Pravilnik o uslovima za izdavanje dozvole za merenje kvaliteta vazduha i dozvole za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja

Član 1 Uvodna odredba

Ovim pravilnikom propisuju se bliži uslovi za izdavanje dozvole za merenje kvaliteta vazduha i dozvole za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja, kao i uslovi koje treba da ispunjava pravno lice osnovano od strane nadležnog organa autonomne pokrajine, odnosno nadležnog organa jedinice lokalne samouprave, koje upravlja automatskim monitoringom kvaliteta vazduha, prati rad automatskih stanica, prikuplja i obrađuje podatke dobijene kontrolom kvaliteta vazduha u lokalnoj mreži.

Član 2 Uslovi za izdavanje dozvole za merenje kvaliteta vazduha

Dozvola za merenje kvaliteta vazduha izdaje se ako su ispunjeni uslovi u pogledu registracije za obavljanje navedenih poslova, kadrova, opreme, prostora i stručne i tehničke osposobljenosti prema zahtevima standarda SRPS ISO/IEC 17025, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita vazduha.

Član 3

(1) Za merenje kvaliteta vazduha uslov u pogledu kadrova odnosi se na:

1. 1) tehnički odgovorno lice – lice sa stečenim visokim obrazovanjem na studijama drugog stepena (master akademske studije, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine, iz obrazovno-naučnog polja prirodno-matematičkih nauka (naučna oblast hemijske, fizičko – hemijske, fizičke ili nauke o zaštiti životne sredine) ili iz obrazovno-naučnog polja tehničko-tehnoloških nauka (naučna oblast tehnološkog inženjerstva ili inženjerstva zaštite životne sredine) i najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima merenja kvaliteta vazduha; poznavanje propisa u oblasti zaštite vazduha i to posebno propisa kojim se uređuju uslovi za monitoring i zahtevi kvaliteta vazduha, poznavanje tipa emisija, tehnika merenja, metoda merenja, metodologije uspostavljanja reprezentativnih mernih mesta, poznavanje uticaja meteoroloških uslova na vremensku i prostornu distribuciju zagađujućih materija i atmosferske hemije; lice ne može biti zaposleno u dve ili više laboratorija istovremeno na istom radnom mestu;
2. 2) zamenika tehnički odgovornog lica – uslovi koje ovo lice mora da ispunjava su isti kao za lice iz tačke 1) ovog člana;
3. 3) tehničko osoblje – najmanje dva lica sa stečenim srednjim obrazovanjem ili visokim obrazovanjem na studijama prvog stepena (osnovne akademske studije, osnovne strukovne studije), odnosno na studijama u trajanju do tri godine, ili visokim obrazovanjem na studijama drugog stepena (master akademske studije, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine, iz obrazovno-naučnog polja prirodno-matematičkih nauka (naučna oblast hemijske nauke, fizičko studijski program meteorologija ili naučna oblast nauke o zaštiti životne sredine), ili iz obrazovno-naučnog polja tehničko-tehnoloških nauka (naučna oblast tehnološkog inženjerstva ili inženjerstva zaštite životne sredine) i najmanje dve godine radnog iskustva na poslovima merenja kvaliteta vazduha ili bilo koje druge struke sa najmanje 10 godina radnog iskustva na poslovima merenja kvaliteta vazduha;
4. 4) pomoćne radnike – najmanje dva lica sa stečenim srednjim obrazovanjem (III i IV stepen).

(2) Opšti podaci o pravnom licu koje vrši poslove merenja kvaliteta vazduha, sa objedinjenim podacima o kadru koje popunjava odgovorno lice, odnosno lice koje neposredno vrši poslove merenja kvaliteta vazduha dati su u Prilogu 1 – Opšti podaci o pravnom licu koje vrši poslove merenja kvaliteta vazduha / merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja.

Član 4

(1) Za merenje kvaliteta vazduha potrebna je odgovarajuća oprema za uzimanje uzoraka, merenje i ispitivanje, u skladu sa propisanim standardima.

(2) Odgovarajućom opremom, u smislu ovog pravilnika, smatra se oprema koja obezbeđuje određivanje koncentracije zagađujućih materija na način i u skladu sa propisanim metodama.

(3) Oprema iz stava 1. ovog člana data je u Prilogu 2 – Oprema za merenje kvaliteta vazduha, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(4) U skladu sa zahtevima standarda SRPS ISO/IEC 17025, oprema iz stava 1. ovog člana mora da bude etalonirana i ispitana od strane laboratorije koja je akreditovana za poslove etaloniranja i ispitivanja kod nacionalnog akreditacionog tela.

(5) Podaci o opremi iz stava 1. ovog člana dati su u Prilogu 3 – Podaci o opremi za merenje kvaliteta vazduha, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 5

(1) Prostor za obavljanje poslova merenja kvaliteta vazduha obuhvata:

1. 1) prostor za prijem uzoraka;
2. 2) prostor za čuvanje uzoraka;
3. 3) prostor u kome se vrši priprema uzoraka za neposredno merenje;
4. 4) prostoriju u okviru koje se vrši laboratorijsko merenje (analiza uzoraka);
5. 5) prostor za obradu, proveru validnosti i analizu rezultata dobijenih merenjem i/ili uzimanjem uzoraka i njihovom analizom i za proveru kvaliteta mernih postupaka;
6. 6) pomoćne prostorije (za vagu);
7. 7) prostor za pranje laboratorijskog posuđa sa digestorom i ventilacijom;
8. 8) prostor za čuvanje potrošnog materijala sa posebnim ormanom za čuvanje zapaljivih materija;
9. 9) prostor za čuvanje i održavanje opreme;
10. 10) prostoriju za merenje sa kontrolisanim uslovima temperature i vlažnosti, u slučaju kada je to propisano standardnom metodom.

(2) Prostorija iz stava 1. tačka 4) ovog člana mora da bude odvojena od ostalog prostora i njeno uređenje mora da odgovara potrebama analize.

(3) Zidovi i podovi radnog prostora moraju da budu od odgovarajućeg materijala i pogodni za održavanje.

(4) Zahtevi u pogledu prostora ne primenjuju se u slučaju kada se merenje vrši automatskim mernim uređajima.

(5) Podaci o prostoru dati su u Prilogu 4 – Podaci o prostoru za obavljanje poslova merenja kvaliteta vazduha / merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 6

Odredbe čl. 2–5. ovog pravilnika odnose se i na pravno lice osnovano od strane nadležnog organa autonomne pokrajine, odnosno nadležnog organa jedinice lokalne samouprave, koje upravlja automatskim monitoringom kvaliteta vazduha, prati rad automatskih stanica, prikuplja i obrađuje podatke dobijene kontrolom kvaliteta vazduha u lokalnoj mreži.

Član 7 Uslovi za izdavanje dozvole za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja

Dozvola za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja izdaje se ako su ispunjeni uslovi u pogledu registracije za obavljanje navedenih poslova, kadra, opreme, prostora i stručne i tehničke osposobljenosti prema zahtevima standarda SRPS ISO/IEC 17025, odnosno standarda SRPS CEN/TS 15675 koji predstavlja tehničku specifikaciju standarda SRPS ISO/IEC 17025 za oblast periodičnih merenja emisije iz stacionarnih izvora.

Član 8

(1) Za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja uslov u pogledu kadrova odnosi se na:

1. 1) tehnički odgovorno lice – lice sa stečenim visokim obrazovanjem na studijama drugog stepena (master akademske studije, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine, iz obrazovno-naučnog polja prirodno-matematičkih nauka (naučna oblast hemijskih, fizičko-hemijskih nauka ili nauke o zaštiti životne sredine) ili iz obrazovno-naučnog polja tehničko-tehnoloških nauka (naučna oblast tehnološkog, mašinskog ili inženjerstva zaštite životne sredine) i najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima merenja emisije; poznavanje propisa u oblasti zaštite vazduha i to posebno propisa kojim se uređuju granične vrednosti emisija zagađujućih materija u vazduh, poznavanje planiranja merenja, metodologije uspostavljanja reprezentativnih mernih mesta, tehnika merenja, metoda merenja i graničnih uslova merenja, poznavanje raznih tehnologija uključujući proizvodne procese koji uzrokuju emisije, kao i tehnika prečišćavanja otpadnih gasova; lice ne može biti zaposleno u dve ili više laboratorija istovremeno na istom radnom mestu;
2. 2) zamenika tehnički odgovornog lica – uslovi koje ovo lice mora da ispunjava su isti kao za lice iz tačke 1) ovog člana;
3. 3) tehničko osoblje – najmanje dva lica sa stečenim srednjim obrazovanjem ili visokim obrazovanjem na studijama prvog stepena (osnovne akademske studije, osnovne strukovne studije), odnosno na studijama u trajanju do tri godine, ili visokim obrazovanjem na studijama drugog stepena (diplomske studije – master, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine, iz obrazovno-naučnog polja prirodno-matematičkih nauka (naučna oblast hemijskih nauka ili nauke o zaštiti životne sredine), ili iz obrazovno-naučnog polja tehničko-tehnoloških nauka (naučna oblast tehnološkog inženjerstva, mašinskog inženjerstva, elektrotehničkog inženjerstva ili inženjerstva zaštite životne sredine) i najmanje dve godine radnog iskustva na poslovima merenja emisije ili bilo koje druge struke sa najmanje 10 godina radnog iskustva na poslovima merenja emisije;
4. 4) pomoćne radnike – najmanje dva lica sa stečenim srednjim obrazovanjem (III i IV stepen).

(2) Opšti podaci o pravnom licu koje vrši poslove merenja emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja, sa objedinjenim podacima o kadru koje popunjava odgovorno lice, odnosno lice koje neposredno vrši poslove merenja emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja dati su u Prilogu 1. ovog pravilnika.

Član 9

(1) Za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja potrebna je odgovarajuća oprema za uzimanje uzoraka i merenje emisije, u skladu sa propisanim standardima.

(2) Odgovarajućom opremom, u smislu ovog pravilnika, smatra se oprema koja obezbeđuje određivanje koncentracije zagađujućih materija na način i u skladu sa propisanim metodama.

(3) Oprema iz stava 1. ovog člana data je u Prilogu 5 – Oprema za merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(4) U skladu sa zahtevima standarda SRPS ISO/IEC 17025, oprema iz stava 1. ovog člana mora da bude etalonirana i ispitana u odnosu na polusatnu srednju vrednost najmanje jednom godišnje, a njeno etaloniranje i ispitivanje vrši laboratorija akreditovana za poslove etaloniranja i ispitivanja kod nacionalnog akreditacionog tela.

(5) Oprema za uzimanje uzoraka i merenje emisije zagađujućih materija i potrošni materijali moraju da se zaštite od oštećenja kako tokom čuvanja u radnom prostoru, tako i tokom transporta do stacionarnog izvora zagađivanja na kome će se vršiti uzimanje uzoraka ili merenje emisije.

(6) Podaci o opremi iz stava 1. ovog člana dati su u Prilogu 6 – Podaci o opremi za uzimanje uzoraka i merenje emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 10

(1) Prostor za obavljanje poslova merenja emisije iz stacionarnih izvora zagađivanja obuhvata:

1. 1) prostor za prijem uzoraka;
2. 2) prostor za čuvanje uzoraka;
3. 3) prostor u kome se vrši priprema uzoraka za neposredno merenje;
4. 4) prostoriju u okviru koje se vrši laboratorijsko merenje (analiza uzoraka);
5. 5) prostor za obradu, proveru validnosti i analizu rezultata dobijenih merenjem i/ili uzimanjem uzoraka i njihovom analizom i za proveru kvaliteta mernih postupaka;
6. 6) pomoćne prostorije (za vagu);
7. 7) prostor za pranje laboratorijskog posuđa sa digestorom i ventilacijom;
8. 8) prostor za čuvanje potrošnog materijala sa posebnim ormanom za čuvanje zapaljivih materija;
9. 9) prostor za čuvanje i održavanje opreme;
10. 10) prostoriju za merenje sa kontrolisanim uslovima temperature i vlažnosti, u slučaju kada je to propisano standardnom metodom.

(2) Prostorija iz stava 1. tačka 4) ovog člana mora da bude odvojena od ostalog prostora i njeno uređenje mora da odgovara potrebama analize.

(3) Zidovi i podovi prostora moraju da budu od odgovarajućeg materijala i pogodni za održavanje.

(4) Zahtevi u pogledu prostora iz ovog člana ne primenjuju se u slučaju kada se merenje vrši uređajima za automatsko merenje.

(5) Podaci o prostoru dati su u Prilogu 4. ovog pravilnika.

Član 11 Završne odredbe

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o bližim uslovima koje moraju da ispunjavaju stručne organizacije koje vrše merenja emisije i imisije („Službeni glasnik RS”, broj 5/02).

Član 12

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) Broj 110-00-160/2011-05

(3) U Beogradu, 22. decembra 2011. godine

(4) Ministar,

(5) dr Oliver Dulić, s.r.