Pravilnik o načinu sprovođenja zaštitnih (preventivnih) cepljenja životinja, dijagnostičkih i drugih ispitivanja

Član 1

Ovim pravilnikom propisuje se način sprovođenja zaštitnih (preventivnih) cepljenja životinja, dijagnostičkih i drugih ispitivanja radi sprečavanja pojava zaraznih bolesti životinja iz člana 2. Zakona o zdravstvenoj zaštiti životinja.

Član 2

(1) Zarazne bolesti životinja za čije se sprečavanje i suzbijanje preduzimaju preventivne mere iz člana 1. ovog pravilnika su:

(2) – aujeskijeva bolest (Morbux Aujeszky),

(3) – zarazno zapaljenje vimena (Agalactia contagiosa bovum),

(4) – šuštavac (Gangraena enphysematosa),

(5) – enterotoksemija ovaca i jaganjaca (Enterotoxemia infectiosa ovium),

(6) – respiratorno oboljenje goveda (Rhinotracheitis infectiosa bovum),

(7) – zarazno zapaljenje papaka ovaca (zarazna šepavost ovaca),

(8) – kolera (Pasteurellosis),

(9) – boginje (Variola avium),

(10) – epidemični tremor (Encephalomyeltis avium),

(11) – zarazni bronhit živine (Bronchitis infectiosa),

(12) – gumboro bolest (I.B.D.),

(13) – piroplazmoza (Piroplasmosis),

(14) – šuga domaćih životinja (Scabies),

(15) – trihomonijaza (Trichomoniasis),

(16) – metiljavost (Fasciolosis),

(17) – varoatoza (Varoatosis).

Član 3 Aujeskijeva bolest (Morbus Aujeszky)

Aujeskijeva bolest se klinički ustanovljava kada su znaci bolesti jasno izraženi i kada se bolest javlja u tipičnoj formi.

Član 4

U laboratorijskoj dijagnostici prisutnost virusa se dokazuje preko kulture tkiva (citopatogeni efekat), fluorescentnom mikroskopijom, ili biološkim ogledom na pacovima ili kunićima.

Član 5

(1) Radi preveniranja Aujeskijeve bolesti vrši se:

(2) – redovna vakcinacija kojom se održava nivo imuniteta u farmama, odnosno dvorištima svinja u kojima se Aujeskijeva bolest enzootski javlja,

(3) – kontrola zdravstvenog stanja životinja u zapatima iz kojih se nabavljaju.

Član 6

(1) Kada se zaraza utvrdi, zaraženi objekat, odnosno dvorište zatvara se i sprovodi kontumacija pasa i mačaka, deratizacija i tekuća dezinfekcija.

(2) U ugroženim objektima i dvorištima vrši se vakcinacija svinja protiv Aujeskijeve bolesti.

Član 7

Po isteku roka od 14 dana od poslednjeg uginuća, klanja ili ozdravljenja, ako su preostale svinje vakcinisane i sprovedena završna dezinfekcija, smatra se da je zaraza prestala.

Član 8 Zarazno zapaljenje vimena (Agalactia contagiosa bovum)

Sumnja na zarazno presušenje vimena ustanovljava se na osnovu kliničkog nalaza (promena organoliptičkog svojstva mleka), a dijagnoza bakteriološkim ispitivanjem mleka.

Član 9

Klinički pregled mleka na zarazno presušenje vimena obuhvata najmanje jednu od priznatih brzih metoda. U slučaju pozitivne brze kliničke probe uzorci mleka ispituju se bakteriološki.

Član 10

(1) Kada se utvrdi zarazno presušenje vimena, obustavlja se promet mleka i mlečnih proizvoda od obolele životinje, sprovodi se lečenje obolele životinje, odvajanje zdravih od obolele životinje i vrši se čišćenje, pranje i dezinfekcija objekta.

(2) Pet dana posle završenog lečenja mleko se može upotrebljavati za ishranu ljudi. Zdravstveno stanje vimena kontroliše se ponovo posle najmanje 15 dana od obavljenog lečenja bakteriološkim pregledom.

(3) Ako su rezultati bakteriološkog pregleda negativni i ako je sprovedena završna dezinfekcija objekta, prestaju mere za suzbijanje zaraze.

Član 11 Šuštavac (Gangraena emphysematosa)

(1) Radi sprečavanja pojave, sprovode se u distriktima šuštavca sledeće mere:

(2) – evidentiranje zaraženih pašnjaka, zabrana napasanja životinja na njima, odnosno zabrana pripremanja hrane za životinje sa njih;

(3) – vakcinacija svih prijemljivih goveda i ovaca pre izgona na pašu;

(4) – dezinfekcija stajskog đubriva pre korišćenja biološkim putem.

Član 12

(1) Sumnja na šuštavac ustanovljava se na osnovu kliničkog i patoanatomskog nalaza, a dijagnoza bakteriološkim pregledom.

(2) Za bakteriološki pregled materijal se uzima posle uginuća životinje – najkasnije do 12 časova u letnjem, odnosno do 24 časa u zimskom periodu. Za dijagnozu je potrebno da se uzme mišićno tkivo, parče slezine i krv.

Član 13

(1) U slučaju pojave zaraze u dvorištu (objektu farme) zdrave životinje se odmah izdvajaju.

(2) Lečenje obolelih životinja obavlja se hiperimunim serumom i hemoterapijom.

(3) Sve ugrožene životinje serumizuju se, a zatim vakcinišu, a upotrebljavana hrana zamenjuje se drugom zdravom hranom.

Član 14

(1) Leševi životinja uginulih od šuštavca neškodljivo se uklanjaju.

(2) Mesto gde je životinja bolovala i predmeti koji su bili u kontaktu sa obolelom životinjom dezinfikuju se.

Član 15

Po isteku 7 dana od ozdravljenja obolele životinje ili njenog uginuća i sprovedene dezinfekcije, smatra se da je zaraza prestala.

Član 16 Enterotoksemija ovaca i jaganjaca (Enterotoxemia infectiosa ovium)

(1) Sumnja na enterotoksemiju ovaca i jaganjaca ustanovljava se na osnovu kliničkog i patoanatomskog nalaza a dijagnoza bakteriološkim pregledom.

(2) Za bakteriološko ispitivanje uzima se ceo leš ili podvezno crevo sa parenhimatoznim organima (jetra, bubreg, slezina, limfni čvor) ili šuplja neotvorena kost.

Član 17

U rejonima sa stacionarnim pojavljivanjem zaraze, svake godine se obavlja vakcinacija ovaca i jaganjaca u vreme kad nema zaraze.

Član 18 Respiratorno oboljenje goveda (Rhinotracheitis infectiosa bovum)

(1) U slučaju sumnje na respiratorno oboljenje goveda sprovodi se laboratorijska dijagnostika i to:

(2) – dokazivanjem prisustva antitela u krvi,

(3) – izolacijom virusa sa sluzokože respiratornih i genitalnih organa,

(4) – pregledom organa uginulih ili prinudno zaklanih životinja i pobačenih plodova (imunofluorescencija i kultura tkiva).

Član 19

Bikovi kod kojih je ustanovljeno respiratorno oboljenje ne upotrebljavaju se za prirodno parenje i veštačko osemenjavanje.

Član 20

Radi sprečavanja pojave respiratornog oboljenja u ugroženim zapatima sprovodi se zaštitna vakcinacija.

Član 21

Po isteku roka od 21 dan posle izlečenja, prinudnog klanja ili uginuća poslednje obolele životinje, sprovedene vakcinacije svih prijemljivih životinja i obavljene završne dezinfekcije, dvorište (objekat farme) smatra se slobodnim od oboljenja.

Član 22 Zarazna šepavost ovaca

Dijagnoza zarazne šepavosti ovaca ustanovljava se na osnovu patoanatomskih promena na obolelom papku i bakteriološkim nalazom.

Član 23

Pašnjak na kome su napasana zaražena stada i objekti na kojima su napajana zaražena stada, ne koriste se za napasanje, odnosno napajanje zdravih stada, najmanje dve nedelje po prestanku zaraze.

Član 24

(1) Obolele životinje odvajaju se od zdravih i tretiraju hirurški, medikamentozno i imunološki (lekovitim dozama vakcine).

(2) Ostale životinje iz stada preventivno se tretiraju imunološki (preventivnim dozama vakcine) kao i medikamentozno u vremenskim intervalima, koji zavise od uslova držanja i meteoroloških uslova.

Član 25

Po isteku roka od 21 dan posle sprovedenog lečenja, vakcinacije, prestanka kliničkih simptoma oboljenja i sprovedene završne dezinfekcije, zapat (stado) se smatra slobodnim od oboljenja.

Član 26 Kolera (Pasteurellosis)

Sumnja na oboljenje živine od kolere ustanovljava se na osnovu kliničke slike i patoanatomskog nalaza, a dijagnoza bakteriološkim ispitivanjem i biološkim ogledom na golubovima.

Član 27

(1) Pri utvrđivanju kolere živine sprovode se profilaktičke mere i to:

(2) – antibiotska terapija,

(3) – vancinacija specifičnim vakcinama,

(4) – deratizacija i dezinsekcija, i

(5) – sanitarno klanje.

Član 28

Po isteku roka od 14 dana od poslednjeg uginuća ili klanja, sprovedenih mera iz člana 27. ovog pravilnika i izvršene završne dezinfekcije, zapat živine se smatra slobodnim od oboljenja.

Član 29 Boginje (Variola avium)

Sumnja na oboljenje živine od boginja ustanovljava se na osnovu kliničke slike i patoanatomskog nalaza, a dijagnoza virusološkim pregledom.

Član 30

(1) U velikim zapatima živine sprovodi se preventivna vakcinacija vakcinama kokošijim tipom virusa – kod zapata starijih od 8 nedelja, jedanput godišnje.

(2) U slučaju pojave neposredne opasnosti od zaraze, preventivna vakcinacija živine sprovešće se i u zapatima živine u svojini građana.

Član 31

U slučaju pojave oboljenja u zapatu, obolela živina se odmah izdvaja, a sva ostala živina se vakciniše. Ako je veći deo zapata zahvaćen promenama, vakcinacija se ne sprovodi.

Član 32

Po isteku roka od 21 dana od poslednjeg uginuća ili klanja, posle obavljene vakcinacije i posle izvršene završne dezinfekcije, zapat se smatra slobodnim od oboljenja.

Član 33 Epidemični tremor (Encephalomyelitis avium)

(1) Sumnja na oboljenje od epidemičnog tremora ustanovljava se, i to kod:

(2) – pilića, na osnovu kliničke slike,

(3) – odraslih kokoši, na osnovu SN i Taylorovog testa.

(4) Zaraza se utvrđuje virusološkim pregledom.

Član 34

(1) U zaraženoj farmi (zapatu) sprovode se sledeće mere i to:

(2) a) u uzgojima pilića

(3) – pilići sa simptomima epidemičnog tremora neškodljivo se uništavaju, a ostali se tove do kraja tova,

(4) b) u magičnim zapatima iz kojih potiču oboleli pilići:

(5) – iz vakcinisanog zapata ne vrši se inkubiranje jaja za vreme od 4 nedelje od izvršene vakcinacije, a pilići iz uloženih jaja iz tih zapata koriste se samo za tov za sopstvene potrebe,

(6) – iz nevakcinisanih zapata ne vrši se inkubiranje jaja za vreme od 7 nedelja,

(7) – za vreme trajanja zaraze, iz matičnih zapata jaja mogu da se koriste samo kao konzumna.

(8) Po isteku roka od 8 nedelja posle klanja, odnosno uginuća svih zaraženih životinja i sprovedene završne dezinfekcije prestaje sprovođenje mera iz stava 1. ovog člana.

Član 35 Zarazni bronhit živine (Bronchitis infectiosa)

(1) Sumnja na oboljenje živine od zaraznog bronhita ustanovljava se na osnovu kliničke slike i patoanatomskog nalaza, a dijagnoza virusološkom metodom.

(2) Pri pojavi oboljenja u matičnim zapatima za vreme produkcije, jaja mogu da se koriste samo za konzum. Po isteku roka od 6 nedelja od poslednjeg slučaja uginuća, odnosno prinudnog klanja nosilja, jaja mogu da se koriste za ulaganje (nasad).

(3) Kod pojave oboljenja pilića za uzgoj, promet ovim pilićima ne obavlja se u toku šest nedelja od poslednjeg slučaja uginuća ili prinudnog klanja u zaraženom zapatu.

(4) Radi zaštite matičnih zapata od zaraznog bronhita sprovodi se preventivna vakcinacija.

Član 36 Gumboro oboljenje (I.B.D.)

(1) Sumnja na pojavu Gumboro oboljenja živine (I.B.D.) ustanovljava se na osnovu kliničke slike i patoanatomskog nalaza, a dijagnoza virusološkim pregledom.

(2) Pri pojavi oboljenja pilića, određuje se zatvaranje dvorišta (farme) u trajanju od 21 dan od poslednjeg klanja ili uginuća, osim u slučaju kada se vrši otpremanje živine za neposredno klanje.

(3) Radi zaštite od Gumboro oboljenja sprovodi se preventivna vakcinacija pilića.

Član 37 Piroplazmoza (Piroplasmosis)

Sumnja na piroplazmozu ustanovljava se na osnovu kliničke slike i patoanatomskog nalaza kod uginulih životinja, a dijagnoza mikroskopskim pregledom krvnih razmaza periferne krvi.

Član 38

Obolele životinje leče se raspoloživim paraziticidima (Pirovet, Barenil, i sl.) uz tretiranje insekticidima čitavog zapata.

Član 39

Posle 14 dana od dana izlečenja, prinudnog klanja ili uginuća i sprovedene dezinsekcije svih životinja u zapatu, smatra se zapat slobodnim od oboljenja.

Član 40 Šuga domaćih životinja (Scabies)

Sumnja na pojavu šuge domaćih životinja ustanovljava se na osnovu promena na koži i izraženog svraba, a dijagnoza mikroskopskim pregledom skarificiranih delova kože.

Član 41

Obolela grla leče se dvokratnim kupanjem, prskanjem ili zaprašivanjem u razmaku od 8–10 dana. Posle sprovedenog lečenja zaraženi zapat se može smestiti u prostoriju u kojoj je bio do pojave oboljenja, ako je prostorija najmanje dva meseca bila prazna i ako je izvršena završna dezinfekcija.

Član 42

Zapat se smatra slobodnim od šuge ako je, od sprovedenog dvokratnog lečenja i izvršene dezinfekcije, prošlo najmanje 14 dana.

Član 43 Trihomonijaza (Trichomoniasis)

Sumnja na trihomonijazu ustanovljava se na osnovu kliničkog nalaza (lokalne promene na polnim organima, pobačaj), a dijagnoza mikroskopskim i kulturelnim nalazom iz pobačenih plodova, ovojnica, ispiraka vagine i prepucijuma.

Član 44

(1) Radi sprečavanja pojave trihomonijaze vrši se pregled bikova koji služe za prirodno parenje, najmanje jedanput u tri meseca.

(2) Pri utvrđivanju trihomonijaze sprovode se mere suzbijanja utvrđene članom 16. Zakona o zdravstvenoj zaštiti životinja.

(3) Posle sprovođenja mera iz stava 2. ovog člana i dobijenog negativnog nalaza mikroskopskog i kulturelnog nalaza, kod inficiranih plotkinja smatra se da je zaraza prestala.

Član 45 Metiljavost (Fasciolosis)

Sprečavanje pojave metiljavosti sprovodi se sanacijom invadiranih pašnjaka, zabranom napasanja na invadiranim pašnjacima i profilaktičnom dehelmintizacijom životinja pre izgona na pašu.

Član 46

(1) Dijagnoza metiljavosti ustanovljava se na osnovu patoanatomskih promena i nalaza parazita u jetri i na osnovu koprološkog nalaza uz izraženu kliničku sliku.

(2) Lečenje obolelih grla sprovodi se u zaraženim distriktima planski, u razmacima koje odredi nadležni opštinski organ uprave za poslove veterinarske inspekcije.

Član 47 Varoatoza pčela (Varoatosis)

(1) Sumnja na varoatozu pčela ustanovljava se na osnovu kliničke slike, a dijagnoza parazitološkom identifikacijom uzročnika.

(2) Dijagnostikovanje se obavlja pregledom najmanje 20 društava u velikim i pregledom svih društava u manjim pčelinjacima metodom dijagnostičkog zaprašivanja.

Član 48

(1) Za potpuno izlečenje pčelinjih društava nužno je obaviti najmanje dva tretmana košnica: prolećni (uništavanje uzročnika) i jesenji (kada u društvu više nema legala).

(2) Lečenje se obavlja dimljenjem ili zaprašivanjem.

Član 49

(1) Pri pojavi varoatoze sprovode se veterinarsko-sanitarne mere i to:

(2) – zatvaranje (karantiniranje) zaraženih pčelinjaka,

(3) – obavezan pregled svih pčelinjih društava, i

(4) – lečenje pčelinjih društava.

(5) Pčelinjak se smatra slobodnim od varoatoze, ako su obavljena najmanje dva tretmana (prolećni i jesenji) i ako se utvrdi da više ne postoji invadiranost uzročnikom.

Član 50

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Socijalističke Republike Srbije".

(2) Broj 323-481/71-05

(3) U Beogradu, 17. marta 1980. godine

(4) Republički sekretar

(5) za poljoprivredu, šumarstvo i

(6) vodoprivredu,

(7) dipl. inž. Slobodan Milivojević, s.r.