Odluka Saveta Agencije za energetiku Republike Srbije (o donošenju Metodologije za određivanje fid-in tarife)

Na osnovu člana 39. stav 1. Zakona o energetici („Službeni glasnik RS”, br. 145/14, 95/18 – dr. zakon i 40/21), člana 91. stav 1. Zakona o energetskoj efikasnosti i racionalnoj upotrebi energije („Službeni glasnik RS”, broj 40/21) i člana 12. Statuta Agencije za energetiku Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 52/05),

Savet Agencije za energetiku Republike Srbije, na 167. redovnoj sednici održanoj 4. novembra 2021. godine, doneo je

ODLUKU

"Službeni glasnik RS", broj 106 od 9. novembra 2021.

1. Donosi se Metodologija za određivanje fid-in tarife, koja je odštampana uz ovu odluku i čini njen sastavni deo.

2. Metodologija iz stava 1. ove odluke doneta je u saradnji sa Komisijom za kontrolu državne pomoći.

3. Ovu odluku, objaviti u „Službenom glasniku Republike Srbije” i ona stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja.

Broj 576/2021-D-02/4

U Beogradu, 4. novembra 2021. godine

Savet Agencije za energetiku Republike Srbije

Predsednik,

Dejan Popović, s.r.

METODOLOGIJA ZA ODREĐIVANJE FID-IN TARIFE

I. PREDMET METODOLOGIJE

Ovom metodologijom propisuje se određivanje fid-in tarife za električnu energiju proizvedenu u mikro-kogeneracijskim jedinicama i malim kogeneracijama u skladu sa Zakonom o energetskoj efikasnosti i racionalnoj upotrebi energije (u daljem tekstu: Zakon).

II. POJMOVI I DEFINICIJE

Pojmovi upotrebljeni u ovoj metodologiji imaju sledeće značenje:

Pojmovi

Jedinice u kojima se izražavaju

Investicioni troškovi su godišnji troškovi razvoja i izgradnje koji se odnose na razvoj projekta, kupovinu zemljišta, izradu tehničke dokumentacije za projekat, nabavku opreme, izgradnju mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija (građevinski i drugi radovi) sa priključkom na prenosni ili distributivni sistem električne energije;

€/godina

Operativni troškovi (OT) mogu biti fiksni operativni troškovi (FOT) i varijabilni operativni troškovi (VOT) za svaku visokoefikasnu kogeneraciju. OT predstavljaju godišnje troškove održavanja i rada mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija, troškove zaposlenih, administrativne troškove, troškove osiguranja, troškove zakupa zemljišta, poreze i druge naknade. Fiksni operativni troškovi zavise od instalisanog kapaciteta mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija, a ne od njihove proizvodnje. Varijabilni operativni troškovi, koji ne obuhvataju troškove goriva, zavise od proizvodnje mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija, a ne od njihovog instalisanog kapaciteta;

FOT €/godina

VOT €/godina

Troškovi goriva za proizvedenu električnu energiju su godišnji troškovi nabavke goriva i svi zavisni troškovi nabavke goriva, isključujući prihod od proizvedene toplotne energije;

€/godina

Proizvodnja električne energije je godišnja proizvodnja električne energije iz mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija koja se obračunava kao proizvod instalisanog kapaciteta mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija, koeficijenta iskorišćenja mikro-kogeneracijskih jedinica, malih kogeneracija za proizvodnju električne energije i broja sati u godini;

MWh/godina

Diskontna stopa je faktor koji se koristi za svođenje novčanih tokova u budućnosti na sadašnju vrednost. U ovoj metodologiji kao diskontna stopa koristiće se ponderisana prosečna cena kapitala (PPCK) jednaka za svaku visokoefikasnu kogeneraciju u Republici Srbiji;

%

Korisni vek je procenjeni životni vek korišćenja za svaku mikro-kogeneracijsku jedinicu i malu kogeneraciju;

godina

Koeficijent iskorišćenja električne energije mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija je odnos očekivane proizvodnje električne energije iz mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija i maksimalne proizvodnje električne energije iz mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija koja bi se dobila kada bi mikro-kogeneracijska jedinica i mala kogeneracija proizvodila električnu energiju sa instalisanim kapacitetom tokom cele godine;

%

Ostali pojmovi upotrebljeni u ovoj metodologiji imaju značenje definisano Zakonom.

III. METODOLOŠKI PRISTUP

Ova metodologija se zasniva na metodu nivelisane cene električne energije (Levelized Cost of Electricity, u daljem tekstu: metod LCOE) kojim se određuje fid-in tarifa za otkup električne energije proizvedenu iz mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija.

Agencija za energetiku Republike Srbije (u daljem tekstu: Agencija), u saradnji sa Komisijom za kontrolu državne pomoći, donosi metodologiju za određivanje fid-in tarifa primenom metoda LCOE.

IV. ODREĐIVANJE FID-IN TARIFE ZA ELEKTRIČNU ENERGIJU PROIZVEDENU IZ MIKRO-KOGENERACIJSKE JEDINICE I MALE KOGENERACIJE

Metod LCOE zasniva se na konceptu koji za svaku mikro-kogeneracijsku jedinicu i malu kogeneraciju sadašnju vrednost zbira diskontovanih prihoda i sadašnju vrednost zbira diskontovanih troškova izjednačava uz primenu odgovarajuće diskontne stope (PPCK). Ovo je potrebno da bi ulaganje u mikro-kogeneracijsku jedinicu i malu kogeneraciju bilo ekonomski opravdano. Primena metoda LCOE kao rezultat daje konstantnu cenu proizvedene električne energije iz mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija koja se primenjuje svake godine tokom korisnog veka mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija.

IV.1 Izjednačavanje prihoda i troškova

mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija

Izjednačavanje prihoda i troškova svake mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p vrši se primenom sledeće formule:

gde su:

p – mikro-kogeneracijska jedinica i mala kogeneracija;

t – data godina tokom korisnog veka mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije;

n – korisni vek mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije;

ET,P – proizvedena električna energija mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (MWh);

CT,P – cena proizvedene električne energije iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€/MWh);

IO,P – ukupni investicioni troškovi mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini koja prethodi prvoj godini rada elektrane (€);

OTT,P – operativni troškovi (bez troškova goriva) mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€);

TGT,P – troškovi goriva mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€);

PPCKP – ponderisana prosečna cena kapitala mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p (%).

IV.2 Određivanje cene proizvedene električne energije iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije

Imajući u vidu da je osnovna pretpostavka metoda LCOE da cena proizvedene električne energije konstantna tokom korisnog veka mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije za ovu cenu se na dalje koristi termin konstantna cena proizvedene električne energije. Konstantna cena proizvedene električne energije se stavlja ispred sume sa leve strane jednakosti i za mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p izračunava se prema sledećoj formuli:

gde su:

g – godina u kojoj se vrši određivanje fid-in tarife i

CG,P – konstantna cena proizvedene električne energije mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini g (€/MWh).

Ova formula predstavlja količnik neto sadašnje vrednosti svih troškova tokom korisnog veka mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije i neto sadašnje vrednosti ukupne proizvedene električne energije iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije tokom korisnog veka mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije.

Sadašnja vrednost troškova i sadašnja vrednost proizvodnje električne energije za svaku mikro-kogeneracijsku jedinicu i malu kogeneraciju p u godini t se dobija primenom diskontne stope na troškove mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije i proizvodnju iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije.

Za mikro-kogeneracijsku jedinicu i malu kogeneraciju maksimalna otkupna cena jednaka je obračunatoj CG,P.

Za određivanje fid in tarife mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije prikupljaju se podaci od energetskih subjekata sa teritorije Republike Srbije i javno dostupni međunarodni podaci iz relevantnih izvora koji prate ovu oblast. Pri tome se razmatraju veličine mikro-kogeneracijskih jedinica i malih kogeneracija, cene goriva na tržištu i drugi parametri za projekte koji će se graditi i proizvoditi električnu energiju iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije u Republici Srbiji. Korišćene vrednosti se preuzimaju iz najnovijih podataka dostupnih u tim izvorima. Uzimaju se ulazni podaci za mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije sa prosečnim performansama, a ne za mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije sa najboljim performansama.

Ako su procene troškova koje se koriste za proračun izražene u nekoj drugoj valuti, one se konvertuju u evro po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan obračuna.

IV.3 Investicioni troškovi

Investicioni troškovi izračunavaju se množenjem instalisane snage mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije i jediničnog investicionog troška.

Investicioni troškovi izračunavaju se prema sledećoj formuli:

gde su:

SP – instalisana snaga mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p za proizvodnju električne energije (MWe) i

JIO,P – jedinični investicioni troškovi mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini koja prethodi prvoj godini rada elektrane (€/MW).

U slučaju kada izgradnja mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije traje više od jedne godine, ukupni investicioni troškovi izračunavaju se tako što se iznosi iz svih prethodnih godina diskontuju na godinu koja prethodi prvoj godini rada mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije.

Za mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije u kojima Uredba kojom se utvrđuju kvote za fid in tarife utvrđuje podvrstu (npr. 50–100 kWe) srednja vrednost podvrste se koristi kao instalisana snaga (npr. 75 kWe). Ako Uredba o kvotama daje samo vrednost (npr. preko 100 kWe ili do 100 kWe) takva vrednost se koristi (npr. 100 kWe) u oba primera.

IV.4 Operativni troškovi

Operativni troškovi izračunavaju se kao suma fiksnih i varijabilnih operativnih troškova. Varijabilni operativni troškovi ne uključuju troškove goriva.

Operativni troškovi izračunavaju se prema sledećoj formuli:

gde su:

JFOTT,P – jedinični fiksni operativni troškovi mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€/MW) i

JVOTT,P – jedinični varijabilni operativni troškovi mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€/MWh).

IV.5 Troškovi goriva za proizvedenu električnu energiju

Troškovi goriva za proizvedenu električnu energiju izračunavaju se prema sledećoj formuli:

gde su:

TPGT,P – troškovi potrošenog goriva mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€) i

PTET,P – prihod od proizvedene toplotne energije iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t (€).

Troškovi goriva za proizvedenu električnu energiju iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t izračunavaju se kao razlika troškova potrošenog goriva na ulazu u komoru za sagorevanje u mikro-kogeneracijskoj jedinici i maloj kogeneraciji p u godini t i prihoda mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p od proizvedene toplotne energije u godini t. Na ovaj način se uzimaju u obzir samo oni troškovi goriva koji se koriste za proizvodnju električne energije.

Troškovi potrošenog goriva mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije izračunavaju se prema sledećoj formuli:

gde su:

JCGT,P – jedinična cena goriva €/ MWh) i

KKDEP – koeficijent korisnog dejstva električne energije mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p. Ovaj koeficijent predstavlja odnos proizvedene električne energije (MWh) i ukupnog utrošenog goriva u jedinici toplotne energije (MWh).

Prihod mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije od proizvedene toplotne energije izračunava se prema sledećoj formuli:

gde su:

JCTT,P – jedinična cena toplotne energije (€/ MWh);

KKDTP – koeficijent korisnog dejstva toplotne energije mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p. Ovaj koeficijent predstavlja odnos proizvedene toplotne energije (MWh) i utrošenog goriva u jedinici toplotne energije (MWh).

IV.6 Proizvedena električna energija

Proizvedena električna energija mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t izračunava se prema sledećoj formuli:

gde je:

KIP – koeficijent iskorišćenosti električne energije mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p (%).

Ukupna proizvedena električna energija iz mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini t izračunava se kao proizvod instalisane snage mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije, ukupnog broja sati u godini i koeficijenta iskorišćenosti električne energije mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije.

IV.7 Ponderisana prosečna cena kapitala (PPCK)

Ponderisana prosečna cena kapitala je ponderisani prosek stope prinosa na sopstveni kapital i ponderisane prosečne stope prinosa na pozajmljeni kapital, prema ponderima od 0,7 za sopstveni kapital i 0,3 za pozajmljeni kapital i obračunava se pre oporezivanja prema sledećoj formuli:

gde su:

PPCKG,P – ponderisana prosečna cena kapitala mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini g;

CSKG,P – cena sopstvenog kapitala mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini g;

CPKG,P – cena pozajmljenog kapitala mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini g;

SKG,P/(SKG,P+ PKG,P) – učešće sopstvenog kapitala u ukupnim izvorima finansiranja mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini g,

PKG,P/(SKG,P+ PKG,P) – učešće pozajmljenog kapitala u ukupnim izvorima finansiranja mikro-kogeneracijske jedinice i male kogeneracije p u godini

SPG – stopa poreza na dobit prema važećim zakonskim propisima u godini g.

Cena sopstvenog kapitala posle oporezivanja treba da odražava specifični rizik proizvodnje električne energije iz visokoefikasne kogeneracije, rizik zemlje i preovlađujuće uslove pribavljanja kapitala na finansijskom tržištu u godini u kojoj se vrši obračun maksimalne otkupne cene električne energije.

Cena pozajmljenog kapitala se priznaje do nivoa cene obazrivo i racionalno pozajmljenih sredstava.

V. PRIMENA METODOLOGIJE

Ova metodologija se primenjuje pri određivanju fid-in tarife za otkup električne energije proizvedene u mikro-kogeneracijskim jedinicama i malim kogeneracijama.

VI. ZAVRŠNE ODREDBE

Ova metodologija objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srbije” i stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja.