Odluka o utvrđivanju Spomen-groblja iz Prvog svetskog rata u Valjevu za znamenito mesto

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju Spomen-groblja iz Prvog svetskog rata u Valjevu

za znamenito mesto

„Službeni glasnik RS", broj 115 od 27.12.2005.

1. Spomen-groblje iz Prvog svetskog rata u Valjevu utvrđuje se za znamenito mesto.

2. Spomen-groblje iz Prvog svetskog rata u Valjevu (u daljem tekstu: znamenito mesto) nalazi se na teritoriji opštine Valjevo, na Novom groblju u Valjevu, na katastarskim parcelama br. 9296/1 i 9296/2, KO Valjevo, u državnoj svojini.

Znamenito mesto čine Spomen-groblje iz Prvog svetskog rata i spomenik poginulim junacima. Na valjevskom Novom groblju osnovano je groblje u doba velike epidemije pegavog tifusa, koja je krajem 1914. godine zahvatila skoro celu Srbiju. Žarište bolesti bilo je u Valjevu koje je teško postradalo. Osim vojnika, život je izgubilo mnogo lekara i bolničkog osoblja, kao i civilnih lica koja su pomagala kao dobrovoljci. Poznata slikarka Nadežda Petrović radila je kao medicinska sestra dobrovoljac u bolnici u Valjevu, gde se inficirala i preminula. Vojničko groblje iz Prvog svetskog rata u Valjevu prostire se na površini od oko 70 ari. U delu sa pojedinačnim grobnim mestima sahranjeni su posmrtni ostaci 429 ratnika. Na kraju prilazne staze podignut je između dva svetska rata Spomenik palim ratnicima 1914-1918. godine u obliku betonskog krsta postavljenog na piramidalno postolje zidano fugovanim kamenom. Osnova piramidalnog postamenta iznosi 1,50 h 1,50 metara. Celokupna visina spomenika iznosi 3,70 metara, a krst je visok 1, 60 metara. Spomenik je ograđen nižim parapetnim zidom na kom su stubići pokriveni betonskim kapama. Na zapadnoj strani piramidalnog postolja pričvršćena je spomen-ploča sa posvetom: „Za čast, slavu i veličinu svoje otadžbine poginulim i umrlim junacima u ratu 1914-1918 godine. Zahvalna otadžbina.” U zaravnjenom delu groblja nalazi se šest masovnih grobnica u kojima je sahranjeno oko 3.000 ratnika. Na Spomen-groblju vršena su sahranjivanja do 1956. godine, i to vojnih lica.

Znamenito mesto simbolizuje stradanje srpskog naroda u Prvom svetskom ratu i od posebnog je kulturno-istorijskog značaja.

3. Zaštićena okolina znamenitog mesta obuhvata katastarske parcele br. 9296/1 i 9296/2, KO Valjevo, u državnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite znamenitog mesta:

1) očuvanje izvornog izgleda, originalnih materijala i originalnih natpisa;

2) redovno održavanje i čišćenje;

3) otklanjanje oštećenja konzervatorsko-restauratorskim metodama.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline znamenitog mesta:

1) zabrana promene oblika i namene terena;

2) zabrana gradnje objekata trajnog ili privremenog karaktera;

3) zabrana odlaganja, skladištenja i deponovanja otpadnih i opasnih materija;

4) zabrana postavljanja vazdušnih elektro i TT vodova preko zaštićenih parcela;

5) redovno održavanje vegetacije.

6. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-8117/2005

U Beogradu, 22. decembra 2005. godine

Vlada

Potpredsednik,

Miroljub Labus, s.r.