Pravilnik o bližim uslovima za ostvarivanje različitih oblika i programa vaspitno-obrazovnog rada i drugih oblika rada i usluga koje ostvaruje predškolska ustanova

Član 1

Ovim pravilnikom utvrđuju se bliži uslovi za ostvarivanje različitih oblika i programa vaspitno-obrazovnog rada i drugih oblika rada i usluga koje ostvaruje predškolska ustanova (u daljem tekstu: ustanova).

Član 2

(1) Oblik je organizaciona forma u okviru koje se realizuje određeni program vaspitno-obrazovnog rada. Oblik je definisan svojom funkcijom (sveobuhvatna nega, vaspitanje i obrazovanje ili vaspitno-obrazovni rad u okviru pojedinog područja); ciljnom grupom (deca; porodica); prostornom organizacijom (u ustanovi ili na drugim mestima) i vremenskom organizacijom (trajanje: celodnevni, poludnevni, kraći; dinamika: kontinuirani, povremeni).

(2) Program, u smislu ovog pravilnika, je tekstualni programski okvir (nacrt) na osnovu kojeg se realizuje i razvija vaspitno-obrazovni rad (realni program) u određenom obliku.

(3) Usluga je po svojoj nameni prigodna ponuda organizovanih aktivnosti i akcija, kurseva, klubova i drugih vidova specifične ponude namenjene deci i porodici, mimo redovnih i različitih oblika rada i vaspitno-obrazovnih programa ustanove.

Član 3

(1) Ustanova ostvaruje svoju delatnost kroz različite oblike i programe vaspitno-obrazovnog rada sa svrhom:

(2) – podrške dobrobiti deteta kroz kvalitetno vaspitanje i obrazovanje koje pruža jednake mogućnosti deci za učenje i razvoj;

(3) – podrške i pružanja mogućnosti i prilika porodicama da biraju oblik i program na osnovu svojih potreba;

(4) – stvaranja mogućnosti da predškolska ustanova i druga okruženja u lokalnoj zajednici postanu mesta zajedničkog učešća dece i odraslih.

(5) Osnovna delatnost predškolske ustanove realizuje se kroz redovne oblike rada čija je funkcija sveobuhvatna nega, vaspitanje i obrazovanje i namenjeni su deci od šest meseci do polaska u osnovnu školu (jasle, vrtić, pripremni predškolski program). Vaspitno-obrazovni rad u okviru ovih oblika se zasniva na Osnovama programa predškolskog vaspitanja i obrazovanja (u daljem tekstu: Osnove programa) i razvija na način definisan Osnovama programa.

(6) Ustanova, polazeći od zakonom propisanih ciljeva i principa sistema predškolskog vaspitanja i obrazovanja, pored redovnih realizuje druge, različite oblike i programe vaspitno-obrazovnog rada u cilju unapređivanja kvaliteta vaspitno-obrazovnog rada, povećanja obuhvata dece, širenja raznovrsnosti programske ponude u skladu sa potrebama porodice i dece i specifičnostima lokalne zajednice.

Član 4

(1) Pod različitim oblikom podrazumeva se oblik koji je po jednoj ili istovremeno više karakteristika specifičan u odnosu na redovne celodnevne i poludnevne oblike, a u okviru kojeg se ostvaruje odgovarajući program.

(2) Različiti oblici mogu biti specifični:

(3) – po funkciji, usmereni na pojedina područja vaspitno-obrazovnog rada (u okviru kojih se realizuje na primer: program razvoja stvaralaštva; programi zasnovani na umetnosti, nauci, kulturi, pokretu i fizičkoj aktivnosti; programi podrške igri kao što su igraonica, igrovnica);

(4) – po prostorno-vremenskoj organizaciji (na primer: putujući vrtić; program u prirodi, u muzeju, biblioteci, u zdravstvenoj ustanovi, u školi i u drugim ustanovama i organizacijama i prostorima u lokalnoj sredini);

(5) – po tome kome su namenjeni, odnosno po ciljnoj grupi učesnika programa (na primer: sa decom na bolničkom lečenju; sa decom u seoskim sredinama – putujući vrtić; sa decom i porodicom, na primer: program kućne posete; sa porodicom, na primer: programi jačanja roditeljskih kompetencija, savetovalište za porodicu, klub roditelja; program zasnovan na povezivanju u zajednici, na primer: igrovnica);

(6) – po vremenskoj dinamici i trajanju (kontinuirani ili povremeni; svakodnevni ili periodični tokom nedelje; celodnevni, poludnevni ili kraći).

(7) Pod različitim programom podrazumeva se odgovarajući tekstualni programski okvir (nacrt) kojim se definiše program u skladu sa specifičnostima oblika i koncepcijskim polazištima Osnova programa i na osnovu kojeg se razvija realni program u datom obliku.

(8) Razvijanje realnog programa može da se zasniva na različitim pristupima i načinima planiranja kao što su: tematsko-projektno planiranje; radionice; planiranje okruženja za učenje; planiranje zasnovano na umetnosti i stvaralaštvu (atelje, studio) i drugi pristupi u razvijanju programa koji su u skladu sa polazištima Osnova programa o detetu, programu i predškolskom vaspitanju i obrazovanju.

Član 5

(1) Organizator različitih oblika i programa je ustanova koja ih ostvaruje samostalno ili u saradnji sa drugim pravnim, odnosno fizičkim licem, a njihova međusobna prava i obaveze uređuju se ugovorom o saradnji u skladu sa zakonom.

(2) Inicijativu za pokretanje jednog ili više različitih oblika i programa pripremaju stručni organi ustanove na osnovu sagledanih potreba dece i porodica, posebno dece koja nisu obuhvaćena redovnim oblicima i programima predškolskog vaspitanja i obrazovanja, kao i na osnovu mogućnosti ustanove (stručnih, kadrovskih, prostornih, finansijskih). Inicijativa sadrži Nacrt programa i obrazloženje opravdanosti njegovog ostvarivanja.

(3) Odluku o izboru i realizaciji programa na osnovu inicijative iz stava 2. ovog člana donosi organ upravljanja ustanove po pribavljenom mišljenju Saveta roditelja.

Član 6

(1) Nacrt programa po kome će se ostvarivati vaspitno-obrazovni rad izrađuju autori, odnosno realizatori programa.

(2) Autor programa može biti stručni tim ustanove, vaspitač odnosno stručni saradnik, kao i drugo pravno ili fizičko lice.

(3) Nacrt programa sadrži:

1. 1) naziv programa;
2. 2) polazne pretpostavke usklađene sa polazištima Osnova programa predškolskog vaspitanja i obrazovanja (sagledavanje deteta, sagledavanje prakse vrtića, prirode i funkcije predškolskog vaspitanja i obrazovanja);
3. 3) obrazloženje funkcije, odnosno ciljeva programa;
4. 4) određenje ciljne grupe, odnosno učesnika programa;
5. 5) način razvijanja programa (način planiranja, dokumentovanja i vrednovanja programa);
6. 6) način organizacije ostvarivanja programa, uključujući mesto, vreme ostvarivanja, trajanje programa, broj dece ili drugih učesnika programa, broj grupa učesnika obuhvaćenih programom;
7. 7) autori programa;
8. 8) realizatori programa;
9. 9) potrebne prostorne uslove, opremu i materijale za realizaciju;
10. 10) predviđene troškove i način finansiranja.

Član 7

(1) Ustanova može, s ciljem prilagođavanja potrebama dece i porodice, da organizuje i druge oblike rada i usluga (u daljem tekstu: usluge) za decu i porodicu. To mogu biti različite specifične ponude organizovanih aktivnosti kao što su: zimovanja, letovanja, izleti; servis za čuvanje dece; biblioteka; igroteka; pozorišne predstave, koncerti i slično; klubovi i kursevi (na primer: sportski klub, klub ljubitelja prirode, kursevi stranih jezika, baleta i slično).

(2) Usluge mogu biti finansirane od strane osnivača, donatora, roditelja ili drugih zainteresovanih lica, u skladu sa zakonom.

(3) U ponudi usluga ustanova se rukovodi najboljim interesom deteta i vodi računa o pravednosti, kroz dostupnost usluga za decu i uvažavanje socio-ekonomskih mogućnosti porodica.

(4) U organizovanju različitih usluga, ustanova vodi računa o kontinuitetu redovnih vaspitno-obrazovnih programa, o ritmu dana, rasporedu dnevnih aktivnosti i opterećenju dece, odnosno o usklađenosti vaspitno-obrazovnog delovanja kako u toku dana tako i u dužem vremenskom periodu.

(5) Vreme realizacije usluge i njeno trajanje, u skladu sa utvrđenim potrebama dece i porodice i shodno prirodi usluge, ustanova utvrđuje Godišnjim planom rada, a po pribavljenom mišljenju saveta roditelja.

Član 8

(1) Pedagoški kolegijum ustanove vrši procenu kvaliteta ponude usluge, koja uključuje procenu primerenosti aktivnosti i sadržaja usluge namenjene deci predškolskog uzrasta i porodici u skladu sa koncepcijskim polazištima Osnova programa, a na osnovu podnetog elaborata koji sadrži:

1. 1) predviđene aktivnosti i način ostvarivanja usluge, uključujući mesto, vreme, trajanje, broj dece, odnosno roditelja i drugih zakonskih zastupnika kojima je namenjena usluga;
2. 2) kvalifikacije i iskustvo realizatora;
3. 3) materijale i opremu neophodnu za realizaciju;
4. 4) cenu usluge koja uključuje detaljnu strukturu troškova.

(2) Odluku o izboru i realizaciji usluga donosi organ upravljanja ustanove na osnovu procene pedagoškog kolegijuma i mišljenja saveta roditelja.

Član 9

(1) Različite programe i oblike vaspitno-obrazovnog rada realizuju lica koja ispunjavaju propisane uslove u pogledu obrazovanja vaspitača i stručnih saradnika u predškolskoj ustanovi, u skladu sa zakonom.

(2) Ustanova može da angažuje i druge saradnike na realizaciji programa po osnovu ugovora o saradnji sa drugim pravnim, odnosno fizičkim licem.

(3) Saradnik angažovan po osnovu ugovora o saradnji iz stava 2. ovog člana ne zasniva radni odnos u ustanovi i ne može samostalno da obavlja vaspitno-obrazovni rad.

(4) Realizator usluge može biti ustanova, drugo pravno, odnosno fizičko lice koje ustanova angažuje za ostvarivanje usluga, a na osnovu ugovora o saradnji kojim se uređuju međusobna prava i obaveze.

(5) Kada je realizator usluge drugo pravno ili fizičko lice, saradnike koji ostvaruju usluge angažuje to pravno, odnosno fizičko lice.

Član 10

(1) Praćenje i vrednovanje ostvarivanja različitih oblika i programa obavlja se u skladu sa propisima kojima se uređuje ostvarivanje i razvijanje predškolskog programa, način vođenja evidencije i pedagoške dokumentacije u predškolskoj ustanovi, kao i vrednovanje kvaliteta rada ustanova, u skladu sa zakonom.

(2) Godišnjim planom rada ustanova utvrđuje način praćenja i vrednovanja usluga koje ostvaruje.

Član 11

Evidencija i pedagoška dokumentacija u različitim oblicima i programima vodi se u skladu sa Pravilnikom o vrsti, nazivu, sadržaju i izgledu obrazaca evidencija i javnih isprava i načinu njihovog vođenja, popunjavanja i izdavanja u predškolskoj ustanovi („Službeni glasnik RS”, broj 63/19).

Član 12

Stupanjem na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o vrstama, načinu ostvarivanja i finansiranja posebnih, specijalizovanih programa i drugih oblika rada i usluga koje ostvaruje predškolska ustanova („Službeni glasnik RS”, broj 26/13).

Član 13

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) Broj 110-00-129/2021-07

(3) U Beogradu, 21. jula 2021. godine

(4) Ministar,

(5) Branko Ružić, s.r.