Pravilnik o sadržini elaborata o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa i uslovima i načinu vršenja tehničke kontrole elaborata

Član 1

Ovim pravilnikom bliže se propisuje sadržina elaborata o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa, kao i uslovi i način vršenja tehničke kontrole istog elaborata.

Član 2

Elaborat o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa sadrži:

1. 1) opšte podatke o elaboratu;
2. 2) tekstualni deo;
3. 3) grafičke priloge;
4. 4) dokumentacioni materijal.

Član 3

Opšti podaci o elaboratu o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa sadrže:

1. 1) naziv elaborata i privrednog društva, odnosno drugog pravnog lica ili preduzetnika koje je elaborat uradilo; potpis glavnog i/ili odgovornog autora sa leve i ovlašćenog lica za zastupanje privrednog društva, odnosno drugog pravnog lica ili preduzetnika, sa desne strane naslovne stranice elaborata, zavodni delovodni broj, mesto i datum izrade elaborata;
2. 2) spisak stručnih saradnika na izradi elaborata sa svojeručnim potpisima;
3. 3) dokaz da privredno društvo, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik, koje je elaborat uradilo, ispunjava uslove propisane zakonom;
4. 4) dokaze da autor, u pogledu stručne spreme i radnog iskustva, ispunjava uslove propisane zakonom.

Član 4

(1) Tekstualni deo elaborata o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa sadrži:

1. 1) uvod;
2. 2) opšte karakteristike područja istraživanja, i to:

(1) geografski položaj;

(2) klimatske karakteristike;

(3) hidrografske i hidrološke karakteristike;

(4) geomorfološke karakteristike;

(5) geološko-tektonske karakteristike;

(6) hidrogeološke karakteristike.

1. 3) karakteristike ležišta podzemnih voda na predloženom eksploatacionom prostoru, i to:

(1) rasprostranjenje kaptirane izdani u planu i profilu;

(2) uslovi prihranjivanja, kretanja i isticanja podzemnih voda;

(3) filtracione karakteristike porozne sredine;

(4) kvantitativni režim podzemnih voda;

(5) rezultati proračuna bilansa podzemnih voda (za prirodna isticanja podzemnih voda);

(6) kvalitet podzemnih voda;

(7) rezerve podzemnih voda;

(8) uslovi zaštite podzemnih voda;

1. 4) karakteristike vodozahvatnih i vodoprijemnih objekata, i to:

(1) osnovni konstruktivni elementi vodozahvatnih objekata;

(2) proračun hidrauličkih karakteristika vodozahvatnih objekata (proračun maksimalno dozvoljenih ulaznih brzina u vodoprijemni deo bunarske konstrukcije; proračun parazitskih gubitaka u prifiltarskoj zoni vodozahvatnih objekata);

(3) analitički ili numerički model crpenja sa proračunom efikasnosti rada vodozahvatnih objekata pri različitim kapacitetima crpenja;

(4) proračun specifične, maksimalne i optimalne izdašnosti vodozahvatnih objekata;

(5) proračun vodoprijemne moći vodoprijemnih objekata pri nalivanju i pri utiskivanju „energetski iskorišćenih” podzemnih voda;

(6) ocena kvaliteta izrade i/ili trenutnog stanja vodozahvatnih i vodoprijemnih objekata;

(7) ocena uticaja kvalitativnih svojstava podzemnih voda na procese starenja bunara (podložnost ka koroziji i inkrustaciji).

1. 5) način eksploatacije podzemnih voda, i to:

(1) tehničke karakteristike sistema za eksploataciju podzemnih voda (kratak opis hidrotehničkih i elektroenergetskih instalacija);

(2) režim rada izvorišta (dnevni, nedeljni, sezonski).

(3) način i uslovi korišćenja podzemnih voda;

1. 6) određivanje zone uticaja izvorišta, i to:

(1) proračun radijusa dejstva bunara pri pojedinačnom radu;

(2) proračun radijusa dejstva bunara pri spregnutom radu;

(3) hidrodinamički model izvorišta (za izvorišta zbijenog tipa kapaciteta preko 100 l/s);

(4) okonturivanje slivne površine kaptiranog izvora (za slučaj kaptiranja prirodnog isticanja podzemnih voda);

(5) ocena promene temperaturnog režima podzemnih voda pri vraćanju „energetski iskorišćenih podzemnih voda” u poroznu sredinu u isti i/ili različiti vodonosni sloj/horizont/kompleks (za slučaj kad se podzemne vode koriste kao hidrogeotermalni resurs);

(6) ocena eksploatacije podzemnih voda sa predmetnog izvorišta na postojeća izvorišta u granicama definisane zone uticaja;

(7) ocena mogućnosti dispozicije „energetski iskorišćenih” podzemnih voda u različiti vodonosni sloj/horizont/kompleks (za slučaj da se dispozicija „energetski iskorišćenih” podzemnih voda vrši u plići ili dublji vodonosni sloj/horizont/kompleks u odnosu na onaj iz kog se vrši eksploatacija podzemnih voda);

(8) mogući uticaji eksploatacije podzemnih voda na životnu sredinu;

(9) mere i uslovi propisani u cilju sprečavanja, smanjenja i otklanjanja štetnih uticaja na životnu sredinu eksploatacijom podzemnih voda;

(10) mere i uslovi zaštite životne sredine po završetku korišćenja podzemnih voda ili trajnom prestanku korišćenja eksploatacionog objekta;

1. 7) definisanje eksploatacionog prostora, i to:

(1) zakonske i prostorno-planske kriterijume;

(2) hidrogeološke kriterijume;

(3) geotermalne kriterijume (za izvorišta hidrogeotermalne energije);

(4) predlog granica eksploatacionog prostora (na područjima koja se koriste kao izvorišta javnog vodosnabdevanja i izvorišta za potrebe flaširanja podzemnih voda eksploatacioni prostor se određuje isključivo u skladu sa hidrogeološkim kriterijumima);

1. 8) definisanje monitoringa rada izvorišta, i to:

(1) osmatranja promena nivoa podzemnih voda tokom perioda eksploatacije;

(2) osmatranja promena temperatura podzemnih voda tokom perioda eksploatacije;

(3) osmatranja promena kvalitativnih svojstava podzemnih voda tokom perioda eksploatacije;

(4) registrovanje količine eksploatisane podzemne vode sa izvorišta;

(5) osmatranja parametara vezanih za starenje vodozahvatnih i vodoprijemnih objekata;

(6) predlog mera za održavanje vodozahvatnih i vodoprijemnih objekata (definisanje perioda za regeneraciju bunara, predlog periodičnih održavanja sistema za eksploataciju podzemnih voda i sl.).

1. 9) zaključak;
2. 10) literaturu koja je korišćena za izradu elaborata.

Član 5

Grafički prilozi elaborata za podzemne vode ili hidrogeotermalne resurse sadrže:

1. 1) preglednu topografsku kartu 1:25.000 ili kartu odgovarajuće razmere sa ucrtanim vodozahvatnim objektima, granicom i koordinatama prelomnih tačaka istražnog prostora;
2. 2) geološku kartu područja istraživanja 1:25.000 ili krupnije razmere;
3. 3) geološki presek terena u pogodnoj razmeri sa nanetim (prikazanim) izvedenim bušotinama;
4. 4) hidrogeološku kartu područja istraživanja 1:25.000 ili krupnije razmere;
5. 5) hidrogeološki presek terena u pogodnoj razmeri sa nanetim (prikazanim) izvedenim bušotinama;
6. 6) litološki i hidrogeološki presek terena i prikaz detaljne konstrukcije vodozahvatnih i vodoprijemnih objekata;
7. 7) kartu ranjivosti podzemnih voda urađenu na osnovu neke od relevantnih metoda 1:25.000 ili krupnije razmere (za izvorišta koja se koriste za snabdevanje vodom za piće);
8. 8) kartu zona sanitarne zaštite izvorišta podzemnih voda (za izvorišta koja se koriste za snabdevanje vodom za piće ili za tehnološke potrebe);
9. 9) preglednu topografsku kartu 1:25.000 ili situacioni plan odgovarajuće razmere sa ucrtanom granicom i koordinatama prelomnih tačaka predloženog eksploatacionog prostora odnosno zone uticaja objekata.

Član 6

Dokumentacioni materijal elaborata za podzemne vode ili hidrogeotermalne resurse sadrži:

1. 1) izvod iz planskih akata opštine (informaciju o lokaciji) za područje na kom se nalazi predloženi eksploatacioni prostor;
2. 2) dokaz o pravu svojine, odnosno o pravu službenosti za katastarsku parcelu/e gde se nalaze vodozahvatni i vodoprijemni objekti;
3. 3) uslove Zavoda za zaštitu prirode Srbije za eksploataciju podzemnih voda;
4. 4) potvrdu o overenim i klasifikovanim rezervama podzemnih voda;
5. 5) akt ministarstva nadležnog za poslove sanitarne zaštite izvorišta vodosnabdevanja kojim se potvrđuje da je podnosilac zahteva uradio odgovarajući elaborat o zonama sanitarne zaštite ležišta podzemnih voda;

Član 7

(1) Tekstualni deo elaborata za petrogeotermalne resurse sadrži:

1. 1) uvod;
2. 2) opšte karakteristike područja istraživanja, i to:

(1) geografski položaj;

(2) klimatske karakteristike;

(3) hidrografske i hidrološke karakteristike;

(4) geomorfološke karakteristike;

(5) geološko-tektonske karakteristike;

(6) hidrogeološke karakteristike.

1. 3) karakteristike ležišta petrogeotermalne energije, i to:

(1) litološki i hidrogeološki stub ležišta petrogeotermalne energije do razmatranog dubinskog zahvata;

(2) terestrični toplotni tok;

(3) karakteristike ležišta (temperatura stenskih masa i podzemnih voda, toplotna provodljivost stena, geotermalni gradijenti i petro-fizička svojstva stena);

(4) resursi petrogeotermalne energije;

1. 4) tehničke karakteristike instalacija za eksploataciju petrogeotermalne energije, i to:

(1) konstruktivni elementi objekata za eksploataciju petrogeotermalne energije;

(2) tehničke karakteristike ugrađenih instalacija za eksploataciju petrogeotermalne energije;

(3) tehničke karakteristike sistema za eksploataciju petrogeotermalne energije (kratak opis termotehničkih instalacija);

1. 5) određivanje zone uticaja eksploatacije petrogeotermalne energije, i to:

(1) simulacioni petrogeotermalni model nalazišta;

(2) ocena eksploatacije petrogeotermalne energije sa predmetnog nalazišta na postojeća nalazišta u granicama definisane zone uticaja;

(3) uticaj eksploatacije petrogeotermalne energije na uštedu emisije štetnih gasova u atmosferu;

(4) ocena uticaja eksploatacije petrogeotermalne energije na temperaturu podzemnih voda;

(5) mere i uslovi propisani u cilju sprečavanja, smanjenja i otklanjanja štetnih uticaja na životnu sredinu eksploatacijom petrogeotermalne energije;

(6) mere i uslovi zaštite životne sredine po završetku korišćenja petrogeotermalne energije ili trajnom prestanku korišćenja eksploatacionih objekata.

1. 6) definisanje eksploatacionog prostora, i to:

(1) zakonski i prostorno-planski kriterijumi;

(2) geotermalni kriterijumi;

(3) predlog granica eksploatacionog prostora.

1. 7) definisanje monitoringa rada nalazišta, i to:

(1) monitoring proizvodnje toplotne energije iz petrogeotermalnih izvora energije;

(2) monitoring proizvodnje rashladne energije iz petrogeotermalnih izvora energije.

1. 8) zaključak;
2. 9) literaturu koja je korišćena za izradu elaborata.

Član 8

Grafički prilozi elaborata za petrogeotermalne resurse sadrže:

1. 1) geografski položaj područja istraživanja, sa koordinatama prelomnih tačaka odobrenog istražnog prostora, 1:25.000;
2. 2) geološku kartu područja istraživanja u razmeri 1:25.000;
3. 3) karakteristične geološke preseke terena;
4. 4) hidrogeološku kartu područja istraživanja u razmeri 1:25.000;
5. 5) karakteristične hidrogeološke preseke terena;
6. 6) karakteristične geotermalne preseke terena;
7. 7) litološke profile i detaljne konstrukcije eksploatacionih objekata (geosondi, geotermalnih kolektora i/ili energetskih šipova);
8. 8) temperaturne karte;
9. 9) karotažne dijagrame;
10. 10) situacioni plan nalazišta u razmeri 1:2.500 ili krupnijoj razmeri sa ucrtanim položajima objekata za eksploataciju petrogeotermalne energije i koordinatama prelomnih tačaka predloženog eksploatacionog prostora i zonom uticaja.

Član 9

Dokumentacioni materijal elaborata za petrogeotermalne resurse sadrži:

1. 1) izvod iz planskih akata opštine (informaciju o lokaciji) za područje na kom se nalazi predloženi eksploatacioni prostor;
2. 2) dokaz o pravu svojine, odnosno o pravu službenosti za katastarsku parcelu/e gde se nalaze instalacije za eksploataciju petrogeotermalne energije;
3. 3) uslove Zavoda za zaštitu prirode Srbije za eksploataciju petrogeotermalne energije;
4. 4) potvrdu o overenim i klasifikovanim petrogeotermalnim resursima;
5. 5) izveštaj o izvedenim karotažnim merenjima;
6. 6) izveštaj o izvedenom testu geotermalnog odgovora.

Član 10

U vršenju tehničke kontrole elaborata o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa ne učestvuju:

1. 1) privredno društvo, odnosno drugo pravno lice i preduzetnik, koje je izradilo taj elaborat;
2. 2) lice zaposleno u privrednom društvu, odnosno drugom pravnom licu i preduzetnik, koje je izradilo elaborat ili je učestvovalo u izradi tog elaborata;
3. 3) lice zaposleno u ministarstvu nadležnom za poslove rudarstva, Geološkom zavodu Srbije, nadležnom organu autonomne pokrajine i jedinici lokalne samouprave.

Član 11

Tehnička kontrola elaborata o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa vrši se pod uslovom da:

1. 1) je pravno lice koje je izradilo elaborat o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa ispunilo uslove propisane članom 22. Zakona o rudarstvu i geološkim istraživanjima (u daljem tesktu: Zakon) i dostavilo dokaze o ispunjenosti uslova;
2. 2) je elaborat o uslovima o eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa izrađen u skladu sa Zakonom i odredbama ovog pravilnika;
3. 3) da su uz elaborat o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa priloženi uslovi Zavoda za zaštitu prirode Srbije;
4. 4) da je uz elaborat o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa priložen akt nadležnog organa kojim su utvrđene zone sanitarne zaštite za podzemne vode;
5. 5) da su uz elaborat o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa priloženi odgovarajući grafički prilozi i dokumentacioni materijal.

Član 12

(1) Vršilac tehničke kontrole elaborata o uslovima eksploatacije podzemnih voda ili hidrogeotermalnih resursa, odnosno petrogeotermalnih resursa, stavljanjem pečata na poleđini naslovne stranice kontrolisanog elaborata „Elaborat se prihvata” potvrđuje da je kontrolisani elaborat izrađen u skladu sa Zakonom i ovim pravilnikom.

(2) Vršilac tehničke kontrole elaborata iz stava 1. ovog člana izrađuje izveštaj i izdaje potvrdu o usklađenosti elaborata sa propisima iz stava 1. ovog člana, koje uz elaborat dostavlja podnosiocu zahteva za odobrenje eksploatacionog prostora.

Član 13

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) Broj 110-00-00006/2018-02

(3) U Beogradu, 25. januara 2018. godine

(4) Ministar,

(5) Aleksandar Antić, s.r.