Pravilnik o bližim uslovima i načinu ostvarivanja nege i preventivno-zdravstvene zaštite dece u predškolskoj ustanovi

Prilozi

STRUČNO-METODOLOŠKO UPUTSTVO

ZA SPROVOĐENJE NEGE I PREVENTIVNO-ZDRAVSTVENE ZAŠTITE DECE U PREDŠKOLSKIM USTANOVAMA

Ovim stručno-metodološkim uputstvom bliže se određuju zadaci predškolskih ustanova u sprovođenju Pravilnika o bližim uslovima i načinu ostvarivanja nege i preventivno-zdravstvene zaštite dece u predškolskoj ustanovi.

Propisima kojima se uređuje oblast predškolskog vaspitanja i obrazovanja i propisima kojima se uređuje oblast zdravstva, predviđeno je obavljanje i zdravstvene delatnosti u predškolskim ustanovama. Poslove sprovođenja nege i preventivno-zdravstvene zaštite obavljaju medicinske sestre – saradnici na poslovima unapređivanja preventivno-zdravstvene zaštite i medicinske sestre – saradnici na poslovima nege i preventivno-zdravstvene zaštite, koje imaju odobrenje za samostalni rad nadležne komore – licencu, u skladu sa propisima kojima se uređuje oblast zdravstvene zaštite.

I. Aktivnosti na usvajanju zdravih stilova života, u cilju očuvanja i unapređenja zdravlja deteta

Osnovni zadatak i prioritetni sadržaj rada u sprovođenju preventivno-zdravstvene zaštite u predškolskoj ustanovi je podrška razvijanju zdravih stilova života kod dece i zdravstveno-vaspitni rad sa roditeljima, odnosno starateljima dece, u cilju očuvanja i unapređenja zdravlja i pravilnog rasta i razvoja dece. Zdravstveno vaspitanje obuhvata niz aktivnosti koje imaju za cilj promociju zdravlja i unapređenje zdravstveno-vaspitnog rada sa decom predškolskog uzrasta, vaspitnim osobljem i roditeljima, odnosno starateljima dece i to:

– unapređenje i očuvanje zdravlja i bezbednosti dece uzrasta do polaska u školu, razvoj zdravog okruženja i afirmaciju zdravih stilova života;

– zdravstveno-vaspitne aktivnosti, usmerene ka prevenciji rizičnog ponašanja i faktora rizika;

– sticanje pozitivnih navika kod dece, u vezi sa održavanjem opšte i lične higijene (higijena lica, ruku, usta i zuba i kože; upotreba toaleta; higijena odeće i obuće i dr.);

– zaštita životne sredine i zdravo okruženje u kome borave deca u predškolskoj ustanovi (higijena prostorija i okoline, otklanjanje otpadnih materija i voda i dr.);

– fizičko-rekreativne i druge aktivnosti koje doprinose očuvanju i unapređenju zdravlja deteta.

Aktivnosti na formiranju zdravih navika kod dece sprovode se:

– u okviru svih redovnih aktivnosti za vreme boravka deteta u predškolskoj ustanovi (održavanje higijene, ishrana, igra i dr.),

– primenom odgovarajućih oblika, metoda i sredstava zdravstveno-vaspitnog rada sa decom, porodicom i vaspitnim osobljem, prilagođenim odgovarajućem uzrastu dece.

Za formiranje zdravih navika kod dece, od značaja je aktivno učešće roditelja, odnosno staratelja deteta i timski rad sa vaspitnim osobljem.

II. Dnevni uvid u opšte stanje i ponašanje deteta

Prilikom dolaska deteta u predškolsku ustanovu nakon odsustva zbog bolesti, roditelj, odnosno staratelj dostavlja medicinskoj sestri ili vaspitaču grupe zdravstvenu potvrdu izdatu od strane pedijatra da dete može u kolektiv.

Ukoliko se pri prijemu posumnja ili primeti da dete nije za kolektiv, medicinska sestra preporučuje roditelju da vrati dete iz kolektiva i odvede na pregled kod pedijatra i sve to evidentira u dokumentaciji.

Osnovne mere koje medicinska sestra – saradnik sprovodi kod promene opšteg stanja deteta u jaslama, odnosno vrtiću su:

1. u slučaju promene u opštem stanju deteta:

– preuzima dete od vaspitača, izdvaja od ostale dece i prati opšte stanje deteta;

– sprovodi proces zdravstvene nege u skladu sa zdravstvenim stanjem deteta (merenje telesne temperature, nadoknada tečnosti, čišćenje nosnih šupljina od sekreta, umivanje);

– obaveštava roditelje o novonastaloj situaciji, radi preuzimanja deteta;

– po potrebi, obavlja konsultaciju sa službom hitne medicinske pomoći;

– kod dece sa povišenim zdravstvenim rizikom (sklonost ka razvoju febrilnih konvulzija i druga hronična nezarazna oboljenja) reaguje u skladu sa pisanim uputstvom pedijatra, obaveštava roditelje i po potrebi službu hitne medicinske pomoći;

– ukoliko uputstva ordinirajućeg pedijatra nisu dostavljena (u slučaju prve epizode oboljenja koja se manifestuje tokom boravka deteta u predškolskoj ustanovi), poziva službu hitne medicinske pomoći, prati uputstva lekara i obaveštava roditelje, odnosno staratelje deteta.

2. u stanju vitalne ugroženosti deteta:

– ukazuje prvu pomoć detetu, dok drugo lice poziva službu hitne medicinske pomoći i roditelja, odnosno staratelja;

– postupa po preporukama lekara iz službe hitne medicinske pomoći, do trenutka dolaska medicinske ekipe u predškolsku ustanovu i stručnog zbrinjavanja deteta;

– obaveštava nadležne u predškolskoj ustanovi.

3. u slučaju fizičkog povređivanja (pada, posekotine, uboda, grebotine, kontuzione povrede , sumnje na prelom ili uganuće i dr.):

– ukazuje prvu pomoć, štiti, odnosno imobiliše povređeno mesto;

– obaveštava službu hitne medicinske pomoći i vrši nadzor nad detetom do njenog dolaska;

– medicinska sestra ili drugo lice obaveštava roditelja, odnosno staratelja deteta o nastaloj povredi;

– obaveštava nadležne u predškolskoj ustanovi.

O svakoj promeni zdravstvenog stanja deteta ili povredi koja iziskuje odlazak deteta u zdravstvenu ustanovu, medicinska sestra – saradnik obaveštava nadležne u predškolskoj ustanovi.

U situacijama kada služba hitne medicinske pomoći preuzme dete, u pratnji deteta ide roditelj odnosno staratelj, vaspitač, ili druga osoba iz predškolske ustanove koju dete poznaje.

Medicinska sestra – saradnik evidentira u medicinsku dokumentaciju sve preduzete mere, u skladu sa propisima kojima se uređuje oblast zdravstvene dokumentacije i evidencija.

Ostale situacije:

Poštujući dobrobit deteta, roditelj, odnosno staratelj prilikom upisa deteta u predškolsku ustanovu, informiše medicinsku sestru – saradnika o zdravstvenom stanju i specifičnim potrebama i zdravstvenim rizicima deteta, koji nisu navedeni u ličnom kartonu deteta, i to:

– u slučaju kada postoji preosetljivost deteta na lek, namirnicu, gotovu hranu, ubod insekta i slično, a što nije naznačeno u ličnom kartonu deteta, roditelj, odnosno staratelj informiše medicinsku sestru o tome, i potom dostavlja mišljenje pedijatra o neophodnom higijensko-dijetetskom režimu u toku boravka deteta u predškolskoj ustanovi;

– kod deteta sa hroničnom nezaraznom bolesti, zbog koje može u toku boravka deteta u predškolskoj ustanovi doći do pogoršanja zdravstvenog stanja, roditelj, odnosno staratelj medicinskoj sestri dostavlja stručno mišljenje i uputstva izabranog pedijatra o merama koje treba sprovesti u toku boravka deteta u predškolskoj ustanovi;

– prilikom upisa deteta sa hroničnim nezaraznim bolestima ili sa invaliditetom u predškolsku ustanovu, roditelj, odnosno staratelj upoznaje medicinsku sestru – saradnika u objektu u kome se vrši prijem deteta sa zdravstvenim stanjem deteta, radi planiranja i pripreme prostora, sprovođenja neophodnog higijensko-dijetetskog režima i neophodne nege deteta.

U slučaju pojave vašljivosti kosmatog dela glave kod deteta, medicinska sestra – saradnik obaveštava roditelja, odnosno staratelja i izoluje dete iz vaspitne grupe do dolaska roditelja, odnosno staratelja. Nakon sprovedenih mera prema uputstvu izabranog pedijatra, roditelj, odnosno staratelj dostavlja potvrdu izabranog pedijatra da dete može da boravi u kolektivu.

U slučaju sumnje na pojavu zarazne bolesti ili dobijene informacije od nadležne zdravstvene ustanove da postoji sumnja ili potvrda zarazne bolesti, medicinska sestra – saradnik sprovodi potrebne protivepidemijske mere u objektu, u skladu sa zakonom.

III. Dnevni uvid u higijenski status deteta

Dnevni uvid u higijenski status deteta podrazumeva:

– neposredni uvid u higijenu kose, vidljivih sluzokoža i kože, higijenu odeće i obuće, na prijemu deteta ili u toku dana;

– održavanje dnevne higijene tela, lica i ruku deteta (pri čemu se za brisanje koriste papirni ubrusi za jednokratnu upotrebu ili se ruke suše pomoću toplog vazduha), održavanje čistoće i prolaznosti nosnih šupljina, posebno kod dece uzrasta od 6 do 12 meseci;

– praćenje sprovođenja nege deteta uzrasta od 6 do 24 meseca, postupka pranja ruku, pranja i presvlačenja, procesa odlaganja prljavog rublja, kao i higijene prostora i pribora koji se koriste;

– praćenje i podrška osamostaljivanja dece u procesu održavanja lične higijene i praćenje održavanja higijene prostora i pribora koji se koriste.

IV. Dnevno, mesečno i godišnje praćenje higijenskih uslova

Praćenje ostvarivanja higijenskih uslova vrši se proverom:

– održavanja čistoće, temperature, vlažnosti, provetrenosti i osvetljenosti prostorija;

– pravilnog čišćenja i dezinfekcije prostora i igrovnog materijala;

– higijenske ispravnosti i načina dopremanja, serviranja i kvaliteta hrane iz mlečne i prihvatne kuhinje;

– higijene prihvatnog kuhinjskog bloka, posuđa i inventara;

– lične i opšte higijene zaposlenih na serviranju obroka;

– higijene sanitarnih prostorija za decu i odrasle;

– higijenske ispravnosti vode za piće;

– distribucije čistog i prljavog posteljnog rublja i pelena;

– lične higijene vaspitnog osoblja, posebno lične higijene ruku i upotrebe radne odeće i obuće.

V. Vođenje dokumentacije i evidencije

U predškolskoj ustanovi, vodi se propisana zdravstvena dokumentacija o ostvarivanju nege i preventivo-zdravstvene zaštite i dostavljaju izveštaji nadležnom zavodu za javno zdravlje, na način propisan zakonom.

Za prijem deteta u predškolsku ustanovu izabrani lekar –pedijatar izdaje zdravstvenu potvrdu i overava karton deteta za boravak u predškolskoj ustanovi, sa potvrdom o vakcinalnom statusu deteta, u skladu sa zakonom.