Uputstvo o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka

Na osnovu člana 21. stav 1. i člana 68. Zakona o Narodnoj banci Srbije („Službeni glasnik RS”, br. 72/2003 i 55/2004),

Guverner Narodne banke Srbije donosi

UPUTSTVO

o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka

"Službeni glasnik RS", br. 42 od 18. juna 2010, 2 od 13. januara 2012, 86 od 6. decembra 2019, 103 od 21. novembra 2025, 32 od 3. aprila 2026, 109 od 6. novembra 2026.

1. Ovim uputstvom propisuju se podaci koje su banke dužne da evidentiraju i obrađuju i da ih Narodnoj banci Srbije dostavljaju radi praćenja visine kamatnih stopa banaka na odobrene kredite i primljene depozite.

2. Bankom, u smislu ovog uputstva, smatra se banka koja ima dozvolu za rad Narodne banke Srbije i upisana je u registar kod nadležnog organa, koja obavlja depozitne i kreditne poslove, kao i druge poslove, u skladu sa zakonom.

3. Banka je dužna da, na način i u roku propisanim ovim uputstvom, Narodnoj banci Srbije dostavlja podatke o iznosima svih odobrenih kredita i primljenih depozita (uključujući i kredite po povlašćenim kamatnim stopama, kredite ili depozite kod kojih je ugovoreni iznos mali, ograničene depozite i sl.), kao i o nominalnim i izračunatim kamatnim stopama, i to i za postojeće i za nove poslove.

Banka će podatke iz stava 1. ove tačke dostavljati za sektor stanovništva, nefinansijski sektor i sektor države (u daljem tekstu: klijenti), za međubankarske kredite i depozite i kredite i depozite drugih finansijskih organizacija – u dinarima i u stranoj valuti.

4. Brisana je (vidi tačku 1. Uputstva - 103/2025-114)

5. Banka je dužna da iznose kredita i depozita u dinarima i stranoj valuti iskazuje u apsolutnim iznosima, bez decimala, a da podatke izražene u stranoj valuti kursira po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije poslednjeg kalendarskog dana u mesecu.

*Službeni glasnik RS, broj 2/2012

6. Podaci o kamatnim stopama iskazuju se na godišnjem nivou, s četiri decimale, uz zaokruživanje četvrte decimale.

7. Pri dostavljanju podataka o kamatnim stopama na subvencionisane kredite i depozite, a za potrebe statistike, banka je obavezna da uvek prikazuje kamatne stope na osnovu kojih ostvaruje prihode po odobrenim kreditima i rashode po primljenim depozitima.

8. Pri dostavljanju podataka o visini kamatnih stopa na kredite i depozite, banka treba da koristi sledeće tri vrste izračunatih kamatnih stopa:

1) anualizovanu ugovorenu kamatnu stopu – ugovorenu kamatnu stopu između banke i klijenta na kredite i depozite, koja je konvertovana na godišnjoj osnovi i izražena u procentima na godišnjem nivou (AUKS);

2) uže definisanu efektivnu kamatnu stopu – kamatnu stopu koja na godišnjem nivou izjednačava sadašnju vrednost svih budućih ili postojećih obaveza (kredit ili depozit, otplata glavnice, plaćanje kamate), osim drugih troškova ugovorenih između banke i klijenta (UDEKS);

3) efektivnu kamatnu stopu – kamatnu stopu koja je na godišnjem nivou jednaka sadašnjoj vrednosti svih finansijskih obaveza, postojećih ili budućih, uključujući i druge troškove ugovorene između banke i klijenta (EKS).

Banka će EKS izračunavati za nove poslove, i to na sve kredite i druge plasmane za sektor stanovništva, uključujući i kreditne kartice (produženi kredit čije je značenje utvrđeno Metodologijom iz tačke 12. ovog uputstva). Pri izveštavanju za postojeće poslove, banka će EKS izračunavati na dug po kreditnim karticama i na dozvoljena prekoračenja za sektor stanovništva. Banka izračunava efektivnu kamatnu stopu u skladu s propisom Narodne banke Srbije kojim se utvrđuju uslovi i načini obračuna efektivne kamatne stope.

*Službeni glasnik RS, broj 103/2025

**Službeni glasnik RS, broj 109/2026

8a. Banka je obavezna da dostavi i podatak o visini kamatne marže za kredite s promenljivom i kombinovanom kamatnom stopom, čije je značenje utvrđeno Metodologijom iz tačke 12. ovog uputstva.

Banka će kamatnu maržu za kredite s promenljivom kamatnom stopom dostavljati i za nove i za postojeće poslove, dok će kamatnu maržu za kredite s kombinovanom kamatnom stopom dostavljati za postojeće poslove.

Kamatna marža iz st. 1. i 2. ove tačke predstavlja fiksni deo ugovorene kamatne stope, tj. deo kamatne stope koji se dodaje na vrednost referentne kamatne stope koja se menja u skladu s tržišnim uslovima (npr. EURIBOR stopa).

*Službeni glasnik RS, broj 32/2026

9. Postojeći poslovi obuhvataju knjigovodstvena stanja kredita u bruto iznosu (bez ispravki vrednosti) i knjigovodstvena stanja depozita – poslednjeg kalendarskog dana u izveštajnom mesecu.

Narodna banka Srbije će kamatne stope na postojeće poslove izračunavati kao ponderisane proseke kamatnih stopa koje se primenjuju na knjigovodstveno stanje kredita i depozita poslednjeg kalendarskog dana u mesecu o kome se izveštava, pri čemu su banke dužne da izveštavaju o njihovim kamatnim stopama i iznosima u okviru postojećih poslova.

*Službeni glasnik RS, broj 2/2012

**Službeni glasnik RS, broj 103/2025

10. Novi poslovi obuhvataju sve nove ugovore o kreditu i depozitu zaključene između banke i klijenta u toku izveštajnog meseca, izuzev kredita za restrukturiranje duga po kamatnim stopama koje su znatno niže od tržišnih.

Novi poslovi uključuju sve ugovore o kreditu i depozitu za koje su uslovi ugovoreni prvi put u toku izveštajnog meseca, kao i sve postojeće ugovore za koje su novi uslovi ponovo ugovoreni uz aktivno učešće klijenta.

Narodna banka Srbije će kamatne stope na nove poslove izračunavati kao ponderisane proseke kamatnih stopa na sve nove kreditne i depozitne poslove nastale tokom meseca koji je predmet izveštavanja.

*Službeni glasnik RS, broj 2/2012

**Službeni glasnik RS, broj 103/2025

11. Kad se izračunavaju kamatne stope na prekonoćne depozite i depozite sa otkaznim rokom, na dug po kreditnim karticama, na revolving kredite i na minuse po tekućem računu (u daljem tekstu: volatilni instrumenti) – koncept novih poslova proširuje se i obuhvata ukupno stanje volatilnih instrumenata poslednjeg kalendarskog dana u mesecu.

Narodna banka Srbije će kamatne stope kod volatilnih instrumenata izračunavati kao ponderisane proseke kamatnih stopa koje se primenjuju na knjigovodstveno stanje ovih instrumenata poslednjeg kalendarskog dana u mesecu o kome se izveštava.

*Službeni glasnik RS, broj 2/2012

12. Podatke propisane ovim uputstvom banke će Narodnoj banci Srbije dostavljati mesečno, i to elektronski – primenom Metodologije načina izračunavanja kamatnih stopa na kredite i depozite banaka (u daljem tekstu: Metodologija), koji donosi guverner Narodne banke Srbije.

Podaci propisani ovim uputstvom dostavljaju se osnovnoj organizacionoj jedinici Narodne banke Srbije u čijem su delokrugu poslovi informacione tehnologije, u skladu sa uputstvom kojim se propisuju način i elektronsko dostavljanje podataka Narodnoj banci Srbije, i to najkasnije 16. u mesecu za prethodni mesec. Ako 16. u mesecu nije radni dan, podaci se dostavljaju prvog narednog radnog dana.

Izuzetno od stava 2. ove tačke, pored konačnih podataka iz tog stava, banke u skladu sa uputstvom iz tog stava za prethodni mesec dostavljaju i preliminarne podatke o kamatnim stopama na kredite i depozite na nove poslove za sektor stanovništva i nefinansijski sektor, i to najkasnije trećeg radnog dana u tekućem mesecu do 12.00 časova.

Metodologijom se utvrđuju način i formule za izračunavanje kamatnih stopa na kredite i depozite banaka i daju bliža objašnjenja, klasifikacije, primeri i prilozi (spisak računa, obrasci za kontrolu podataka i radna sveska s primerima).

Metodologija se objavljuje na Internet stranici Narodne banke Srbije.

*Službeni glasnik RS, broj 2/2012

**Službeni glasnik RS, broj 86/2019

13. Narodna banka Srbije može objavljivati podatke koje joj banke dostave u skladu sa ovim uputstvom.

14. Radnim danima, u smislu ovog uputstva, smatraju se dani u kojima se izvršavaju međubankarska plaćanja kod Narodne banke Srbije u skladu s propisima kojima se uređuje rad RTGS sistema i kliring sistema Narodne banke Srbije.

15. Banke će podatke propisane ovim uputstvom prvi put dostaviti za septembar 2010. godine, i to najkasnije do 20. oktobra 2010. godine.

16. Danom stupanja na snagu ovog uputstva prestaje da važi Uputstvo o dostavljanju podataka Narodnoj banci Srbije radi praćenja visine kamatnih stopa na kredite i depozite banaka („Službeni glasnik RS”, br. 64/2006 i 102/2006).

17. Ovo uputstvo objavljuje se u „Službenom glasniku RS” i stupa na snagu 1. septembra 2010. godine.

O broj 44

U Beogradu, 17. juna 2010. godine

Guverner

Narodne banke Srbije,

Radovan Jelašić, s.r.

ODREDBE KOJE NISU UNETE U "PREČIŠĆEN TEKST" UPUTSTVA

Uputstvo o izmenama Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka: "Službeni glasnik RS", broj 2/2012-12

6. Banke će podatke propisane ovim uputstvom prvi put dostaviti za februar 2012. godine, i to najkasnije 16. marta 2012. godine.

7. Ovo uputstvo objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srbije” i stupa na snagu 1. februara 2012. godine

Uputstvo o izmeni i dopuni Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka: "Službeni glasnik RS", broj 86/2019-174

2. Preliminarne podatke o kamatnim stopama na kredite i depozite na nove poslove za sektor stanovništva i nefinansijski sektor iz tačke 1. stav 2. ove odluke banke će prvi put dostaviti za januar 2020. godine, i to najkasnije 5. februara 2020. godine do 12.00 časova.

3. Ovo uputstvo stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. januara 2020. godine.

Uputstvo o izmenama i dopuni Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka: "Službeni glasnik RS", broj 103/2025-114

5. Podatke propisane ovim uputstvom banke prvi put dostavljaju za jun 2026. godine, i to najkasnije 16. jula 2026. godine.

Banke su dužne da za period od juna do oktobra 2026. godine dostavljaju i podatke propisane Uputstvom o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka („Službeni glasnik RS”, br. 42/10, 2/12 i 86/19) (u daljem tekstu: Uputstvo) i podatke propisane ovim uputstvom.

Prestao je da važi raniji stav 3. (vidi tačku 3. Uputstva- 109/2026-23)

6. Ovo uputstvo stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. juna 2026. godine.

Uputstvo o dopuni Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka: "Službeni glasnik RS", broj 32/2026-74

2. Podatke propisane ovim uputstvom banke prvi put dostavljaju za jun 2026. godine, i to najkasnije 16. jula 2026. godine.

3. Ovo uputstvo stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. juna 2026. godine.

Uputstvo o dopuni Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka: "Službeni glasnik RS", broj 109/2026-23

2. Banke su dužne da i za period od novembra 2026. godine do februara 2027. godine i dalje dostavljaju podatke propisane Uputstvom o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka („Službeni glasnik RS”, br. 42/10, 2/12 i 86/19) (u daljem tekstu: Uputstvo) i podatke propisane tačkom 8. Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka („Službeni glasnik RS”, br. 42/10, 2/12, 86/19, 103/25 i 32/26), a u skladu s tačkom 1. ovog uputstva.

Podatke propisane Uputstvom banke poslednji put dostavljaju za februar 2027. godine, i to najkasnije 17. marta 2027. godine.

3. Danom stupanja na snagu ovog uputstva prestaje da važi tačka 5. stav 3. Uputstva o izmenama i dopuni Uputstva o dostavljanju Narodnoj banci Srbije podataka o kamatnim stopama na kredite i depozite banaka („Službeni glasnik RS”, broj 103/25).

4. Ovo uputstvo stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.