Pravilnik o sprečavanju zloupotreba na tržištu digitalnih tokena

Član 1

(1) Ovim pravilnikom propisuju se:

(2) 1. činjenice koje bi trebalo uzeti u obzir pri donošenju odluke o objavljivanju insajderskih informacija koje se neposredno odnose na izdavaoca digitalnih tokena (u daljem tekstu: izdavalac);

(3) 2. bliže okolnosti koje mogu ukazivati na postojanje opravdanog interesa izdavaoca u pogledu odlaganja objavljivanja insajderskih informacija, kao i mere i rešenja koja je izdavalac dužan da sprovede u svrhu osiguranja poverljivosti insajderske informacije;

(4) 3. koji se postupci mogu smatrati manipulacijama na tržištu digitalnih tokena, kao i obaveze pružalaca usluga povezanih s digitalnim tokenimau cilju otkrivanja i sprečavanja tih manipulacija.

Član 2 Način objavljivanja insajderskih informacija

(1) Smatra se da je izdavalac obavestio javnost o insajderskoj informaciji koja se na njega neposredno odnosi ako je po nastanku skupa okolnosti ili događaja o tome obavestio javnost na svojoj internet prezentaciji postavljanjem linka ka insajderskim informacijama na početnoj stranici te prezentacije.

(2) Obaveštenja iz stava 1. ovog člana ne moraju biti u formalnom obliku, odnosno ne moraju da budu formalizovana izradom pisanog ili elektronskog dokumenta koji bi bio potpisan od strane odgovornog lica.

Član 3 Činjenice koje treba uzeti u obzir prilikom procene da li se radi o insajderskoj informaciji

(1) Izdavalac će prilikom procene da li se radi o insajderskoj informaciji koja se odnosi na njega uzeti u obzir činjenice iz stava 2. ovog člana, ali one sami po sebi ne znače da se u konkretnom slučaju radi o takvoj vrsti informacije, niti se podrazumeva suprotno ako neka činjenica ili događaj nije naveden u tom stavu. Prilikom procene izdavalac treba da uzme u obzir specifične okolnosti svakog pojedinačnog slučaja.

(2) Činjenice i događaji koje izdavalac treba da uzme u obzir prilikom procene da li se radi o insajderskoj informaciji su:

(3) 1. promene poslovnih procesa kod izdavaoca u vezi sa njegovom delatnošću;

(4) 2. promene u organizacionoj strukturi izdavaoca;

(5) 3. promena revizora, odnosno bilo koja druga informacija koja se odnosi na reviziju kod izdavaoca (ukoliko postoji);

(6) 4. aktivnosti vezane za kapital izdavaoca ili izdavanje dužničkih hartija od vrednosti ili varanata radi kupovine ili upisa hartija od vrednosti;

(7) 5. aktivnosti vezane za izdavanje digitalnih tokena;

(8) 6. odluke o povećanju ili smanjenju osnovnog kapitala;

(9) 7. spajanja, pripajanja, podele i izdvajanja izdavaoca;

(10) 8. kupovina ili prenos udela ili druge značajnije imovine ili delova preduzeća;

(11) 9. podnošenje predloga za pokretanje stečajnog postupka ili otvaranje stečajnog postupka;

(12) 10. značajni pravni sporovi;

(13) 11. raskid bitnog ugovora ili ukidanje kreditne linije;

(14) 12. značajne promene u vrednosti imovine;

(15) 13. nesolventnost relevantnih dužnika;

(16) 14. upis hipoteke ili registracija zaloge na imovini;

(17) 15. fizičko uništenje neosiguranih dobara;

(18) 16. značajno smanjenje ili povećanje vrednosti finansijskih instrumenata u portfelju;

(19) 17. značajno smanjenje ili povećanje vrednosti digitalnih tokena u portfelju;

(20) 18. smanjenje vrednosti patenata ili prava ili nematerijalne imovine zbog tržišnih inovacija;

(21) 19. primanje ponuda za kupovinu relevantne imovine;

(22) 20. novi proizvodi ili procesi;

(23) 21. slučajevi zagađivanja okoline;

(24) 22. značajne promene u očekivanoj zaradi ili gubicima;

(25) 23. povlačenje iz ili ulaženje u nove glavne poslovne delatnosti;

(26) 24. relevantne promene u investicionoj politici izdavaoca;

(27) 25. druge relevantne informacije koje su od uticaja na donošenje odluke o objavljivanju insajderskih informacija.

Član 4

(1) Obaveza objavljivanja insajderskih informacija postoji i u pogledu objavljivanja posledica određenih činjenica koje se odnose na izdavaoca, uključujući sledeće:

(2) 1. podaci i statistike koje objavljuju javne institucije;

(3) 2. predstojeća objavljivanja izveštaja agencija za procenu poslovne reputacije, preporuka ili sugestija koje se odnose na vrednost digitalnih tokena;

(4) 3. odluke banaka koje se odnose na kamatne stope;

(5) 4. odluke vlade i drugih tela s javnim ovlašćenjima koje se odnose na poreze, regulisanje industrije, i slično;

(6) 5. odluke pružalaca usluga povezanih s digitalnim tokenima koje se odnose na upravljanje platformom za trgovanje digitalnim tokenima;

(7) 6. relevantne odluke državnih, pokrajinskih ili lokalnih organa;

(8) 7. promena u načinu trgovanja digitalnim tokenima.

Član 5 Odlaganje objavljivanja insajderske informacije

(1) Okolnosti koje mogu posebno ukazivati na postojanje opravdanog interesa izdavaoca da na svoju odgovornost odloži javno objavljivanje insajderskih informacija su:

(2) 1. pregovori u toku, kad bi javno objavljivanje moglo uticati na ishod ili redovan tok tih pregovora;

(3) 2. odluke koje je doneo organ upravljanja izdavaoca ili ugovori koje je zaključio, a za koje je neophodno odobrenje nekog drugog organa izdavaoca kako bi stupili na snagu, pod uslovom da bi javno objavljivanje tih informacija pre tog odobrenja zajedno sa istovremenom objavom da se na odobrenje još uvek čega ugrozilo tačnu procenu informacija od strane javnosti;

(4) 3. planirano listiranje na platformi za trgovanje digitalnim tokenima.

Član 6 Mere koje se sprovode u svrhu obezbeđivanja poverljivosti insajderske informacije

(1) Izdavalac je u obavezi, radi osiguranja poverljivosti insajderske informacije, da kontroliše pristup toj informaciji, a posebno da:

(2) 1. preduzme efikasne mere kako bi sprečio pristup tim informacijama licima kojima te informacije ne trebaju za obavljanje svojih funkcija u okviru izdavaoca;

(3) 2. uvede potrebne mere kako bi osigurao da svako lice koje ima pristup toj informaciji ispunjava sve propisane obaveze i da bude svesno sankcija predviđenih u slučaju zloupotrebe ili nedopuštenog širenja te informacije;

(4) 3. uvede mere koje omogućavaju javno objavljivanje bez odlaganja u slučaju da izdavalac nije bio u mogućnosti da osigura poverljivost relevantne insajderske informacije.

(5) Izdavalac je u obavezi da utvrdi procedure i mere radi ispunjavanja obaveza iz ovog člana.

Član 7 Lažni ili obmanjujući signali i formiranje cena

(1) Okolnosti koje utiču na procenu da li je došlo do zloupotreba na tržištu digitalnih tokena iz člana 49. stav. 1. tačka 1) podtačka (1) mogu biti sledeće:

(2) 1. da li i u kojoj meri dati nalozi za trgovanje ili izvršene transakcije predstavljaju značajan deo dnevnog obima transakcija relevantnim digitalnim tokenima, posebno kada te aktivnosti vode do značajne promene cene digitalnih tokena;

(3) 2. u kojoj meri nalozi za trgovanje koje su izdala lica sa značajnom kupovnom ili prodajnom pozicijom u digitalnim tokenima, ili transakcije koje su ta lica izvršila, dovode do značajnih promena cene digitalnih tokena;

(4) 3. da li se izvršene transakcije s digitalnim tokenima zaključuju između lica koja imaju istog stvarnog vlasnika ili lica koja kontroliše isto lice ili su deo iste grupe društava ili na drugi način povezana imovinskim, upravljačkim i drugim sličnim vezama;

(5) 4. u kojoj meri dati nalozi za trgovanje ili izvršene transakcije obuhvataju izmenu pozicija u kratkom periodu i predstavljaju značajan deo dnevnog obima trgovanja relevantnim digitalnim tokenima, te da li bi mogli biti povezani sa značajnim promenama cene digitalnih tokena;

(6) 5. u kojoj su meri dati nalozi ili izvršene transakcije, koncentrisani u okviru kratkog vremenskog razdoblja tokom dnevnog trgovanja, doveli do promene cene koja je usled toga promenila smer kretanja;

(7) 6. u kojoj meri dati nalozi menjaju prikaz najboljih cena ponude ili potražnje digitalnih tokena, ili prikaz dubine tržišta koja je vidljiva učesnicima na tržištu, a uklonjeni su pre nego što su izvršeni;

(8) 7. u kojoj meri nalozi dati ili transakcije izvršene u specifično vreme ili oko specifičnog vremena u kojem se izračunavaju referentne cene i rade druga izračunavanja, a iste vode do promene cena koje imaju uticaj na referentne cene i izračunavanja.

(9) Okolnosti iz stava 1. ovog člana same po sebi ne znače da se u konkretnom slučaju radi o manipulaciji na tržištu, niti se podrazumeva suprotno ako neka činjenica ili događaj nije naveden u ovom članu, već se prilikom ocene postojanja manipulacija na tržištu procenjuju specifične okolnosti svakog pojedinačnog slučaja.

(10) Komisija može propisati listu pokazatelja koji mogu ukazivati na manipulativno ponašanje i istu objaviti na svojoj internet stranici.

Član 8 Fiktivni postupci ili drugi oblici obmane i prevare

(1) Okolnosti koje utiču na procenu da li je došlo do zloupotreba na tržištu digitalnih tokena iz člana 49. stav. 1. tačka 1) podtačka (2) mogu biti sledeće:

(2) 1. da li datim nalozima ili izvršenim transakcijama prethodi ili sledi nakon njih, širenje neistinitih, lažnih ili obmanjujućih informacija od strane lica koja su naloge dala ili transakcije izvršila, ili lica koja su s njima povezana;

(3) 2. da li naloge daju ili transakcije izvršavaju lica koja, pre ili nakon što daju nalog ili izvrše transakciju, distribuiraju, neposredno ili posredstvom lica koja su sa njima povezana, istraživanja tržišta ili preporuke za ulaganje koje su netačne, pristrasne ili očigledno pod uticajem materijalnih interesa.

(4) Okolnosti iz stava 1. ovog člana same po sebi ne znače da se u konkretnom slučaju radi o zloupotrebi na tržištu, niti se podrazumeva suprotno ako neka činjenica ili događaj nije naveden u ovom članu, već se prilikom ocene postojanja manipulacija na tržištu procenjuju specifične okolnosti svakog pojedinačnog slučaja.

Član 9 Mere i postupci za otkrivanje i sprečavanje zloupotreba na tržištu

(1) Pružaoci usluga povezanih s digitalnim tokenima dužni su da:

(2) 1. uspostave i održavaju mere, sisteme i postupke kojima se obezbeđuje efikasno praćenje primljenih naloga i transakcija, u cilju otkrivanja i sprečavanja zloupotreba na tržištu digitalnih tokena;

(3) 2. dostavljaju bez odlaganja Komisiji obaveštenja o sumnjivim nalozima ili transakcijama.

Član 10

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 29. juna 2021. godine.

(2) Broj 7/3-105-766/27-19

(3) U Beogradu, 25. juna 2021. godine

(4) Predsednik Komisije,

(5) Marko Janković, s.r.