Odluka o utvrđivanju Spomenika palim Šumadincima u Kragujevcu za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU SPOMENIKA PALIM ŠUMADINCIMA U KRAGUJEVCU

ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 46 od 27. jula 2001.

Tačka 1.

Spomenik palim Šumadincima u Kragujevcu utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Spomenik palim Šumadincima u Kragujevcu (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji grada Kragujevca, u Kragujevcu, u Malom parku između ulica Kneza Mihaila, Vuka Karadžića i Crvenog barjaka, u državnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 2870 KO Kragujevac.

Spomenik kulture izveden je 1932. godine prema prvonagrađenom radu vajara Antuna Augustinčića (1900–1979), na anonimnom konkursu iz 1928. godine. Augustinčić je spomenik realizovao zajedno sa Jozom Kljakovićem. Spomenik je podignut u znak sećanja na poginule ratnike iz Šumadije u oslobodilačkim ratovima Srbije (1815–1914). Sastoji se iz kružnog kamenog stepeništa, četvorokrakog postamenta zidanog u kamenu i obloženog plemenitim malterom, grupe figura ratnika na svakom kraku postamenta i centralnog obeliska na kome se nalazi simbol oslobođenja – figura devojke ispružene desne ruke u kojoj drži krunu. Bronzane skulpture na krakovima su u borbenom stavu napred, po dva vojnika u uniformama koje odgovaraju godini ratovanja. Između krakova postamenata su figuralne kompozicije sa motivima iz ratova: Ropstvo, Bolovi velikih majki, Nizovi grobova i Ptice u letu, izvedene u plitkom reljefu u bakru. Godine 1815, 1911, 1912, 1914. urezane su u bakarne ploče i postavljene na krakove postamenta ispod skulptura. Stepenišna rotonda izdeljena je na četvrtine punog kruga, na čijem obodu je zasađeno sezonsko cveće. Okolna parkovska površina oblikovana je 1932. godine, kao i pločnici i staze od pritesanog granita i zasađena vegetacija ovog podneblja. Nakon Drugog svetskog rata kruna u ruci devojke na vrhu obeliska zamenjena je lovorovim vencem. Konzervatorskim radovima 1990. godine vraćen je izvorni izgled prostoru i kruna spomeniku. Ovaj spomenik pored izuzetnih umetničkih vrednosti i naglašene patriotske simbolike ima i istorijski značaj kao prvi u nizu spomenika posvećenih oslobodilačkim ratovima Srbije.

Tačka 3.

Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata katastarske parcele br. 2869 i 2870 KO Kragujevac, u državnoj svojini i trotoare duž celog obima katastarske parcele broj 2869.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda, originalnih materijala i originalnih natpisa na spomeniku;

2) ažurno praćenje stanja, redovno održavanje i čišćenje spomenika;

3) zabrana postavljanja novih spomen ploča na postament spomenika, kao i upisivanje novih imena i posveta na postojeće;

4) redovno održavanje dekorativne flore.

Tačka 5.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana gradnje i postavljanja trajnih ili privremenih objekata koji svojom namenom, volumenom gabarita po visini i obliku mogu ugroziti ili degradirati spomenik kulture i njegovu zaštićenu okolinu;

2) zabrana postavljanja pokretnih tezgi, kioska i drugih privremenih objekata unutar zaštićene okoline;

3) zabrana sađenja visoke vegetacije;

4) redovno održavanje dekorativne flore;

5) održavanje urbanistički uređenog i hortikulturno opremljenog prostora zaštićene okoline u funkciji spomenika kulture.

Tačka 6.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-6872/2001

U Beogradu, 17. jula 2001. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Žarko Korać, s.r.