Odluka o utvrđivanju Srpske pravoslavne crkve Rođenja Bogorodice u Botošu za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, broj 71/94),

Vlada donosi

ODLUKU

o utvrđivanju Srpske pravoslavne crkve Rođenja Bogorodice u Botošu za spomenik kulture

„Službeni glasnik RS”, broj 115 od 27. decembra 2005.

1. Srpska pravoslavna crkva Rođenja Bogorodice u Botošu, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

2. Srpska pravoslavna crkva Rođenja Bogorodice u Botošu, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Zrenjanin, u Botošu, u Ulici Toze Markovića broj 66, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 501, KO Botoš.

Spomenik kulture sagrađen je 1783. godine i po svojim stilskim obeležjima pripada epohi baroka. To je jednobrodna građevina sa prostranom oltarskom apsidom, plitkim pevnicama, horom i zvonikom nad zapadnim pročeljem. Zasvedena je plitkim svodovima koji se oslanjaju na elipsaste lukove i obodne zidove. Unutrašnji prostor, podeljen na tri traveja, soleju i oltarski prostor, osvetljavaju četiri prozora sa severne i južne strane i dva na apsidi. Zapadna fasada dekorisana je sa četiri pilastra koji se završavaju dorskim polukapitelima. Dva središnja pilastra nose timpanon u koji je utisnuta godina izgradnje crkve, a između njih je portik. Na zabatu crkve su karakteristične barokne volute, a u njegovom centralnom delu je ovalni prozor. Severna i južna fasada imaju skromniju dekoraciju, sa dorskim pilastrima između kojih su prozorski otvori bez dekorativne malterske plastike. Obe bočne fasade imaju po jedan portik u središnjem delu, identičan onom na zapadnom pročelju crkve.

Od pet zidnih slika tri su rad Vase Pomorišca iz 1925. godine, a dve dela nepoznatih umetnika iz 19. veka. Ikonostas je oslikao Konstantin Pantelić 1864. godine, koji je autor i slika na Bogorodičinom i arhijerejskom tronu, Hristovom grobu, kao i medaljona na pevnicama i ikona na darohranilici.

Spomenik kulture predstavlja značajno ostvarenje za proučavanje arhitekture 18. veka, dok su zidne kompozicije iz prve polovine 20. veka, radovi Vase Pomorišca, jednog od pokretača grupe Zograf, svojim umetničkim vrednostima zaslužile posebno mesto u istoriji srpskog crkvenog slikarstva.

3. Zaštićena okolina spomenika kulture obuhvata sledeće katastarske parcele: br. 500, 501 i 502, KO Botoš, u privatnoj svojini.

4. Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, oblika i nagiba krova, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture;

3) zabrana radova koji mogu ugroziti statičku bezbednost spomenika kulture;

4) izgradnja infrastrukture dozvoljava se samo uz prethodno obezbeđenje arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza.

5. Utvrđuju se sledeće mere zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

1) zabrana izvođenja građevinskih radova na promeni terena i rasporedu objekata;

2) zabrana izgradnje objekata koji svojom arhitekturom, gabaritom i visinom ugrožavaju spomenik kulture;

3) zabrana izgradnje novih objekata koji nisu u funkciji spomenika kulture;

4) zemljani radovi dozvoljavaju se samo uz prethodno obezbeđenje zaštitnih arheoloških iskopavanja i adekvatne prezentacije nalaza;

5) zabrana skladištenja štetnih materijala i stvaranja deponija;

6) hortikulturno uređenje porte.

6. Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koje se nalaze u Srpskoj pravoslavnoj crkvi Rođenja Presvete Bogorodice u Botošu čini sastavni deo ove odluke i čuva se u Srpskoj pravoslavnoj crkvi Rođenja Presvete Bogorodice u Botošu.

7. Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-8002/2005

U Beogradu, 22. decembra 2005. godine

Vlada

Potpredsednik,

Miroljub Labus, s.r.