(1) Ovim pravilnikom propisuju se zahtevi eko-dizajna za stavljanje na tržište ili puštanje u rad/stavljanje u upotrebu grejača vode i rezervoara tople vode, način ocenjivanja usaglašenosti, kao i postupak provere usaglašenosti proizvoda sa zahtevima eko-dizajna u svrhu tržišnog nadzora.
(2) Zahtevi iz stava 1. ovog člana odnose se na grejače vode nominalne toplotne snage do 400 kW i rezervoare tople vode korisne zapremine do 2000 litara, uključujući grejače vode koji su sastavni deo kompleta grejača vode i solarnog uređaja u skladu sa propisom kojim se uređuje označavanje energetske efikasnosti grejača vode, rezervoara tople vode i kompleta grejača vode i solarnog uređaja.
1) grejače vode koji su specijalno konstruisani da koriste gasovita ili tečna goriva pretežno proizvedena iz biomase;
2) grejače vode na čvrsta goriva;
3) grejače vode u okviru područja primene zakona kojim se uređuju integrisano sprečavanje i kontrola zagađivanja životne sredine;
4) kombinovane grejače u skladu sa propisom kojim se uređuje označavanje energetske efikasnosti grejača prostora, kombinovanih grejača, kompleta grejača prostora, opreme za regulaciju temperature i solarnog uređaja i kompleta kombinovanog grejača, opreme za regulaciju temperature i solarnog uređaja;
5) grejače vode koji ne zadovoljavaju najniži referentni profil energetskog opterećenja iz Priloga 2 – Merenja, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (u daljem tekstu: Prilog 2.), Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
6) grejače vode konstruisane isključivo za pripremanje toplih napitaka i/ili hrane.
(1) Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom pravilniku imaju sledeće značenje:
1) grejač vode je uređaj koji:
(1) je priključen na spoljašnji sistem snabdevanja vodom za piće ili sanitarnom vodom;
(2) proizvodi i prenosi toplotu radi isporuke vode za piće ili sanitarne tople vode određene temperature, u određenim količinama i pri određenom masenom protoku u zadatim intervalima;
(3) je opremljen najmanje jednim generatorom toplote;
2) generator toplote je deo grejača vode koji proizvodi toplotu na najmanje jedan od sledećih načina:
(1) sagorevanjem fosilnih goriva i/ili goriva iz biomase;
(2) po principu Džulovog efekta u elektro-otpornim grejačima;
(3) akumulacijom toplote iz okoline, iz vazduha, vode, tla, i/ili otpadne toplote, pri čemu se generator toplote koji je projektovan za grejač vode ili za ugradnju u kućište grejača vode, takođe smatra grejačem vode;
3) kućište grejača vode je deo grejača vode namenjen za ugradnju generatora toplote;
4) nominalna toplotna snaga [kW] je deklarisana toplotna snaga grejača vode koji obavlja funkciju zagrevanja vode u standardnim nominalnim uslovima;
6) standardni nominalni uslovi su radni uslovi grejača vode za utvrđivanje nominalne toplotne snage, energetske efikasnosti zagrevanja vode, nivoa zvučne snage, emisija azotnih oksida i radni uslovi rezervoara tople vode za utvrđivanje gubitka usled stajanja;
7) biomasa je biorazgradivi deo proizvoda, otpada i ostataka biološkog porekla iz poljoprivrede (uključujući biljne i životinjske materije), šumarstva i povezanih industrija, kao i biorazgradivi deo industrijskog i komunalnog otpada u skladu sa propisima kojima se uređuje upravljanje otpadom;
8) gorivo iz biomase je gasovito ili tečno gorivo proizvedeno iz biomase;
9) fosilno gorivo je gasovito ili tečno gorivo fosilnog porekla;
10) konvencionalni grejač vode je grejač vode koji proizvodi toplotu sagorevanjem fosilnih goriva i/ili goriva iz biomase i/ili po principu Džulovog efekta u elektro-otpornim grejačima;
11) grejač vode sa toplotnom pumpom je grejač vode koji za proizvodnju toplote koristi toplotu iz okoline, iz vazduha, vode, tla, i/ili otpadnu toplotu;
12) solarni grejač vode je grejač vode koji je opremljen jednim ili sa više solarnih kolektora, solarnih rezervoara tople vode, generatora toplote i eventualno pumpi u kolektorskoj petlji i drugim delovima; stavlja se na tržište kao jedna celina;
13) rezervoar tople vode je rezervoar za skladištenje tople vode za potrebe grejanja vode i/ili prostora, uključujući aditive, koji nije opremljen generatorom toplote osim eventualno sa jednim ili više rezervnih uranjajućih grejača;
14) rezervni uranjajući grejač je elektro-otporni grejač u kome se toplota stvara po principu Džulovog efekta i koji je deo rezervoara tople vode a toplotu proizvodi samo ako je spoljašnji izvor toplote isključen (uključujući i period održavanja) ili neispravan, ili grejač koji je deo solarnog rezervoara tople vode i proizvodi toplotu kada solarni izvor toplote nije dovoljan za ostvarivanje zadate vrednosti temperature vode;
15) energetska efikasnost zagrevanja vode (ηwh) [%] je odnos korisne energije koju proizvodi grejač vode ili komplet grejača vode i solarnog uređaja i energije potrebne za njenu proizvodnju;
16) nivo zvučne snage (LWA) [dB] je A – ponderisan nivo zvučne snage u zatvorenom i/ili na otvorenom prostoru;
17) stalni gubitak (S) [W] je toplota koja se u jedinici vremena gubi iz rezervoara tople vode pri određenoj temperaturi vode i okolnog vazduha;
18) koeficijent konverzije (CC) je koeficijent koji odražava procenjenih 40% prosečne efikasnosti proizvodnje električne energije u Evropskoj uniji; vrednost koeficijenta konverzije je: CC = 2,5;
19) grejač vode sa rezervoarom je grejač vode koji je opremljen jednim ili sa više rezervoara tople vode, jednim ili sa više generatora toplote i mogućim drugim delovima, koji su svi smešteni u jednom kućištu;
20) profil opterećenja je određen redosled količina potrošne tople vode, kako je navedeno u Prilogu 2, Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode; svakom grejaču vode odgovara najmanje jedan profil opterećenja;
21) ispust vode je određena kombinacija korisnog protoka vode, korisne temperature vode, korisne energetske vrednosti i vršne temperature, kako je navedeno u Prilogu 2. Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
22) korisni protok vode (f) [l/min] je najniži protok vode, pri kome topla voda doprinosi referentnoj energiji, kako je navedeno u Prilogu 2. Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
23) korisna temperatura vode (Tm) [°C] je temperatura vode pri kojoj topla voda počinje da doprinosi referentnoj energiji, kako je navedeno u Prilogu 2. Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
24) korisna energetska vrednost (Qtar) [kWh] je energetska vrednost tople vode koja se postiže na temperaturi jednakoj ili višoj od korisne temperature vode i pri protoku vode jednakom ili većem od korisnog protoka vode, kako je navedeno u Prilogu 2. Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
25) energetska vrednost tople vode je proizvod specifičnog toplotnog kapaciteta vode, prosečne razlike temperatura izlazne tople vode i ulazne hladne vode i ukupne mase isporučene tople vode;
26) vršna temperatura (Tp) [°C] je najniža temperature vode koja se postiže tokom ispuštanja potrošne tople vode, kako je navedeno u Prilogu 2. Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
27) referentna energija (Qref) [kWh] je zbir korisne energetske vrednosti ispuštene potrošne tople vode pri određenom profilu opterećenja iz Priloga 2. Tabela 1 – Profili opterećenja grejača vode;
28) najviši profil opterećenja je profil opterećenja s najvećom referentnom energijom koju grejač vode može da obezbedi pri temperaturi i protoku tog profila opterećenja;
29) deklarisani profil opterećenja je profil opterećenja koji se primenjuje prilikom ocenjivanja usaglašenosti;
30) dnevna potrošnja električne energije (Qeles), izražena u kWh finalne električne energije, jeste potrošnja električne energije za grejanje vode tokom 24 uzastopna sata pri deklarisanom profilu opterećenja;
31) dnevna potrošnja goriva (Qfuel) je potrošnja goriva za grejanje vode tokom 24 uzastopna sata pri deklarisanom profilu opterećenja, izražena u kWh na osnovu gornje toplotne moći (GCV);
32) gornja toplotna moć (GCV) je količina toplote koja se oslobađa potpunim sagorevanjem jedinične količine goriva u prisustvu kiseonika, pri čemu se produkti sagorevanja dovode na temperaturu okoline; obuhvata toplotu kondenzacije vodene pare sadržane u gorivu i vodene pare nastale sagorevanjem vodonika iz goriva;
33) uređaj za pametno upravljanje je uređaj koji automatski prilagođava proces grejanja vode individualnim uslovima korišćenja sa ciljem smanjenja potrošnje energije;
34) usklađenost sa uređajem za pametno upravljanje (smart) je merilo da li grejač vode koji je opremljen uređajem za pametno upravljanje ispunjava kriterijum iz Priloga 3 – Proračuni, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (u daljem tekstu: Prilog 3.), odeljak IV – Određivanje faktora pametnog upravljanja i usklađenosti sa uređajem za pametno upravljanje;
35) faktor pametnog upravljanja (SCF) je poboljšanje energetske efikasnosti zagrevanja vode zahvaljujući pametnom upravljanju pod uslovima navedenim u Prilogu 2. odeljak III – Uslovi za ispitivanje usklađenosti sa uređajem za pametno upravljanje (smart) kod grejača vode;
36) nedeljna potrošnja električne energije sa pametnim upravljanjem (Qeles,week,smart) je nedeljna potrošnja električne energije grejača vode sa uključenom funkcijom pametnog upravljanja, izražena u kWh finalne električne energije i izmerena u uslovima navedenim u Prilogu 2, odeljak III – Uslovi za ispitivanje usklađenosti sa uređajem za pametno upravljanje (smart) kod grejača vode;
37) nedeljna potrošnja goriva sa pametnim upravljanjem (Qfuel,week,smart) je nedeljna potrošnja goriva grejača vode sa uključenom funkcijom pametnog upravljanja, izražena u kWh, određena na osnovu gornje toplotne moći (GCV) i izmerena u uslovima navedenim u Prilogu 2, odeljak III – Uslovi za ispitivanje usklađenosti sa uređajem za pametno upravljanje (smart) kod grejača vode;
38) nedeljna potrošnja električne energije bez pametnog upravljanja (Qeles,week) je nedeljna potrošnja električne energije grejača vode sa isključenom funkcijom pametnog upravljanja, izražena u kWh finalne električne energije i izmerena u uslovima navedenim u Prilogu 2, odeljak III – Uslovi za ispitivanje usklađenosti sa uređajem za pametno upravljanje (smart) kod grejača vode;
39) nedeljna potrošnja goriva bez pametnog upravljanja (Qfuel,week) je nedeljna potrošnja goriva grejača vode sa isključenom funkcijom pametnog upravljanja, izražena u kWh, određena na osnovu gornje toplotne moći (GCV) i izmerena u uslovima navedenim u Prilogu 2. odeljak III – Uslovi za ispitivanje usklađenosti sa uređajem za pametno upravljanje (smart) kod grejača vode;
40) korekcioni faktor uticaja okoline (Qsor) [kWh] je faktor kojim se uzima u obzir činjenica da mesto na kome je grejač vode ugrađen nije izotermno;
41) gubitak toplote u stanju mirovanja (Pstby) [kW] je gubitak toplote grejača vode sa toplotnom pumpom u načinima rada u kojima nema potražnje toplote;
42) mešana voda na 40°C (V40) je količina vode u litrima na 40 °C, koja sadrži istu količinu toplote (entalpiju) kao topla voda na temperaturi od preko 40 °C koja se ispušta na izlazu grejača vode, izražena u litrima;
43) prosečni klimatski uslovi su uslovi koji odgovaraju temperaturi i globalnom sunčevom zračenju karakterističnim za Republiku Srbiju;
44) godišnja potrošnja energije (Qtota) je godišnja potrošnja energije solarnog grejača vode koja je izražena u kWh primarne energije, i/ili kWh na osnovu gornje toplotne moći (GCV);
45) godišnji toplotni doprinos koji nije ostvaren iz solarnih izvora (Qnonsol) je godišnji doprinos električne energije (izražen u kWh primarne energije) i/ili goriva (izražen u kWh na osnovu gornje toplote moći – GCV) korisnoj toplotnoj snazi solarnog grejača vode, uzimajući u obzir godišnju količinu toplote koju akumulira solarni kolektor i gubitke toplote solarnog rezervoara tople vode;
46) solarni kolektor je uređaj namenjen za apsorpciju globalnog sunčevog zračenja i prenos tako proizvedene toplote na fluid koji struji kroz kolektor; njegove karakteristike su svetla površina kolektora, efikasnost bez gubitaka, koeficijent prvog reda, koeficijent drugog reda i korekcija upadnog ugla;
47) globalno sunčevo zračenje [W/m2] je odnos ukupne upadne solarne energije, direktne i raspršene, na kolektorsku ploču postavljenu pod nagibom od 45 stepeni u odnosu na površinu Zemlje i orijentisanu prema jugu;
48) svetla površina kolektora (Asol) [m2] je najveća projektovana površina kroz koju nekoncentrisani sunčevi zraci prodiru u kolektor;
49) stepen korisnosti bez gubitaka (η0) je stepen korisnosti solarnog kolektora kad je srednja temperatura tečnosti solarnog kolektora jednaka temperaturi okoline;
50) koeficijent prvog reda (a1) [W/(m2K)] je koeficijent gubitka toplote solarnog kolektora;
51) koeficijent drugog reda (a2) [W/(m2K2)] je koeficijent kojim se meri temperaturna zavisnost koeficijenta prvog reda;
52) faktor upadnog ugla (IAM) je odnos korisne toplotne snage solarnog kolektora pod određenim upadnim uglom i njegove korisne toplotne snage pod upadnim uglom od 0 stepeni;
53) upadni ugao je ugao između pravca prema Suncu i pravca normalnog na svetlu površinu solarnog kolektora;
54) solarni rezervoar tople vode je rezervoar tople vode koji skladišti toplotu koju proizvede najmanje jedan solarni kolektor;
55) energetska efikasnost zagrevanja vode generatora toplote (ηwh,nonsol) [%] je energetska efikasnost zagrevanja vode generatora toplote koji je sastavni deo solarnog grejača vode pri prosečnim klimatskim uslovima i bez korišćenja ulazne solarne toplote;
56) dodatna potrošnja električne energije (Qauh), izražena u kWh finalne električne energije, jeste godišnja potrošnja električne energije sistema koji koristi isključivo solarnu energiju, uzrokovana potrošnjom energije pumpe i potrošnjom energije u stanju mirovanja;
57) električna snaga pumpe (solrumr), izražena u W, jeste nominalna električna snaga pumpe za pogon radnog fluida unutar cirkulacionog kruga solarnog kolektora;
58) električna snaga u stanju mirovanja (solstandbu) [W] je nominalna električna snaga solarnog grejača vode koji koristi isključivo solarnu energiju kada pumpa i generator toplote nisu aktivirani;
59) ekvivalentni model je model sa istim tehničkim karakteristikama relevantnim za tehničke informacije koje je potrebno pružiti, koji je isti isporučilac stavio na tržište ili pustio u upotrebu kao i drugi model sa drukčijom identifikacionom oznakom modela;
(8) Drugi izrazi upotrebljeni u ovom pravilniku, koji nisu definisani u stavu 1. ovog člana, imaju značenje u skladu sa propisom kojim se uređuje eko-dizajn proizvoda koji utiču na potrošnju energije.
Zahtevi eko-dizajna za grejače vode i rezervoare tople vode dati su u Prilogu 1 – Zahtevi eko-dizajna, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (u daljem tekstu: Prilog 1.).
(1) Ocenjivanje usaglašenosti grejača vode i rezervoara tople vode sa zahtevima eko-dizajna koji su propisani ovim pravilnikom vrši se u postupku interne kontrole projektovanja ili u postupku sistema menadžmenta za ocenjivanje usaglašenosti, u skladu sa propisom kojim se uređuje eko-dizajn proizvoda koji utiču na potrošnju energije.
(2) Za potrebe ocenjivanja usaglašenosti grejača vode sa zahtevima ovog pravilnika, tehnička dokumentacija sadrži informacije o proizvodu iz Priloga 1. odeljak I – Zahtevi eko-dizajna za grejače vode, tačka 6 – Zahtevi u pogledu informacija o proizvodu.
(3) Za potrebe ocenjivanja usaglašenosti rezervoara tople vode sa zahtevima ovog pravilnika, tehnička dokumentacija sadrži informacije o proizvodu iz Priloga 1, odeljak II – Zahtevi eko-dizajna za rezervoare tople vode, tačka 2 – Zahtevi u pogledu informacija o proizvodu.
Za potrebe ocenjivanja usaglašenosti grejača vode i rezervoara tople vode sa zahtevima ovog pravilnika vrše se merenja u skladu sa Prilogom 2. i proračuni u skladu sa Prilogom 3.
Prilikom provere u svrhu tržišnog nadzora usaglašenosti proizvoda sa zahtevima iz Priloga 1, primenjuje se postupak iz Prilog 4 – Postupak provere u svrhu tržišnog nadzora, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.
Ovaj pravilnik je usklađen sa svim načelima i bitnim zahtevima Uredbe Komisije (EU) 814/2013 od 2. avgusta 2013. godine kojom se primenjuje Direktiva Evropskog parlamenta i Saveta 2009/125/EZ u pogledu zahteva eko-dizajna za grejače vode i rezervoare tople vode, kao i Uredbe Komisije (EU) 2016/2282.