Odluka o utvrđivanju srpske pravoslavne crkve Sv. Nikole u Žablju za spomenik kulture

Na osnovu člana 47. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 71/94),

Vlada Republike Srbije donosi

ODLUKU

O UTVRĐIVANJU SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE SV. NIKOLE U ŽABLJU ZA SPOMENIK KULTURE

„Službeni glasnik RS”, broj 5 od 17. II 2000.

Tačka 1.

Srpska pravoslavna crkva Sv. Nikole u Žablju, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja, utvrđuje se za spomenik kulture.

Tačka 2.

Srpska pravoslavna crkva Sv. Nikole u Žablju, sa pokretnim stvarima u njoj koje su od posebnog kulturnog i istorijskog značaja (u daljem tekstu: spomenik kulture), nalazi se na teritoriji opštine Žabalj, u Žablju, u ulici Žarka Zrenjanina broj 34, u privatnoj svojini, na katastarskoj parceli broj 1152 KO Žabalj.

Spomenik kulture je sagrađen 1835. godine, na mestu starijeg hrama iz 1732. godine, koji je prema arhivskim podacima stradao u požaru. Koncipiran je kao jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na istočnoj strani i zvonikom nad zapadnim pročeljem. Zasveden je poluobličastim svodom. Unutrašnji prostor osvetljava jedanaest lučno završenih prozora. Od tri ulaza, zapadni je najbogatije dekorisan. Bočne fasade su naglašene pilastrima koji se završavaju jonskim polukapitelima. Horizontalna podela izvedena je kordonskim vencima iznad sokla i prozorskih lukova. Krov je pokriven falcovanim crepom, a zidne površine su omalterisane i okrečene. Niski zidani ikonostas od tamnoljubičastog mermera, rad Josifa Gajgera, završen je 1885. godine. Isti autor oslikao je predstavu Sv. Trojstva u kaloti apside. Na severnom zidu su predstave Sv. Georgija i Sv. Alimpija stolpnika, koje se mogu pripisati Dušanu Aleksiću. U oltaru, na južnom zidu naosa, severnom i južnom zidu priprate i horu nalaze se uljane slike novijeg datuma, bez estetske i umetničke vrednosti. Hram je obnovljen 1851. godine, posle stradanja u Buni 1848. godine.

Spomenik kulture je građevina jasnih stilskih karakteristika i predstavlja veoma uspeo primer klasicističke arhitekture sakralnog karaktera.

Tačka 3.

Zaštićenu okolinu spomenika kulture sačinjavaju katastarske parcele br. 1150/2 i 1152 KO Žabalj, u privatnoj svojini.

Tačka 4.

Utvrđuju se sledeće mere zaštite spomenika kulture:

1) očuvanje izvornog izgleda spoljašnje arhitekture i enterijera, horizontalnog i vertikalnog gabarita, svih konstruktivnih i dekorativnih elemenata, originalnih materijala, funkcionalnih karakteristika i originalnih natpisa;

2) ažurno praćenje stanja i održavanje konstruktivno-statičkog sistema, krovnog pokrivača, svih fasada, enterijera i ispravnosti instalacija u spomeniku kulture.

Tačka 5.

Utvrđuje se sledeća mera zaštite zaštićene okoline spomenika kulture:

– urbanističko, komunalno i hortikulturno opremanje, uređenje, održavanje i korišćenje porte kao javnog prostora prevashodno namenjenog vernicima.

Tačka 6.

Spisak pokretnih dobara od posebnog kulturnog i istorijskog značaja koja se nalaze u srpskoj pravoslavnoj crkvi Sv. Nikole u Žablju čini sastavni deo ove odluke i čuva se u srpskoj pravoslavnoj crkvi Sv. Nikole u Žablju.

Tačka 7.

Ovu odluku objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 633-4737/99

U Beogradu, 25. januara 2000. godine

Vlada Republike Srbije

Potpredsednik,

prof. dr Milovan Bojić, s.r.