Pravilnik o bližim uslovima za proizvodnju i promet prehrambenih proizvoda biljnog porekla

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se bliži uslovi u pogledu objekta, uređaja i opreme za proizvodnju i promet prehrambenih proizvoda biljnog porekla (u daljem tekstu: prehrambeni proizvodi) i određuju delatnosti za čije je obavljanje potrebna odgovarajuća stručna sprema.

Član 2

(1) Preduzeće, drugo pravno i fizičko lice i preduzetnik koji obavljaju proizvodnju prehrambenih proizvoda obezbeđuju prostorije u kojima se vrši prijem, čuvanje i skladištenje sirovina, prostorije za proizvodnju, prostorije u kojima se vrši pakovanje i deklarisanje i prostorije u kojima se čuvaju i skladište gotovi prehrambeni proizvodi, čiji broj i veličina zavise od vrste sirovina, vrste prehrambenog proizvoda i tehnološkog postupka proizvodnje.

(2) Prostorije iz stava 1. ovog člana izgrađuju se od čvrstog i nezapaljivog materijala koji neće nepovoljno uticati na kvalitet sirovine i gotovog proizvoda i imaju obezbeđenu ventilaciju, osvetljenje i zaštitu od ulaska insekata, ptica i glodara.

(3) Putevi kojima se vrši dopremanje i otpremanje sirovina i gotovih prehrambenih proizvoda moraju biti takvi da se ne ukrštaju.

Član 3

(1) U jednoj prostoriji može se skladištiti više vrsta sirovina ili gotovih prehrambenih proizvoda koje štetno ne utiču na kvalitet druge vrste sirovina ili gotovih prehrambenih proizvoda i da ima dovoljno prostora za laku manipulaciju pri smeštaju i uzimanju sirovina i gotovih prehrambenih proizvoda.

(2) U prostoriji iz stava 1. ovog člana ne može se skladištiti upotrebljena ambalaža, proizvodi, predmeti i materijali koji svojim mirisom i nečistoćom mogu promeniti organoleptička svojstva prehrambenog proizvoda.

Član 4

Za proizvodnju osvežavajućih bezalkoholnih pića pored prostorija iz člana 2. ovog pravilnika obezbeđuje se i posebna prostorija za pranje povratne ambalaže (boca, nosiljki).

Član 5

(1) Oprema i uređaji u prostoriji za prijem, čuvanje i skladištenje sirovina, a u zavisnosti od vrste, kapaciteta i tehnološkog postupka proizvodnje jeste:

1. 1) prijemna rampa i usipni koš;
2. 2) vage i uređaji za merenje količine sirovine i pomoćnog materijala;
3. 3) unutrašnja transportna sredstva za manipulaciju i smeštaj sirovina i poluproizvoda;
4. 4) podmetači, police i palete za skladištenje određenih vrsta sirovina;
5. 5) rashladni i drugi uređaji za održavanje temperature, vlage, kontrolisane i modifikovane atmosfere, kao i uređaji za ubrzavanje dozrevanja određenih sirovina;
6. 6) instrumenti za merenje temperature i relativne vlage, ako se skladište higroskopni i lako kvarljivi prehrambeni proizvodi;
7. 7) instrumenti za utvrđivanje kvaliteta sirovina.

(2) Mesto prijema i isporuke sirovina mora imati nadstrešnicu dovoljne dužine da štiti vozilo kojim se vrši dopremanje sirovina.

Član 6

Oprema i uređaji u proizvodnoj prostoriji a u zavisnosti od vrste, kapaciteta i tehnološkog postupka proizvodnje prehrambenog proizvoda, jeste:

1. 1) instrumenti za merenje protoka sirovina, pomoćnog materijala, poluproizvoda i gotovih proizvoda;
2. 2) uređaji i oprema za pranje i čišćenje, ljušćenje, odnosno mehaničku pripremu sirovina za preradu;
3. 3) uređaji i oprema za klasiranje sirovina;
4. 4) uređaji i oprema za biohemijsku, odnosno fizičku, odnosno termičku obradu sirovina, pomoćnog materijala i poluproizvoda;
5. 5) uređaji i oprema za ekstrakciju;
6. 6) uređaji i oprema za filtriranje, prosejavanje, miksiranje i glaziranje gotovih proizvoda;
7. 7) uređaji i oprema za zatvoren transport gotovih proizvoda;
8. 8) instrumenti za kontrolu kvaliteta gotovog prehrambenog proizvoda.

Član 7

(1) Za proizvodnju osvežavajućih bezalkoholnih pića, pored opreme i uređaja iz člana 6. ovog pravilnika, obezbeđuje se i:

1. 1) automatski uređaj za pranje boca;
2. 2) sud za pripremu šećernog sirupa i za njegovu pasterizaciju;
3. 3) uređaj za prečišćavanje šećernog sirupa;
4. 4) sud za pripremu gotovog sirupa;
5. 5) uređaj za mešanje vode i sirupa i impregnaciju (premiks uređaj).
6. 6) aparat za nalivanje i punjenje osvežavajućeg bezalkoholnog pića u boce;
7. 7) aparat za zatvaranje.

(2) Sudovi i uređaji iz tač. 2, 3, 4, 5. i 6. ovog člana povezuju se sistemom cevovoda i pumpi.

Član 8

(1) Za proizvodnju mlinskih proizvoda, pored opreme i uređaja iz člana 6. ovog pravilnika, obezbeđuje se i:

1. 1) za prethodno i mlinsko čišćenje (u zavisnosti od načina čišćenja) i pripremu:

(2) - trijer;

(3) - aspirator;

(4) - četkalica;

(5) - ribalica;

(6) - praonica (kod vlažnog načina čišćenja);

(7) - komora za odležavanje i kondicioniranje zrna;

(8) - kvasilica;

1. 2) za preradu:

(9) - valjci za višestepeno izmeljavanje (u zavisnosti od kapaciteta);

(10) - uređaj za klasiranje mliva;

(11) - uređaj za čišćenje griza;

(12) - uređaj za prosejavanje mliva;

(13) - istresilica mekinja (vrgač);

(14) - najmanje tri komore za prihvat i mešanje brašna;

(15) - komore za prihvat sporednih proizvoda.

(16) Svaki mlin ima uređaje kojima se obezbeđuje najmanje 78% izbrašnjavanja uz meljavu najmanje dva tipa brašna od pšenice prosečnog kvaliteta prema važećem jugoslovenskom standardu.

Član 9

(1) Za proizvodnju pekarskih proizvoda, pored opreme i uređaja iz člana 6. ovog pravilnika, obezbeđuje se sledeća oprema i uređaji:

1. 1) uređaj za sejanje brašna;
2. 2) uređaj za pripremu i odmeravanje tople vode;
3. 3) mesilica za testo;
4. 4) uređaj za fermentaciju testa;
5. 5) garb kolica sa odgovarajućim brojem posuda;
6. 6) peć sa uređajem za merenje temperature;
7. 7) radni stolovi za obradu testa,
8. 8) posude za manipulaciju;
9. 9) oprema za prihvat i čuvanje gotovih proizvoda.

(2) Za proizvodnju masnih peciva i pekarskih kolača obezbeđuje se i radni sto za njihovu proizvodnju.

(3) Za proizvodnju testenina, pored opreme i uređaja iz stava 1. tač. 1, 2, 3, 7, 8. i 9. ovog pravilnika obezbeđuje se i uređaj za oblikovanje i sušenje.

Član 10

Oprema i uređaji u prostorijama za pakovanje i deklarisanje gotovih prehrambenih proizvoda jeste:

1. 1) vaga za merenje sa poluautomatskim ili automatskim doziranjem gotovih proizvoda;
2. 2) mašina za pakovanje i zatvaranje gotovih proizvoda;
3. 3) aparat za etiketiranje i deklarisanje gotovog proizvoda;
4. 4) oprema za transport upakovanog proizvoda;
5. 5) mašina za zbirno pakovanje gotovih proizvoda.

Član 11

(1) Oprema u prostoriji za skladištenje gotovih prehrambenih proizvoda jeste:

1. 1) palete;
2. 2) police;
3. 3) podmetači;
4. 4) unutrašnja transportna sredstva za manipulaciju i smeštaj gotovih prehrambenih proizvoda.

(2) Oprema iz stava 1. ovog člana mora biti dovoljno udaljena od poda, zida i tavana.

Član 12

(1) Procesom proizvodnje šećera, biljnih ulja, proizvoda od ulja, proizvoda od voća i povrća, voćnih sokova, osvežavajućih bezalkoholnih pića, kvasca, aditiva, keksa i srodnih proizvoda, čokolada i bombonskih proizvoda rukovodi diplomirani inženjer poljoprivrede smera tehnologije prehrambenih proizvoda, ili diplomirani inženjer prehrambene tehnologije ili diplomirani inženjer tehnologije ili diplomirani hemičar.

(2) Procesom proizvodnje proizvoda od voća i povrća, voćnih sokova i osvežavajućih bezalkoholnih pića može rukovoditi i diplomirani inženjer poljoprivrede smera za voćarstvo i vinogradarstvo.

(3) Procesom proizvodnje mlinskih proizvoda, hleba, peciva, testenina, čaja, proizvoda od kafe, kao i kolača, torti i sličnih proizvoda u poslastičarnici rukovodi lice koje ima stečeno odgovarajuće srednje obrazovanje u trajanju od najamnje tri godine, odnosno najmanje III stepen stručne spreme.

Član 13

Preduzeće, drugo pravno i fizičko lice i preduzetnik koji obavlja promet prehrambenih proizvoda obezbeđuje prostorije za čuvanje, odnosno skladištenje prehrambenih proizvoda koji ispunjavaju uslove iz člana 2. stav 2. i čl. 3. i 11. ovog pravilnika.

Član 14

Prevozna sredstva kojima se obavlja transport lako kvarljivih prehrambenih proizvoda imaju uređaje i opremu koji obezbeđuju održavanje kvaliteta gotovog prehrambenog proizvoda.

Član 15

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije".

(2) Broj 110-00-53/96-04

(3) U Beogradu, 20. novembra 1996. godine

(4) Ministar,

(5) Nedeljko Šipovac, s. r.