO Rastište, u državnoj svojini.

Granica zaštićene okoline arheološkog nalazišta ide spoljnim ivicama katastarskih parcela broj: 2001, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2044/1, 2044/3, 2054, 2071, 2074, 2196, 2369 KO Rastište, u privatnoj svojini, i katastarskih parcela broj: 2003, 2017, 2046, 2047, 2056, 2457, 4417, 4444 KO Rastište, u državnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite arheološkog nalazišta:

1) zabrana izgradnje infrastrukture, industrijskih, javnih i komercijalnih objekata i postrojenja;

2) zabrana izgradnje stambenih, vikend i pomoćnih objekata;

3) promena oblika terena za potrebe uređenja prilaznih pešačkih staza dozvoljava se samo u funkciji prezentacije arheološkog nalazišta;

4) zabrana izvođenja rudarskih radova, eksploatacije sirovina kao i svih vrsta istraživačkih radova;

5) čuvanje, obezbeđivanje i stalno fizičko održavanje arheološkog nalazišta;

6) zabrana sađenja visoke vegetacije i pošumljavanja;

7) zabrana vađenja peska, šljunka, kamena ili zemlje i bilo koje vrste oštećenja, osim za potrebe prezentacije arheološkog nalazišta;

8) zabrana prosipanja, odlaganja i privremenog ili trajnog deponovanja otpadnih i štetnih materija – hemijski agresivnih, eksplozivnih, otrovnih i radioaktivnih.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline arheološkog nalazišta:

1) zabrana izgradnje infrastrukture, industrijskih, javnih i komercijalnih objekata;

2) zabrana izgradnje stambenih, vikend i pomoćnih objekata;

3) promena oblika terena dozvoljava se samo u funkciji prezentacije arheološkog nalazišta i uz adekvatnu prezentaciju nalaza;

4) zabrana izvođenja rudarskih radova i eksploatacije sirovina;

5) zabrana promene postojećeg vodotoka, dok se regulacioni radovi mogu izvoditi u slučaju ugroženosti u interesu arheološkog nalazišta;

6) zabrana sađenja visoke vegetacije i pošumljavanja, osim na prostoru koji je u potpunosti arheološki istražen;

7) promena oblika i nivelacija terena, vađenja peska, šljunka, kamena ili zemlje dozvoljava se samo na prostoru koji je u potpunosti arheološki istražen;

8) zabrana prosipanja, odlaganja i privremenog ili trajnog deponovanja otpadnih i štetnih materija – hemijski agresivnih, eksplozivnih, otrovnih i radioaktivnih.

6. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-2770/2012

U Beogradu, 10. maja 2012. godine

Vlada

Prvi potpredsednik Vlade –

zamenik predsednika Vlade,

Ivica Dačić, s.r.