Pravilnik o programu nastave i učenja za predmet Srpski kao strani jezik

Prilozi

PROGRAM NASTAVE I UČENJA

ZA PREDMET SRPSKI KAO STRANI JEZIK

Predmet Srpski kao strani jezik namenjen je učenicima stranim državljanima koji trajno ili privremeno borave na teritoriji Republike Srbije. Među tim učenicima postoje izrazite razlike u stepenu poznavanja jezika okruženja ili nekog drugog jezika osim svog maternjeg, koji je često fonetski, fonološki, morfološki, sintaksički, semantički i stilski veoma različit od bilo kog drugog stranog jezika. Stoga je program nastave i učenja Srpskog kao stranog jezika koncipiran po godinama učenja jezika, a ne po razredima, što omogućava prilagođavanje programa realnim potrebama i predznanjima učenika, kao i tempu i obimu napredovanja u učenju.

OPŠTE KARAKTERISTIKE PROGRAMA

Program nastave i učenja za Srpski kao strani jezik za period od prve do dvanaeste godine učenja zasnovan je na opštim ciljevima i ishodima obrazovanja i vaspitanja i potrebama učenika kojima je srpski strani jezik. Usmeren je na proces i ishode učenja, dok su sadržaji su u funkciji ostvarivanja ishoda. Ishodi su definisani tako da pokazuju rezultate učenja, odnosno šta će učenik biti u stanju da funkcionalno primeni u realnom životnom kontekstu zahvaljujući znanjima, stavovima i veštinama koje je gradio i razvijao tokom procesa učenja. Ovako koncipiran program podrazumeva da ostvarenost ishoda vodi ka razvijanju kompetencija, i to kako opštih i specifičnih predmetnih, tako i ključnih i predstavlja pedagoško polazište nastavnicima za planiranje, ostvarivanje i praćenje i vrednovanje nastave i učenja.

Prilikom planiranja nastave i učenja potrebno je rukovoditi se sledećim: 1) individualnim razlikama među učenicima u pogledu godine učenja jezika, načina učenja, tempa učenja i brzine napredovanja; 2) integrisanim pristupom u kome postoji horizontalna i vertikalna povezanost unutar istog predmeta i različitih nastavnih predmeta; 3) participativnim i kooperativnim aktivnostima koje omogućavaju saradnju; 4) aktivnim i iskustvenim metodama nastave i učenja; 5) uvažavanjem svakodnevnog iskustva i znanja koje je učenik izgradio van škole, povezivanjem aktivnosti i sadržaja učenja sa životnim iskustvima učenika i podsticanjem primene naučenog i svakodnevnom životu; 6) negovanjem radoznalosti, održavanjem i podsticanjem interesovanja za produbljeno učenje; 7) redovnim i osmišljenim prikupljanjem relevantnih podataka o napredovanju učenika, ostvarivanju ishoda učenja i postignutom stepenu razvoja kompetencija učenika. Posebnu pažnju tokom neposredne pripreme za nastavu treba posvetiti planiranju i izboru metoda i tehnika, kao i oblika rada. Njihov izbor je u vezi sa ishodima učenja i kompetencijama koje se žele razviti, a odgovara prirodi i obrazovnim zahtevima predmeta, konkretnim sadržajima i karakteristikama učenika. U tom smislu na nastavniku je da osmišljava raznovrsne aktivnosti, kako svoje, tako i aktivnosti učenika. Treba imati u vidu da se neke planirane aktivnosti u praksi mogu pokazati kao neodgovarajuće zato što, na primer, ne odgovaraju prethodnom iskustvu učenika, ispod su ili iznad njihovih mogućnosti, ne obezbeđuju ostvarivanje ishoda učenja, ne doprinose razvoju kompetencija, itd. Ključno pitanje u izboru metoda, tehnika, oblika rada, aktivnosti učenika i nastavnika jeste da li je nešto relevantno za datu ciljnu grupu, čemu to služi, koje kognitivne procese kod učenika podstiče, kojim ishodima i kompetencijama vodi.

Praćenje i vrednovanje je deo profesionalne uloge nastavnika. Od njega se očekuje da kontinuirano prati i vrednuje: proces nastave i učenja, ishode učenja i sebe i svoj rad. Prilikom svakog vrednovanja postignuća potrebno je učeniku dati povratnu informaciju koja pomaže da razume greške i poboljša svoj rezultat i učenje. Učenike treba kontinuirano, na različite načine, ohrabrivati da razmišljaju o kvalitetu svog rada i o tome šta treba da preduzmu da bi svoj unapredili rad i dalji razvoj.

STRUKTURA PROGRAMA

Po svojoj strukturi Program nastave i učenja za predmet Srpski kao strani jezik je isti kao i kod svih predmetnih programa u sistemu obrazovanja i vaspitanja u Republici Srbiji, odnosno sadrži sledeće strukturne elemente: opšti cilj učenja predmeta, tabelarni prikaz ishoda, oblasti/teme i sadržaja programa, ključni pojmovi sadržaja i didaktičko-metodičko uputstvo.

Opšti cilj učenja predmeta i didaktičko-metodičko uputstvo su dati kao zajednički deo programa za čitav period učenja, dok su ishodi, oblasti/teme i sadržaji dati za svaku godinu učenja posebno.

Naziv predmeta

SRPSKI KAO STRANI JEZIK

Cilj učenja predmeta

Cilj nastave i učenja Srpskog kao stranog jezika jeste produktivno ovladavanje srpskim jezikom i osposobljavanje učenika za komunikaciju u svakodnevnim situacijama, kao i za upotrebu srpskog jezika u obrazovne svrhe; ovladavanje srpskim jezikom u okviru predviđenih gramatičkih struktura i leksike, kao i veštinama pisanog i usmenog izražavanja; korišćenje srpskog jezika u komunikaciji u različitim oblastima privatnog i društvenog života; upoznavanje elementa srpske kulture; razvijanje interesovanja za dalje učenje srpskog jezika u stranom životnom okruženju.

Godina učenja

Prva

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene prve godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– imenuje predmete i bića iz bliskog okruženja i iskaže uobičajene radnje i aktivnosti (u sadašnjem vremenu);

– postavi jednostavno pitanje i odgovori na njega;

– razume osnovne informacije iz kratkog teksta koji sluša, sa poznatom leksikom i gramatikom;

– razume polako i jasno izgovorena jednostavna pitanja koja se odnose na ličnu identifikaciju i identifikaciju predmeta i osoba iz neposrednog okruženja;

– napiše ćirilicom osnovne lične podatke i pojedinačne reči kojima imenuje pojmove iz bliskog okruženja;

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – ime i prezime

Porodica:

članovi uže porodice

Život u kući: kuća/stan, osnovne prostorije, osnovni nameštaj, rođendan

Hrana i piće

osnovne namirnice

Odeća i obuća

osnovni odevni predmeti i obuća

Oko 150 punoznačnih

i pomoćnih reči;

Prezent glagola u 1, 2. i 3. licu jednine (potvrdni i odrični oblik);

Prosta rečenica sa imenskim predikatom;

Lične zamenice 1, 2. i 3. lica jednine u funkciji subjekta;

Lične zamenice 1, 2. i 3. lica množine u funkciji subjekta – na nivou razumevanja;

Prosta rečenica sa glagolskim predikatom;

Imenice u lokativu jednine sa predlozima u i na uz glagol jesam – na nivou razumevanja;

– čita naglas i razume izolovane reči i kratke rečenice napisane ćirilicom, sa poznatom leksikom i gramatikom;

Obrazovanje

učionica, osnovni školski pribor

Priroda

doba dana, biljke i životinje (tipični primeri iz okruženja)

Sport i igre

igra, igračke

Naselja, saobraćaj i javni objekti

selo, grad

Komunikativni modeli

pozdravljanje, predstavljanje

Imenice u akuzativu bez predloga – na nivou razumevanja;

Imenice u genitivu u modelu Ja sam iz....

Netematizovana leksika:

dani u nedelji, brojevi do 20, osnovne boje, pomoćni glagol, lične zamenice, pokazne zamenice to i ovo, predlozi u, na i iz, veznik i, prilozi gde, kako, sada, tu, upitne reči ko i šta, rečce li, da, ne

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Druga

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene druge godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– iskaže radnju koja se dešava u trenutku govorenja;

– razume radnju iskazanu u prošlosti;

– sastavi rečenice sa pravim objektom;

– iskaže osnovne prostorne

odnose;

– razume polako i jasno izgovorena jednostavna pitanja i informacije vezane za svakodnevne aktivnosti i vreme njihovog dešavanja;

– predstavi sebe i članove svoje porodice i traži iste informacije od sagovornika;

– čita kratke povezane rečenice sa poznatom leksikom i gramatikom;

– piše štampanim slovima ćirilice i latinice;

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – adresa, telefonski broj

Porodica i ljudi u okruženju:

članovi porodice

Život u kući:

delovi kuće/stana; prostorije; dvorište; Nova godina

Hrana i piće:

osnovni obroci i osnovno posuđe

Odeća i obuća:

odevni predmeti i obuća

Zdravlje:

osnovni delovi tela

Obrazovanje:

prostorije u školi (učionica), školski nameštaj, školski pribor

Priroda:

meseci u godini; domaće životinje

Sport i igre:

dečije igre

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

osnovna prevozna sredstva; prodavnica, pijaca

Komunikativni modeli: čestitanje i zahvaljivanje

Oko 150 novih punoznačnih i

pomoćnih reči;

Prosta rečenica sa pridevom u imenskom delu predikata;

Imenica u akuzativu bez

predloga;

Imenica u lokativu sa

predlozima u i na;

Prezent glagola za sva tri

lica i oba broja;

Lične zamenice 1, 2. i 3. lica množine u funkciji subjekta;

Prisvojne zamenice za 1. i 2. lice jednine sva tri roda u funkciji atributa i imenskog dela predikata;

Imenice pluralia tantum (najfrekventniji primeri) – na nivou razumevanja;

Perfekat glagola kojima se iskazuju uobičajene radnje – na nivou razumevanja;

Netematizovana leksika: nazivi meseci, brojevi do 100,

prilozi danas i juče, veznici ili i a, upitne reči koliko i kada

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Treća

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene treće godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– iskaže radnju u sadašnjosti i prošlosti i tačno vreme dešavanja;

– učestvuje u kratkom dijalogu s vršnjacima i odraslima u skladu s tematskim oblastima i preporučenom leksikom;

– razume polako i jasno izgovorena jednostavna pitanja i informacije o sadašnjim, prošlim i budućim događajima;

– čita naglas s razumevanjem poznate

linearne i nelinearne tekstove;

– piše kratke forme

štampanim i pisanim slovima ćirilice i latinice poštujući ortografsku normu.

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – mesto rođenja

Porodica i ljudi u okruženju:

osnovne informacije o članovima uže porodice

Život u kući:

delovi nameštaja prema prostorijama u kući/stanu; uobičajene dnevne aktivnosti (ustajanje, doručak, odlazak u školu, na posao, slobodne aktivnosti...)

Hrana i piće:

obroci, voće, povrće, posuđe

Odeća i obuća:

odevanje prema godišnjim dobima

Zdravlje:

delovi tela, održavanje lične higijene; pribor za ličnu higijenu

Oko 150 novih punoznačnih i

pomoćnih reči;

Perfekat frekventnih glagola (sva tri

lica i oba broja);

Futur I frekventnih glagola – na nivou razumevanja;

Modalni glagoli;

Prisvojne zamenice za treće lice jednine sva tri roda;

Imenice u akuzativu sa

predlozima u i na sa glagolom ići;

Imenice u genitivu sa značenjem prostornog i vremenskog odnosa;

Imenice u instrumentalu sa značenjem društva i sredstva – na nivou razumevanja.

Kongruencija imenskih i pridevskih reči u navedenim padežnim oblicima u frekventnim konstrukcijama.

Kongruencija u rečenici sa imenicama pluralia tantum (najfrekventniji primeri).

Obrazovanje:

školski predmeti, ocenjivanje; čas i odmor; raspored časova

Priroda:

godišnja doba – atmosferske pojave; kućni ljubimci

Sport i igre:

društvene i kompjuterske igre

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

prevozna sredstva, bolnica, apoteka

Komunikativni modeli: upoznavanje; želja; nuđenje; prihvatanje/neprihvatanje ponuđenog

Netematizovana leksika: brojevi do 1000, redni brojevi, sabiranje i oduzimanje, izvedene boje, prisvojne zamenice, predlozi od, do, ispod, iznad, pre, posle, sa, veznici zato što i ali, prilozi gore, dole, levo, desno, sutra, ujutru, uveče; upitne reči zašto

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Četvrta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene četvrte godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– predmetima i bićima iz

bliskog okruženja pripisuje tipične osobine;

– iskaže radnju u sadašnjosti, prošlosti i budućnosti;

– iskaže molbu i zahtev;

– učestvuje u dijalogu na zadatu temu usklađenu s tematskim oblastima;

– razume molbu i zahtev koji se odnose na svakodnevne aktivnosti;

– čita u sebi s razumevanjem kratke linearne i nelinearne tekstove s poznatom leksikom i gramatikom;

– piše kratak tekst (ćirilicom ili latinicom) u skladu s predviđenom ortografskom normom.

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – mesec rođenja, uzrast, mesto i ulica stanovanja

Porodica i ljudi u okruženju:

članovi šire porodice i osnovne informacije o njima

Život u kući:

prostor u kome se uči i odmara; radni dani i vikend; podela poslova i obaveza u porodici

Hrana i piće:

izbor hrane i pića, voće i povrće, poslastice

Odeća i obuća:

odevni predmeti za određene prilike (svečana i sportska odeća)

Zdravlje:

lekarski pregled i intervencije; najčešće bolesti

Obrazovanje:

učenje i školske obaveze; izlet, ekskurzija

Priroda:

domaće i divlje životinje; osnovni geografski pojmovi, strane sveta

Sport i igre:

sportovi i osnovna sportska oprema

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

delovi grada; na putu do škole, učesnici u saobraćaju; pekara, poslastičarnica

Netematizovana leksika: prilozi blizu, daleko, sinoć, jutros, večeras, upitne reči kako i kakav, rečca možda

Komunikativni modeli: davanje i traženje informacija;

zahtev; dopadanje/nedopadanje; traženje dopuštenja.

Oko 150 novih punoznačnih i

pomoćnih reči;

Futur I glagola (sva tri lica i oba broja);

Imperativ (2. lice jednine i množine najfrekventnijih glagola);

Složeni predikat sa modalnim glagolima morati, moći, želeti;

Imenice u instrumentalu sa značenjem društva i sredstva;

Imenica u dativu u funkciji nepravog objekta uz glagole davanja i govorenja – na nivou razumevanja;

Enklitički oblik lične zamenice u dativu za 1. i 2. lice jednine uz glagole davanja, govorenja i dopadanja;

Prisvojne zamenice za sva tri lica jednine i množine;

Frekventni opisni pridevi za iskazivanje fizičkih i karakternih osobina i frekventni prilozi za način;

Frekventne imenice sa značenjem vršioca radnje.

Kongruencija imenskih i pridevskih reči u navedenim padežnim oblicima u frekventnim konstrukcijama.

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Peta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene pete godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– ispriča u 4 do 6 rečenica doživljene situacije i svoje planove

– učestvuje u kratkom dijalogu o poznatim temama

– razume sadržaj kratkog kontinuiranog govorenog teksta (5 do 6 jednostavnih rečenica) saopštenog standardnim jezikom, izgovorenog razgovetno;

– čita s razumevanjem kraći poznat tekst pisan ćirilicom ili latinicom;

– izdvaja eksplicitne informacije i izvodi jednostavne zaključke na osnovu pročitanog teksta;

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – datum rođenja; omiljene lične aktivnosti

Porodica i ljudi u okruženju:

zanimanja članova porodice i ljudi u okruženju

Život u kući:

opis prostorija u kući/stanu; svakodnevne aktivnosti u kući; praznici

Oko 150 novih punoznačnih i pomoćnih reči;

Složeni glagolski predikat s modalnim glagolima: trebati, smeti;

Imeničke, brojne i priloške sintagme sa značenjem količine;

Imenica u dativu u funkciji nepravog objekta uz glagole davanja i govorenja;

Enklitički oblik akuzativa ličnih zamenica u modelu Boli me...Boli ga...

Vokativ na primerima osoba iz neposrednog okruženja;

– napiše kraći tekst (5-6 rečenica) na poznatu temu, ćirilicom ili latinicom, uz očekivane greške koje ne utiču na razumevanje.

Hrana i piće:

vrste voća i povrća; aktivnosti u pripremanju hrane

Odeća i obuća:

nabavka odeće i obuće

Zdravlje:

bolesti i lečenje; zdravstveno stanje

Obrazovanje:

novi školski predmeti; zimski i letnji raspust; školski nameštaj; školski pribor

Priroda:

vremenske prilike; nazivi kontinenata i zemalja u okruženju

Sport i igre:

sportovi i sportisti

Kupovina:

cene; plaćanje

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

seosko domaćinstvo (bašta, vrt, voćnjak); gradske ulice i trgovi; cilj putovanja; autobuska i železnička stanica

Komparativ i superlativ frekventnih prideva i priloga;

Uzročna rečenica s veznicima jer i zato što;

Vremenske rečenice;

Glagolski vid poznatih glagola u vremenskim rečenicama.

Netematizovana leksika: prilozi malo, mnogo, puno, nekoliko, još, veznici dok, kad, pre nego što, nakon što, čim, nego, upitna reč koji

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Šesta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene šeste godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– postavi pitanja, izda naloge i saopšti informacije u vezi sa svakodnevnim aktivnostima, ljudskim osobinama i postupcima;

– ispriča u nekoliko rečenica događaj u kojem je učestvovao

– prepriča kratak jednostavan narativni tekst;

– učestvuje u kratkom dijalogu o temama iz svakodnevnog života, poštujući osnovna načela vođenja razgovora;

– razume sadržaj kratkog kontinuiranog govorenog teksta (do 10 jednostavnih rečenica) saopštenog standardnim jezikom, izgovorenog razgovetno;

– čita kraće tekstove sa poznatom gramatikom i uglavnom poznatom leksikom;

– piše kratak, jednostavan narativni i ekspozitorni tekst (do 10 rečenica) uz očekivane greške koje ne utiču na razumevanje;

– piše kratku poruku, čestitku, pozivnicu, obaveštenje, poštujući jezičku i ortografsku normu.

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – omiljene lične aktivnosti

Porodica i ljudi u okruženju:

opis članova porodice i ljudi u okruženju (fizičke i psihičke karakteristike)

Život u kući:

pokućstvo (posteljina, posuđe, kućni aparati); uobičajene dnevne aktivnosti tokom radne nedelje i vikenda; praznici i proslave u porodici

Hrana i piće:

omiljena hrana i piće; začini; vrste mesa

Odeća i obuća:

opis odeće i obuće; održavanje odeće i obuće

Zdravlje:

aktivnosti za očuvanje zdravlja

Obrazovanje:

omiljeni školski predmeti; dan škole; aktivnosti na času i na odmoru; osnovni pojmovi iz biologije

Priroda:

čuvanje prirode; geografski pojmovi i nazivi država

Sport i igre:

sportski rekviziti i osnovna sportska terminologija

Kupovina:

cene; mesto kupovine; plaćanje

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

orijentacija u prostoru, način kretanja; delovi grada; cilj putovanja;

Oko 150 punoznačnih i

pomoćnih reči;

Kongruencija atributa i

imenice u usvojenim padežnim konstrukcijama;

Imenice ženskog roda na suglasnik – na nivou razumevanja;

Prisvojni pridevi;

Posesivni genitiv – na nivou razumevanja;

Nepravi objekat u lokativu sa predlogom o i akuzativu sa predlogom za;

Izrična rečenica uz glagole govorenja i mišljenja;

Namerna rečenica sa veznikom da.

Netematizovana leksika: prilozi rano, kasno, uvek,

nikad, često, retko, dugo, zimi, leti; predlog o, za, veznik da, upitna reč čiji

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Sedma

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene sedme godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– ispriča događaj, dâ naloge ili saopšti svoje namere, želje i potrebe;

– prenese informaciju dobijenu od druge osobe;

– prati glavnu ideju u svakodnevnoj komunikaciji i povezuje uzrok i posledicu;

– razume uobičajene informacije u vezi sa svakodnevnim životnim potrebama i aktivnostima;

– razume suštinu kratkog kontinuiranog govorenog teksta sa poznatom leksičkom i gramatičkom strukturom izgovorenog razgovetno;

– na osnovu pročitanog teksta sa poznatom leksičkom i gramatičkom strukturom izvodi jednostavne zaključke;

– piše kratke i jednostavne tekstove u vezi sa predviđenim temama i sadržajima, uz očekivane greške koje ne utiču na razumevanje.

– popuni kraći formular.

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – nacionalna ili etnička pripadnost

Porodica i ljudi:

odnosi među članovima porodice i prijateljima

Život u kući:

opis prostora u kojem se provodi najviše vremena – njegovo održavanje i uređenje

Hrana i piće:

hrana biljnog i životinjskog porekla

Odeća i obuća:

materijali od kojih se pravi odeća i obuća; oblačenje mladih

Zdravlje:

zdrav način života

Obrazovanje:

specijalizovane učionice; pismeni zadaci, kontrolni zadaci; osnovni pojmovi iz matematike i fizike

Priroda:

raznovrsnost biljnog i životinjskog sveta; opisivanje vremenskih prilika

Sport:

timski i individualni sportovi, poznati sportisti

Kupovina:

kupovina u tržnim centrima

Naselja, saobraćaj, javni i uslužni objekti:

značajni građevinski objekti – kulturnoistorijski spomenici; pozorište, bioskop

Kultura, umetnost, mediji: film i televizija; osnovni muzički instrumenti, koncert

Oko 150 novih punoznačnih i

pomoćnih reči;

Imenice u genitivu s

predlozima sa, iz, oko, između, pored, kod;

Kongruencija atributa i

imenice u rodu, broju i padežu;

Najfrekventnije zbirne

imenice izvedene sufiksom -je;

Etnici (za potrebe predstavljanja sebe i ljudi iz svoje okoline);

Gradivni pridevi;

Odnosne rečenice - uopšteno;

Potencijal u modelima tipa Ja bih jedan sok... Mi bismo došli u 5.

Direktni i indirektni govor (izrične i zavisnoupitne rečenice, na nivou svakodnevne komunikacije).

Netematizovana leksika: veznik koji

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Osma

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene osme godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– u nekoliko kontinuiranih rečenica opiše sebe, svoja psihološka stanja i raspoloženja, kao i ljudi oko sebe; ispriča neki događaj;

– adekvatno koristi komunikativne modele za najčešće govorne činove;

– jednostavnim iskazima iznosi svoje mišljenje i brani svoje stavove;

– razume osnovni smisao i glavne informacije iz razgovora dvoje ili više (sa)govornika o bliskim i poznatim temama, uživo ili u medijima;

– normalnim tempom čita i razume leksički i gramatički poznat tekst pisan ćirilicom ili latinicom, a pojedinačne nepoznate reči određuje na osnovu konteksta;

– razume jednostavna uputstva koja se tiču orijentacije u prostoru, upotrebe aparata, pravila igre...

- piše kratak tekst o sebi, drugim ličnostima i važnim događajima iz okruženja, u skladu sa ortografskom normom na zadate teme i organizuje ih u smisaone celine.

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – kratka biografija

Porodica i ljudi:

ljudske vrline i mane

Život u kući:

održavanje stambenog prostora (krečenje, popravke); planiranje i organizacija poslova i obaveza u kući; porodična okupljanja

Hrana i piće:

pripremanje hrane; zdrave navike u ishrani

Odeća i obuća:

estetska komponenta izgleda, nakit i modni detalji

Zdravlje:

adolescencija, opasnosti od bolesti zavisnosti

Obrazovanje:

mogućnosti daljeg školovanja, vrste srednjih škola, zanimanja; osnovni pojmovi iz hemije

Priroda:

ekologija, zaštita prirode

Oko 150 novih punoznačnih i

pomoćnih reči;

Futur II i potencijal u kondicionalnim rečenicama sa veznicima ako i kad;

Futur II u vremenskoj rečenici sa veznikom dok i kad.

Obezličene rečenice za iskazivanje svakodnevnih potreba.

Refleksivni pasiv – na nivou razumevanja.

Netematizovana leksika: veznik ako

Sport:

aktuelne i tradicionalne sportske manifestacije; ponašanje na sportskim manifestacijama

Kupovina:

kupovina u specijalizovanim prodavnicama (prodavnica sportske opreme, knjižara...)

Naselja saobraćaj, javni i uslužni objekti:

kulturnoistorijski spomenici; korišćenje javnog prevoza, ponašanje u saobraćaju; muzej, galerija

Kultura, umetnost, mediji:

pozorišna predstava; internet i društvene mreže

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Deveta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene devete godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– učestvuje u svakodnevnoj komunikaciji koristeći jednostavnije rečenice;

– iskazuje i obrazlaže uopšteno svoje namere i planove;

– izdaje naloge uobičajene u svakodnevnoj komunikaciji;

– prenosi svojim rečima informacije dobijene od drugih osoba;

– razume suštinu jasno izgovorenog teksta o stvarima, osobama i aktivnostima iz svakodnevnog života;

– čita i većim delom razume kraće stručne tekstove iz oblasti svog interesovanja;

– piše kratke kontinuirane tekstove na zadatu temu iz učenikovog interesovanja ili bliskog okruženja, u skladu sa ortografskom normom.

Lično predstavljanje:

osnovne informacije o sebi – uzrast, mesto stanovanja, dosadašnje obrazovanje, osnovna dokumenta

Porodica i ljudi u okruženju:

podaci o članovima porodice i prijateljima

Život u kući:

opis životnog prostora (kuća/stan)

Hrana i piće:

navike u ishrani u kontekstu kulturoloških razlika

Odeća i obuća:

odeća i obuća za različite prilike; materijali od kojih se pravi odeća i obuća

Zdravlje:

bolesti i lečenje

Obrazovanje:

novi nastavni predmeti, učenje i ocenjivanje, profesori

Priroda:

živa i neživa priroda u okruženju; snalaženje u prostoru

Sport i igre:

timski i individualni sportovi, poznati sportisti

Kupovina:

kupovina i načini plaćanja

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

gradski i međugradski prevoz

Kultura, umetnost, mediji:

značajni događaji i ličnosti iz kulturne prošlosti; vrste medija i medijski sadržaji; internet i društvene mreže

Oko 150 novih punoznačnih i

pomoćnih reči uključujući i osnovne pojmove iz školskih predmeta;

Prezent, perfekat, futur I, imperativ, potencijal i futur II – sistematizacija glagolskih oblika; Glagolski vid – razlikovanje svršenih i nesvršenih glagola (neophodnih u svakodnevnoj komunikaciji) -razlikovanje imenovane od obavljene radnje, tvorba perfektivnih glagola (najfrekventniji prefiksi);

Kongruencija atributa sa imenicama ženskog roda na suglasnik;

Dativ u funkciji logičkog subjekta (imenice i zamenice);

Kondicionalne rečenice sa veznikom da;

Refleksivni i participski pasiv.

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Deseta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene desete godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– inicira i održava razgovor sa vršnjacima i osobama iz okruženja na bliske i poznate teme;

– usmeno prepriča sadržaj onoga što je video, čuo ili pročitao iz različitih domena opšteg informisanja;

– razume osnovni sadržaj informativnih i dokumentarnih emisija;

– razume suštinu kraćih stručnih tekstova;

– ukratko opiše svoja i tuđa osećanja, raspoloženja i psihofizička stanja;

– popunjava različite tipove formulara.

Lično predstavljanje:

osnovne informacije o sebi – fizički izgled; lična interesovanja

Porodica i ljudi u okruženju:

obaveze i navike članova porodice

Život u kući:

poslovi i obaveze u kući; mladi i slobodno vreme

Oko 150 novih punoznačnih i pomoćnih reči, uključujući i osnovne pojmove iz školskih predmeta;

Glagolski vid – razlikovanje jednokratne od ponavljane radnje (kod glagola neophodnih u svakodnevnoj komunikaciji) - tvorba imperfektivnih glagola;

Zbirni brojevi i brojne imenice;

Kongruencija sa zbirnim brojevima i brojnim imenicama u rečenici – na nivou razumevanja;

Koncesivne rečenice sa veznicima iako i mada;

Odnosne rečenice sa veznicima koji i čiji u zavisnim padežima;

Hrana i piće:

pripremanje hrane

Odeća i obuća:

omiljena garderoba i obuća

Zdravlje:

zdravstveno stanje, lična iskustva

Obrazovanje:

osnovna stručna terminologija nastavnih predmeta primarnih za struku učenika

Priroda:

karakteristike i zanimljivosti pojedinih regija

Sport i igre:

sportske manifestacije i ponašanje na sportskim manifestacijama

Kupovina:

svakodnevna i povremena kupovina, štednja

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

vrste i načini putovanja; mesta za zabavu

XI. Kultura, umetnost, mediji:

umetnička dela i spomenici kulture; praćenje medija; internet i društvene mreže – prednosti i mane

Iskazivanje uzroka predloško-padežnim konstrukcijama i zavisnom uzročnom rečenicom.

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Jedanaesta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene jedanaeste godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– u razgovoru iskazuje i obrazlaže svoje postupke i mišljenje i kritički analizira postupke i mišljenja drugih;

– razume osnovni sadržaj stručnih emisija iz domena ličnog interesovanja;

– čita i razume suštinu informativnih tekstova;

– piše izveštaje na teme iz različitih školskih predmeta koristeći informacije dobijene iz više izvora;

– pravi beleške na osnovu slušanog teksta.

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – karakterne i emotivne osobine

Porodica i ljudi u okruženju:

poreklo, preci

Život u kući:

život u kući i život u stanu – prednosti i nedostaci

Hrana i piće:

ishrana i zdravlje; dijeta

Odeća i obuća:

kupovina i održavanje odeće i obuće

Zdravlje:

čuvanje zdravlja, opasnosti od bolesti zavisnosti

Obrazovanje:

osnovna stručna terminologija nastavnih predmeta primarnih za struku učenika

Priroda:

problemi zagađivanja prirode

Kupovina:

kupovina putem interneta

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

javni objekti u okruženju i zaposleni u njima

Kultura, umetnost, mediji: značajne kulturno-umetničke manifestacije u okruženju; mediji u funkciji obrazovanja; korišćenje interneta

Oko 105 novih punoznačnih i pomoćnih reči uključujući i osnovne pojmove iz školskih predmeta;

Sistematizacija neličnih imeničkih zamenica (značenje i promena);

Iskazivanje vremenskog odnosa predloško-padežnim konstrukcijama i zavisnim rečenicama s veznicima kad, dok, čim, pre nego što, nakon što;

Glagolski prilog sadašnji u primerima uobičajenim u svakodnevnoj komunikaciji;

Glagolski prilog prošli – na nivou razumevanja.

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

Godina učenja

Dvanaesta

Godišnji fond časova

74

ISHODI

Nakon završene jedanaeste godine učenja, učenik će biti u stanju da:

TEME

SADRŽAJI

– govori uz unapred pripremljenu prezentaciju na zadatu temu;

– interpretira osnovni sadržaj predavanja iz struke;

– razume osnovni smisao i glavne informacije u autentičnom razgovoru dva ili više (sa)govornika, ukoliko se govori razgovetno i umerenim tempom;

– prikuplja informacije iz linearnih i nelinearnih tekstova;

– čita s razumevanjem, uz pomoć rečnika, stručne, informativne i tekstove pisane administrativnim stilom;

– piše osnovne informacije o sebi u formi biografije i kraće tekstove administrativnog stila (molba, žalba, zahtev...).

Lično predstavljanje: osnovne informacije o sebi – pisanje CV-ja

Porodica i ljudi u okruženju:

rešavanje konflikata u porodici i među prijateljima

Život u kući:

poželjan prostor za život

Hrana i piće:

tradicija u ishrani, nacionalna jela

Odeća i obuća:

odevanje mladih, moda

Zdravlje:

konvencionalno i alternativno lečenje

Obrazovanje:

osnovna stručna terminologija nastavnih predmeta primarnih za struku učenika; mogućnosti daljeg školovanja

Priroda:

očuvanje i negovanje prirode u okruženju

Sport i igre:

profesionalno i rekreativno bavljenje sportom

Kupovina:

odnos prema kupovini

Naselja, saobraćaj i javni objekti:

administracija i lična dokumenta

Kultura, umetnost, mediji:

međukulturalnost i njen značaj; zloupotreba interneta

Oko 150 novih punoznačnih i pomoćnih reči uključujući i osnovne pojmove iz školskih predmeta;

Upotreba naglašenih i nenaglašenih oblika ličnih zamenica - sistematizacija;

Tipičan raspored enklitika u prostoj rečenici - sistematizacija;

Aorist u primerima uobičajenim u svakodnevnoj komunikaciji;

Kongruencija sa ličnom zamenicom Vi u učtivom obraćanju ženskoj osobi;

Deklinacija sintagme sa imenom i prezimenom muške i ženske osobe.

Ključni pojmovi sadržaja: srpski kao strani jezik, slušanje, razumevanje, pisanje, govor

METODIČKO-DIDAKTIČKO UPUTSTVO ZA OSTVARIVANJE PROGRAMA