Pravilnik · Vodni saobraćaj

Pravilnik o zvanjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe

90 članova. Prečišćen tekst, objavljen u: 2/2026, 76/2026.

Donet na osnovu: Zakon o plovidbi i lukama na unutrašnjim vodama.

I Uvodne odredbe

Član 1 Predmet uređenja

Ovim pravilnikom propisuju se zvanja, uslovi i način sticanja zvanja, odnosno ovlašćenja o osposobljenosti i posebnoj osposobljenosti članova posade brodova unutrašnje plovidbe sa rokovima važenja ovlašćenja, standardi za kompetencije i odgovarajuća zvanja, nivoi odgovornosti članova posade, program i način polaganja ispita za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti, standardi za stručni ispit, postupak izdavanja ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti, način obračunavanja plovidbenog staža, uslove koje moraju da ispune centri za obuku članova posade, instruktori, odnosno procenjivači centra za obuku, kao i ispitivači, program obuke, odnosno nastavnih predmeta/kurseva za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti i posebnoj osposobljenosti, standardi za simulator, način vođenja i obrasci dnevnika o završenoj obuci i stečenoj praksi, obaveze instruktora, odnosno procenjivača kao i obaveze ispitivača i kandidata u okviru praktične obuke, način i uslovi za izbor ispitivača u ispitnu komisiju, obaveze rukovodioca centra za obuku, obrazac uverenja o završenoj obuci, vođenje evidencije centra za obuku o kandidatima za obuku, obaveze članova posade odgovornih za obuku, vođenje evidencije o stručnim ispitima, obrasci uverenja o položenom stručnom ispitu i praktičnom delu stručnog ispita, uslovi i način priznavanja, obnove i zamene ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti, sadržina i obrazac ovlašćenja, kao i obrazac, sadržina, način izdavanja i vođenja registra izdatih ovlašćenja, kao i registar izdatih odobrenja centrima za obuku članova posade.

Član 2 Primena

(1) Ovaj pravilnik primenjuje se na članove posade plovila unutrašnje plovidbe, stručna lica za putničku plovidbu i za utečnjeni prirodni gas (LNG) na sledećim plovilima na unutrašnjim plovnim putevima, i to:

1) plovila dužine 20 m i više;
2) plovila čiji je proizvod dužine, širine i maksimalnog gaza jednak zapremini od najmanje 100 m³;
3) tegljače i potiskivače namenjene za:

(1) tegljenje ili potiskivanje plovila iz tač. 1) i 2) ovog člana,

(2) tegljenje ili potiskivanje tehničkih plovnih objekata,

(3) bočno pomeranje plovila iz tač. 1) i 2) ovog člana ili tehničkih plovnih objekata;

4) putničke brodove;
5) plovila koja prevoze opasne terete u skladu sa Evropskim sporazumom o međunarodnom transportu opasnog tereta na unutrašnjim plovnim putevima (ADN) sa izmenama i dopunama;
6) tehničke plovne objekte.

Član 3 Lica na koja se ne primenjuje pravilnik

(1) Ovaj pravilnik se ne primenjuje na lica koja:

1) upravljaju plovilima namenjenim za sport i rekreaciju;
2) su uključena u upravljanje skelom bez sopstvenog pogona;
3) su uključena u upravljanje plovilima koja koriste oružane snage, organi nadležni za održavanje javnog reda i mira, jedinice civilne zaštite, organi nadležni za vodne puteve, vatrogasne jedinice i druge hitne službe.

(2) Osim plovila iz stava 1. ovog člana, ovaj pravilnik se ne primenjuje na lica koja plove unutrašnjim plovnim putevima koji se nalaze na teritoriji Republike Srbije, a koji nisu povezani sa plovnom mrežom država članica Evropske unije (u daljem tekstu: EU) koja isključivo plove:

1) na kratkim putovanjima od lokalnog značaja, čija udaljenost od mesta polaska nije veća od 10 km, ili
2) tokom sezonske plovidbe.

Član 4 Značenje izraza

Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom pravilniku imaju sledeće značenje:

1) aktivna brodarska knjižica ili aktivni brodski dnevnik su važeća brodarska knjižica ili brodski dnevnik u koji se beleže podaci. Član posade može da ima jednu aktivnu brodarsku knjižicu, a plovilo jedan aktivni brodski dnevnik;
2) baza podataka EU označava bazu podataka koju vodi Evropska komisija radi evidencije i razmene podataka u koju se evidentiraju podaci o ovlašćenjima o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti, brodarskim knjižicama i brodskim dnevnicima u skladu sa propisima EU;
3) brod je brod unutrašnje plovidbe ili pomorski brod;
4) brodarac je lice koje ima brodarsku knjižicu i koje je ukrcano kao član posade broda;
5) brodarska knjižica je lična isprava brodarca u koju se beleže podaci o istoriji rada člana posade, a naročito plovidbeni staž i obavljena putovanja;
6) brodski dnevnik je brodska knjiga u kojoj se vodi službena evidencija putovanja broda i njegove posade;
7) veliki plovni sastav je potiskivani sastav čiji proizvod ukupne dužine i ukupne širine potiskivanog plovila iznosi 7.000 m2 ili više;
8) gaz (T) je vertikalno rastojanje u metrima između najniže tačke brodskog trupa ne uzimajući u obzir kobilicu ili druge nepokretne pričvršćene delove do linije maksimalnog gaza;
9) dužina (L) je maksimalna dužina brodskog trupa u metrima, isključivši kormilo i kosnik;
10) domaći registar je registar izdatih ovlašćenja o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove Republike Srbije koji vodi ministarstvo nadležno za poslove saobraćaja (u daljem tekstu: ministarstvo);
11) zapovednik je član posade broda osposobljen za upravljanje brodom na unutrašnjim plovnim putevima i koji je osposobljen da ima opštu odgovornost na brodu, imeđu ostalog za posadu, putnike i za teret;
12) identifikacioni broj člana posade (CID) označava broj generisan iz baze podataka EU koji identifikuje člana posade registrovanog u toj bazi podataka i koji je jedinstven za svakog nosioca;
13) kompetencija je dokazana sposobnost korišćenja znanja i veština potrebnih u okviru utvrđenih standarda za pravilno izvršenje zadataka potrebnih za upravljanje brodom na unutrašnjim vodnim putevima;
14) ministarstvo je ministarstvo nadležno za poslove saobraćaja;
15) obuka je celina teorijske nastave, praktičnih vežbi, uključujući simulaciju i praktičnu obuku, koja je neophodna da bi se stekao odgovarajući nivo osposobljenosti;
16) obrazovanje je sticanje znanja i veština u skladu sa propisima kojima se uređuje obrazovanje čiji je nastavni program usklađen sa odredbama ovog pravilnika;
17) ovlašćenje o osposobljenosti je isprava koju izdaje nadležna lučka kapetanija u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama, a kojom se potvrđuje da lice ispunjava uslove iz ovog pravilnika;
18) ovlašćenje o posebnoj osposobljenosti zapovednika je isprava koju izdaje nadležna lučka kapetanija u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama, a kojom se potvrđuje da zapovednik ima odobrenje za obavljanje posebnih poslova na brodu u skladu sa ovim pravilnikom;
19) ovlašćenje za radio-operatera je isprava koja se izdaje u skladu sa Pravilnikom o radio komunikacijama priloženim Međunarodnoj konvenciji o telekomunikacijama sa naknadnim izmenama i dopunama („Službeni list FNRJ – Međunarodni ugovori”, broj 6/86) kojim se odobrava upravljanje radio komunikacijskom stanicom na plovilima unutrašnje plovidbe;
20) odobren znači odobren od strane ministarstva u skladu sa odredbama ovog pravilnika;
21) plovidbeni staž je vreme u danima koje su članovi posade proveli na brodu tokom putovanja na plovilu na vodnim putevima, uključujući aktivnosti utovara i istovara koje zahtevaju obavljanje aktivnih plovidbenih aktivnosti, koje je potvrdila nadležna lučka kapetanija;
22) plovilo je brod ili tehnički plovni objekat;
23) poseban rizik je bezbednosni rizik zbog posebnih uslova plovidbe zbog kojih zapovednici moraju da imaju kompetencije veće od očekivanih prema opštim standardima kompetencija za upravljački nivo;
24) putnički brod je brod izgrađen, opremljen i registrovan za prevoz više od 12 putnika;
25) radni nivo je nivo odgovornosti članova posade u zvanju: mornar, vođa palube, krmar ili mašinista, a odnosi se na održavanje kontrole nad izvođenjem svih zadataka unutar određenog područja odgovornosti navedenih članova posade u skladu s odgovarajućim postupcima i pod vođstvom člana posade koji je na upravljačkom nivou;
26) tegljač, odnosno potiskivač je brod izgrađen i registrovan za tegljenje ili potiskivanje drugih plovila;
27) sezonska plovidba je plovidba koja se obavlja manje od šest meseci svake godine;
28) status aktivno ovlašćenje je važeće ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove;
29) status isteklo ovlašćenje je ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove čiji je period važenja istekao ili zato što je to ovlašćenje zamenjeno novim ovlašćenjem zbog promene ličnih podataka njegovog imaoca ili isteka perioda na koje je izdato;
30) status poništeno ovlašćenje je ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove koje je poništeno od strane ministarstva ako se utvrdi da njegov imalac više ne ispunjava uslove za njegovo sticanje propisane ovim pravilnikom;
31) status suspendovano ovlašćenje je ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove koje je od nadležnog organa suspendovano zbog ugrožavanja sigurnosti ili javnog reda;
32) status izgubljeno ovlašćenje je ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove koje je njegov imalac izgubio i prijavio nadležnoj lučkoj kapetaniji da je izgubljeno;
33) status ukradeno ovlašćenje je ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove koje je ukradeno i čiju je krađu njegov imalac prijavio nadležnim organima;
34) status uništeno ovlašćenje je ovlašćenje o osposobljenosti članova posade broda, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove koje je uništeno, a što je njegov imalac prijavio nadležnoj lučkoj kapetaniji;
35) STCW Konvencija je Međunarodna konvencija o standardima za obuku, izdavanje uverenja i vršenju brodske straže pomoraca, usvojena 1978. godine, sa naknadnim izmenama i dopunama („Službeni list SFRJ – Međunarodni ugovori”, broj 3/84 – u daljem tekstu: STCW Konvencija);
36) stručnjak za putničku plovidbu je stručno lice koje radi na plovilu i koje je stručno osposobljeno za preduzimanje mera u vanrednim situacijama na putničkim brodovima;
37) stručnjak za utečnjeni prirodni gas je stručno lice osposobljeno da bude uključeno u postupak snabdevanja broda koji kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas ili da bude zapovednik koji upravlja takvim brodom;
38) tehnički plovni objekat je objekat opremljen mehaničkim uređajem za obavljanje tehničkih radova na unutrašnjim vodama sa sopstvenim pogonskim mašinskim uređajem ili bez njega (ploveća naprava, bager, mehanički pobijač pilona, elevator, dizalica, ploveća kosačica, platforma i slično);
39) uverenje o završenoj obuci je isprava kojom centar za obuku potvrđuje da je navedeni polaznik sa uspehom završio propisanu obuku u propisanom trajanju, u skladu sa odobrenim programom obuke;
40) uverenje o položenom stručnom ispitu je isprava izdata i overena u skladu sa odredbama ovog pravilnika kojom se dokazuje da je brodarac položio stručni ispit i stekao zvanje, odnosno posebnu osposobljenost za vršenje posebnih dužnosti na brodu;
41) upravljački nivo je nivo odgovornosti povezan s funkcijom zapovednika i koji obezbeđuje da drugi članovi posade palube pravilno izvršavaju sve zadatke u upravljanju plovilom;
42) unutrašnji plovni put je plovni put Evrope, osim mora, otvoren za plovidbu plovilima iz člana 2. ovog pravilnika;
43) članovi posade palube su lica uključena u opšte upravljanje brodom koji plovi unutrašnjim vodnim putevima, a koja obavljaju zadatke povezane s plovidbom, kontrolom rada broda, rukovanjem teretom, skladištenjem, prevozom putnika, brodomašinstvom, održavanjem i popravkama, komunikacijom, zdravljem i bezbednošću i zaštitom životne sredine, osim lica koja su isključivo zadužena za upravljanje brodskim mašinama, dizalicama ili električnom i elektronskom opremom;
44) širina (B) je najveća širina brodskog trupa u metrima, izmerena sa spoljne ivice oplate boka (izuzimajući pogonske točkove, odbojnike i slično).

II Zvanja i ovlašćenja o osposobljenosti brodaraca

Član 5 Osnovni zahtevi za kompetencije

Osnovni zahtevi za kompetencije za upravljački i radni nivo, za posebne osposobljenosti zapovednika i za posebne poslove za stručna lica su u skladu sa ES-QIN standardom i dati su u Prilogu 1 – Osnovni zahtevi za kompetencije, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 6 Nivoi odgovornosti

(1) Poslove na brodu članovi posade obavljaju na upravljačkom i radnom nivou odgovornosti.

(2) Upravljački nivo odgovornosti odnosi se na upravljanje brodom od strane brodarca koji ima zvanje zapovednika, kojim se obezbeđuje da se svi poslovi na brodu u okviru tog nivoa odgovornosti propisno izvršavaju.

(3) Radni nivo odgovornosti odnosi se na brodarce koji imaju zvanja krmara, vođe palube, mornara i mašiniste kojim se obezbeđuje da se svi poslovi u okviru tog nivoa odgovornosti izvršavaju prema odgovarajućim postupcima i uputstvima člana posade broda koji je na upravljačkom nivou odgovornosti.

(4) Nivo odgovornosti u vezi sa dužnostima na brodu, navodi se u odgovarajućem ovlašćenju o osposobljenosti, odnosno kombinovanoj brodarskoj knjižici.

(5) Početni nivo osposobljenosti odnosi se na mlađeg mornara i lice koje se obrazuje/obučava radi osposobljavanja za obavljanje poslova na brodu (učenik) kojim se obezbeđuje da se poslovi u okviru te osposobljenosti izvršavaju prema odgovarajućim postupcima i uputstvima člana posade broda koji je na radnom nivou odgovornosti.

Član 7 Zvanja brodaraca

(1) Brodarci stiču zvanja za vršenje poslova na brodu u službi palube za upravljački i radni nivo.

(2) Zvanje brodarca u službi palube za upravljački nivo je zapovednik.

(3) Zvanja brodaraca u službi palube za radni nivo su:

1) krmar;
2) vođa palube;
3) mornar.

(4) Zvanje brodarca u službi mašine za radni nivo je mašinista.

Član 8 Učenici

Lice koje se obrazuje/obučava radi osposobljavanja za posadu na brodu (učenik) može da se ukrcava na brodove unutrašnje plovidbe radi sticanja praktičnog iskustva ako ispunjava sledeće uslove da:

1) ima najmanje 15 godina života;
2) ima potpisan ugovor o osposobljavanju ili drugu ispravu kojom dokazuje da se obrazuje u skladu sa standardima za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine iz Priloga 2 – Standardi za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (u daljem tekstu: Standardi iz Priloga 2 ovog pravilnika).

Član 9 Mlađi mornar

Lice koje se osposobljava za početni nivo osposobljenosti u službi palube mlađi mornar može da se ukrcava na brod unutrašnje plovidbe ako ispunjava uslove da:

1) ima najmanje 16 godina života;
2) ima završenu obuku o postupcima u slučaju opasnosti na plovilu, u skladu sa programom datom u Prilogu 3 – Standardi za obuku u slučaju opasnosti na brodu, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (u daljem tekstu: Standardi iz Priloga 3).

Član 10 Uslovi za prvo ukrcanje na brod

(1) Svako lice, pre prvog ukrcanja radi obavljanja poslova na brodu u bilo kom svojstvu, ukrcava se na brod pod uslovom da poznaje veštinu plivanja i da je završilo obuku o postupcima u slučaju opasnosti na brodu prema posebnom programu o postupcima u slučaju opasnosti na brodu datom u Standardu iz Priloga 3.

(2) Licu koje uspešno savlada program obuke iz stava 1. ovog člana izdaje se uverenje o završenoj obuci na Obrascu 1 – Uverenje o završenoj obuci, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 11 Stručna lica

Posebne poslove na brodu u zavisnosti od vrste i namene broda koji se odnose na putničku plovidbu i za utečnjeni prirodni gas (LNG), mogu da obavljaju i stručna lica, koja ne moraju biti članovi posade broda.

III Uslovi za sticanje zvanja

Član 12 Zvanje zapovednika

(1) Zvanje zapovednika stiče brodarac koji ima:

1) najmanje 18 godina života;
2) ovlašćenje za radio operatera;
3) završenu obuku prema odobrenom programu u trajanju od najmanje tri godine u skladu sa Standardima iz Priloga 2 ovog pravilnika – II. Standardi za kompetencije za upravljački nivo i koji ima najmanje 360 dana plovidbenog staža kao deo odobrenog programa osposobljavanja ili nakon njegovog završetka i položen praktični ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda, ili

(2) – zvanje krmara, koji ima najmanje 180 dana plovidbenog staža u zvanju krmara i položen stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4. ovog pravilnika – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda, ili

(3) – plovidbeni staž od najmanje 540 dana ili plovidbeni staž od najmanje 180 dana na brodu unutrašnje plovidbe ako priloži dokaz o radnom iskustvu od najmanje 500 dana na pomorskom brodu u svojstvu člana posade palube i položen stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda, ili

(4) – najmanje pet godina radnog iskustva pre upisa na odobreni program osposobljavanja ili najmanje 500 dana radnog iskustva na pomorskom brodu kao član posade u službi palube pre upisa na odobreni program osposobljavanja, ili završen bilo koji program stručnog obrazovanja u trajanju od najmanje tri godine pre upisa na odobreni program osposobljavanja, završen odobreni kurs osposobljavanja u trajanju od najmanje jedne godine i šest meseci koji obuhvata standarde kompetencija za upravljački nivo određen Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – II. Standardi za kompetencije za upravljački nivo i plovidbeni staž od najmanje 180 dana kao deo odobrenog programa osposobljavanja ili najmanje 180 dana nakon njegovog završetka i položen stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda.

(5) Brodarac na koga se primenjuje uslov naveden u stavu 1. tačka 3) alineja tri ovog člana, ne treba da ispunjava uslov iz stava 1. tačka 1) ovog člana.

Član 13 Zvanje krmara

(1) Zvanje krmara stiče brodarac koji ima:

1) ovlašćenje za radio operatera;
2) zvanje vođe palube i najmanje 180 dana plovidbenog staža u svojstvu vođe palube, ili

(2) – završenu obuku prema odobrenom programu u trajanju od najmanje tri godine u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo i ima najmanje 360 dana plovidbenog staža kao deo odobrenog programa osposobljavanja pod uslovom da ispunjava uslove iz tačke 1) ovog člana, ili

(3) – najmanje 500 dana plovidbenog staža kao zapovednik na pomorskom brodu, položen stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – IX. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za radni nivo, pod uslovom da ispunjava uslov iz tačke 1) ovog člana, ili

(4) – najmanje 360 dana plovidbenog staža za lica koja imaju završeno srednje stručno obrazovanje u područje rada saobraćaj – obrazovni profil nautički tehničar – rečni smer čiji je nastavni plan i program u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo, koje uključuje stručnu praksu na brodu u trajanju od najmanje 90 dana kao deo odobrenog programa obrazovanja i položen stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za radni nivo u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – IX. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za radni nivo, pod uslovom da ispunjava uslov iz tačke 1) ovog člana.

Član 14 Zvanje vođe palube

Zvanje vođe palube stiče brodarac koji ima zvanje mornara i najmanje 180 dana plovidbenog staža u svojstvu mornara ili završenu obuku prema odobrenom programu u trajanju od najmanje tri godine u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo i ima najmanje 270 dana plovidbenog staža kao deo odobrenog programa osposobljavanja.

Član 15 Zvanje mornara

(1) Zvanje mornara stiče brodarac koji ima:

1) najmanje 17 godina života;
2) završenu obuku prema odobrenom programu u trajanju od najmanje dve godine u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo i da ima najmanje 90 dana plovidbenog staža kao deo odobrenog programa osposobljavanja, ili

(2) – srednje obrazovanje područje rada saobraćaj – obrazovni profil nautički tehničar – rečni smer čiji je nastavni plan i program u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo što uključuje stručnu praksu na brodu u trajanju od najmanje 90 dana kao deo odobrenog programa obrazovanja, ili

(3) – najmanje 18 godina života, plovidbeni staž od najmanje 360 dana ili najmanje 180 dana plovidbenog staža i dokaz o radnom iskustvu od najmanje 250 dana stečenom na pomorskom brodu kao član posade broda u službi palube i položen stručni ispit kojim se proverava da li su ispunjeni Standardi iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo, ili

(4) – najmanje pet godina radnog iskustva pre upisa u odobreni program osposobljavanja ili najmanje 500 dana radnog iskustva na pomorskom brodu kao član posade u službi palube pre upisa na odobreni program osposobljavanja, ili završen bilo koji program stručnog obrazovanja u trajanju od najmanje tri godine pre upisa na odobreni program osposobljavanja, završen odobreni program osposobljavanja u trajanju od devet meseci i koji obuhvata Standarde iz Priloga 2 ovog pravilnika – I. Standardi za kompetencije za radni nivo i plovidbeni staž od najmanje 90 dana kao deo odobrenog programa osposobljavanja.

(5) Brodarac na koga se primenjuje uslov naveden u stavu 1. tačka 2) alineja tri ovog člana, ne treba da ispunjava uslov iz stava 1. tačka 1) ovog člana.

Član 16 Zvanje mašiniste

(1) Zvanje mašiniste stiče brodarac koji ima:

1) najmanje 18 godina života;
2) završeno obrazovanje/obuku prema odobrenom programu u trajanju od najmanje tri godine u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – VIII. Standardi za kompetencije za radni nivo mašiniste i ima najmanje 360 dana plovidbenog staža kao deo odobrenog programa osposobljavanja i položen stručni ispit za zvanje mašiniste u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – VI. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za mašinistu, pod uslovom da ispunjava uslove iz tačke 1) ovog člana, ili

(2) – srednje obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju za područje rada: mašinstvo i obrada metala, obrazovni profil brodomašinski tehničar, koji ima najmanje 360 dana plovidbenog staža na brodu sa sopstvenim pogonom ili tehničkom plovnom objektu sa sopstvenim pogonom i položen stručni ispit za zvanje mašiniste u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – VI. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za mašinistu, ili

(3) – srednje obrazovanje u trogodišnjem trajanju za područje rada: mašinstvo i obrada metala, obrazovni profil brodomehaničar, koji ima 450 dana plovidbenog staža na brodu sa sopstvenim pogonom ili tehničkom plovnom objektu sa sopstvenim pogonom i položen stručni ispit za zvanje mašiniste u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – VI. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za mašinistu.

IV Uslovi za sticanje posebne osposobljenosti zapovednika

Član 17 Posebna osposobljenost

Zapovednik treba da poseduje ovlašćenje o posebnoj osposobljenosti ako:

1) upravlja plovilom uz pomoć radara;
2) upravlja velikim sastavima;
3) upravlja plovilom na sektorima vodnih puteva sa posebnim rizicima;
4) upravlja plovilom na sektorima vodnih puteva koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera;
5) upravlja plovilom koje kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas (LNG).

Član 18 Posebna osposobljenost za upravljanje plovilom uz pomoć radara

Posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom uz pomoć radara stiče zapovednik koji ima:

1) završen odobreni program osposobljavanja u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – IV. Standardi za kompetencije za plovidbu uz pomoć radara;
2) položen praktični ispit za upravljanje plovilom uz pomoć radara u skladu sa Standardom za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – I. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti za plovidbu uz pomoć radara.

Član 19 Posebna osposobljenost za upravljanje velikim sastavima

Posebnu osposobljenost za upravljanje velikim sastavima stiče zapovednik koji je obavljao poslove na brodu na upravljačkom nivou, koji ima plovidbeni staž od najmanje 720 dana, od čega najmanje 540 dana u svojstvu zapovednika i najmanje 180 dana plovidbe vršenjem poslova upravljanja velikim plovnim sastavom.

Član 20 Posebna osposobljenost za upravljanje plovilom na sektorima i delovima sektora vodnih puteva sa posebnim rizicima

(1) Posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom na sektorima i delovima sektora vodnih puteva sa posebnim rizicima u Republici Srbiji stiče zapovednik koji stekne dodatne kompetencije za posebne rizike koji se utvrđuju na osnovu ostvarenih osam putovanja uzvodno i osam putovanja nizvodno u zadnjih deset godina, od kojih najmanje tri putovanja u svakom smeru, u toku zadnjih 36 meseci na tom sektoru sa posebnim rizikom i usmenim ispitom.

(2) Ocenjivanje kompetencije za upravljanje plovilom na sektorima vodnih puteva sa posebnim rizicima koji se nalaze u državi članici EU, može da se vrši i u Republici Srbiji uz saglasnost države članice u kojoj se nalazi sektor vodnih puteva sa posebnim rizicima i pod uslovima koje odredi ta država.

Član 21 Posebna osposobljenost za upravljanje plovilom na vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera

(1) Posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom na vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera stiče zapovednik koji stekne dodatne kompetencije za plovidbu vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera ako je uspešno položio teorijski ispit u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – III. Standardi za kompetencije za plovidbu na unutrašnjim vodnim putevima koji imaju pomorski karakter.

(2) Ocenjivanje kompetencije za upravljanje plovilom na sektorima vodnih puteva koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera koji se nalaze u državi članici EU, može da se vrši i u Republici Srbiji pod uslovom da podnosilac zahteva za sticanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti za upravljanje plovilom na vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera, podnese dokaze da ispunjava uslove iz stava 1. ovog člana.

Član 22 Posebna osposobljenost za upravljanje plovilom koje kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas (LNG)

Zapovednik stiče posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom koje kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas (LNG) pod uslovima iz člana 25. ovog pravilnika.

V Uslovi za sticanje osposobljenosti za posebne poslove za stručna lica

Član 23 Posebni poslovi

(1) Stručno lice može obavljati posebne poslove ako ima ovlašćenje o osposobljenosti za:

1) putničku plovidbu;
2) utečnjeni prirodni gas (LNG).

(2) Ovlašćenja iz stava 1. ovog člana koja poseduju lica koja su uključena u upravljanje brodom, koja su izdata ili priznata u skladu sa STCW Konvencijom važe na pomorskim brodovima koji plove unutrašnjim plovnim putevima.

Član 24 Osposobljenost za putničku plovidbu

(1) Osposobljenost za putničku plovidbu stiče lice koje ima:

1) najmanje 18 godina života;
2) završen odobreni program osposobljavanja u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – V. Standardi za kompetencije za putničku plovidbu;
3) položen praktični ispit za bezbednost na putničkom plovilu u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – II. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za putničku plovidbu.

(2) Zapovednik stiče posebnu osposobljenost za putničku plovidbu pod uslovima iz stava 1. ovog člana.

Član 25 Osposobljenost za utečnjeni prirodni gas (LNG)

Osposobljenost za utečnjeni prirodni gas (LNG) stiče lice koje ima:

1) najmanje 18 godina života;
2) završen odobreni program osposobljavanja koji obuhvata Standarde iz Priloga 2 ovog pravilnika – VI. Standardi za kompetencije za utečnjeni prirodni gas (LNG);
3) položen praktični ispit za utečnjeni prirodni gas (LNG) u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – III. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za utečnjeni prirodni gas (LNG).

Član 26 Osposobljenost za radio operatera

(1) Osposobljenost za radio operatera stiče lice koje ima položen ispit za radio operatera u skladu sa programom ispita za dobijanje ovlašćenja radio-operatera za radiotelefonsku službu iz Standarda za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – X. Standardi za stručne ispite za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti radio-operatera za radiotelefonsku službu na unutrašnjim vodnim putevima.

(2) Stručni ispit iz stava 1. ovog člana ne moraju da polažu lica koja imaju završenu obuku prema odobrenom programu obuke u skladu sa Standardom iz Priloga 2 ovog pravilnika – VII Standardi za kompetencije za radio operatera za radiotelefonsku službu na unutrašnjim vodnim putevima.

Član 27 Plovidbeni staž

(1) Lučka kapetanija u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama overava podatke u vezi sa plovidbenim stažom na unutrašnjim plovnim putevima u periodu od najviše 15 meseci pre podnošenja zahteva za overu, ako to zatraži član posade broda unutrašnje plovidbe.

(2) Trajanje plovidbenog staža utvrđuje se na osnovu podataka iz brodarske knjižice i na osnovu izvoda iz brodskog dnevnika ili popisa posade brodova, na kojima je brodarac bio ukrcan.

Član 28 Plovidbeni staž na brodovima strane zastave

(1) U plovidbeni staž za sticanje zvanja članova posade brodova unutrašnje plovidbe uračunava se plovidbeni staž ostvaren na unutrašnjim plovnim putevima bez obzira na zastavu broda.

(2) Plovidbeni staž iz stava 1. ovog člana utvrđuje se brodarskom knjižicom i izvodom iz brodskog dnevnika u skladu sa propisom kojim se uređuje brodarska knjižica.

Član 29 Plovidbeni staž na pomorskom brodu

(1) Plovidbeni staž pomorca je vreme provedeno na pomorskom brodu u plovidbi u određenom svojstvu, odnosno u vršenju poslova određenog zvanja.

(2) Trajanje plovidbenog staža utvrđuje se na osnovu podataka iz pomorske knjižice ili potvrde pomorske kompanije.

Član 30 Plovidbeni staž na ratnom brodu

(1) U plovidbeni staž na ratnim brodovima uračunava se vreme provedeno u samostalnom obavljanju funkcionalnih dužnosti oficira, odnosno podoficira.

(2) Plovidbeni staž iz stava 1. ovog člana dokazuje se potvrdom nadležnog vojnog organa.

Član 31

U plovidbeni staž kao uslov za sticanje zvanja pri prelasku iz ratne mornarice na brodove unutrašnje plovidbe koji nije u celini ostvaren na ratnim brodovima uračunava se i naknadno stečeni plovidbeni staž ostvaren u određenom svojstvu, odnosno vršenjem poslova propisanih za to zvanje na brodovima unutrašnje plovidbe.

Član 32

Brodarcu koji je ostvario plovidbeni staž u ranije stečenom određenom zvanju isti se uračunava u plovidbeni staž kao uslov za sticanje određenog zvanja kao da ga je stekao u odgovarajućem zamenjenom zvanju propisanom ovim pravilnikom.

VI Centar za obuku članova posade i programi obuke

Član 33 Centar za obuku

Obuku za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti članova posade, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika, osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove u skladu sa odredbama ovog pravilnika, vrši odobreni Centar za obuku članova posade (u daljem tekstu: Centar), u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama.

Član 34 Program obuke i odobravanje programa

(1) Odobrene školske ustanove (u daljem tekstu: školske ustanove), odnosno Centar ispunjavaju uslove u pogledu nastavnih planova i programa ako su nastavni planovi i programi po kojima će se izvoditi nastava/obuka u skladu sa standardima za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine iz Standarda iz Priloga 2 ovog pravilnika – Standardi za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine.

(2) Nastavni planovi i programi iz stava 1. ovog člana su u skladu sa ovim pravilnikom ako:

1) su ciljevi osposobljavanja, gradivo, metode, sredstva predavanja, postupci, uključujući po potrebi i upotrebu simulatora i nastavni planovi, dokumentovani i ako kandidati pomoću njih mogu postići zahteve za kompetencije iz Standarda iz Priloga 2 ovog pravilnika – Standardi za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine;
2) ih sprovode stručna lica koja poznaju program osposobljavanja;
3) stručne ispite kojim se proverava usklađenost sa zahtevima za kompetencije iz Standarda iz Priloga 2 ovog pravilnika – Standardi za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine sprovode kvalifikovani ispitivači koji nisu u sukobu interesa.

Član 35 Zahtev za izdavanje odobrenja

Radi utvrđivanja ispunjenosti uslova za obuku, Centar podnosi zahtev za izdavanje odobrenja koji sadrži sledeće:

1) osnovne podatke o podnosiocu zahteva;
2) popis predavača, odnosno instruktora koji izvode teorijsku i praktičnu obuku uključujući: ime i prezime, stručnu spremu, ovlašćenje o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti za posebne poslove i radno iskustvo u oblasti unutrašnje plovidbe i obuci;
3) opis prostorija i njihov broj i površinu;
4) uređaje i opremu potrebnu za sprovođenje zahtevanog programa obuke;
5) nastavne planove i programe po kojima će se izvoditi obuka;
6) simulatore sa tehničkim karakteristikama, ako je programom obuke predviđeno da se ona vrši na simulatoru;
7) popis literature, propisa, uputstava i drugih potrebnih publikacija;
8) plan upisa, termine obuke i broj kandidata u pojedinim terminima.

Član 36 Prilozi uz svaki program obuke

(1) Pored zahteva iz člana 35. ovog pravilnika Centar za svaki program obuke koji namerava da sprovodi prilaže:

1) dokaz da je pravno lice registrovano u Republici Srbiji;
2) ispravu da ispunjava standard kvaliteta serije SRPS ISO 9001, odnosno ispunjenosti tehničko-tehnoloških i drugih uslova za vršenje obuke za sticanje ovlašćenja propisanih ovim pravilnikom;
3) plan i program obuke koju namerava da vrši;
4) dokaz o angažovanju instruktora, kao i njihova odgovarajuća ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti;
5) dokaz da su uredno izvršene sve finansijske obaveze prema Republici Srbiji;
6) dokaz da protiv podnosioca zahteva nije pokrenut stečajni postupak ili postupak likvidacije;
7) da ima simulator koji ispunjava standarde date u Prilogu 5 – Standardi za odobrenje simulatora, koji odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo – I. Tehnički i funkcionalni zahtevi za simulatore za upravljanje plovilom i radarskim simulatorom u unutrašnjoj plovidbi, odnosno ugovor ili drugi dokument kojim dokazuje poslovni odnos sa brodarima koji omogućava upotrebu broda za praktično uvežbavanje kandidata;
8) dokaz da se protiv odgovornih lica ne vodi krivični postupak za dela iz oblasti privrednog kriminala.

(2) Ministarstvo po službenoj dužnosti vrši uvid, pribavlja i obrađuje podatke o činjenicama o kojima se vodi službena evidencija, a koji su neophodni za odlučivanje o ispunjenosti uslova za izdavanje odobrenja.

(3) Centar prilaže uz zahtev za izdavanje odobrenja, dokaze iz stava 1. ovog člana o činjenicama o kojima se ne vodi službena evidencija, a može da dostavi i dokaze koji sadrže podatke o činjenicama koje je organ dužan da pribavlja po službenoj dužnosti, ukoliko izričito izjavi da će ove dokumente dostaviti sam.

Član 37 Priručnik o obuci i procedurama

(1) Centar treba da ima Priručnik o obuci i procedurama koji sadrži organizacionu šemu Centra i koji rukovodiocima i osoblju daje jasne smernice o politici Centra, kao i o procedurama i procesima vezanim za obuku.

(2) Priručnik o obuci i procedurama sadrži sledeće elemente:

1) plan obuke koji sadrži ciljeve koji treba da budu postignuti u okviru svake obuke koja se sprovodi u Centru i/ili na brodu. Planom obuke utvrđuju se osposobljenosti koje kandidat treba da stekne do kraja programa obuke i način na koji se te osposobljenosti stiču kombinacijom teorijskog znanja, obuke i prakse koja se stiče na brodu i u Centru;
2) silabus svake pojedinačne obuke, koji sadrži: osnovne informacije o predmetima/kursevima koje obuhvataju broj sati predavanja, vreme održavanja nastave zajedno sa planom predavanja, kao i cilj koji se želi postići konkretnom obukom; način komuniciranja kandidata i instruktora, odnosno predavača; popis obavezne i dopunske literature; kalendar predavanja i praktičnih vežbi koji sadrži nedeljni raspored odvijanja predavanja i praktičnih vežbi; oblike aktivnosti koji mogu da budu: predavanje, rasprava sa aktivnim učešćem, grupni rad i drugo; pravila ponašanja koja podrazumevaju isticanje neophodnih uslova za sigurno održavanje nastave (ako se koristi laser, struja visokog napona itd.), kao i obavezu pridržavanja uputstava za rad sa laboratorijskim instrumentima, u određenim prostorijama i slično; obaveštavanje o ostvarenim rezultatima; posebne informacije (poziv kandidatima da u vreme konsultacija dođu da razgovaraju o specifičnim potrebama koje će pomoći da se usklade aktivnosti kako bi svi kandidati mogli ravnopravno da učestvuju u procesu obuke na primer vreme predviđeno za razgovor sa kandidatima koji će pomoći instruktoru da sazna da li su njegove metode i oblici rada, odnosno način predavanja, odgovarajući u odnosu na postavljene ciljeve) i drugo;
3) popis predavača, odnosno instruktora koji izvode teorijsku nastavu, odnosno praktičnu obuku, koji obavezno sadrži: ime i prezime, datum i godinu rođenja, ovlašćenje o osposobljenosti i/ili posebnoj osposobljenosti, odnosno stečeno zvanje u skladu sa zakonom kojim se uređuje visoko obrazovanje, kao i radno iskustvo;
4) opis sistema upravljanja kvalitetom;
5) opis procedure prijema kandidata;
6) opis procedura koje se koriste za uspostavljanje i održavanje stručnosti i osposobljenosti instruktora i predavača teorijske i praktične obuke;
7) opis procedure koja se odnosi na način sprovođenje teorijske i praktične obuke;
8) opis procedure koja se odnosi na način izbora, uloge i odgovornosti instruktora;
9) opis procedura koje se odnose na procenu uspešnosti obuke što uključuje: pojedinačne odgovornosti kandidata; postupak za korekciju neodgovarajućeg napretka; postupak za zamenu instruktora; maksimalan broj zamena instruktora po kandidatu; uspostavljen interni sistem povratnih informacija za otkrivanje nedostataka u obuci; postupak za suspendovanje kandidata sa obuke; postupak za podnošenje izveštaja i dokumentacije; evaluaciju ispunjenosti standarda po fazama obuke kako bi se obezbedila standardizacija;
10) opis procedure za osiguranje dobijanja povratne informacije (feedback) od kandidata i drugih učesnika u brodarstvu koji će pomoći Centru da sazna da li njegove obuke odgovaraju potrebama tržišta;
11) opis i detaljan prikaz prostorija (broj i površina) za izvođenje teorijske i praktične obuke, kao i opreme za vršenje obuke;
12) dokumentaciju koja se odnosi na simulator koji se koristi u sprovođenju obuke, koja se odnosi na:

(1) tip simulatora koji se koristi,

(2) tip obuke za koju se simulator koristi,

(3) obrazloženje o načinu na koji simulator ispunjava operativne potrebe za obukom, odnosno kako simulator omogućava izvođenje vežbi za određeni odobren program obuke,

(4) dokaze da su simulatori u skladu sa standardima iz Priloga 5 – Standardi za odobrenje simulatora – I. Tehnički i funkcionalni zahtevi za simulatore za upravljanje plovilom i radarskim simulatorom u unutrašnjoj plovidbi;

13) opis načina vođenja i čuvanja evidencija o obuci;
14) obrazac uverenja o završenoj obuci o osposobljenosti iz člana 46. ovog pravilnika, koje izdaje Centar.

Član 38 Sadržaj Priručnika o obuci i procedurama

(1) Sadržaj Priručnika o obuci i procedurama, kao i ostalih operativnih dokumenata treba da bude dosledan i da predstavlja jedinstven sistem, kao i da se koristi u svim organizacionim jedinicama Centra.

(2) Priručnik o obuci i procedurama može da bude izdat kao jedan dokument ili iz više delova. Ukoliko se sastoji iz više delova mora da poseduje glavni sadržaj koji olakšava pronalaženje informacija koje se nalaze u više delova tog priručnika.

(3) Struktura Priručnika o obuci i procedurama mora da bude razumljiva, jasna i odgovarajuća za informacije koje se dokumentuju.

(4) Priručnik o obuci i procedurama treba da sadrži definicije, oznake i skraćenice koje se redovno ažuriraju, kao i listu izmena i dopuna dokumenta, odnosno važećih stranica.

(5) Izmene i dopune Priručnika o obuci i procedurama vrše se:

1) nakon izmena procesa koji se odvijaju i procedura koje se koriste u Centru;
2) nakon izmena programa obuke, odnosno planova obuke i procedura održavanja stručnosti i osposobljenosti instruktora;
3) nakon promena u tehnologiji (na primer uvođenje nove opreme za obuku);
4) nakon izmena odgovarajućih propisa.

(6) Izmene i dopune Priručnika o obuci i procedurama vrše se kroz uspostavljen sistem izmena i dopuna kako bi informacije sadržane u njemu bile ažurne.

(7) Sistem izmena i dopuna mora da obuhvati i njihovo praćenje koje će obezbediti da sve izmene budu blagovremeno dostavljene svim relevantnim organizacionim celinama ili licima koja ga koriste.

Član 39 Korišćenje Priručnika o obuci i procedurama

(1) Centar prati korišćenje Priručnika o obuci i procedurama kroz uspostavljen sistem povratnih informacija od strane korisnika.

(2) Centar treba da razvije analizu prikupljenih informacija, kao i sistem dostavljanja informacija o izvršenim promenama i kontrole izvršenih promena, u cilju obrade informacija koje proizlaze iz promena, a koje se odnose na:

1) procese i procedure Centra;
2) obuke koje se sprovode;
3) sadržaj silabusa i procedura održavanja stručnosti i osposobljenosti instruktora;
4) uvođenje nove opreme, zbog čega je neophodno sprovesti obnavljanje znanja osoblja i odobrenje programa i planova obuke;
5) postupak obezbeđenja standardizacije procesa procene osposobljenosti.

Član 40 Sistem za upravljanje kvalitetom

(1) Centar ispunjava uslove za vršenje obuke za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti članova posade broda ako u okviru svog unutrašnjeg uređenja uspostavi sistem upravljanja kvalitetom serije SRPS ISO 9001.

(2) Sistemom upravljanja kvaliteta treba da bude obuhvaćen i postupak sprovođenja teorijske i praktične obuke, uspostavljanje i održavanje stručnosti i osposobljenosti instruktora i predavača teorijske i praktične obuke, kao i druga pitanja koja se odnose na obuke i procedure.

(3) Telo za ocenjivanje usaglašenosti na svakih deset godina vrši sertifikaciju u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama.

(4) Sertifikacija iz stava 3. ovog člana naročito ima za cilj da utvrdi da li su:

1) sve važeće odredbe međunarodnih i domaćih propisa kojima se uređuje plovidba obuhvaćene sistemom upravljanja kvalitetom;
2) sve mere unutrašnje kontrole upravljanja i nadzora, kao i druga postupanja u skladu sa planiranim i dokumentovanim postupcima efikasne u obezbeđivanju ostvarivanja utvrđenih ciljeva;
3) rezultati svih procena dokumentovani i da li su odgovorna lica o tome obaveštena;
4) pravovremeno preduzete mere za otklanjanje nedostataka.

Član 41 Prostorije i oprema

(1) Uslovi koje Centar treba da ispuni za vršenje obuke za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebne osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti za posebne poslove u pogledu prostorija, opreme, učila i literature koji omogućavaju uspešno sprovođenje obuke, zavise od vrste obuke za koju se koriste (odgovarajuće osvetljenje, klimatizacija, smeštaj dokumentacije, arhiviranje i čuvanje podataka i sl.).

(2) Prostorije u kojima se obavlja obuka treba da budu odgovarajuće veličine za prihvat najmanje deset polaznika, i da imaju:

1) nastavnu tablu;
2) odgovarajući broj računara;
3) projektor (ako to zahteva program obuke);
4) pametnu tablu koja je povezana sa računarima i internetom;
5) video opremu;
6) audio opremu;
7) odgovarajući broj radnih stolova s obzirom na broj polaznika obuke;
8) mogućnost korišćenja interneta za odgovarajući broj računara.

(3) Maksimalni broj polaznika pojedinog programa obuke je 20 polaznika, a odnos predavača, odnosno instruktora i polaznika u grupnim aktivnostima je 1:20.

(4) Centar obezbeđuje polaznicima nesmetan pristup informacijama, opremi, učilima, simulatorima i literaturi koji su neophodni za obuku koja je odobrena.

(5) Podaci o kandidatima, njihovom uspehu i ostvarivanju programa čuvaju se u elektronskoj ili pisanoj formi.

Član 42 Tehničko-tehnološki uslovi za vršenje obuke

(1) Centar ispunjava uslove u pogledu tehničko-tehnoloških uslova za vršenje obuke za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti članova posade broda ako pored tehničke i druge opreme potrebne za sprovođenje obuke raspolaže i simulatorom za upravljanje brodom i simulatorom za radar koji ispunjavaju standarde date u glavi I. Tehnički i funkcionalni zahtevi za simulatore za upravljanje plovilom i radarskim simulatorima u unutrašnjoj plovidbi Priloga 5 – Standardi za odobrenje simulatora, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo ili da ima na raspolaganju brod za praktično uvežbavanje kandidata koji ispunjava tehničke zahteve za plovila koja se koriste za stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite.

(2) Centar ispunjava uslove iz stava 1. ovog člana ako raspolaže simulatorom za upravljanje brodom i simulatorom za radar koji je odobren od strane ministarstva, u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama.

(3) Ako je ministarstvo oduzelo ili suspendovalo to odobrenje Centar ne ispunjava uslove u pogledu tehničko-tehnoloških uslova za vršenje obuke za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti članova posade broda.

(4) Centar obezbeđuje svim polaznicima bez ograničenja jednak pristup i upotrebu simulatora.

Član 43 Rukovodilac Centra

Centar imenuje odgovornog rukovodioca koji obezbeđuje usaglašenost sa zahtevima propisanim ovim pravilnikom i interni nadzor nad vršenjem obuke, kao i angažovanje dovoljnog broja odgovarajućih kvalifikovanih predavača, odnosno instruktora teorijske i praktične obuke, kako bi se obezbedilo da se sprovođenjem obuke postignu ciljevi utvrđeni odobrenim programima i planovima obuke.

Član 44 Instruktori

(1) Instruktor koji sprovodi obuku članova posade broda u cilju sticanja ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove, treba da:

1) ima najmanje isto važeće ovlašćenje za koje se obuka sprovodi;
2) poznaje program obuke i razume specifične ciljeve svake pojedinačne vrste obuke;
3) poznaje nastavne metode, njihovu primenu i rezultate;
4) poznaje međunarodne i domaće propise kojima se uređuje plovidba;
5) ima dokaz da je upoznat sa smernicama o instrukcionim tehnikama korišćenja simulatora, kao i da ima praktično radno iskustvo u upotrebi određene vrste simulatora koji se koristi u obuci, ako obuka podrazumeva upotrebu simulatora;
6) ima iskustvo u sprovođenju obuka u svojstvu zamenika instruktora u najmanje pet rokova obuke ili sa najmanje 50 kandidata u obuci;
7) se u svom radu redovno upoznaje i prilagođava tehnološkim i drugim izmenama u oblasti unutrašnje plovidbe;
8) realno ocenjuje i povoljno utiče na formiranje stručne i ljudske ličnosti kandidata kao budućih članova posade.

(2) Iskustvo u sprovođenju obuka se dokazuje podnošenjem potvrde koju izdaje Centar.

Član 45 Registar izdatih odobrenja

(1) O izdatim odobrenjima vodi se registar izdatih odobrenja koji je dat u Obrascu 2 – Registar izdatih odobrenja, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(2) Registar iz stava 1. ovog člana sadrži podatke o Centru kojem je izdato odobrenje, podatke o odobrenim obukama i izvršenim kontrolama, kao i podatak o ispravi o uspostavljenom sistemu upravljanja kvalitetom.

(3) Ministarstvo obaveštava Evropsku komisiju o izdatim odobrenjima za vršenje obuke.

Član 46 Uverenje o završenoj obuci

Nakon završene obuke člana posade broda Centar izdaje uverenje o završenoj obuci kandidatu da je s uspehom završio obuku, odnosno posebnu obuku, koja sadrži podatke o Centru, lične podatke o licu koje je završilo obuku, naznaku za koje ovlašćenje o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti za posebne poslove je polaznik obuke završio obuku u propisanom trajanju i u skladu sa kojim odobrenim programom obuke.

Član 47

Centar dostavlja ministarstvu podatke o promenama u pogledu uslova potrebnih za dobijanje odobrenja za vršenje obuke u roku od 15 dana od dana nastale promene, kao i planove o unapređenju nastavne delatnosti, najkasnije do 1. marta tekuće godine za prethodnu godinu.

VII Program obuke i dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi

Član 48 Program obuke

(1) Organizacija programa obuke utvrđuje se u Planu obuke.

(2) Centar predlaže trajanje programa teorijske i praktične obuke za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebne osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove.

(3) Programi teorijske i praktične obuke čije odobreno trajanje iznosi 100 nastavnih sati ili više izvode se na način da ukupno nedeljno nastavno opterećenje ne pređe 36 sati, odnosno najviše šest sati dnevno.

(4) Programi teorijske i praktične obuke čije odobreno trajanje iznosi kraće od 100 nastavnih sati izvode se na način da ukupno dnevno nastavno opterećenje ne pređe deset sati.

(5) Program nastavnih predmeta/kurseva obuke odobrava se pod uslovom da je u skladu sa Standardima iz Priloga 2 – Standardi za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine ovog pravilnika.

Član 49 Lice koje sprovodi odobreni program obuke

Lice koje sprovodi odobreni program obuke kandidata na brodu treba da obezbedi:

1) odgovarajuće vreme obezbeđeno za sprovođenje odobrenog programa obuke na brodu u okviru standardnih radnih zahteva na brodu;
2) da se na početku programa obuke na brodu i na početku svakog putovanja na drugom brodu, kandidatu daju detaljne informacije i smernice o tome šta se od njega očekuje i kako će program obuke biti sproveden;
3) člana posade na brodu za obuku tokom trajanja obuke na brodu koji će da upravlja programom obuke na brodu;
4) da lica koja su odgovorna za sprovođenje obuke tokom trajanja obuke na brodu poznaju i razumeju svoje dužnosti i odgovornosti u vezi obuke;
5) da tokom propisanog perioda plovidbenog staža kandidat završi obuku i stekne iskustvo u izvršavanju zadataka, obaveza i odgovornosti potrebnih za sticanje određenog ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebne osposobljenosti, uzimajući u obzir Standarde za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine navedene u Standardima iz Priloga 2 ovog pravilnika;
6) da program obuke na brodu bude sastavni deo ukupnog plana obuke;
7) da programom obuke na brodu upravlja i koordinira zapovednik koji upravlja brodom na kome se sprovodi program obuke;
8) da se vodi sveobuhvatna evidencija o svim sprovedenim obukama.

Član 50 Zapovednik broda na kome se sprovodi obuka

(1) Zapovednik koji upravlja brodom na kome se sprovodi program obuke treba da:

1) uspostavi kontakt između člana posade broda zaduženog za obuku i instruktora na kopnu;
2) odredi, u pisanoj formi, člana posade broda koji će biti odgovoran za organizovanje i nadgledanje obuke na brodu za svako pojedinačno putovanje;
3) obezbedi kontinuitet u slučaju bilo kakve promene članova posade na brodu tokom putovanja;
4) obezbedi da svi članovi posade na brodu koji su uključeni u program obuke sprovode program obuke na efikasan način;
5) obezbedi da kandidat provede najmanje pola dnevnog radnog vremena u službi na straži, pod nadzorom člana posade određenog za praćenje i nadzor rada kandidata.

(2) Član posade broda za obuku

Član 51

Član posade broda koji je odgovoran za obuku, treba da obezbedi:

1) organizaciju programa obuke na brodu;
2) da se dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi pravilno vodi;
3) da vreme koje kandidat provede na brodu bude korisno iskorišćeno u pogledu obuke i iskustva, u skladu sa ciljevima programa obuke;
4) vođenje administrativnih poslova koji se odnose na program obuke;
5) praćenje napretka kandidata tokom trajanja programa obuke;
6) davanje uputstava, po potrebi i pravilno sprovođenje programa obuke.

Član 52 Kandidat za obuku

Svaki kandidat treba da:

1) s dužnom pažnjom prati program obuke;
2) koristi u potpunosti sve mogućnosti koje su mu stavljene na raspolaganje, tokom i van radnog vremena;
3) vodi dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi i da ga učini dostupnim za uvid u svakom trenutku.

Član 53 Dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi

(1) Kandidat obezbeđuje pre početka programa obuke obrazac dnevnika o završenoj obuci i stečenoj praksi u koji se unose svi podaci o završenim obukama i praksi.

(2) Kandidati koji završe obuku u Centru overavaju obrazac dnevnika o završenoj obuci u Centru.

(3) Popunjeni dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi kandidat podnosi komisiji za polaganje stručnih ispita i služi kao dokaz da je završen program obuke na brodu.

(4) Dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi podnosi se na uvid komisiji kada svi odgovarajući elementi osposobljenosti budu overeni.

(5) Dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi vodi se na način koji omogućava uvid u sve potrebne informacije o poslovima i zadacima koji su preduzimani, kao i o napretku u pogledu njihovog ostvarivanja.

(6) Dnevnik o završenoj obuci i stečenoj praksi kandidata sadrži podatke o: kandidatu, odnosno polazniku obuke, toku obuke, o nastavnom planu i programu, sadržaju koji je obrađen tokom obuke, vremenu i trajanju obuke, početku i završetku obuke, broju časova, potpis kandidata, nivo odgovornosti člana posade broda za koji se kandidat osposobljava, podatke o instruktorima i potpis instruktora, odnosno rukovodioca obuke.

VIII Način polaganja stručnog ispita i sticanje ovlašćenja o osposobljenosti

Član 54 Način polaganja stručnog ispita

(1) Stručni ispit polaže se pred komisijom za polaganje stručnog ispita (u daljem tekstu: komisija), koja se obrazuje u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama.

(2) Komisija se sastoji od predsednika, dva člana i sekretara, koji imaju zamenike.

(3) Predsednik, članovi i sekretar komisije, odnosno njihovi zamenici, imenuju se na period od četiri godine.

(4) Na predlog predsednika komisije, mogu se za pojedine predmete angažovati ispitivači van sastava komisije.

(5) Administrativno-stručne poslove za komisiju obavlja sekretar.

(6) Predsedniku, članovima komisije, sekretaru, njihovim zamenicima i ispitivačima pripada naknada za rad u komisiji, čija se visina određuje rešenjem o njenom obrazovanju.

(7) Na predlog predsednika komisije, mogu se angažovati kvalifikovana lica van sastava komisije sa zadatkom da vrše nadgledanje pismenih ispita i ispita na računaru, koji ispunjavaju uslove iz člana 55. stav 2. ovog pravilnika.

(8) Predsednik, članovi, kvalifikovana lica i sekretar komisije, odnosno njihovi zamenici ne mogu biti u sukobu interesa.

Član 55

(1) Predsednik i članovi komisije, odnosno njihovi zamenici, su ispitivači elemenata ispita datim u Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite, i treba da poseduju neophodno stručno znanje iz oblasti unutrašnje plovidbe.

(2) Predsednik i zamenik predsednika komisije treba da imaju odgovarajuće ovlašćenje za koje kandidat polaže stručni ispit.

Član 56 Pismena prijava za polaganje stručnog ispita

(1) Pismena prijava za polaganje stručnog ispita podnosi se komisiji.

(2) Prijava za polaganje ispita sadrži ime, očevo ime i prezime, datum i mesto rođenja kandidata, prebivalište i naznaku zvanja, odnosno posebne osposobljenosti za koje se prijavljuje polaganje.

(3) Uz prijavu podnose se dokazi da kandidat ispunjava uslove za polaganje stručnog ispita za sticanje određenog zvanja u skladu sa ovim pravilnikom, i to:

1) kopija lične karte;
2) važeće lekarsko uverenje o zdravstvenoj sposobnosti;
3) overena fotokopija diplome o stečenom odgovarajućem obrazovanju, odnosno uverenja o završenoj obuci;
4) dokaz o odgovarajućem plovidbenom stažu (kopiju brodarske knjižice, izvod iz brodskog dnevnika i slično);
5) važeće ovlašćenje o osposobljenosti;
6) odgovarajuće ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje posebnih poslova na brodu, ako je to propisano kao uslov za sticanje određenog zvanja;
7) dnevnik o završenoj praksi ili uverenje Centra o završenoj obuci;
8) dokaz o uplati sredstava na ime troškova polaganja stručnog ispita i administrativne takse.

(4) Komisija po službenoj dužnosti vrši uvid, pribavlja i obrađuje podatke o činjenicama o kojima se vodi službena evidencija, a koji su neophodni za odlučivanje o ispunjenosti uslova za polaganje stručnog ispita za odgovarajuće zvanje.

(5) Kandidat prilaže uz zahtev za izdavanje odobrenja, dokaze iz stava 3. ovog člana o činjenicama o kojima se ne vodi službena evidencija, a može da dostavi i dokaze koji sadrže podatke o činjenicama koje je organ dužan da pribavlja po službenoj dužnosti, ukoliko izričito izjavi da će ove dokumente dostaviti sam.

Član 57 Predsednik komisije

Predsednik komisije određuje datum, vreme i mesto polaganja ispita o čemu sekretar komisije obaveštava kandidate najkasnije 15 dana pre dana određenog za polaganje ispita.

Član 58 Sekretar komisije

(1) Sekretar komisije prima prijave za ispit najkasnije pet dana pre dana određenog za ispit, posle čega prijave sa priloženim dokazima razmatra komisija koja uvidom u priloženu dokumentaciju konstatuje koji kandidati ispunjavaju uslove da pristupe ispitu.

(2) Sekretar komisije obaveštava kandidate koji ispunjavaju uslove da mogu pristupiti ispitu.

(3) Pre početka ispita sekretar komisije utvrđuje identitet kandidata uvidom u ličnu kartu i upoznaje ga o načinu polaganja ispita.

Član 59 Stručni ispit

(1) Stručni ispit sastoji se od teoretskog i praktičnog dela.

(2) Teorijskim delom stručnog ispita proveravaju se kompetencije, odnosno znanja i veštine za odgovarajuće zvanje u skladu sa Standardima iz Priloga 2 ovog pravilnika.

(3) Praktični deo stručnog ispita polaže se na simulatoru ili brodu koji ispunjava tehničke zahteve za plovila koja se koriste za praktični ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite.

(4) Kandidat polaže praktični deo ispita, ukoliko je položio teoretski deo ispita.

(5) Elemente teoretskog dela stručnog ispita kandidat polaže pismeno i usmeno.

(6) Ocenjivanje kandidata vrši se skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite.

(7) Konačan uspeh kandidata ocenjuje se ocenom: „položio” ili „nije položio”.

Član 60

(1) Ako kandidat ne pristupi polaganju stručnog ispita, a svoj izostanak pismeno ne opravda pre početka polaganja ispita, odnosno ako neopravdano odustane od započetog polaganja ispita, smatraće se da nije položio stručni ispit.

(2) Započeto polaganje ispita može se odložiti ako je kandidat zbog bolesti ili iz drugog opravdanog razloga sprečen da nastavi polaganje ispita.

(3) O odlaganju stručnog ispita odlučuje komisija.

Član 61 Zapisnik o ispitu

(1) O toku stručnog ispita vodi se zapisnik u koji se unose podaci od značaja za tok ispita, kao i ocena kandidata na ispitu.

(2) Zapisnik potpisuju predsednik, članovi komisije, odnosno njihovi zamenici i sekretar komisije.

(3) Sekretar komisije vodi evidenciju kandidata koji su polagali stručni ispit koja sadrži: podatke o kandidatu koji je polagao ispit, broj evidencije, ime i prezime, datum i mesto rođenja, prebivalište, datum i mesto polaganja ispita, uspeh na ispitu, datum izdavanja uverenja i stečeno zvanje, odnosno osposobljenost.

Član 62 Uverenje o položenom sručnom ispitu

(1) Na osnovu rezultata stručnog ispita, kandidatu koji je položio ispit, izdaje se uverenje o položenom stručnom ispitu.

(2) Na zahtev kandidata koji je položio praktični deo ispita na simulatoru izdaje se uverenje o položenom praktičnom delu ispita.

(3) Uverenje iz stava 1. ovog člana izdaje se na obrascu datom u Obrascu 3 – Uverenje o položenom ispitu, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(4) Uverenje iz stava 2. ovog člana izdaje se na obrascu datom u Obrascu 4 – Uverenje o položenom praktičnom delu ispita na simulatoru, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

(5) Uverenja iz st. 1. i 2. ovog člana su bele boje, formata A4 u skladu sa standardom ISO 216, potpisuje ih predsednik komisije i overavaju se pečatom ministarstva, odnosno Centra.

Član 63

(1) Uz zahtev za izdavanje ovlašćenja o osposobljenosti člana posade podnosilac zahteva prilaže nadležnoj lučkoj kapetaniji dokaze o ispunjenosti minimalnih uslova u pogledu godina starosti, zdravstvene sposobnosti, administrativne usklađenosti, kompetencija i plovidbenog staža navedene u čl. 8. i 9. i čl. 12–16. ovog pravilnika, i to:

1) o identitetu, datumu i godini rođenja;
2) dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci;
3) o odgovarajućem obrazovanju/obuci u skladu sa ovim pravilnikom kojim se dokazuju kompetencije, znanja i veštine, koji izdaje školska ustanova/centar;
4) uverenje o zdravstvenoj sposobnosti ovlašćene zdravstvene ustanove kojim se dokazuje zdravstvena sposobnost, koje ne može biti starije od tri meseca od datuma podnošenja zahteva;
5) o plovidbenom stažu (kopija brodarske knjižice, izvod iz brodskog dnevnika, ako je to propisano kao uslov za izdavanje ovlašćenja o osposobljenosti člana posade broda);
6) uverenje o položenom ispitu, ako je ispit propisan;
7) o uplati administrativne takse za izdavanje ovlašćenja.

(2) Lučka kapetanija pre izdavanja ovlašćenja o osposobljenosti proverava verodostojnost priloženih isprava, kao i da li je podnosiocu zahteva već izdato važeće ovlašćenje o osposobljenosti.

(3) Ovlašćenje o osposobljenosti člana posade, osim zapovednika, izdaje se sa rokom važenja do 60 godine života, odnosno do roka važenja uverenja o zdravstvenoj sposobnosti člana posade.

(4) Ovlašćenje o osposobljenosti zapovednika izdaje se sa rokom važenja najduže 13 godina do 60 godine života, izuzev ako je uverenje o zdravstvenoj sposobnosti zapovednika izdato sa kraćim rokom važenja.

(5) Ovlašćenje o osposobljenosti člana posade i zapovednika, posle 60 godine života izdaje se sa rokom važenja do najviše pet godina, odnosno do roka važenja uverenja o zdravstvenoj sposobnosti člana posade.

(6) Ovlašćenje o osposobljenosti člana posade i zapovednika, posle 70 godine života izdaje se sa rokom važenja do najviše dve godine, odnosno do roka važenja uverenja o zdravstvenoj sposobnosti člana posade.

(7) Ovlašćenja o osposobljenosti za članove posade, osim zapovednika upisuju se i overavaju u aktivnu brodarsku knjižicu na zahtev brodarca.

(8) Za upis ovlašćenja u brodarsku knjižicu podnosilac zahteva podnosi dokaze iz stava 1. tačka 1) i tač. 3)–7) ovog člana, osim dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm.

(9) Lučka kapetanija po službenoj dužnosti vrši uvid, pribavlja i obrađuje podatke o činjenicama o kojima se vodi službena evidencija, a koji su neophodni za izdavanje ovlašćenja o osposobljenosti člana posade broda.

(10) Kandidat prilaže uz zahtev za izdavanje ovlašćenja o osposobljenosti, dokaze iz st. 1. i 8. ovog člana o činjenicama o kojima se ne vodi službena evidencija, a može da dostavi i dokaze koji sadrže podatke o činjenicama koje je organ dužan da pribavlja po službenoj dužnosti, ukoliko izričito izjavi da će ove dokumente dostaviti sam.

Član 64 Zahtev za izdavanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika

(1) Uz zahtev za izdavanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika podnosilac zahteva prilaže nadležnoj lučkoj kapetaniji dokaze o ispunjenosti uslova u pogledu godina starosti, zdravstvenoj sposobnosti, administrativnoj usklađenosti, kompetencijama i plovidbenom stažu i to:

1) o identitetu, datumu i godini rođenja;
2) dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci;
3) o završenom odobrenom programu osposobljavanja u skladu sa ovim pravilnikom;
4) uverenje o položenom ispitu, ako je ispit propisan;
5) da poseduje ovlašćenje za zapovednika ili ovlašćenje priznato u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama;
6) o plovidbenom stažu (kopiju brodarske knjižice, izvod iz brodskog dnevnika, ako je to propisano kao uslov za izdavanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika);
7) o uplati administrativne takse za izdavanje ovlašćenja.

(2) Ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika važe do datuma važenja ovlašćenja o osposobljenosti zapovednika, osim ovlašćenja za upravljanje plovilom koje kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas (LNG) koje važi najviše pet godina.

(3) Lučka kapetanija po službenoj dužnosti vrši uvid, pribavlja i obrađuje podatke o činjenicama o kojima se vodi službena evidencija, a koji su neophodni za izdavanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika broda.

(4) Ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika upisuju se u ovlašćenje o osposobljenosti zapovednika, osim ovlašćenja za upravljanje plovilom koje kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas (LNG).

(5) Podnosilac zahteva prilaže uz zahtev za izdavanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti, dokaze iz stava 1. ovog člana o činjenicama o kojima se ne vodi službena evidencija, a može da dostavi i dokaze koji sadrže podatke o činjenicama koje je organ dužan da pribavlja po službenoj dužnosti, ukoliko izričito izjavi da će ove dokumente dostaviti sam.

Član 65 Zahtev za izdavanje ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove

(1) Uz zahtev za izdavanje ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove iz člana 24–26. ovog pravilnika podnosilac zahteva prilaže nadležnoj lučkoj kapetaniji dokaze o ispunjenosti uslova u pogledu godina starosti, zdravstvene sposobnosti, administrativne usklađenosti, kompetencija i plovidbenom stažu i to:

1) o identitetu, datumu i godini rođenja;
2) dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci;
3) o završenom odobrenom programu osposobljavanja u skladu sa ovim pravilnikom;
4) uverenje o položenom ispitu;
5) o uplati administrativne takse za izdavanje ovlašćenja.

(2) Ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove koji se odnose na putničku plovidbu, utečnjeni prirodni gas (LNG) i radio operatera važe najviše pet godina.

(3) Podaci o izdatim ovlašćenjima iz čl. 63–65. ovog pravilnika bez odlaganja se unose u registar izdatih ovlašćenja.

Član 66 Ovlašćenja

(1) Brodarac može na brodu da vrši poslove u okviru zvanja za koje je stekao ovlašćenje o osposobljenosti.

(2) Brodarac koji je stekao ovlašćenje o osposobljenosti zapovednika u slučaju potrebe na brodu obavlja i poslove na radnom nivou: krmar, vođa palube i mornar.

(3) Brodarci koji su stekli ovlašćenja o osposobljenosti na radnom nivou, u slučaju potrebe obavljaju i poslove nižeg nivoa odgovornosti.

(4) Ovlašćenje o osposobljenosti se izdaje brodarcu koji ima potrebne godine života, koji je telesno i duševno sposoban da vrši poslove na brodu i koji je stekao zvanje propisano ovim pravilnikom.

(5) Za vršenje poslova zapovednika izdaje se ovlašćenje o osposobljenosti na Obrascu 5 – Ovlašćenje o osposobljenosti zapovednika, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo, koji je sastavljen na srpskom i engleskom jeziku.

(6) Za obavljanje posebnih poslova iz čl. 24. i 25. ovog pravilnika, izdaje se ovlašćenje za posebne poslove na Obrascu 6 – Ovlašćenje za posebne poslove, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo, koji je sastavljen na srpskom i engleskom jeziku.

(7) Ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika iz člana 17. stav 1. tač. 1) –4) ovog pravilnika zapovedniku se ne izdaju na obrascu već se upisuju u ovlašćenje o osposobljenosti za zapovednika sa oznakama posebnog ovlašćenja o osposobljenosti R (za upravljanje plovilom uz pomoć radara), M (za plovidbu vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera), C (za plovidbu velikim plovnim sastavima) i ERDMS (sektora sa posebnim rizicima sa oznakama iz Evropskog sistema za upravljanje referentnim podacima).

(8) Obrazac ovlašćenja o osposobljenosti zapovednika i obrazac ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove ima svetlo plavu pozadinu, a format dokumenta je ID1 u skladu sa standardom ISO/IEC 7810.

(9) Ovlašćenja koja poseduju lica koja su uključena u upravljanje brodom, osim zapovednika, koja su izdata ili priznata u skladu sa STCW Konvencijom važe na pomorskim brodovima koji plove unutrašnjim plovnim putevima.

Član 67 Obrazac ovlašćenja o osposobljenosti zapovednika

(1) Obrazac 5 – Ovlašćenja o osposobljenosti zapovednika, sadrži:

(2) Na prednjoj strani tekst: „Republika Srbija, Mali grb Republike Srbije, Ovlašćenje o osposobljenosti, Zapovednik”, redne brojeve i uz njih mesta za upisivanje podataka, i to:

1) prezime imaoca;
2) ime imaoca;
3a) datum rođenja,
3b) mesto rođenja;
4) identifikacioni broj člana posade;
5) fotografija;
6) serijski broj;
7) datum izdavanja;
8) ovlašćenje važi do;
9) naziv ministarstva nadležnog za poslove saobraćaja;
10) oznaka ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti i deonica sa posebnim rizicima;
11) ublažavajuće mere i ograničenja koja se odnose na zdravstvenu sposobnost.

(3) Podaci iz stava 1. tač. 1), 2), 3a) i 3b) ovog člana upisuju se kao u ličnoj karti ili pasošu lica u standardu UNICODE, a ako se ime i prezime imaoca upisuju u standardu UNICODE drugačije od ASCII koda, navode se i u ASCII kodu u zagradama.

(4) Podatak iz stava 1. tačka 4) ovog člana je identifikacioni broj člana posade iz Registra izdatih ovlašćenja iz člana 77. stav 2. tačka 5) ovog pravilnika.

(5) U mesto za upisivanje podataka iz stava 1. tačka 10) ovog člana upisuju se oznake ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti i to: R (za upravljanje plovilom uz pomoć radara), M (za plovidbu vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera), oznaka sektora vodnih puteva sa posebnim rizicima iz Evropskog sistema za upravljanje referentnim podacima (ERDMS) i C (za plovidbu velikim plovnim sastavima).

(6) Ublažavajuće mere i ograničenja koja se odnose na zdravstvenu sposobnost iz stava 1. tačka 11) ovog člana upisuju se oznake od 01 do 09 u skladu sa propisom kojim se uređuju uslovi u pogledu zdravstvene sposobnosti članova posade brodova i drugih plovila.

(7) Na poslednjoj strani su mesta za upisivanje dodatnog teksta uz redne brojeve 10. i 11. sa prednje strane obrasca ovlašćenja.

Član 68 Obrazac ovlašćenja za posebne poslove

(1) Obrazac 6 – Obrazac ovlašćenja za posebne poslove, sadrži:

(2) Na prednjoj strani tekst: „Republika Srbija, Mali grb Republike Srbije, Ovlašćenje za posebne poslove”, (utečnjeni prirodni gas LNG), (putnička plovidba), redne brojeve i uz njih mesta za upisivanje podataka, i to:

1) prezime imaoca;
2) ime imaoca;
3a) datum rođenja,
3b) mesto rođenja;
4) identifikacioni broj člana posade;
5) fotografija;
6) serijski broj;
7) datum izdavanja;
8) ovlašćenje važi do;
9) naziv ministarstva nadležnog za poslove saobraćaja.

(4) Podatak iz stava 1. tačka 4) ovog člana je identifikacioni broj člana posade iz Registra izdatih ovlašćenja iz člana 77. stav 2. tačka 5) ovog pravilnika.

Član 69 Ovlašćenje radio operatera

(1) Ovlašćenje radio operatera izdaje se u skladu sa odredbama br. 47.10–47.17, člana 47. Međunarodnog pravilnika o radio komunikacijama (RR) Međunarodne unije za telekomunikacije (ITU) na srpskom i engleskom jeziku u skladu sa Aneksom 5 – Odredbe o sticanju, izdavanju i uzajamnom priznavanju sertifikata radio-operatera Regionalnog dogovora o radiokomunikacijskoj službi na unutrašnjim plovnim putevima („Službeni glasnik RS – Međunarodni ugovori”, broj 16/14).

(2) Ovlašćenje iz stava 1. ovog člana izdaje se na Obrascu 8 – Ovlašćenje radio-operatera, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo, koji pored podataka iz člana 68. ovog pravilnika sadrži podatak da je izdato u skladu sa Preporukom br. 3 – Harmonizovani program ispita za dobijanje ovlašćenja radio operatera za radiotelefonsku službu na unutrašnjim vodnim putevima Regionalnog dogovora o radiokomunikacijskoj službi na unutrašnjim plovnim putevima i izjavu imaoca o čuvanju tajnosti komunikacija.

Član 70 Serijski broj ovlašćenja

(1) Serijski broj ovlašćenja iz člana 67. stav 1. tačka 6) ovog pravilnika i člana 68. stav 1. tačka 6) ovog pravilnika sastoji se od oznake lučke kapetanije koja je izdala ovlašćenje i četvorocifrenog broja ovlašćenja iz registra izdatih ovlašćenja.

(2) Oznake lučkih kapetanija su:

1) Lučka kapetanija Bačka Palanka – RS01;
2) Lučka kapetanija Apatin – RS02;
3) Lučka kapetanija Novi Sad – RS03;
4) Lučka kapetanija Beograd – RS04;
5) Lučka kapetanija Pančevo – RS05;
6) Lučka kapetanija Smederevo – RS06;
7) Lučka kapetanija Veliko Gradište – RS07;
8) Lučka kapetanija Kladovo – RS08;
9) Lučka kapetanija Prahovo – RS09;
10) Lučka kapetanija Senta – RS10;
11) Lučka kapetanija Titel – RS11;
12) Lučka kapetanija Sremska Mitrovica – RS12;
13) Lučka kapetanija Bezdan – RS13.

IX Priznavanje, obnova i zamena ovlašćenja

Član 71

Isprave o osposobljenosti zapovednika i drugih članova posade broda, brodarske knjižice, isprave o osposobljenosti stručnjaka za putničku plovidbu, stručnjaka za utečnjeni prirodni gas (LNG), za radio-operatera, isprave o završenim obukama i o položenim stručnim ispitima, uverenja o praktičnom ispitu na simulatoru i brodski dnevnici izdati prema propisima Centralne komisije za plovidbu Rajnom ili izdate u skladu sa Direktivom 2017/2397 sa izmenama i dopunama od strane država članica EU, kao i isprave o osposobljenosti zapovednika i drugih članova posade, brodarske knjižice i brodski dnevnici na plovilima koja plove rekom Savom izdate u skladu sa odredbama Okvirnog sporazuma o slivu reke Save, Protokola o režimu plovidbe uz Okvirni sporazum o slivu reke Save i Sporazuma o izmenama Okvirnog sporazuma o slivu reke Save i Protokola o režimu plovidbe uz Okvirni sporazum o slivu reke Save („Službeni list Srbije i Crne Gore – Međunarodni ugovori”, broj 12/04) i Odlukama Međunarodne komisije za sliv reke Save priznaju se kao da su izdate u Republici Srbiji, u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama.

Član 72 Lični podaci brodaraca

(1) Lični podaci brodaraca obrađuju se samo u svrhu sprovođenja ovog pravilnika i razmenu informacija između nadležnih organa.

(2) Obrada ličnih podataka lica kojima se izdaje ovlašćenje o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove, a posebno zdravstvenih podataka vrši se nakon obaveštenja tih lica kojima se omogućava pristup njihovim ličnim podacima i u svakom trenutku na njihov zahtev izdaje se kopija tih podataka.

(3) Zaštita podataka o ličnosti vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita podataka o ličnosti.

Član 73 Obnova ovlašćenja o osposobljenosti

Ovlašćenja o osposobljenosti članova posade, posle isteka njihove važnosti obnavljaju se ako imalac ovlašćenja uz zahtev dostavi dokaze o identitetu i dokaz da ispunjava zdravstvenu sposobnost koji nije stariji od tri meseca od dana podnošenja zahteva, sa rokovima važnosti iz člana 63. st. 3–6. ovog pravilnika.

Član 74 Obnova ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika

(1) Ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika, osim ovlašćenja za upravljanje plovilom koje kao gorivo koristi utečnjeni prirodni gas (LNG), obnavljaju se ako imalac ovlašćenja uz zahtev dostavi dokaze o identitetu i osposobljenosti.

(2) Uz zahtev za obnovu ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti zapovednika podnosilac zahteva uz zahtev za obnovu ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti koja se izdaju kao posebna isprava podnosi i dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci.

(3) Nakon obnavljanja ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti isto se upisuje u ovlašćenje o osposobljenosti zapovednika ili se izdaje ovlašćenje o osposobljenosti za posebne poslove u skladu sa ovim pravilnikom.

(4) Lučka kapetanija po službenoj dužnosti vrši uvid, pribavlja i obrađuje podatke o činjenicama o kojima se vodi službena evidencija, a koji su neophodni za obnavljanje ovlašćenja o osposobljenosti i obnavljanje ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove.

(5) Podnosilac zahteva prilaže uz zahtev za obnavljanje ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti, dokaze iz st. 1. i 2. ovog člana o činjenicama o kojima se ne vodi službena evidencija, a može da dostavi i dokaze koji sadrže podatke o činjenicama koje je organ dužan da pribavlja po službenoj dužnosti, ukoliko izričito izjavi da će ove dokumente dostaviti sam.

Član 75 Obnova ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove za putničku plovidbu, za utečnjeni prirodni gas (LNG) i za radio-operatera

(1) Ovlašćenje o osposobljenosti za posebne poslove za putničku plovidbu, posle isteka njegove važnosti obnavlja se ako imalac ovlašćenja uz zahtev dostavi dokaze o identitetu i dokaz da je položio novi ispit u skladu sa Standardom iz Priloga 4 ovog pravilnika – II. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za putničku plovidbu ili završio novi odobreni program osposobljavanja koji obuhvata Standarde iz Priloga 2 ovog pravilnika – V. Standardi za kompetencije za putničku plovidbu.

(2) Ovlašćenje o osposobljenosti za posebne poslove za utečnjeni prirodni gas (LNG) obnavlja se pod uslovom da imalac ovlašćenja ima plovidbeni staž na brodu koji kao gorivo upotrebljava utečnjeni prirodni gas (LNG) najmanje 180 dana u zadnjih pet godina ili najmanje 90 dana u zadnjoj godini ili položen novi stručni ispit za utečnjeni prirodni gas (LNG) u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 ovog pravilnika – III. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za utečnjeni prirodni gas (LNG).

(3) Uz zahtev za obnovu ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove iz st. 1. i 2. ovog člana podnosilac zahteva dostavlja ispravu o identitetu, dokaz o položenom novom ispitu ili novom odobrenom programu osposobljavanja, dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci i dokaz o uplati administrativne takse.

(4) Uz zahtev za obnovu ovlašćenja o osposobljenosti za posebne poslove za utečnjeni prirodni gas (LNG) zapovednik pored dokaza iz stava 3. ovog člana prilaže i dokaz o plovidbenom stažu ili dokaz o položenom novom ispitu.

(5) Uz zahtev za obnovu ovlašćenja za radio operatera podnosilac zahteva dostavlja ispravu o identitetu, dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci i dokaz o uplati administrativne takse.

Član 76 Zamena ovlašćenja o osposobljenosti članova posade broda, posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove

(1) Brodarac, odnosno lice koje upravlja drugim plovilom prijavljuje lučkoj kapetaniji svaku promenu podataka iz ovlašćenja o osposobljenosti, posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove (nestanak, oštećenje ovlašćenja, promenu ličnih podataka, fotografija na ovlašćenju ne odgovara njegovom izgledu i sl.).

(2) Nestanak ovlašćenja u inostranstvu imalac prijavljuje najbližem diplomatskom ili konzularnom predstavništvu Republike Srbije, a nakon povratka u Republiku Srbiju nadležnoj lučkoj kapetaniji.

(3) Imalac ovlašćenja iz stava 1. ovog člana oglašava nevažećim nestalo, ukradeno, izgubljeno, odnosno uništeno ovlašćenje u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(4) Nadležna lučka kapetanija će na zahtev brodarca izdati novo ovlašćenje o osposobljenosti, posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove u slučaju kada je isto nestalo, pod uslovom da brodarac uz zahtev priloži i dokaz da je nestalo ovlašćenje oglasio nevažećim.

(5) Nadležna lučka kapetanija će na zahtev brodarca ili lica izdati novo ovlašćenje o osposobljenosti, posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove i u slučaju da je isto oštećeno, da je došlo do promene ličnih podataka, da fotografija na ovlašćenju ne odgovara njegovom izgledu i sl. pod uslovom da brodarac uz zahtev priloži važeće ovlašćenje o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti, čija se zamena traži.

(6) Rok važnosti zamenjenog ovlašćenja iz stava 1. ovog člana je isti kao rok važnosti izgubljenog, odnosno oštećenog ovlašćenja čiju zamenu traži.

X Registar izdatih ovlašćenja

Član 77 Registar izdatih ovlašćenja

(1) Evidencija o izdatim ovlašćenjima vodi se u obliku registra izdatih ovlašćenja koji je dat na Obrascu 7 – Registar izdatih ovlašćenja koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo, i sadrži sve podatke koji se nalaze u ovlašćenjima o osposobljenosti, posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove, kao i podatke o nadležnom organu koji ih izdaje.

(2) Registar izdatih ovlašćenja iz stava 1. ovog člana sadrži:

(3) – natpis: „Republika Srbija” sa grbom Republike Srbije, naziv ministarstva nadležnog za poslove saobraćaja i naziv: „Registar izdatih ovlašćenja”;

1) prezime;
2) ime;
3) datum rođenja;
4) mesto rođenja;
5) identifikacioni broj člana posade;
6) državljanstvo;
7) prebivalište, odnosno boravište;
8) naziv i serijski broj ovlašćenja o osposobljenosti, datum izdavanja, rok važenja i naziv lučke kapetanije koja je izdala ovlašćenje; podatke o statusu ovlašćenja („aktivno”, „isteklo”, „suspendovano”, „poništeno”, „izgubljeno”, „ukradeno” ili „uništeno”); ublažavajuće mere i ograničenja koje se odnose na zdravstvenu sposobnost (oznaka od 01 do 09) u skladu sa propisom kojim se uređuje zdravstvena sposobnost članova posade; datum isteka, suspenzije, poništavanja, gubitka, krađe ili uništenja;
9) oznaka ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti R (za upravljanje plovilom uz pomoć radara), M (za plovidbu vodnim putevima koji su klasifikovani kao unutrašnji vodni putevi pomorskog karaktera), (ERDMS) deonica sa posebnim rizicima sa oznakama iz Evropskog sistema za upravljanje referentnim podacima i C (za plovidbu velikim plovnim sastavima);
10) naziv i oznaka, serijski broj ovlašćenja za posebne poslove, datum izdavanja, rok važenja i naziv lučke kapetanije koja je izdala ovlašćenje; podatke o statusu ovlašćenja („aktivno”, „isteklo”, „suspendovano”, „poništeno”, „izgubljeno”, „ukradeno” ili „uništeno”); datum isteka, suspenzije i poništavanja, gubitka, krađe ili uništenja.

Član 78 Vođenje registra

(1) Registar izdatih ovlašćenja vodi se u obliku knjige.

(2) Podaci iz registra iz stava 1. ovog člana izdaju se na zahtev brodara, nadležnih organa i organizacija, nadležnih organa drugih država ili drugih pravnih i fizičkih lica koja dokažu opravdani pravni interes.

Član 79

(1) Registar izdatih ovlašćenja vodi se i u elektronskom obliku.

(2) Registar izdatih ovlašćenja vodi ministarstvo u skladu sa zakonom kojim se uređuje plovidba i luke na unutrašnjim vodama.

(3) Elektronski pristup registru izdatih ovlašćenja u unutrašnjoj plovidbi ima za cilj da omogući nadležnim organima država EU proveru podataka o izdatim ovlašćenjima i njihovom statusu.

(4) Obrada podataka o ličnosti koji se koriste za vođenje registra izdatih ovlašćenja vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita podataka o ličnosti.

(5) Sastavni deo registra iz člana 77. stav 1. ovog pravilnika je zbirka isprava i dokumenata koja sadrži isprave i dokumenta kojima se dokazuje ispunjavanje propisanih uslova za sticanje određenog ovlašćenja.

(6) Registar izdatih ovlašćenja i zbirka isprava i dokumenata se čuvaju trajno.

XI Usklađenost sa propisima eu

Član 80

Ovaj pravilnik je usklađen sa načelima i zahtevima iz Direktive (EU) 2017/2397 Evropskog parlamenta i Saveta od 12. decembra 2017. godine o priznavanju stručnih kvalifikacija u unutrašnjoj plovidbi i stavljanju van snage direktiva Saveta 91/672/EEZ i 96/50/EZ, Sprovedbenom Uredbom Komisije (EU) 2020/182 od 14. januara 2020. o obrascima u području stručnih kvalifikacija u unutrašnjoj plovidbi, Delegiranom Direktivom komisije (EU) 2020/12 od 2. avgusta 2019. godine o dopuni Direktive (EU) 2017/2397 Evropskog parlamenta i Saveta s obzirom na standarde za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine, za praktične ispite, za odobravanje simulatora i za zdravstvenu sposobnost, Direktive (EU) 2021/1233 Evropskog parlamenta i Saveta od 14. jula 2021. godine o izmeni Direktive EU 2017/2397 u pogledu prelaznih mera za priznavanje ovlašćenja trećih zemalja i Delegiranom Uredbom Komisije (EU) 2020/473 od 20. januara 2020. o dopuni Direktive (EU) 2017/2397 Evropskog parlamenta i Saveta u pogledu standarda za baze podataka za svedočanstva EU o stručnoj osposobljenosti, brodarske knjižice i brodske dnevnike.

XII Prelazne i završne odredbe

Član 81

(1) Zvanje zapovednika stiče lice koje je, pored uslova iz člana 12. stav 1. tač. 1) i 2) ovog pravilnika, završilo pomorsku vojnu akademiju, odnosno vojnu akademiju – modul rečne jedinice do 30. decembra 2023. godine koje ima najmanje jednu godinu plovidbenog staža na ratnim brodovima i najmanje 180 dana plovidbenog staža na brodu unutrašnje plovidbe sa sopstvenim pogonom i položen stručni ispit za zvanje zapovednika u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4. ovog pravilnika – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda.

(2) Zvanje zapovednika stiče i brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju kapetana unutrašnje plovidbe i poručnika unutrašnje plovidbe izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije („Službeni list SFRJ”, br. 32/82, 30/83 i 30/87 i „Službeni list SRJ”, broj 25/96) pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 12. stav 1. tač. 1) i 2) ovog pravilnika.

(3) Zvanje zapovednika stiče i brodarac koji ima važeće ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju zapovednika vrste A.

(4) Zvanje zapovednika stiče i brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju brodovođe duže od deset godina do 13. jula 2012. godine izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 12. stav 1. tač. 1) i 2) ovog pravilnika.

(5) Zvanje zapovednika stiče i brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu zapovednika vrste B izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17) pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 12. stav 1. tač. 1) i 2) ovog pravilnika, da ima najmanje 180 dana plovidbenog staža kao zapovednik broda i položi stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda.

(6) Zvanje zapovednika stiče i brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu zapovednika vrste C izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17) pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 12. stav 1. tač. 1) i 2) ovog pravilnika, da ima najmanje 360 dana plovidbenog staža kao zapovednik broda i položi stručni ispit u skladu sa Standardima za stručne ispite iz Priloga 4 – Standardi za stručne ispite, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo – IV. Standardi za stručni ispit za sticanje ovlašćenja o osposobljenosti za zapovednika broda.

Član 82

(1) Zvanje krmara stiče brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu u zvanju krmara pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 13. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika.

(2) Zvanje krmara stiče brodarac koji ima važeće ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju zapovednika vrste B i zapovednika vrste C pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 13. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika.

(3) Zvanje krmara stiče brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju mornara motoriste i brodskog krmara izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 13. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika.

(4) Zvanje krmara stiče brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju brodovođe kraće od deset godina do 13. jula 2012. godine izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 13. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika.

(5) Zvanje krmara stiče i brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu vođe palube izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17) pod uslovom da ispunjava uslove iz člana 13. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika, da ima najmanje 1.080 dana plovidbenog staža od čega najmanje 720 dana plovidbenog staža na unutrašnjim plovnim putevima.

Član 83

(1) Zvanje vođe palube stiče brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu u zvanju vođe palube.

(2) Zvanje vođe palube stiče brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju krmara tegljenice izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije.

(3) Zvanje vođe palube stiče i brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu mornara izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17) pod uslovom, da ima najmanje 900 dana plovidbenog staža od čega najmanje 540 dana plovidbenog staža na unutrašnjim plovnim putevima.

Član 84

(1) Zvanje mornara stiče brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu u zvanju mornara.

(2) Zvanje mornara stiče brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju mornara izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije.

(3) Zvanje mornara stiče i brodarac pod uslovom da ima 540 dana plovidbenog staža od čega najmanje 180 dana plovidbe na unutrašnjim plovnim putevima.

Član 85

(1) Zvanje mašiniste stiče pomorac koji ima važeće ovlašćenje o osposobljenosti za upravitelja mašine na brodu sa mašinskim kompleksom pogonske snage od 3.000 kW ili jačim (STCW III/2) ili ovlašćenje o osposobljenosti za upravitelja mašine na brodu sa mašinskim kompleksom pogonske snage od 750 kW do 3.000 kW (STCW III/3), pomorac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za drugog oficira mašine na brodu sa mašinskim kompleksom pogonske snage od 750 kW do 3.000 kW (STCW III/3) ili ovlašćenje o osposobljenosti za drugog oficira mašine na brodu sa mašinskim kompleksom pogonske snage od 3.000 kW ili jačim (STCW III/2) i pomorac koji ima važeće ovlašćenje o osposobljenosti za oficira plovidbene straže na brodu sa mašinskim kompleksom pogonske snage od 750 kW ili jačim (STCW III/1).

(2) Zvanje mašiniste stiče lice koje je u ratnoj mornarici završilo vojnopomorsku akademiju (motorna, mašinska ili brodomašinska specijalnost) u trajanju od tri ili više godina i ima najmanje dve godine plovidbenog staža na ratnim brodovima na poslovima u brodskom mašinskom kompleksu snage veće od 750 kW i lice koje je u ratnoj mornarici završilo školu za mlađe oficire ratne mornarice (motorna, mašinska ili brodomašinska specijalnost) i ima najmanje četiri godine plovidbenog staža na ratnim brodovima na poslovima u brodskom mašinskom kompleksu snage veće od 750 kW, odnosno koji ima najmanje četiri godine plovidbenog staža na ratnim brodovima na samostalnoj dužnosti upravitelja mašinskog kompleksa snage veće od 370 kW.

(3) Zvanje mašiniste stiče lice koje ima završen jednogodišnji kurs mašinskog smera u ratnoj mornarici i ima najmanje šest godina plovidbenog staža na ratnim brodovima na poslovima u brodskom mašinskom kompleksu snage do 750 kW.

(4) Zvanje mašiniste stiče brodarac koji ima važeće ovlašćenje za vršenje poslova na brodu u zvanju mašiniste i brodarac koji ima važeće ovlašćenje mašinovođe.

(5) Zvanje mašiniste stiče brodarac koji ima ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju mašiniste unutrašnje plovidbe i mašiniste unutrašnje plovidbe I klase izdato u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije.

Član 86

(1) Posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom uz pomoć radara stiče brodarac koji ima važeće ovlašćenje o posebnoj osposobljenosti za upravljanje plovilom uz pomoć radara.

(2) Posebnu osposobljenost za upravljanje velikim sastavima stiče zapovednik koji ima važeće ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u zvanju zapovednika A.

(3) Osposobljenost za radio-operatera stiče lice koji ima važeće ovlašćenje o posebnoj osposobljenosti za rukovanje radio telefonskim uređajem.

(4) Posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom uz pomoć radara pod uslovima iz člana 18. ovog pravilnika može steći i lice koje upravlja drugim plovilom.

(5) Posebnu osposobljenost za upravljanje plovilom na sektorima i delovima sektora vodnih puteva sa posebnim rizikom može steći zapovednik koji je stekao potvrdu o osposobljenosti za plovidbu posebnim deonicama vodnog puta Dunava pod uslovom da je taj sektor propisan kao sektor vodnih puteva na kojima postoje posebni rizici za plovidbu.

(6) Osposobljenost za radio-operatera pod uslovima iz člana 26. ovog pravilnika može steći i lice koje upravlja drugim plovilom.

(7) Osposobljenost za posebne poslove za putničku plovidbu pod uslovima iz člana 24. ovog pravilnika može steći i lice koje upravlja drugim plovilom.

Član 87

(1) Ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti članova posade brodova unutrašnje plovidbe koja su izdata u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17) i Pravilnikom o zvanjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe („Službeni glasnik RS”, broj 104/21), važe najkasnije do roka na koji su izdata.

(2) Ovlašćenja o osposobljenosti, odnosno posebnoj osposobljenosti članova posade brodova unutrašnje plovidbe koja su izdata u skladu sa propisima iz stava 1. ovog člana zameniće se novim obrascima ovlašćenja o osposobljenosti, posebnoj osposobljenosti zapovednika i osposobljenosti stručnih lica za posebne poslove najkasnije do 17. januara 2032. godine, pod uslovom da podnosilac zahteva za zamenu ovlašćenja dostavi dokaze o identitetu, uverenje o zdravstvenoj sposobnosti ovlašćene zdravstvene ustanove kojim se dokazuje zdravstvena sposobnost, koje ne može biti starije od tri meseca od datuma podnošenja zahteva, dve fotografije dimenzija 3 x 3,5 cm ne starije od šest meseci i dokaz o uplati administrativne takse.

Član 88

Lučke kapetanije će brodarcima koji su stekli ovlašćenje o osposobljenosti za vršenje poslova na brodu u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe trgovačke mornarice Savezne Republike Jugoslavije („Službeni list SFRJ”, br. 32/82, 30/83 i 30/87 i „Službeni list SRJ”, broj 25/96) izdati odgovarajuća ovlašćenja pod uslovom da imaju potrebna ovlašćenja o posebnoj osposobljenosti u skladu sa Pravilnikom o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17).

Član 89

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaju da važe:

1) Pravilnik o zvanjima, uslovima za sticanje zvanja i ovlašćenjima članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 64/12, 99/15 i 3/17), osim odredaba koje se odnose na rukovaoca tehničkog plovnog objekta;
2) Pravilnik o programu i načinu polaganja stručnog ispita za sticanje zvanja članova posade brodova trgovačke mornarice („Službeni glasnik RS”, br. 59/13 i 28/15), osim odredaba koje se odnose na rukovaoca tehničkog plovnog objekta;
3) Pravilnik o zvanjima članova posade brodova unutrašnje plovidbe („Službeni glasnik RS”, broj 104/21).

Član 90

(1) Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) Broj 004207990 2025 14810 004 003 012 001

(3) Beograd, 30. decembra 2025. godine

(4) Ministar,

(5) Aleksandra Sofronijević, s.r.

(6) Prilozi

(7) Prilog 1 – Osnovni zahtevi za kompetencije

(8) Prilog 2 – Standardi za kompetencije i odgovarajuća znanja i veštine

(9) Prilog 3 – Standardi za obuku u slučaju opasnosti na brodu

(10) Prilog 4 – Standardi za stručne ispite

(11) Prilog 5 – Standardi za odobrenje simulatora

(12) Obrazac 1 – Uverenje o završenoj obuci

(13) Obrazac 2 – Registar izdatih odobrenja

(14) Obrazac 3 – Uverenje o položenom ispitu

(15) Obrazac 4 – Uverenje o položenom praktičnom ispitu

(16) Obrazac 5 – Ovlašćenje o osposobljenosti zapovednika

(17) Obrazac 6 – Ovlašćenje za posebne poslove

(18) Obrazac 7 – Registar izdatih ovlašćenja

(19) Obrazac 8 – Ovlašćenje radio operatera

Istorija akta

21. avgusta 2026.Izmene i dopune
Sl. glasnik RS 76/2026
9. januara 2026.Donošenje
Sl. glasnik RS 2/2026

Izvor: Pravno-informacioni sistem Republike Srbije, redakcijski prečišćen tekst. Važi samo tekst objavljen u „Službenom glasniku Republike Srbije“.