Pravilnik o programu svih oblika rada stručnog saradnika u predškolskoj ustanovi

Prilozi

PROGRAM RADA STRUČNOG SARADNIKA

Cilj rada stručnog saradnika u predškolskoj ustanovi jeste razvijanje kvaliteta prakse predškolske ustanove kroz:

– razvijanje kulture predškolske ustanove kao zajednice učenja i

– razvijanje kvaliteta programa vaspitno-obrazovnog rada.

Stručni saradnik realizuje program svog rada na principima:

• Partnerstva, tako što stvara uslove:

– za zajedničko učešće, zasnovano na uzajamnom poverenju, razmeni i podršci svih učesnika (zaposlenih, roditelja, odnosno drugih zakonskih zastupnika dece, drugih odraslih iz lokalnog okruženja i dece) kroz ulogu podržavajućeg lidera, a ne akcentom na savetodavnom i nadzornom radu;

– za razvijanje prakse predškolske ustanove kroz zajedničko učešće i kontinuiranu razmenu sa drugim stručnim saradnicima zasnovanim na uspostavljanju zajedničkih vrednosti i deljenju odgovornosti;

– za umrežavanje sa drugim predškolskim ustanovama, visokoškolskim ustanovama i naučno-istraživačkim institucijama, drugim ustanovama, udruženjima i organizacijama, nosiocima obrazovne politike.

• Refleksivnosti, tako što podržava kontinuirano zajedničko učenje i razmenu među učesnicima, stvarajući prilike za istraživanje, preispitivanje prakse, pokretanje akcija i promena, a ne podučavanjem.

• Stručnosti i etičnosti, tako što:

– zasniva svoj rad na poznavanju i praćenju savremenih naučnih saznanja, dobrih primera prakse, tendencija obrazovne politike i standardima kompetencija za stručne saradnike u predškolskoj ustanovi;

– deluje u interesu dece i porodice;

– preuzima profesionalnu odgovornost;

– preuzima proaktivnu ulogu u promovisanju predškolskog vaspitanja i obrazovanja, zastupanju interesa dece, porodice i praktičara i oblikovanju politike i prakse predškolskog vaspitanja i obrazovanja, u stručnoj, lokalnoj i široj javnosti.

Poslovi stručnog saradnika realizuju se u okviru područja:

– strateško (razvojno) planiranje i praćenje prakse predškolske ustanove;

– razvijanje zajednice predškolske ustanove;

– razvijanje kvaliteta realnog programa učešćem na nivou vrtića.

U okviru svakog zajedničkog područja date su oblasti rada sa odgovarajućim poslovima.

Specifični poslovi su navedeni prema pojedinačnim obrazovnim profilima stručnog saradnika.

I. ZAJEDNIČKI POSLOVI SVIH PROFILA STRUČNOG SARADNIKA su definisani kroz tri područja u okviru kojih su date oblasti rada sa odgovarajućim poslovima.

1. Područje strateškog (razvojnog) planiranja i praćenja prakse predškolske ustanove

Oblast rada

Poslovi

Izrada dokumenata ustanove

– Učešće u izradi Predškolskog programa ustanove, rukovodeći se preporukama za izradu Predškolskog programa;

– učešće u izradi Razvojnog plana ustanove, generisanjem strategija za promenu prakse na osnovu procesa samovrednovanja rada ustanove;

– učešće u izradi Godišnjeg plana rada ustanove i zajedničko definisanje prioriteta u ostvarivanju Godišnjeg plana;

– učešće u usaglašavanju strateških dokumenata predškolske ustanove sa tekućim izmenama propisa u oblasti predškolskog vaspitanja i obrazovanja;

– planiranje učešća i preuzimanje određenih uloga i poslova (u timovima, radnim grupama, komisijama) na nivou ustanove;

– stručna podrška u planiranju različitih oblika i programa vaspitno-obrazovnog rada, zasnovana na kontinuiranoj analizi potreba dece i porodice, kapaciteta ustanove i potencijala lokalne zajednice;

– učešće u planiranju ritma života i rada u predškolskoj ustanovi u skladu sa specifičnostima uzrasta i potrebama dece;

– planiranje načina pružanja dodatne podrške deci i porodici u predškolskoj ustanovi;

– učešće u razvijanju strategije za jačanje resursa i kapaciteta za svrsishodnu upotrebu digitalnih tehnologija u praksi ustanove;

– praćenje konkursa i priprema stručne dokumentacije za apliciranje za projekte na lokalnom, nacionalnom i međunarodnom nivou, u saradnji sa ostalim službama ustanove (računovodstvo, pravna služba) i službama lokalne samouprave.

Praćenje, dokumentovanje i vrednovanje prakse ustanove

– Definisanje načina kontinuiranog praćenja i vrednovanja realizacije strateških dokumenata ustanove u cilju pravovremenog reagovanja, redefinisanja planova i usklađivanja aktivnosti u odnosu na promenu u praksi ustanove;

– kritičko preispitivanje i analiziranje strategija i planova definisanih u strateškim dokumentima ustanove i definisanje smernica za dalji rad;

– planiranje načina samovrednovanja i učešće u realizaciji samovrednovanja kao kontinuiranog procesa istraživanja i učenja u praksi;

– rad na razvijanju instrumenata za praćenje i vrednovanje prakse ustanove;

– učešće u realizaciji praćenja planiranih aktivnosti na nivou ustanove;

– priprema periodičnih i godišnjih izveštaja o radu ustanove, o radu pojedinih timova i radnih grupa i o projektima koji se realizuju, kao i davanje smernica za dalji rad;

– analiziranje i kritičko preispitivanje koraka i procedura pri planiranju, praćenju, dokumentovanju i vrednovanju, odnosno samovrednovanju rada ustanove i predlaganje načina za njihovo unapređenje.

Planiranje i praćenje vlastitog rada

– Planiranje i vođenje dokumentacije o svom radu u skladu sa pravilnikom kojim se uređuje ova oblast;

– planiranje učešća u vaspitnoj praksi određenog vrtića, odnosno objekta predškolske ustanove (dinamika dolazaka i načina učešća) u skladu sa prioritetima promene vaspitne prakse;

– planiranje i usklađivanje vlastitog profesionalnog razvoja i stručnog usavršavanja sa prioritetima u promeni prakse predškolske ustanove, prioritetima sistema stalnog stručnog usavršavanja i profesionalnog razvoja zaposlenih u obrazovanju i standardima kompetencija stručnog saradnika u predškolskoj ustanovi.

2. Područje razvijanja zajednice predškolske ustanove

Oblast rada

Poslovi

Razvijanje zajednice učenja kroz saradnju kolektiva

– Iniciranje istraživanja u ustanovi u cilju preispitivanja konkretne prakse i pokretanja akcija promene prakse;

– pokretanje i vođenje kritičkog preispitivanja kulture i strukture ustanove kroz istraživanja pojedinih dimenzija strukture i kulture ustanove;

– učestvovanje u radu vaspitno-obrazovnog veća, pedagoškog kolegijuma, aktiva, timova i komisija na nivou ustanove koji se obrazuju radi ostvarivanja određenog zadatka, programa ili projekta u oblasti vaspitanja i obrazovanja;

– iniciranje uključivanja predškolske ustanove u projekte istraživačkih institucija, nosilaca obrazovne politike i partnerskih institucija i organizacija;

– pružanje stručne podrške direktoru, sagledavanjem uslova i resursa i otvaranjem pitanja koja pomažu da se podrobnije preispituju i usklađuju odluke i aktivnosti iz različitih domena rada ustanove (vaspitno-obrazovne, zdravstveno-preventivne, finansijske, pravne...) u cilju kvalitetnog ostvarivanja vaspitno-obrazovnog rada kao primarne delatnosti ustanove;

– saradnja sa direktorom, stručnim saradnicima i saradnicima u okviru rada stručnih timova i komisija i redovna razmena informacija;

– saradnja sa direktorom i stručnim saradnicima u planiranju i sprovođenju aktivnosti za jačanje saradničkih odnosa u kolektivu i građenje odnosa poverenja i uvažavanja;

– saradnja sa direktorom i stručnim saradnicima u rešavanju problemskih situacija u kolektivu, stvaranjem uslova za otvorenu, argumentovanu i konstruktivnu komunikaciju;

– saradnja sa direktorom, drugim stručnim saradnicima i saradnicima pri nabavci nameštaja i opreme, materijala, igračaka i sredstava za vaspitno-obrazovni rad, organizaciji konkursa, organizaciji boravka dece u prirodi (zimovanja, letovanja, izleta i sl.);

– saradnja u okviru tima za inkluzivno obrazovanje na koordinaciji aktivnosti u pružanju dodatne podrške deci kroz planiranje mera individualizacije i izradu individualnog obrazovnog plana;

– pravovremeno informisanje svih zaposlenih o aktuelnim stručnim dešavanjima u ustanovi i njihovo svrsishodno uključivanje;

– koncipiranje i organizovanje različitih oblika horizontalnog učenja unutar ustanove i sa drugim ustanovama;

– učestvovanje u nabavci stručne literature i organizovanje prilika za analizu (kritičko čitanje) stručne literature zajedno sa vaspitačima i drugim stručnim saradnicima.

Saradnja sa porodicom

– Upoznavanje porodice sa koncepcijom programa vaspitno-obrazovnog rada;

– analiziranje potreba porodice u odnosu na program, uključivanje i razumevanje njihove perspektive, u cilju planiranja različitih oblika saradnje i načina učešća;

– učešće u planiranju i realizovanju aktivnosti kojima se kod porodice podržava osećanje dobrodošlice, pozvanosti na učešće i pripadništva vrtićkoj zajednici;

– identifikovanje prepreka za učešće porodice i davanje predloga mera i aktivnosti za njihovo prevazilaženje;

– razmena informacija sa porodicom značajnih za uključivanje deteta u vrtić;

– pružanje stručne podrške porodici u za nju osetljivim periodima i prema specifičnim potrebama porodice;

– planiranje i organizovanje različitih načina povezivanja porodice i ustanove kroz organizaciju sastanaka, tribina, zajedničkih akcija, druženja, onlajn komunikaciju i dr.;

– planiranje i realizacija različitih načina razmene sa porodicom o ključnim vaspitno-obrazovnim pitanjima i temama, u cilju građenja zajedničkog razumevanja;

– uključivanje perspektive porodice u procese vrednovanja rada ustanove i kvaliteta programa;

– iniciranje i podrška kvalitetnijem učešću Saveta roditelja u radu ustanove;

– osmišljavanje i realizacija različitih načina pružanja podrške roditeljima u jačanju njihovih roditeljskih kompetencija;

– u saradnji sa institucijama zdravstvene i socijalne zaštite, mapiranje porodica iz društveno osetljivih grupa i razvijanje različitih načina informisanja roditelja o važnosti uključivanja dece i načinima ostvarivanja dodatne podrške u sistemu predškolskog vaspitanja i obrazovanja.

Saradnja sa lokalnom zajednicom

– promovisanje programa predškolske ustanove u lokalnoj zajednici u skladu sa vrednostima na kojima se zasniva program;

– zajedničko učešće u kreiranju i ažuriranju strukture i sadržaja na zvaničnoj internet stranici ustanove i/ili stranici ustanove na društvenim mrežama;

– iniciranje saradnje i učešće u radu komisija na nivou lokalne samouprave koje se bave unapređivanjem položaja dece, obrazovanjem i uslovima za rast i razvoj dece;

– identifikovanje mesta u lokalnoj zajednici koja su podsticajna za igru i istraživanje dece i učešće u obezbeđivanju mogućnosti njihovog korišćenja;

– saradnja sa muzejima, školama, kulturnim i sportskim organizacijama i udruženjima u korišćenju njihovih prostora, realizaciji zajedničkih aktivnosti i zajedničko osmišljavanje ponude programa;

– identifikovanje potencijalnih resursa u lokalnoj zajednici za obezbeđivanje materijala i didaktičkih sredstava i uspostavljanje institucionalne saradnje;

– pružanje stručnog doprinosa u inicijativama i događajima na lokalnom nivou namenjenih deci i porodici;

– saradnja sa ustanovama i organizacijama na lokalnom nivou koje se bave obrazovanjem, zdravstvenom i socijalnom zaštitom dece.

Javno profesionalno delovanje stručnog saradnika

– Promovisanje važnosti kvalitetnog predškolskog vaspitanja i obrazovanja u stručnoj i društvenoj javnosti učestvovanjem na skupovima, tribinama, u medijima i sl.;

– umrežavanje sa stručnim saradnicima van ustanove, uključivanje i delovanje u radu stručnog društva, strukovnih udruženja, stručnim telima, komisijama;

– uključivanje u konsultovanje i izradu dokumenata i definisanju mera obrazovne politike;

– realizovanje i promovisanje akcija i aktivnosti koje su rezultat zajedničkog rada stručnih saradnika kao i stručnih saradnika i vaspitača;

– publikovanje stručnih radova.

3. Područje razvijanja kvaliteta realnog programa učešćem na nivou vrtića

Podrška vaspitačima u razvijanju realnog programa

– Uključivanje u razvijanje realnog programa davanjem predloga za promenu i kroz neposredno učešće;

– kontinuirano organizovanje zajedničkih sastanaka sa vaspitačima u vrtiću, boravak u vaspitnim grupama i ostvarivanje konkretnih zajedničkih akcija;

– iniciranje saradnje i dijaloga između vaspitača i drugih službi u ustanovi (tehnička služba, preventiva...) po pitanjima koja su značajna za razvijanje realnog programa u vrtiću;

– podrška vaspitačima u planiranju tema/projekata zasnovanih na principima razvijanja realnog programa;

– pružanje stručne podrške vaspitačima u ovladavanju strategijama razvijanja realnog programa;

– pružanje podrške i neposredno učešće u uređivanju svih prostora vrtića, u skladu sa kriterijumima kvalitetnog fizičkog okruženja;

– pružanje podrške vaspitačima pri uključivanju porodice u razvijanje realnog programa i u ostvarivanju različitih oblika saradnje sa porodicom;

– pružanje podrške vaspitačima u razvijanju vršnjačke i vrtićke zajednice;

– povezivanje sa ustanovama i organizacijama u neposrednom okruženju, identifikovanje podsticajnih mesta za igru i istraživanje i uključivanje pojedinih predstavnika zajednice.

Podrška transformaciji kulture vrtića

– Iniciranje različitih načina refleksivnog preispitivanja dimenzija realnog programa u dogovoru sa vaspitačima;

– iniciranje i podržavanje kontinuiteta zajedničkih sastanaka vaspitača na nivou vrtića;

– rad sa vaspitačima na preispitivanju kulture i strukture konkretnog vrtića (kroz preispitivanje nepisanih pravila, načina donošenja odluka, vremenske organizacije, spajanje grupa, učestalosti i smislenosti boravka na otvorenom i u prostorima lokalne zajednice);

– pokretanje i usmeravanje istraživanja praktičara ka kritičkom preispitivanju kulture i strukture dečjeg vrtića;

– saradnja sa vaspitačima na analiziranju i osmišljavanju različitih načina korišćenja pedagoške dokumentacije u cilju pokretanja dijaloga sa decom, porodicom i kolegama;

– pružanje podrške vaspitačima u razvijanju profesionalnih znanja i umenja usmeravanjem na učenje kroz akciju u kontekstu vlastite prakse;

– pružanje podrške vaspitačima i roditeljima u građenju odnosa poverenja, međusobnog uvažavanja, otvorene komunikacije i dijaloga.

Podrška u učenju i razvoju dece

– Pružanje podrške vaspitaču u praćenju i dokumentovanju dečjeg učenja i razvoja kroz zajedničku analizu, preispitivanje funkcija dokumentovanja i davanje predloga;

– učestvovanje u praćenju primene mera individualizacije i pripremi individualnog obrazovnog plana za dete;

– učestvovanje u sagledavanju i proceni uslova za upis i boravak dece kojoj je potrebna dodatna podrška kao i u razvijanju strategija za dodatnu podršku deci i njihovom aktivnom učešću u životu grupe.

Praćenje, dokumentovanje i vrednovanje realnog programa

– Posmatranje i dokumentovanje različitih situacija u razvijanju realnog programa u vrtiću i pokretanje dijaloga sa vaspitačima o značenju tih situacija;

– zajednički rad sa vaspitačima na razvijanju i kritičkom preispitivanju različitih strategija praćenja, dokumentovanja i vrednovanja programa;

– saradnja sa vaspitačima u kreiranju i korišćenju instrumenata za vrednovanje programa, a u cilju njegovog daljeg razvijanja.