Odluka o utvrđivanju spomenika na Brankovinskom visu za znamenito mesto

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju spomenika na Brankovinskom visu za znamenito mesto

„Službeni glasnik RS", broj 115 od 27.12.2005.

1. Spomenik na Brankovinskom visu utvrđuje se za znamenito mesto.

2. Spomenik na Brankovinskom visu (u daljem tekstu: znamenito mesto) nalazi se na teritoriji opštine Valjevo, u selu Brankovina, na katastarskoj parceli broj 461/5, KO Brankovina, u državnoj svojini.

Znamenito mesto sa spomen-obeležjem vezano je za istorijski događaj koji je prethodio Prvom srpskom ustanku. Sredinom februara 1804. godine, saznavši za zaveru, dahije su organizovale „seču knezova” koja je imala za cilj da predupredi pobunu koja se spremala. Iako iznenađeni, zaverenici su se nakon više dana ipak konsolidovali, da bi potom planula buna protiv dahija koja je prerasla u Prvi srpski ustanak (1804-1813), kojim je Srbija vraćena na svetsku istorijsku pozornicu. Na poziv najuglednijih ljudi, Prote Mateje i njegovog strica Jakova Nenadovića, narod valjevskog kraja okupio se na Brankovinskom visu 28. februara 1804. godine i započeo oružanu borbu za slobodu. Na tom mestu kasnije je postavljen veliki drveni krst, koji je tu stajao do podizanja Spomenika stopedesetogodišnjici Prvog ustanka 1954. godine, koji je u prisustvu vlasti i naroda osvetio poznati Prota Milan Smiljanić iz Sirogojna. Spomenik je piramidalnog oblika, visine 4,55 metara, postavljen na kvadratnom kamenom postolju dimenzija 3,40 h 3,40 metara. Sa južne strane obeležja, pri vrhu, postavljen je grb Socijalističke Republike Srbije, a nešto niže crna mermerna ploča sa posvetom: „Sa ovog mesta 28. februara 1804. godine narod valjevskog kraja, predvođen Protom Matejom i Jakovom Nenadovićem pošao je u borbu protiv turskih zavojevača i ugnjetača srpskog naroda. O proslavi 150-godišnjice Prvog srpskog ustanka zahvalno potomstvo podiže ovaj spomenik svim palim borcima valjevskog kraja za nacionalno oslobađanje našeg naroda, a na čijim će se primerima herojstva i ljubavi prema slobodi i otadžbini učiti i vaspitavati mlađa pokoljenja.”

Znamenito mesto sa spomen-obeležjem simbolizuje razvitak nacionalne svesti i prve pokušaje u borbi za stvaranje nezavisne srpske države početkom HIH veka.

3. Zaštićena okolina znamenitog mesta obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 461/2, 461/3, 463/1 i 463/2, KO Brankovina, u privatnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite znamenitog mesta:

1) očuvanje izvornog izgleda, originalnih materijala i originalnih natpisa na spomen obeležju;

2) redovno održavanje i čišćenje;

3) otklanjanje oštećenja konzervatorsko-restauratorskim metodama.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline znamenitog mesta:

1) zabrana promene oblika i namene terena;

2) zabrana gradnje objekata trajnog ili privremenog karaktera;

3) zabrana odlaganja, skladištenja i deponovanja otpadnih i opasnih materija;

4) zabrana postavljanja vazdušnih elektro i TT vodova preko zaštićenih parcela;

5) redovno održavanje vegetacije.

6. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-8115/2005

U Beogradu, 22. decembra 2005. godine

Vlada

Potpredsednik,

Miroljub Labus, s.r.