Pravilnik · Kvalitet predmeta opšte upotrebe i životnih namirnica

Pravilnik o uslovima koje mora da ispunjava ovlašćena laboratorija za ispitivanje genetički modifikovanih organizama i proizvoda od genetički modifikovanih organizama, kao i o načinu i rokovima za dostavljanje izveštaja o ispitivanju

5 članova. Prečišćen tekst, objavljen u: 118/2025.

Donet na osnovu: Zakon o genetički modifikovanim organizmima.

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se uslovi koje mora da ispunjava ovlašćena laboratorija u pogledu objekata, tehničke opremljenosti i kadrovske osposobljenosti, metode koje se koriste za ispitivanje genetički modifikovanih organizama (u daljem tekstu: GMO) i proizvoda od GMO, kao i način i rokovi dostavljanja izveštaja po izvršenom ispitivanju GMO i proizvoda od GMO.

Član 2

Ispitivanje GMO i proizvoda od GMO vrši laboratorija koja ispunjava sledeće uslove:

1) raspolaže odgovarajućim radnim prostorom sa funkcionalno odvojenim prostorijama u skladu sa dobrom laboratorijskom praksom, tako da je raspored prostorija takav da se kontaminacija ili mešanje uzoraka, odnosno referentnih supstanci svodi na najmanju moguću meru;
2) je akreditovana od strane Akreditacionog tela Srbije u skladu sa zahtevima važećeg standarda SRPS ISO/IEC 17025 za biološka ispitivanja hrane, hrane za životinje i bioloških materijala (kvalitativno i kvantitativno određivanje GMO);
3) je akreditovala analitičke metode za detekciju, identifikaciju i kvantifikaciju pojedinačnih modifikovanih događaja, tzv. „event-specificˮ detekcija, a u skladu sa Listom analitičkih metoda za detekciju, identifikaciju i kvantifikaciju genetičke modifikacije koja je data u Prilogu 1 – Lista analitičkih metoda za detekciju, identifikaciju i kvantifikaciju genetičkih modifikacija, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo;
4) je opremljena u skladu sa analitičkim metodama koje su akreditovane za biološka ispitivanja hrane, hrane za životinje i bioloških materijala (kvalitativno i kvantitativno određivanje GMO), a naročito: uređajem za lančanu reakciju polimerazom u stvarnom vremenu tzv. „Real Time PCRˮ, termomiksom, odnosno termoblokom, centrifugom, spektrofotometrom ili fluorometrom, frižiderom, zamrzivačem (-200C), mlinom, analitičkom digitalnom vagom, tresilicom, automatskom pipetom različitih volumena, kabinetom za rad u sterilnim uslovima, homogenizatorom;
5) da ima izveštaje o uspešno sprovedenim testovima stručne osposobljenosti tzv. „GMO Proficiency testsˮ u poslednje četiri godine do momenta podnošenja zahteva za ovlašćivanje, što obuhvata jedan ciklus obima akreditacije za biološka ispitivanja hrane, hrane za životinje i bioloških materijala (kvalitativno i kvantitativno određivanje GMO), a koji su organizovani od strane međunarodnih akreditovanih organizacija značajnih za oblast biološka ispitivanja hrane, hrane za životinje i bioloških materijala (kvalitativno i kvantitativno određivanje GMO).

Član 3

Ispitivanje GMO i proizvoda od GMO vrši laboratorija koja, pored uslova iz člana 2. ovog pravilnika, ispunjava i uslove u pogledu kadrovske osposobljenosti, i to da ima:

1) rukovodioca laboratorije u radnom odnosu na neodređeno vreme koje je steklo visoko obrazovanje na studijama drugog stepena (master akademske studije, specijalističke akademske studije, master strukovne studije), odnosno osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine u okviru obrazovno-naučnog polja prirodno-matematičkih, tehničko-tehnoloških ili medicinskih nauka, sa najmanje pet godina radnog iskustva u oblasti detekcije, identifikacije i kvantifikacije GMO;
2) najmanje jedno lice koje vrši ispitivanje GMO i proizvoda od GMO u radnom odnosu na neodređeno vreme koje je steklo visoko obrazovanje na studijama drugog stepena (master akademske studije, specijalističke akademske studije, master strukovne studije), odnosno osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine u okviru obrazovno-naučnog polja prirodno-matematičkih, tehničko-tehnoloških ili medicinskih nauka i koje ima potvrdu/sertifikat o završenoj specijalističkoj obuci za biološka ispitivanja hrane, hrane za životinje i bioloških materijala (kvalitativno i kvantitativno određivanje GMO), a koje su organizovane od strane Referentne laboratorije Evropske unije za genetički modifikovanu hranu i hranu za životinje (EURL GMFF), odnosno članice Evropske mreže nacionalnih ovlašćenih laboratorija za detekciju GMO (ENGL).

Član 4

(1) Ovlašćena laboratorija posle izvršenog ispitivanja određene količine materijala radi utvrđivanja prisustva GMO sačinjava izveštaj koji je dat u Prilogu 2 – Izveštaj ovlašćene laboratorije, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(2) Izveštaj iz stava 1. ovog člana ovlašćena laboratorija dostavlja Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede u roku od tri dana od dana završetka sprovedene analize utvrđivanja prisustva GMO.

Član 5

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbijeˮ.

(2) Broj 3612155 2024 14840 007 001 012 001

(3) U Beogradu, 12. novembra 2025. godine

(4) Ministar,

(5) prof. dr Dragan Glamočić, s.r.

(6) Prilog 1.

(7) Lista analitičkih metoda za detekciju, identifikaciju i kvantifikaciju genetičkih modifikacija

(8) Redni broj

(9) Kvalitativne PCR i Rt PCR metode za detekciju GMO

(10) Smernice JRC za referentne metode za analize GMO

(11) 1.

(12) Terminator T-nos

(13) Kvalitativna PCR metoda za detekciju: T-nos (SC/ELE/011)

(14) 2.

(15) Promotor CaMV P-35S

(16) Kvalitativna PCR metoda za detekciju: CaMV P-35S (SC/ELE/004, 005)

(17) 3.

(18) Promotor P-FMV

(19) Kvalitativna PCR metoda za detekciju: FMV 35S promotor (P-FMV) (SC/ELE/015) (SC/ELE/010)

(20) 4.

(21) Fosfinotricin N- acetiltransferaza (bar) gen iz bakterije Streptomyces hygroscopicus

(22) Kvalitativna PCR metoda za detekciju: Fosfinotricin N- acetiltransferaza gen (SC/ELE/-014)

(23) 5.

(24) Fosfinotricin N- acetiltransferaza (pat) gen iz bakterije Streptomyces viridochromogenes

(25) Kvalitativna PCR metoda za detekciju: Fosfinotricin N- acetiltransferaza gen (SC/ELE/002)

(26) 6.

(27) Utvrđivanje prisustva (skrining): CaMV P-35S i P-FMV promotora, T-NOS terminatora i EPSP, PAT, BAR gena (PCR i Rt PCR metoda)

Prilozi

KVALITATIVNO

Detekcija specifičnih genetičkih modifikacija soje: GTS 40-3-2, MON89788, MON87701, MON87705, FG72, DAS-68416-4 (PCR i Rt PCR metoda)

KVALITATIVNO

Detekcija specifičnih genetičkih modifikacija kukuruza: Bt11, DAS-59122-7, T25, MON810, MON88017, DAS-40278-9, NK603 (PCR i Rt PCR metoda)

KVALITATIVNO

Detekcija specifičnih genetičkih modifikacija šećerne repe: H7-1 (PCR i Rt PCR metoda)

KVALITATIVNO

10.

Detekcija specifičnih genetičkih modifikacija pirinča: LLRICE62 (PCR i Rt PCR metoda )

KVALITATIVNO

11.

Detekcija specifičnih genetičkih modifikacija uljane repice: GT73 (PCR i Rt PCR metoda)

KVALITATIVNO

12.

Kvantitativno određivanje CaMV P-35S promotora kod kukuruza i soje (Rt PCR metoda) (0,1–5,0) %

Kvantitativna PCR metoda za detekciju: Virus mozaika karfiola 35S promotor (QT/ZM/001) (QT/ZM/004)

13.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: Bt176 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, Bt 176, Rt PCR (QT/ZM002)

14.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: TC1507 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, TC1507, Rt PCR (QT/ZM010)

15.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: MIR604 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, MIR604, Rt PCR (QT/ZM013)

16.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: GA21 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, GA21, Rt PCR (QT/ZM007) (QT/ZM014)

17.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: NK603 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, NK603, Rt PCR (QT/ZM/008)

18.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: Bt11 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, Bt11, Rt PCR (QT/ZM006) (QT/ZM015)

19.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: MON810 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, MON810, Rt PCR (QT/ZM/020)

20.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: T25 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, T25, Rt PCR (QT/ZM/011) (QT/ZM/005)

21.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: DAS-59122-7 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, 59122, Rt PCR (QT/ZM/012)

22.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: DAS-40278-9 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, DAS-40278-9, Rt PCR (QT/ZM/004)

23.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije kukuruza: MON88017 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: kukuruz, MON88017, Rt PCR (QT/ZM/016)

24.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: GTS 40-3-2 RoundUp Ready (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, 40-3-2, Rt PCR (QT/GM/005)

25.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: MON89788 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, MON89788, Rt PCR (QT/GM/006)

26.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: DAS-44406-6 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, DAS-44406-6, Rt PCR (QT/GM/015)

27.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: A2704-12 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, A2704-12, Rt PCR (QT/GM/004)

28.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: A5547-127 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, A5547-127, Rt PCR (QT/GM/007)

29.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: DP-356043-5 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, DP-356043-5, Rt PCR (QT/GM/009)

30.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: DP-305423-1 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, DP-305423-1, Rt PCR (QT/GM/008)

31.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: MON87701 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, MON87701, Rt PCR (QT/GM/010)

32.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: CV127 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, CV127, Rt PCR (QT/GM/011)

33.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: MON87705 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, MON87705, Rt PCR (QT/GM/003)

34.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: MON87708 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, MON87708, Rt PCR (QT/GM/012)

35.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: MON87769 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, MON87769, Rt PCR (QT/GM/002)

36.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: FG72 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, FG72, Rt PCR (QT/GM/001)

37.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: DAS-68416-4 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, DAS-68416-4, Rt PCR (QT/GM/013)

38.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije soje: DAS-81419-2 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: soja, DAS-81419-2, Rt PCR (QT/GM/014)

39.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije pirinča: LL62 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: pirinač, LL62, Rt PCR (QT/OS/002)

40.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije uljane repice: Rf3 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: uljana repica, Rf3, Rt PCR(QT/BN003)

41.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije uljane repice: GT73 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: uljana repica, GT73, Rt PCR(QT/BN/004)

42.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije uljane repice: T45 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: uljana repica, T45, Rt PCR (QT/BN001)

43.

Kvantitativno određivanje genetičke modifikacije šećerne repe: H7-1 (Rt PCR metoda)

Kvantifikacija pojedinačnog genetički modifikovanog događaja: šećerna repa, H7-1, Rt PCR (QT/BV/001)

Prilog 2.

IZVEŠTAJ OVLAŠĆENE LABORATORIJE

Podnosilac izveštaja:

Broj izveštaja:

Datum i vreme podnošenja izveštaja:

(popunjava podnosilac izveštaja)

I. Izveštaj ovlašćene laboratorije o sprovedenim analizama i rezultatima analiza na prisustvo GMO

Redni br.

Broj zahteva podnosioca zahteva za ispitivanje

Naziv podnosioca zahteva

Datum i mesto (lokacija) uzorkovanja

Država porekla pošiljke

Zemlja izvoznica

Biljna vrsta

Vrsta uzorka

(hrana, hrana za životinje, seme, žitarice, neka druga vrsta biološkog materijala)

Rezultat analize

II. Godišnji izveštaj ovlašćene laboratorije o sprovedenim analizama i rezultatima analiza na prisustvo GMO

Redni br.

Naziv podnosioca zahteva

Država porekla pošiljke

Zemlja izvoznica

Biljna vrsta

Vrsta uzorka

(hrana, hrana za životinje, seme, žitarice

Rezultat** analize

Napomena: * Godišnji izveštaj o sprovedenim analizama i rezultatima analiza na prisustvo GMO ovlašćene laboratorije dostavljaju Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede do 31. januara tekuće godine za prethodnu godinu.

** Samo pozitivni rezultati, odnosno samo ona ispitivanja kod kojih je potvrđeno prisustvo GMO.

Izvor: Pravno-informacioni sistem Republike Srbije, redakcijski prečišćen tekst. Važi samo tekst objavljen u „Službenom glasniku Republike Srbije“.