Uputstvo o jedinstvenoj metodologiji za procenu šteta od elementarnih nepogoda

Na osnovu člana 6. stav 2. Zakona o statističkim istraživanjima od interesa za celu zemlju („Službeni list SFRJ“, br 13/73, 9/76, i 63/76), u vezi sa odredbama pod rednim brojem 3 odeljka Statistička investicija i društvenog bogatstva, Programa statističkih istraživanja od interesa za celu zemlju u periodu od 1986. do 1990. godine koji je sastavni deo Odluke o utvrđivanju Programa statističkih ispitivanja od interesa za celu zemlju u preiodu od 1986. do 1990. godine („Službeni list SFRJ“, br 76/85 i 60/86), direktor Saveznog zavoda za statistiku propisuje

UPUTSTVO

o jedinstvenoj metodologiji za procenu štete od elementarih nepogoda

„Službeni list SFRJ”, broj 27 od 10. aprila 1987.

Namena metodologije

1. Jedinstvenom metodologijom za procenu štete od elementarnih nepogoda obezbeđuje se primena istih principa i metoda procenjivanja kod svih organizovanih procena šteta izazvanih različitim uzrocima, a naročito poplavama i zemljotresima većih razmera, kako bi mogao da se podnese zahtev za dodelu sredstava solidardnosti prema članu 2. Dogovora o utvrđivanju i proceni šteta od elementarnih nepogoda („Službeni list SFRJ”, br. 24/78).

2. Ova metodologija se primenjuje i na ostale štete koje nastaju usled dejstva drugih elementarnih nepogoda i drugih uzroka, kao što su: požari, suše, oluje i grad, klizanje zemljište, epidemije, epizootije, štete od biljnih bolesti i raznih vrsta štetotina u poljoprivredi i druge nepogode (nesreće) koje prouzrokuju štete većih razmera.

3. Po ovoj metodologiji procenjuju se i štete prouzrokovane zagađenjem zemljišta, vode i vazduha, kao i druge štete većih razmera nastale usled tehničkih nedostataka ili zastarele tehnologije, kao i štete nastale usled drugih uzroka utvrđenih tačkom 39. ovog uputstva, a za koje društvno-politička zajednica organizuje procenu.

Cilj procene

4. Cilj procene štete jeste utvrđivanje vrste i veličine šteta u naturalnim i vrednosnim pokazateljima, po teritorijama, sredstvima i drugim dobrima, vremenu i uzrocima nastanka šteta, i to po korisnicima i vlasnicima dobara. Rezultati procene koriste se za utvrđivanje konkretnih mera za otklanjanje nastalih šteta, kao i za utvrđivanje veličine gubitaka u društvenom bogatstvu.

Predmet procene

5. Predmet procene su: (1) direktne, odnosno, neposredne štete na oštećenim i uništenim sredstvima, materijalnim i kulturnim dobrima (u daljem tekstu: sredstva i dobra), (2) troškovi izazvani direktnim štetama i (3) indirektne štete.

6. Direktne štete nastale na sredstvima i dobrima u društvenoj svojini i u svojini građana i građanskih pravnih lica procenjuju se na: a) osnovnim sredstvima (zemljišta, objekti, oprema, dugogodišnji zasadi, osnovno stado, šume i divljač); b) obrtnim sredstvima (sirovine i reprodukcioni materijal, poluproizvodi i nedovršeni prozvodi, tekuća poljoprivredna proizvodnja, gotovi prozvodi i trgovačka roba) i v) kulturnim dobrima (objekti i predmeti) i dobrima u domaćinstvu (putnička prevozna sredstva, nameštaj i drugi predmeti u domaćinstvu).

7. Troškovi izazvani direktnim štetama obuhvataju troškove odbrane, zbrinjavanja stanovništva, zdravstvenih usluga i dr.

8. Od indirektnih šteta procenjuje se samo izgubljeni dohodak zbog smanjenja proizvodnje izazvane elementarnom nepogodom ili nekim drugim uzrokom, i to za teritoriju na kojoj su se javile direktne štete.

9. Štete se procenjuju na svim sredstvima i drugim dobrima koja su pretrpela štetu, bez obzira na to da li su osigurana kod zajednica osiguranja imovine i lica. Predmet procene su i štete na objektima građenim bez građevinske dozvole i na objektima građenim bez konstrukcionih svojstava otpornosti na zemljotres.

10. Sva sredstva i druga dobra na kojima se procenjuje šteta detaljnije su razrađeni u Nomenklaturi sredstava i drugih dobara, koja se smatra sastavnim delom ove metodologije i koja je data kao Prilog br. 2. Korišćenje ove nomenklature je nužno kako bi se sredstva i druga dobra za koja se procenjuje šteta pravilno i jednoobrazno razvrstala.

Jedinice za koje se vrši procena

11. Procenom šteta obuhvataju se sredstva i dobra koja pripadaju jedinicama sa sedištem na teritoriji na kojoj se šteta dogodila. Štete na sredstvima (domaćim i stranim) i dobrima zatečenim na postradaloj teritoriji takođe se procenjuju, bez obzira na to što pripadaju jedinicima čije je sedište van teritorije zahvaćene štetom. Štete se procenjuju za sledeće jedinice:

– organizacije udruženog rada (svih oblika udruživanja) iz oblasti privrede (industrija i rudarstvo, poljoprivreda i ribarstvo, šumarstvo, vodoprivreda, građevinastvo, saobraćaj i veze, trgovina, ugostiteljstvo i turizam, zanatstvo i lične usluge, komunalna delatnost i uređenje naselja i prostora, finansijske, tehničke i poslovne usluge);

– organizacije i zajednice u vanprivrednim delatnostima (obrazovanje, nauka, kultura i informacije, zdravstvena i socijalna zaštita);

– društveno-političke zajednice, samoupravane interesne zajednice, društvene i društveno-političke organizacije, verske zajednice, udruženja građana i sl.;

– Jugoslovenska narodna armija;

– teritorijalna odbrana;

– individualna poljoprivredna gazdinstva;

– individualne zanatske, ugostiteljske, prevozničke, trgovinske i druge radnje u kojima se samostalno obavlja delatnost;

– domaćinstva (stambene zgrade, vikend-kuće, predmeti za domaćinstvo i predmeti za ličnu upotrebu);

– strane firme i organizacije koje su imale svoja sredstva na području za koje se šteta procenjuje.

Organizatori poslova na proceni šteta

12. Prema obimu šteta i nastalim posledicama, kao i prema veličini područja na kome se šteta dogodila, za organizovanje procene šteta nadležne su odgovarajuće drušveno-političke zajednice, pa se na tom nivou imenuju i komisije za procenu šteta. Za štetu na sredstvima u nadležnosti Jugoslovenske narodne armije komisiju imenuje Savezni sekretarijat za narodnu odbranu. Za štetu na sredstvima teritorijalne odbrane opštine, republike odnosno autonomne pokrajine komisije imenuje nadležni komandant teritorijalne odbrane.

13. Članom 8. Dogovora predviđen je delokrug posla opštinske komisije, prema kome ona treba da uradi sledeće:

– obrazuje potreban broj stručnih komisija za procenu šteta;

– određuje svakoj stručnoj komisiji teritoriju na kojoj će vršiti procenu šteta;

– određuje rok do koga se mora završiti procena;

– stara se o primeni metodologije za procenu šteta;

– objedinjuje rad svih stručnih komisija za procenu šteta na teritoriji opštine i pruža im potrebnu pomoć;

– izrađuje zbirni izveštaj o procenjenim štetama na teritoriji opštine i dostavlja ga izvršnom organu skupštine opštine na usvajanje;

– usvojeni izveštaj dostavlja republičkoj, odnosno pokrajinskoj komisiji za procenu šteta.

14. Prema članu 9. Dogovora, zadaci republičke, odnosno pokrajinske komisije su sledeći:

– objedinjuje rad opštinskih komisija za procenu šteta na teritoriji republike, odnosno autonomne pokrajine;

– pruža im potrebnu pomoć u primeni metodologije za procenu šteta;

– izrađuje zbirni izveštaj o procenjenim štetama na teritoriji republike, odnosno autonomne pokrajine, u koji uključuje i štete koje su nastale na stvarima koje pripadaju Jugoslovenskoj narodnoj armiji na teritoriji republike, odnosno autonomne pokrajine;

– zbirni izveštaj o procenjenim štetama na teritoriji republike odnosno autonomne pokrajine dostavlja izvršnom veću skupštine republike, odnosno izvršnom veću skupštine autonomne pokrajine;

– zbirni izveštaj o utvrđenim štetama na teritoriji republike, odnosno autonomne pokrajine dostavlja Saveznom izvršnom veću, zajedno s predlozim mera koje treba preduzeti za otklanjanje ili ublažavanje posledica šteta od zemljotresa i poplava (član 10. Dogovora).

15. Procenu štete mogu da organizuju i osnovne organizacije udruženog rada, samoupravne interesne zajednice i druge zajednice koje smatraju da nastalu štetu treba proceniti bez obira na to da li će ona biti nadoknađena, pod uslovom da nadležna društveno-politička zajednica nije već organizovala procenu štete nastalu usled istog uzroka.

Neposredni izvršioci procena

16. Na osnovu člana 5. Dogovora, procenu šteta vrše stručne komisije za procenu šteta.

17. Procenu šteta na sredstvima i dobrima u društvenoj svojini, odnosno na sredstvima organizacija udruženog rada, zajednica samoupravnih interesnih zajednica, društveno-političkih zajednica i društvenih organizacija vrše stručne komisije za procenu šteta obrazovane pri svakoj organizaciji i zajednici.

18. Procenu šteta na sredstvima i dobrima u svojini građana i građanskih pravnih lica vrše stručne komisije procenitelja, čiji broj i sastav određuje opštinska komisija za procenu šteta, zavisno od obima šteta i teritorije zahvaćene štetama. Komisije koje neposredno vrše procenu šteta moraju biti sastavljene od odgovarajućih kvalifikovanih stručnjaka, odnosno najužih specijalista, zavisno od vrste materijalnih dobara koja su pretrpela štete. Te komisije moraju proći kroz obuku (instruktaža), koju drže opštinski i republički, odnosno pokrajinski instruktori, radi obezbeđivanja jednoobraznog načina rada i poštovanja uputstava iz ove metodologije.

19. Preporučuju se da u stručnim komisija za procenu šteta budu zastupljeni i predstavnici zajednice osiguranja imovine i lica, jer su oni najkvalifikovaniji za procenjivanje šteta.

20. Prema članu 6. Dogovora, procenu šteta na sredstvima Jugoslovenske narodne armije, po istoj metodologiji, vrše stručne komisije JNA.

21. Šteta na sredstvima i dobrima koja su u nadležnosti teritorijalne odbrane i civilne zaštite procenjuje društveno-politička zajednica na čijem je području organizovana teritorijalna odbrana.

Teritorija na kojoj se vrši procena

22. Procena štete se organizuje na celoj teritoriji koja je pretrpela štetu od elementarne nepogode ili usled nekog drugog uzroka iz tačke 39. ove metodologije. Štete se mogu javiti na teritoriji jedne opštine ili više opština u okviru republike, odnosno autonomne pokrajine. Međutim, štete koje su nastale usled istog uzroka mogu se javiti i na teritoriji dve republike, pa i više republika i autonomnih pokrajina. U tim štetama širokih razmera procena se organizuje u okviru svake republike, odnosno autonomne pokrajine.

23. Pošto su opštinske komisije organizatori poslova na neposrednoj proceni šteta, one, kao prvo treba da odrede da li se štete procenjuju na celoj teritoriji opštine ili u nekim njenim delovima.

24. U toku rada na organizovanju procene šteta na sredstvima i dobrima u svojini građana opštinska komisija određuje svakoj stručnoj komisiji teritoriju na kojoj će vršiti procenu. Te teritorije moraju biti precizno i jasno definisane, odnosno opisane, kako komisije ne bi došle u dilemu da li u toku rada zalaze na teritoriju koja je dodeljena drugoj komisiji i da li obuhvataju celu svoju teritoriju. Pošto je određivanje teritorije veoma složen posao, jer se mora obezbediti potpunost obuhvata a da se istovremeno isključi mogućnost dvostrukog obuhvata, trebalo bi koristiti statističke krugove na koje je podeljena cela teritorija Jugoslavije. U zavodima za statistiku za svaki statistički krug postoji tačan opis granica, u kome su naznačeni nazivi ulica ili objekata kojima su određene granice kruga.

25. Korišćenjem stastičkih krugova obezbeđuje se da komisije koje rade jedna za drugom (na primer, kategorizacija ošteđenja pa posle toga popisivanje zgrada) imaju na isti način opisanu teritoriju na kojoj će raditi. To je veoma važno ako se kasnije javi potreba da se na nekim zgradama (izabranim u uzorak), zbog kontrole procenjene štete ili zbog ponovljenog zemljotresa, ponovi kategorizacija oštećenja i procena štete.

Sadržaj istraživanja

26. Za svako sredstvo odnosno dobro za koje se procenjuje šteta treba obezbediti sledeće i to:

27. Vrsta (naziv) objekta, opreme i drugih stredstava, odnosno dobara prema utvrđenoj Nomenklaturi (Prilog br. 2); njihova veličina, u naturalnim jedinicima mere iz iste nomenklature; kategorija oštećenja (oštećeno – uništeno, a ako se vrši kategorizacija zgrada – onda i broj kategorije oštećenja); iznos troškova za opravku oštećenog sredstva; revalorizovana sadašnja vrednost uništenog društvenog sredstva, odnosno procenjena sadašnja vrednost sredstava i dobara u svojini građana; vrednost spasenog materijala i visina procenjene štete.

28. Za građevinske objekte i kulturna dobra prikupljaju se i drugi podaci neophodni za što realnije procenjivanje štete.

29. U sadržaj istraživanja ulaze i svi troškovi izazvani direktnom štetom (navedeni u obrascu Š-06), kao i indirektna šteta do kraja godine u kojoj se šteta dogodila, eventualno za 12 meseci od dana nastanka štete.

Opis osnovnih pojmova i uzroka šteta

30. U ovom delu metodologije daju se definicije i opisi pojmova koji važe za celu metodologiju. Definicije i opisi osnovnih pojmova vezanih za konkretna sredstva i dobra daju se i u uputstvima za obrasce na kojima se šteta procenjuje.

31. Štetom se smatraju gubici izraženi u naturalnom i vrednosnom izrazu, koji se javljaju na sredstvima i drugim dobrima usled dejstva elementarne nepogode ili drugog uzroka. Štetu sačinjavaju: (1) direktne štete na oštećenim i uništenim sredstvima i dobrima, (2) troškovi nastali kao posledica direktnih šteta i (3) indirektne štete.

32. Direktna šteta je šteta koja je neposredno nanesena sredstvu, odnosno dobru i izražava se u novčanom iznosu potrebnom za njegovu opravku i dovođenje u prvobitno stanje ili se izražava u iznosu revalorizovane sadašnje vrednosti uništenog sredstva, odnosno dobra.

33. Troškovi su posredna šteta koja se javlja kao posledica direktne štete. Troškovi obuhvataju sve izdatke za privremene mere odbrane, za spasavanje i zbrinjavanje stanovništva, stoke i drugih dobara u vreme trajnja ili neposredno posle nastanka elementarne nepogode ili drugog uzroka koji je prouzrokovao direktnu štetu.

34. Indirektna šteta, u smislu člana 4. Dogovora, jeste izgubljeni dohodak zbog smanjene proizvodnje ili neostvarenog prihoda kao posledica direktnih šteta na sredstvima za obavljanje delatnosti.

35. U štete većeg obima obavezno se svrstavaju štete od poplava i zemljotresa, za koje se oceni da će biti približne ili veće od procenta društvenog proizvoda republike iz prethodne godine, koji se utvrđuje dogovorom republika i autonomnih pokrajina. Isti uslov važi i za štete prouzrokovane drugim uzrocima, bez obzira na to da li će se nadoknađivati.

36. Štetama manjeg obima smatraju se štete niže od utvrđenog obima iz prethodne tačke, kao i sve štete koje redovno procenjuju stalne komisije za štete ili nadležne službe u skupštinama opština, kao i štete koje evidentiraju i procenjuju organi unutrašnjih poslova i koje takođe treba da se procenjuju prema ovoj metodologiji. Donji nivo šteta manjeg obima određuje se na taj način što se prethodno oceni da li nastale štete premašuju visinu od 100 prosečnih godišnjih ličnih dohodaka po radniku u privredi SFRJ, za prethodnu godinu.

37. Nabavna (nova) vrednost osnovnih sredstava i drugih materijalnih dobara jeste vrednost na dan nastanka štete. Za društvena sredstva to je knjigovodstvena revalorizovana nova vrednost, a za sredstva u svojini građana to je procenjena vrednost u cenama koje su važile u vreme nastanka štete.

38. Sadašnja vrednost osnovnih sredstva i drugih materijalnih dobara jeste nabavna vrednost umanjena za iznos ispravke vredosti (amortizacije). Sadašnja vrednost u društvenom sektoru praktično predstavlja revalorizovanu nabavnu vredost umanjenu za amortizaciju. U ovoj metodologiji ona se naziva i revalorizovana sadašnja vrednost.

39. Za uzroke šteta daju se sledeće definicije ili opisi:

01. Zemljotres je prirodna pojava koja prouzrokuje manje ili veće pomeranje tla, usled čega dolazi do rušenja i oštećenja objekata, uređaja i drugih dobara, a često ima poginulih i ranjenih lica.

02. Poplavom od dejstava spoljnih voda smatra se (povremeno) stihijsko plavljenje terena (doline većih vodotoka) usled izlivanja velikih voda iz prirodnih i veštačkih vodotoka, prelivanja vode preko odbrambenih nasipa i brana ili proboja nasipa, odnosno rušenja brana i drugih zaštitnih hidrograđevinskih objekata, uključujući i poplave koje nastaju pri stvaranju ledenih barijera na vodotocima.

03. Poplavom od dejstva unutrašnjih voda smatra se plavljenje terena (nizinska područja), od suvišnih površinskih voda i visokih podzemnih voda usled nenormalne hidrološke situacije, kao i od sporog odvođenja tih voda (neizgrađenost i nedovoljan kapacitet odvodne mreže).

04. Poplavom od bujičnih i brdskih voda smatra se neočekivano plavljenje terena vodenom masom koja se obrazuje na bujičnim tokovima i usled koncentracije brdskih voda, zbog naglih nadolazaka voda, velike količne kamenog nanosa i mulja i velike rušilačke snage neposredno posle jakih lokalnih pljuskova i naglog topljenja snega, što može prouzrokovati štete i na ovakvim vodotocima.

05. Sušom se smatra duže razdoblje bez dovoljnih količina padavina za normalni razvoj i sazrevanje poljoprivrednih kultura, čija se posledica negativno održava na visinu prinosa i kvalitet proizvoda sa bitnim odstupanjem od trogodišnjeg proseka.

06. Olujom se smatra vetar brizine 17,2 metra u sekundi, odnosno 82 km na čas (jačine 8 stupnjeva po Boforovoj skali) ili više, koji lomi grane i stabla, valja i lomi useve, otresa plodove voća i nanosi štetu dobro održavanim građevinskim objektima.

07. Grad je atmosferska padavina u čvrstom stanju (led), prečnika 5 mm ili više, koji svojim udarom izaziva velika oštećenja ili uništenja poljoprivrednih kultura, a može da prouzrokuje štete i na drugim objektima (građevinskim i sl.)

08. Mraz, slana i inje nastaju pri temperaturi vazduha nižoj od 0?S. Tada se obrazuju ledeni kristali koji se u različitim vidovima hvataju i slažu na vodoravnim i uspravnim površinama. Na stranama okrenutim vetru led može obrazovati vrlo debele naslege. Mraz, slana i inje mogu prouzrokovati znatne štete na poljoprivrednim kulturama i građevinskim objektima.

09. Klizanjem tla smatraju se iznenadni geološki pokreti zemljine površine na kosim terenima, a sa jasnim manifestacijama lomova na površini tla i srozavanja koji, s pojavom jakih deformacija i širokim pukotinama na građevinskim objektima, nastaju u kratkom vremenskom intervalu.

10. Ostale elementarne nepogode. Ovim pojmom obuhvaćene su elementarne nepogode koje se češće javljaju (snežni nanosi, lavine – snežne i kamene, erozije zemljišta i sl.).

11. Epidemijom se smatra porast oboljenja od zarazne bolesti neuobičajen po broju slučajeva, vremenu, mestu i obuhvaćenosti stanovništva, kao neuobičajeno povećanje broja oboljenja sa komplikacijama ili smrtnim ishodom. Epidemijom se smatra i pojava dva ili više međusobno povezanih oboljenja od zaranih bolesti koja se nikada ili se više godina nisu pojavljivala na jednom području, kao i pojava većeg broja oboljenja čiji je uzročnik nepoznat, a prati ih febrilno stanje. Masovna pojava tih bolesti može dovesti do poremećaja u funkcionisanju privrednih i društvenih delatnosti i prouzrokovati znatne štete.

12. Epizootijom se smatra neuobičajeni porast oboljenja životinja od zaraznih bolesti koje mogu prouzrokovati velike ekonomske štete.

13. Biljne štetočine i bolesti izazivaju štete koje se javljaju kao posledica pojave najezde dudovca, gubara, skakavaca i sl, kao i štete od biljnih bolesti koje nanose štetni insekti, grinje, stonoge, nematode, puževi, sisari i ptice.

14. Požarom se smatra svaka vatra koja je nastala van kontrolisanog ognjišta ili vatra koja je ovo mesto napustila i sposobna je da se dalje razvija sopstvenom snagom, pri čemu nanosi materijalnu štetu.

15. Zagađenost zemljišta javlja se zbog izlivanja zagađenih i otrovnih voda iz rudničkih flotacija i raznih drugih proizvodnih postrojenja, zbog neadekvatne upotebe hemijskih sredstava u poljoprivrednoj proizvodnji i iz drugih uzroka. Ova zagađivanju, kad pređu mere dozvoljene koncentracije, izazivaju velike, pa čak i dugotrajne štete na zemljištu, flori i fauni, vodi i zdravlju stanovništva.

16. Zagađenost voda (kopnenih voda i mora) nastaje kao rezultat prirodnog i mnogo intenzivnijeg zagađivanja od industrije, poljoprivrede i drugih vidova proizvodnje i usluga, iz urbanih sredina itd., unošenjem organskih supstancija, raznih hemijskih jedinjenja, radioaktivnih i drugih opasnih materija (teški metali, pesticidi, herbicidi itd.), bilo da su to namerna ili slučajna akcidentna havarijska zagađenja. Sve to prouzrokuje smanjenje upotrebljivosti vode ne samo za piće već i za druge namene. Nepovratno ili za duži period uništava floru i faunu u vodama i ugrožava zdravlje i život stanovništva.

17. Zagađenost vazduha nastaje emitovanjem gasovitih materija i čvrstih čestica iz procesa sagorevanja, industrijskih procesa i motornih vozila. Usled emitovanja zagađujućih materija u atmosferu (vazduh) javljaju se kisele kiše i smog. Zagađeni vazduh izaziva štete na objektima, površinskim i podzemnim vodama, šumama i ostaloj vegetaciji, vodenim biljkama i životinjama, a narušava i zdravlje stanovništva.

18. Tehnički nedostaci, zastarela tehnologija, nedovoljne mere zaštite i pogrešna primena materijala javljaju se u raznim vidovima havarija (kvarova), usled čega dolazi do eksplozija, požara, prskanja sudova i izlivanja njihovog sadržaja i rušenja i mogu da izazovu znatne materijalne štete u rudnicima, privrednim postrojenjima i drugim privrednim i javnim objektima. Neki od navedenih uzroka mogu dovesti do sudara, iskliznuća i prevrtanja drumskih i železničkih prevoznih sredstava, pada letilice ili potapanja plovnog objekta. Usled navedenih uzroka može doći i do ozračenja predmeta, stanovnika, flore i faune.

19. Drugi uzroci šteta (koji nisu navedeni) mogu izazvati znatne štete, koje takođe treba procenjivati.

40. Pošto se često događa da dva uzroka proizilaze jedan iz drugog, jedan se javlja kao primarni, a drugi kao sekundarni (npr. usled udara groma nastaje šumski požar, ili rušenje brane prouzrokuje poplavu), kao uzrok štete treba uzeti onaj koji je izazvao štetu koja se procenjuje. U navednim primerima to su požar, poplava i drugo.

Osnovni principi procene šteta

41. Šteta se procenjuje komisijski, i to direktnim uvidom u svako sredstvo i dobro društvene svojine, odnosno u svojini građana, koje je pretrpelo bilo kakvu štetu. Za svako pregledano sredstvo treba utvrditi da li je oštećeno ili uništeno. Za teže oštećena sredstva treba utvrditi da li je njihovo oštećenje tako veliko da se opravka ne može izvršiti ili su troškovi opravke toliko visoki da se ona ne isplati, pa ih u tom slučaju treba tretirati kao uništena sredstva.

42. Za svako oštećeno sredstvo i dobro izradi se predračun troškova potrebnih za dovođenje sredstava u prvobitno stanje, odnosno stanje u kome je bilo pre nastanka oštećenja. Predračun se vrši po pozicijama radova koje treba izvesti na oštećenom objektu, odnosno po vrstama radova koje treba izvršiti na oštećenoj opremi ili bilo kom drugom sredstvu ili dobru, pri čemu se koriste cene koje su važile na teritoriji dotične opštine, u vreme nastanka štete, odnosno neposredno pred nastanak štete.

43. Za uništeno sredstvo i dobro šteta je jednaka njegovoj revalorizovanoj sadašnjoj vredosti na dan nastanka štete. Za uništena sredstva društvene svojine preuzima se iz knjigovodstva njihova revalorizovana sadašnja vrednost. Ali pošto se revalorizacija vrši samo u godišnjoj periodici, trebalo bi, ako je šteta nastala sredinom godine ili kasnije, da se u slučajevima visoke inflacije, izvrši tekući obračun revalorizovanih nabavnih vrednosti i revalorizovanih sadašnjih vrednosti primenom indeksa cena investicionih dobara za dotičnu godinu, koji treba da obezbedi statistika.

44. Za uništena sredstva i dobra u svojini građana procenjuje se njihova sadašnja vrednost, na taj način što se najpre obračuna njihova nabavna vrednost u tržišnim cenama koje su važile u vreme nastanka štete i ta vrednost umanji za ukupni iznos amortizacije prema stepenu istrošenosti sredstava na dan nastanka štete.

45. Za obrtna sredstva (zalihe sirovina i reprodukcionog materijala, poluproizvoda, gotovih proizvoda i trgovinske robe), mora se izvršiti inventarisanje (popis) i da se na već postojećim knjigovodstvenim obrascima utvrde nastale štete zbog oštećenja ili uništenja.

46. Štete na objektima i predmetima kulturnih dobara utvrđuju se u visini iznosa troškova (materijala i rada) potrebnih za vraćanje dobara u pređašnje stanje. Za uništena kulturna dobra, ako je ta dobra moguće delimično rekonstruisati ili konzervirati, iznos štete jednak je predračunskim troškovima za te radove. Međutim, za uništena kulturna dobra koja se ne mogu rekonstruisati vrednost štete se ne procenjuje već se samo u izveštaju o procenjenoj šteti pojedinačno navodi svako uništeno kulturno dobro, sa kratkim opisom osnovnih karakteristika svakog od tih dobara.

47. Štete na prirodnim bogatstvima (zagađenom zemljištu, rekama, jezerima, priobalnom moru i vazduhu) procenjuju se primenom ove metodologije pod uslovom da su merljive, odnosno da mogu konkretno da se procene.

48. Obračunati iznosi šteta umanjuju se za vrednost spasenog materijala, čija se vrednost obračunava tako što se spasena količina dobara po pojedinim vrstama pomnože utvrđenim tržišnim cenama po jedinici mera tih materijala, koje bi se mogle ostvriti prodajom u vreme nastanka štete.

49. Troškovi društveno-političkih zajednica, organizacija udruženog rada i drugih, izvazvani direktnim štetama, evidentiraju se u tabelama iz Priloga br. 5. Zbirni radovi tih tabela prenose se u obrazac Š-06.

50. Indirektne štete javljaju se samo u obrascu Š-06, pa su u uputstvima za taj obrazac data objašnjenja kako se te štete obračunavaju.

Globalna procena šteta

51. Jedinstvenom metodologijom za procenu šteta, u principu su predviđene mogućnosti sprovođenja detaljnih procena šteta, pa su na osnovu toga sastavljeni obrasci, kao i način obračuna i iskazivanja šteta.

52. Pošto za štete većeg obima nema uslova za sprovođenje predloženih detaljnih procena na svakom sredstvu ili dobru pojedinačno, potrebno je izvršiti globalne procene šteta. One se, u principu, zasnivaju na prikupljenim naturalnim podacima za svako oštećeno ili uništeno sredstvo, a vrše se na obrascima koji se koriste za individualnu procenu šteta. To praktično znači da se i za globalnu procenu šteta mora popisati svako oštećeno i uništeno sredstvo, odnosno dobro.

53. Odluku o sprovođenju globalne procene za konkretno sredstvo i dobro donosi nadležna komisija za procenu šteta.

54. Globalna procena šteta predviđa se, u principu, samo za sredstva i dobra u svojini građana, i to za: stambene i druge vrste zgrada, dugogodišnje zasade, šume, tekuću poljoprivrednu proizvodnju, kao i za dobra u domaćinstvima (nameštaj, aparati i drugi predmeti).

55. Samo u izuzetnim slučajevima, ako je društveni stambeni fond veoma veliki, pa iz čisto tehničkih razloga ne može proceniti šteta za svaku zgradu pojedinačno, izvršiće se globalna procena šteta, o čemu odluku donosi nadležna komisija za procenu šteta.

56. Globalna procena šteta na zgradama u svojini građana izvršiće se u tabeli Š-01/1, prema uputstvima koja su data uz tu tabelu. Pošto se podaci za tu procenu prikupljaju na obrascu Š-01, pomenuta tabela data je neposredno iza uputstva za popunjavanje tog obrasca.

57. Da bi se mogla izvršiti globalna procena šteta na zgradama, neophodno je da se pre popisivanja tih zgrada, odnosno pre popunjavanja obrasca Š-01 izvrši kategorizacija oštećenja zgrada. Kategorizaciju oštećenja vrše stručne ekipe sastavljene od građevinskih stručnjaka, prema uputstvima i opisima kategorija oštećenja datim u Prilogu br. 4. Te ekipe moraju da pregledaju svaku zgradu, da odrede kategoriju oštećenja, koju će zapisati na samoj zgradi, jer popisivač mora da je unese u obrazac Š-01 kao odgovor na pitanje 10. Ako se globalna procena vrši i za društvene stambene zgrade, neophodno je da se za te zgrade izvrši kategorizacija oštećenja.

58. Postupak za globalnu procenu šteta na dugogodišnjim šumama i tekućoj poljoprivrednoj proizvodnji objašnjen je na odgovarajućim mestima uputstva za obrazac Š-03, jer će se u tabelu 2 toga obrasca uneti naturalni podaci, a obračun globalne procene izvršiti u istoj tabeli i na pomoćnom obrascu za obračun troškova opravke oštećenog sredstva (obrazac Š-POM).

59. Globalna procena štete na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvima izvršiće se u tabeli Š-03/1 prema uputstvima datim uz tu tabelu.

60. Za svaku globalnu procenu potrebne su odgovarajuće cene, koje obezbeđuje opštinska komisija za procenu šteta.

Cene potrebne za procenu šteta

61. Da bi se mogla izvršiti bilo koja procena štete, osim podataka u naturalnim veličinama oštećenih i uništenih sredstva i dobara i o prirodi oštećenja kod oštećenih sredstava, neophodne su i odgovarajuće cene. To su, u principu, tržišne cene koje su važile u vreme nastanka štete, odnosno neposredno pred nastanak štete, na području za koje se šteta procenjuje.

62. Potrebne cene (tač. 69. do 76) obezbeđuje opštinska komisija. Te cene treba da odobri republička, odnosno pokrajinska komisija, kako bi se isključila neopravdana odstupanja u cenama među opštinama. Republička, odnosno pokrajinska komisija može i sama da obezbedi cene, koje će važiti za celo područje koje je pretrpelo štetu, ako smatra da ne postoje razlozi da cene po opštinama budu različite.

63. Cene se obezbeđuju na taj način što se preuzimaju cene koje prati statistika, cene kojima se služe procenitelji zajednica osiguranja, zatim cene odgovarajućih organizacija udruženog rada ili cene sa pijaca.

64. Prema vrsti procene štete za koju će se koristiti, cene se mogu svrstati u sledeće grupe:

a) cene po pozicijama radova za procenu šteta na oštećenim zgradama i drugim objektima;

b) cene po vrstama radova za procenu šteta na opremi;

v) cene po vrstama stoke za procenu šteta na stočnom fondu;

g) cene za sirovine, reprodukcioni materijal, gotove proizvode i trgovinsku robu, za procenu šteta na obrtnim sredstvima u svojini građana, dok za društveni sektor važe cene iz knjigovodstvene dokumentacije. Ovim su obuhvaćene i cene za procenu šteta na tekućoj poljoprivrednoj proizvodnji i dugogodišnjim zasadima;

d) cene po kojima bi mogla da se nabave, odnosno kupe uništena sredstva u svojini građana, radi utvrđivanja nabavne i sadašnje vrednosti zgrada, opreme i drugih materijalnih dobara.

65. Cene za stambene i druge zgrade treba da se diferenciraju na cene za gradsko i cene za seosko područje, ako između gradskog i seoskog stambenog fonda postoje osetne razlike u pogledu primenjenog građevinskog materijala, načina gradnje i opremljenosti i instalacijama vodovoda i kanalizacije, kao i sanitarnom opremom. Ako nadležna komisija za procenu štete ne napravi razliku u cenama, dužna je da u izveštaju o procenjenoj šteti da odgovarajuće obrazloženje.

66. Pošto se najčešće raspolaže cenama za 1 m2 korisne površine sa stanove u društvenoj svojini, predleže sa opštinskim komisijama da uz pomoć odgovarajućih stručnjaka, na osnovu tih cena, utvrde cene za 1 m2 korisne površine stambenih zgrada u svojini građana. Kao osnova za obračun uzima se cena građenja završenih stambenih zgrada, a ne ukupna cena koja sadrži trošove projektovanja, građevinskog opremanja zemljišta, učešće u izgradnji infrastrukture i dr. Konačna cena građenja za 1 m2 korisne stambene površine društvenih stanova može se uzeti iz statistike (ako postoje podaci za neko mesto u konkretnoj opštini) ili od izvođača radova koji su pre nastanka štete za investitore društvenog sektora završili stanove na području opštine.

67. Pri utvrđivanju cena za zgrade u svojini građana građene od tvrdih materijala, uz pretpostavku da je građevinska opremljenost stanova ista kao u društvenom sektoru, cenu stana treba umanjiti za 10 do 15%, prema tome kakav je odnos između korisne površine stana i korisne površine zgrade, pošto taj odnos zavisi od tipova zgrada koji se najčešće javljaju na području konkretne opštine.

68. Tako utvrđena cena za 1 m2 korisne površine zgrada od tvrdih materijala koriste se za dalje utvrđivanje cena prema vrsti materijala i vrsti zgrada.

69. Za stambene zgrade od slabih materijala ovu cenu bi trebalo umanjiti i za procent koji treba da odrede stručnjaci. Taj procent mogao bi da iznosi oko 30%.

70. Za staje, zgrade za smeštaj poljoprivrednih proizvoda, garaže i drugo, cene treba da budu niže za oko 50% od cena za stambene zgrade, i to prema vrsti materijala.

71. Cene utvrđene za stambene zgrade važe i za vikend-kuće i za zgrade koje služe za obavljanje nekih delatnosti.

72. Na kraju ovog poglavlja o cenama, skreće se pažnja da sve cene primenjene u toku procene treba uneti u obrazac Š-08, koji je za to propisan ovom metodologijom.

Obrasci za evidentiranje i procenu šteta

73. Za evidentiranje i procenu šteta primenjuju se sledeći obrasci sa uputstvima:

1) Šteta na građevinskom objektu – obrazac Š-01.

Na ovom obrascu evidentira se i procenjuje šteta na svim oštećenim odnosno uništenim građevinskim objektima društvene svojine i u svojini građana;

2) Štete na opremi društvene svojine – obrazac Š-02;

3) Štete na ostalim sredstvima i dobrima – obrazac Š-03.

Na ovom obrascu evidentira se i procenjuje šteta na sredstvima i dobrima u društvenoj svojini i u svojini građana, i to za: zemljišta, dugogodišnje zasade, šume i divljač, stočni fond, obrtna sredstva (sirovine i materijal, tekuća poljoprivredna proizvodnja, poluproizvodi i nedovršena proizvodnja, gotovi proizvodi, trgovačka roba i sitan inventar). Na istom obrascu procenjuje se i šteta na opremi individualnih zanatlija, ugostitelja, poljoprivrednika i sl, kao i šteta na dobrima u domaćinstvu (uključujući i putničke automobile);

4) Štete na nepokretnim kulturnim dobrima – obrazac Š-04;

5) Štete na pokretnim kulturnim dobrima – obrazac Š-05;

6) Štete na ostalim sredstvima, troškovi i indirektne štete u organizacijama udruženog rada, zajednicama i društveno-političkim zajednicama – obrazac Š-06.

U obrazac se unose štete na dragocenostima, dokumentaciji i drugim neobuhvaćenim sredstvma, rekapitulacija troškova iz pomoćnih obrazaca za evidentiranje troškova i indirektne štete;

7) Pregled procenjenih šteta u organizacijama i zajednicama – obrazac Š-07.

U obrascu se daje zbirni pregled svih šteta procenjenih na obrascima Š-01, Š-02, Š-03, Š-04, Š-05 i Š-06;

8) Prosečne cene potrebne za procenu šteta – obrazac Š-08.

9) Obračun troškova za opravku oštećenog sredstva i utvrđivanje vrednosti spasenog materijala – obrazac Š-POM.

Obrazac Š-POM koristi se za obračun troškova za opravku građevinskih objekata, za opravku sredstva i dobara evidentiranih u obrascu Š-03 i za zaštitu i opravku kulturnih dobara.

74. Za procenu štete koriste se i dve tabele:

1) Globalna procena šteta na zgradama u svojini građana – tabela Š-01/1.

2) Globalna procene šteta na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvima – tabela Š-03/1.

75. Potreban broj obrazaca i uputstava obezbeđuje opštinska ili republička, odnosno pokrajinska komisija, pri čemu treba voditi računa o tome da se za sredstva i dobra u društvenoj svojini obrasci popunjavaju u dva primerka.

Izrada rezultata procene šteta

76. Stručne komisije za procenu šteta dužne su da komisiji koja organizuje procenu, predaju po jedan primerak pravilno popunjenih i šifriranih obrazaca na kojima su vršili procenu, a to su obrasci Š-01, Š-02, Š-03, Š-04, Š-05, Š-06, Š-07, uključujući i Š-POM, koji su pripojeni odgovarajućim obrascima. Radna grupa ili stručna organizacija koja je zadužena za obradu, treba da pregleda sve obrasce, da ih dopuni odgovorima koji nedostaju, ako je to mogućno, i da upiše šifre koje nisu upisane. Ako u obrascima neke od stručnih komisija postoje veliki propusti, treba ih vratiti konkretnoj komisiji na popravku.

77. Posle toga materijal se obrađuje na mašinama za automatsku obradu podataka ili ručno ako je mali broj obrazaca ili ako nema uslova za automatsku obradu.

78. Tabele rezultata izrađuju se za opštinu, kao najniži teritorijalni nivo, i celo područje republike, odnosno autonomne pokrajine za koju se šteta procenjuje. Ako nadležna komisija to želi, obrada se može vršiti i na nivou mesta (naselja), odnosno mesne zajednice. U tom programu obrade predviđena je samo jedna tabela po mesnim zajednicama – tabela 4.

79. Rezultati obrade za sve procene šteta iskazuju se u sledećim tabelama:

1) Zbirni pregled šteta, po vrstama sredstava i svojini;

2) Pregled šteta po oblastima delatnosti u društvenom sektoru;

3) Pregled šteta po organizacijama – zajednicama;

4) Pregled šteta po mesnim zajednicama i svojini;

5) Pregled šteta po vrstama i grupama sredstava i svojini;

6) Zgrade, stanovi i poslovni prostor, domaćinstva i lica u oštećenim i uništenim stanovima;

7) Štete na kulturnim dobrima;

8) Troškovi društveno-političkih zajednica, organizacija udruženog rada i zajednica, po vrstama troškova.

Ako se podnosi zahtev za dodelu sredstava iz fonda solidarnosti, neophodno je izraditi i dve sledeće tabele:

9) Pregled šteta na neosiguranim sredstvima i dobrima, po vrstama i grupama sredstava i svojini;

10) Pregled šteta na građevinskim objektima građenim posle 1964. godine.

80. Nadležna komisija za procenu šteta određuje u koliko će se primeraka raditi tabele rezultata, pri čemu treba da ima u vidu da se po jedan primerak svih tabela dostavlja odgovarajućem (nadležnom) zavodu za statistiku.

81. U skupštini opštine treba trajno čuvati najmanje jedan primerak svih tabela, zatim obrasce na kojima je vršena procena štete (a koji su vraćeni posle obrade), zapisnike sa sastanka opštinske komisije, zapisnike sa sastanaka republičke komisije sa opštinskim komisijama i druga značajnija dokumenta u vezi sa procenom šteta.

Prilozi

82. Pored obrazaca za procenu šteta, uputstava za njihovo popunjavanje i tabela rezultata procenjene štete, koji su sastavni deo ove metodologije, sastavnim delom metodologije smatraju se i sledeći prilozi:

1) Vrsta organizacija društvenog sektora (oblici udruživanja organizacija i zajednica);

2) Nomenklatura sredstava i drugih dobara;

3) Amortizacione stope za stambene i ostale zgrade u svojini građana;

4) Utvrđivanje kategorije i stepena oštećenja;

5) Tabele za evidentiranje troškova izazvanih štetom;

6) Procena štete u slučaju ponovljenog zemljotresa;

7) Metodologija za kontrolu procenjene štete;

8) Izbor uzorka.

Procena šteta u slučaju ponovljenog zemljotresa

83. Ako dođe do novog razornog zemljotresa u vreme dok još traje procena šteta od prvog razornog zemotresa ili neposredno po završenoj proceni, ali dok rezultati te procene nisu prošli kroz sve faze usvajanja i još nisu usvojene mere za otklanjanje posledica zemljotresa, neophodo je utvrditi da li je taj novi zemljotres izazvao nova razaranja i uvećao razaranja nastala usled prvog zemljotresa. Ako se utvrdi da je ponovljeni zemljotres uvećao štetu, neophodno bi bilo da se u konačan obračun štete uključe i te novonastale štete, o čemu odluku donosi nadležna komisija za procenu šteta.

84. S obzirom na to da je teško izvodljivo da se utvrde samo štete koje su izazvane novim zemljotresom, što bi uvećalo štete nastale usled prvog zemljotresa, u Prilogu br. 6 data su rešenja za utvrđivanje i zajedničko iskazivanje šteta prouzrokovanih prvim i ponovoljenim zemljotresom približno istog intenziteta. Osnovni principi procene sastoje se u sledećem:

85. Za sredstva i dobra u društvenoj svojini treba ponovo izvršiti procenu štete za svako sredstvo, odnosno dobro na kome su povećana oštećenja, uključujući i ona sredstva koja usled prvog zemljotresa nisu bila oštećena, ali usled drugog to jesu.

86. Za sredstva u svojini građana, ako je vršena individualna procena šteta, obavezno je da se za stambene zgrade postupi na isti način kao i za društvena sredstva. Za ostale vrste zgrada i ostala sredstva i dobra nadležna komisija odlučuje da li će ih pregledati i ponoviti procenu, što zavisi od ocene koliko je njihovo učešće u ukupnoj šteti na sredstvima i dobrima u svojini građana.

87. Za zgrade u svojini građana, za koje se radi globalna procena štete, potrebni podaci se obezbeđuju putem uzorka. Ceo taj posao treba da obave stručnjaci za uzorak, organizatori automatske obrade podataka i komisije za kategorizaciju oštećenja, jer za zgrade izabrane u uzorak, kao i za novooštećene zgrade, treba da se odrede nove kategorije oštećenja.

88. Štete se procenjuju u cenama koje su važile u vreme nastanka štete od prvog zemljotresa. Ako su se cene na tržištu između dva zemljotresa znatno izmenile, to se može izneti u Izveštaju o procenjenoj šteti (tačka 98) i navesti za koliko je procenata cena povećana.

Kontrola procenjene štete

89. Po završnoj proceni štete, nadležna komisija za organizaciju procene treba da organizuje stručnu kontrolu procenjene štete. Ta kontrola sprovodi se uvek kad je šteta takvog obima da su ispunjeni uslovi za podnošenje zahteva za dodelu sredstava solidarnosti. Kontrola procenjene štete može se sprovoditi i pri procenama usled drugih uzroka šteta, ako za to ima potrebe, o čemu takođe odlučuje nadležna komisija za organizovanje procene šteta.

90. Kontrola procenjene štete sprovodi se radi provere da li je procena štete izvršena doslednom primenom ove metodologije i da li su obezbeđeni podaci koji mogu poslužiti za ocenjivanje realnosti procenjene štete. Iz te kontrole nadležna komisija treba da sazna da li je korektno obavljena procena i da li su dobijeni rezultati procene realni.

91. Rezultati te kontrole mogu korisno da posluže i Komisiji za razmatranje zahteva za dodelu sredstava solidarnosti koja, prema Dogovoru o davanju sredstava solidarnosti republika i autonomnih pokrajina za pružanje međusobne pomoći radi oktlanjanja posledica zemljotresa i poplava većih razmera, treba da utvrdi da li je procena šteta utvrđena po dogovorenoj metodologiji, i kojoj je dato pravo da izvrši uvid u dokumentaciju, a po potrebi, i uvid u stvarno stanje nastale štete.

92. Kontrola se sprovodi na uzorku jedinica za koje je izvršena procena štete, ponovnim prikupljanjem podataka i procenama na obrascima: za građevinske objekte (Š-01), za opremu (Š-02), za nepokretna kulturna dobra (Š-04) i za pokretna kulturna dobra (Š-05). Na taj način obuhvaćena su sredstva i dobra čija oštećenja i uništenja predstavljaju skoro celokupnu štetu od zemljotresa.

93. U uzorak se biraju jedinice iz društvenog i individualnog sektora.

94. Kontrolu procenjene štete organizuju i sprovode stručnjaci za uzorak, koje odredi nadležna komisija za organizaciju procene šteta, uz saradnju organizatora automatske obrade podataka.

95. Metodi procene šteta u kontroli moraju biti isti kao kod osnovne procene štete, tj. moraju da odgovaraju uputstvima iz ove metodologije.

96. Rezultati kontrole mogu da služe za ocenjivanje realnosti procenjene štete na sredstvima i dobrima koja su navedena u tački 92.

97. U Prilogu br. 7 dati su osnovni pricipi organizacije i sprovođenja kontrole.

Izveštaj o procenjenoj šteti

98. Izveštaj o procenjenoj šteti izrađuje se u vidu elaborata u kome se daju tabele rezultata navedene u tački 79. ove metodologije. Uz svaku tabelu treba dati i odgovarajući komentar. Osim toga, iz izveštaja treba da se vidi:

– vrsta uzroka štete (prema tački 39) i godina nastanka štete;

– osnovne karakteristike uzroka štete, kao što su: jačina zemljotresa, zatim prosečna visina vode i najviša visina vode na poplavljenom području, kao i dužina zadržavanja izlivene vode, ako je u pitanju poplava, dužina trajanja suše, stepen zagađenosti zemljišta, vode i vazduha i dužina trajanja, i slično.;

– veličina zahvaćenog područja;

– broj ljudskih žrtava (nastradalih neposredno ili umrlih od povreda) prema polu, godinama starosti i zanimanju;

– broj teže i lakše povređenih lica;

– broj lica obolelih usled vanrednih uslova života;

– broj domaćinstava i lica zahvaćenih elementarnom nepogodom;

– da li je bilo organizovane odbrane;

– da li je pružena pomoć u spasavanju stanovništva i materijalnih dobara, njihovom smeštaju i ishrani, i ko je tu pomoć pružio;

– da li je bilo pojava epidemija, posebno kod stanovništva, a posebno kod stoke, jačih žarišta zaraznih bolesti i mere koje su preduzete da bi se oboljenja sprečila;

– da li je bilo potrebno izgraditi privremeni smeštaj i da li je to učinjeno;

– da li je bilo prekida u redovnom odvijanju privrednog i društvenog života, i za koje vreme;

– da li je bilo prekida u održavanju nastave i za koje vreme i da li se posle prekida nastava mogla produžiti u svim školskim zgradama;

– da li je skupština opštine ili neki republički, odnosno pokrajinski organ, odnosno organizacija donela odluku o otpisivanju nekih doprinosa (npr. otpis doprinosa iz dohotka zemljoradnika i drugih zanimanja), u kojoj visini i za koje vreme;

– da li je bilo diferenciranja cena na selo i grad za globalnu procenu štete na zgradama u svojini građana, ako nije, treba obrazložiti zašto nije;

– u izveštaju treba dati i sastav komisije, sa zanimanjima članova komisije, kao i ocenu o primeni metodologije i o kvalitetu izvršenih procena šteta;

– ako je bila organizovana stručna kontrola procenjene štete (Prilog br. 7), u izveštaju treba dati i rezultate, odnosno ocene te kontrole;

– u posebnom delu izveštaja treba za otklanjanje posledica šteta predložiti konkretne mere izražene u finansijskim i naturalnim pokazateljima;

– u prilogu izveštaja treba dati obrazac „Prosečne cene za procenu štete” (Š-08), iz koga će se videti koje su sve cene korišćene u proceni.

Prelazne i završne odredbe

99. Ovo uputstvo stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu SFRJ”.

100. Danom stupanja na snagu ovog uputstva prestaje da važi uputstvo o jedinstvenoj metodologiji za procenu štete od elementarnih nepogoda („Službeni list SFRJ”, br. 17/79).

Br. 100-157/1

24. novembra 1986. godine

Beograd

Direktor

Saveznog zavoda za

statistiku,

dr Dragutin Grupković, s.r.

OBRASCI I UPUTSTVA ZA EVIDENTIRANJE I PROCENU ŠTETA

Obrazac Š-01

Štete na građevinskom objektu

Obrazac Š-02

Štete na opremi društvene svojine

Obrazac Š-03

Štete na ostalim sredstvima i dobrima

Obrazac Š-04

Štete na nepokretnim kulturnim dobrima – objekti

Obrazac Š-05

Štete na pokretnim kulturnim dobrima – predmeti

Obrazac Š-06

Štete na ostalim sredstvima, troškovi i indirektne štete u OUR-ima, zajednicama i DPZ

Obrazac Š-07

Pregled procenjenih šteta u organizacijama i zajednicama

Obrazac Š-08

Prosečne cene za procenu šteta

Obrarazac Š-POM

Obračun troškova za opravku oštećenog sredstva i utvrđivanje vrednosti spasenog materijala

Tabele za procenu šteta:

Tabela Š-01/1

Globalna procena šteta na zgradama u svojini građana

Tabela Š-03/1

Globalna procena šteta na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvima

PROCENA ŠTETE

Za uništeni i oštećeni objekat

1. Građevinska veličina uništenog objekta (pit. 8 iz ovog obrasca)

_____

2. Cena po jedinici mere, u hilj. din.

_____

3. Nova vrednost uništenog objekta (1h2) u hilj. din.

_____

4. Iznos amortizacije (pitanje 3h%/100) u hilj. din.

_____

5. Sadašnja vrednost uništenog objekta (3–4) u hilj. din.

_____

6. Troškovi opravke oštećenog objekta, u hilj. din.

(iz obrasca Š-POM)

_____

7. Vrednost spašenog materijala, u hilj. din. (iz obrasca Š-POM)

_____

8. Iznos štete (za uništeni objekat 5–7; za oštećeni objekat 6–7)

_____

U __________________________

Članovi komisije:

Datum ______________________

1. _____________________________

2. _____________________________

3. _____________________________

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRASCA Š-01

Obrazac Š-01 služi za evidentiranje i procenu nastalih šteta na svim objektima u društvenoj svojini građana i građanskih pravnih lica (u daljem tekstu: građani), osim za objekte koji su proglašeni kulturnim dobrima, a za koje procenu štete vrše posebne komisije na obrascu Š-04.

Na pitanja u obrascu odgovara se na tri načina: upisivanjem odgovora na za to predviđenoj liniji; zaokruživanjem broja, odnosno šifre pored tačnog odgovora i upisivanjem cifarskih podataka u za to predviđena šifarska polja.

Pravilno upisan podatak je, na primer: |1|95 ili 7|2|5|0. Za objekte u društvenoj svojini obrazac se popunjava u dva primerka.

ZAGLAVLJE OBRASCA

U gornjem levom uglu upisuje se naziv uzroka štete za koju se vrši procena, a koji je naveden u poglavlju Opis osnovnih pojmova i uzroka štete, tačka 39.

Redni broj obrasca upisuje se za objekte u društvenoj svojini u okviru organizacije udruženog rada, a za objekte u svojini građana – u okviru mesne zajednice. Za jednu organizaciju ili mesnu zajednicu ne mogu se naći dva obrasca sa istim rednim brojem.

1. Podaci za jedinicu za koju se vrši procena

a) Za radnu organizaciju upisuje se ceo naziv firme, a za osnovnu organizaciju udrženog rada i radnu zajednicu naziv koji je uveden u sudski registar. Za ostale organizacije i zajednice navodi se puni naziv koji je uveden u odgovarajući poseban registar, odnosno u akt o njihvom osnivanju.

Ako se obrazac popunjava za objekat u svojini građana, navodi se ime i prezime vlasnika, odnosno naziv građanskog pravnog lica (udruženja građana, crkvena zajednica i sl.).

b) U šifarska polja upisuje se matični broj pod kojim se vodi ta organizacija u Jedinstvenom registru organizacija i zajednica. Ako se šteta evidentira za jedinicu u sastavu organizacije – zajednice, pored matičnog broja upisuje se i redni broj te jedinice pod kojim se ona vodi u pomenutom registru.

v) U šifarska polja upisuje se oblik u kome je organizacija organizovana i registrovana u sudski registar. U Prilogu br. 1 navedene su sve vrste organizacija i oblici udruživanja, pa se iz tog spiska prenosi odgovarajuća šifra u za to predviđena šifarska polja.

g) Upisuje se adresa vlasnika objekta i delatnost u okviru grane u koju je organizacija koja je pretrpela štetu razvrstana prema Jedinstvenoj klasifikaciji delatnosti.

2. Uzrok štete i godina nastanka

Za uzrok štete upisuje se, u prva dva šifarska polja, šifra koja odgovara nazivu upisanom u gornjem levom uglu. Kao godina nastanka upisuju se, u druga dva šifarska polja, zadnje dve cifre u kojoj je šteta nastala.

PODACI O OBJEKTU

3. Lokacija objekta

Upisuje se naziv opštine, a u šifarska polja unosi se šifra opštine, koja sadrži i šifru republike, odnosno autonomne pokrajine. Zatim se upisuje naziv mesta (naselja) i odgovarajuća šifra, kao i naziv mesne zajednice i njena šifra. Za zgrade se upisuju još i ulica i broj. Sve šifre za lokaciju objekta obezbeđuje statistika.

4. Naziv i šifra objekta

Za objekte društvene svojine upisuje se naziv objekta prema Nomenklaturi sredstava i drugih dobara (Prilog br. 2). Na primer „silos” ili „staje za krupnu i sitnu stoku” i sl. U šifarska polja upisuje se šifra iz Nomenklature koja je u prvom primeru pod brojem 1540, a u drugom pod 1610.

Od objekata u svojini građana evidentira se i procenjuje šteta na sledećim zgradama:

1810 Stambene zgrade:

1814 Vikend-kuće

m2

1610 Staje za krupnu i sitnu stoku

m2

1550 Zgrade za smeštaj poljoprivrednih proizvoda i oruđa

m2

1755 Ugostiteljske radnje

m2

1771 Zanatske radnje

m2

1799 Zgrade za druge poslovne namene

m2

1899 Šupe, garaže, ostale zgrade, masivne ograde i podgrade

m2

1060 Bunari i cisterne za vodu

m2

Šifra za stambenu zgradu upisuje se ako polovinu površine zgrade ili više čine stanovi. Garaža koju koriste stanari nije poslovni prostor.

5. Svojina objekta

Odgovor „društvena svojina” daje se za objekte u društvenoj i zadružnoj svojini.

Odgovor „svojina građana i građansko pravnih lica” daje se kako za objekte na kojima postoji pravo svojine građana tako i za objekte u svojini crkve i drugih građanskih pravnih lica.

6. Godina izgradnje

Upisuju se tri zadnje cifre godine završetka izgradnje objekta prema dozvoli za upotrebu objekta ili prema izjavi vlasnika ili drugih lica, a u krajnjem slučaju – prema oceni procenitelja šteta. Za objekte u izgradnji upisuje se godina u kojoj se šteta desila. Za objekte na kojima su vršene veće rekonstrukcije, opravke i dogradnje upisuje se godina u kojoj su izvršeni ti radovi.

7. Građevinska dozvola

Pozitivan odgovor na ovo pitanje daje se na osnovu dokumenta, tj. građevinske dozvole za gradnju objekta koju je izdala nadležna služba skupštine opštine. Za objekte starijeg datuma odgovara se na osnovu izjave vlasnika objekta ako ne poseduje pomenutu dozvolu.

8. Građeviska veličina objekta

Na predviđenu liniju upisuje se jedinica mere kojom se izražava veličina objekta, iz Nomenklature date u Prilogu br. 2, a u šifarska polja upisuje se podatak o veličini objekta.

Za oštećene objekte upisuje se veličina oštećenog dela objekta. U slučaju zemljotresa, za oštećene zgrade navodi se veličina celog objekta. Veličina zgrade iskazuje se u m2 korisne površine (JUS U.S2.100), a to je zbir podnih površina svih stanova, poslovnih prostorija i zajedničkih prostorija, kojima se, zaavisno od namene, obračunava stvarna površina (100% podne površine) ili smanjena površina (npr. 75% površine). Prema tome, koeficijenti kojima se množe podne površine delova zgrade sa raznim namenama su sledeći:

– stanovi, poslovne prostorije, stepeništa, transformatorske sta-

nice, perionice, kotlarnice, kao i staje, zgrade za smeštaj poljo-

privrednih proizvoda sa obrađenim zidovima i plafonima i sl.

1,00

– skloništa, garaže, konobe i slične prostorije sa obrađenim zi-

dovima i tavanicama, kao i lođe otvorene najviše sa dve strane

0,75

– prostorije za smeštaj goriva, vozno okno i mašinski prostor za

lift i slične prostorije s neobrađenim zidovima i tavanicama,

na primer staje u seoskim zgradama, pokrivene terase, sušionice

za rublje, pokriveni prolazi i pokriveni tremovi

0,50

– neobrađeni deo tavana čiji unutrašnji deo ima čistu visinu 2,0

m ili više

0,35

– kao u prethodnoj alineji, samo visine manje od 2,0 m

0,20

– balkoni, nepokrivene terase i prohodni krovovi

0,25

– prodavnice, poslovne i slične prostorije, visine 4,0 m ili veće

1,50

Za poljoprivredne zgrade, kao što su svinjci, živinarnici, staje za konje i goveda i dr. obuhvata se površina pod krovom, a ne uzimaju se ograđeni prostori koji nisu pod krovom.

Za objekte u izgradnji upisuje se veličina izgrađenog dela do momenta nastanka štete, a ne predviđena veličina objekta.

9. Oštećenje objekta

Odgovor na ovo pitanje daje se na osnovu ocene komisije koja štetu procenjuje, a za štete od zemljotresa i poplava velikih razmera – na osnovu kategorizacije oštećenja date u Prilogu br. 4. Oznaka „6” upisana na samoj zgradi znači da je zgrada uništena, dok ostale oznake (1 do 5) znače da je oštećena.

Objekti koji nisu potpuno srušeni, a njihova opravka se ne isplati, smatraju se uništenim i zaokružuje se oznaka „2”.

10. Kategorija oštećenja zgrade

Na ovo pitanje odgovara se samo kad je izvršena kategorizacija oštećenja, i to prepisivanjem broja kategorije koji je upisan na zgradi.

11. Konstrukcija zgrade

Odgovara se zaokruživanjem jedne od navedenih šifara prema vrsti konstrukcije zgrade, odnosno vrsti materijala od koga su izgrađeni spoljni zidovi.

U zgrade sa skeletnom konstrukcijom svrstavaju se zgrade čiji je konstruktivni sistem od armiranobetonskog ili čeličnog skeleta.

U zgrade od tvrdog materijala svrstavaju se zgrade čiji su noseći zidovi izgrađeni od opeke, kamena ili montažnih elemenata. Tu spadaju i višespratnice koje nemaju kompletan skeletni sistem.

U zgrade od slabih materijala spadaju zgrade od ćerpiča ili naboja, od dasaka, pletera i drugih slabih materijala.

12. Stanovi – ukupno

Kao odgovor na ovo pitanje daje se podatak o ukupnom broju i korisnoj površini stanova u oštećenim, odnosno uništenim završenim zgradama i broj domaćinstava i lica u tim stanovima.

Korisna površina stanova je zbir površina podova svih prostorija u stanu obračunatih prema odredbama JUS U.C2.100, pri čemu se primenjuju određeni koeficijenti, pa se uzima:

– za zatvorene prostorije i više – stvarna površina podova, pa je koeficijent 1,00

– za lođije – 75% površine, tj. ukupna površina se množi koeficijentom 0,75

– za pokrivene terase 0,50

– za balkone, otvorene terase, tremove i ravne prohodne krovove 0,25

Na pitanje o broju domaćinstava i lica odgovara se samo za stalno nastanjene stanove (tokom cele godine), bez obzira na pravni osnov po kome domaćinstvo (lice) koristi stan.

13. Oštećeni stanovi

Kao odgovor na ovo pitanje unose se podaci o broju i korisnoj površini oštećenih stanova koji se nalaze u zgradi za koju se podnosi izveštaj. Ovaj podatak se mora razlikovati od odgovora na pitanje 12 ako u zgradi nisu oštećeni svi stanovi.

Podaci o broju domaćinstava i broju lica daju se samo za stalno nastanjene oštećene stanove.

14. Površina poslovnog prostora

Za zgade koje su u celosti namenjene za poslovne svrhe, kao odgovor na ovo pitanje unosi se podatak koji je dat kao odgovor na pitanje 8.

Ako je oštećena zgrada koja ima i stanove i poslovne prostorije, kao odgovor se daje površina samo oštećenog poslovnog prostora. Ako je zgrada uništena, u odgovoru se navodi površina celokupnog poslovnog prostora koji se nalazio u konkretnoj zgradi.

Obračun korisne površine radnog tela i pomoćnih prostorija (magacini, hodnici, WC) vrši se na isti način i sa istim koeficijentima, kao i obračun korisne površine stanova.

15. Iznos štete na objetku

U šifarska polja određena za odgovor prenosi se, posle završene procene štete, podatak koji je na istom obrascu upisan pod rednim brojem 8.

PROCENA ŠTETE

Visina štete na završenim i nezavršenim oštećenim objektima, kao i nezavršenim uništenim objektima kako u društvenoj svojini tako i u svojini građana, utvrđuje se izradom predračuna troškova opravke za dovođenje objekta u prvobitno stanje, na obrascu Š-POM. Za uništene objekte u društvenoj svojini štetu predstavlja knjigovodstveni podatak o revalorizovanoj sadašnjoj vrednosti objekta. Za uništene zgrade u svojini građana ovaj podatak se može proceniti. Procena se vrši na samom obrascu na sledeći način:

1) podatak o korisnoj površini uništene zgrade prenosi se iz odgovora na pitanje 8 sa prve strane obrasca;

2) cena mora odgovarati kvalitetu zgrade i njenoj lokaciji, a daje je opštinska komisija;

3) množenjem vrednosti površine i cene dobija se nova vrednost uništene zgrade;

4) stopa amortizacije preuzima se iz Priloga br. 3 i zavisi od godina starosti zgrade i godina verovatnog trajanja zgrade;

5) iznos amortizacije utvrđuje se množenjem nove vrednosti stopom amortizacije i deljenjem sa 100.

Sadašnja vrednost predstavlja novu vrednost umanjenu za iznos amortizacije.

Ako od oštećenog ili uništenog objekta ima spasenog materijala, njegova vrednost se utvrđuje na obrascu Š-POM. Taj iznos se izračunava po vrstama spasenog materijala, primenom ostvarenih cena ako je izvršena prodaja materijala ili primenom prosečnih nabavnih cena u vreme nastanka štete na dotičnoj opštini.

U tom slučaju iznos štete se izračunava tako što se za oštećene objekte troškovi opravke umanjuju za iznos spasenog materijala, a za uništene objekte se za taj iznos umanjuje sadašnja vrednost objekta.

Obrazac Š-POM ima isti redni broj kao i obrazac na kome je evidentirano sredstvo za koje se vrši procena, pa ga treba priložiti uz taj obrazac. U obrascu Š-POM obračun se vrši u dinarima, a u obrazac Š-01 prenosi se izražen u hiljadama dinara.

1) Primenjuju se odgovarajuće cene, prema vrsti zgrade i vrsti materijala.

2) Za uništene zgrade, poslednji red u koloni 11, treba da predstavlja sadašnju vrednost tih zgrada, a to je podatak iz kolone 9, poslednji red, umanjen za amortizaciju.

Obrazac Š-POM nosi isti redni broj kao i obrazac na kome je evidentirano sredstvo za koje se vrši procena, te ga uz taj obrazac treba i priložiti. Obračun se u obrascu Š-POM vrši u dinarima a u obrazac Š-01 se prenosi izražen u hilj. dinara.

UPUTSTVO ZA GLOBALNU PROCENU ŠTETE NA TABELI Š–01/1 NA ZGRADAMA U SVOJINI GRAĐANA

Za globalnu procenu šteta, za sve vrste zgrada u svojini građana koristi se tabela Š-01/1, u koju se upisuju rezultati obrade osnovnih obrazaca Š-01 Štete na građevinskom objektu, a zatim se rade pripremni obračuni i globalna procena štete.

Obrada osnovnih obrazaca i svi obračuni u tabeli Š-01/1 treba, u principu, da se rade na sredstvima za automatsku obradu podataka. Ako to nije moguće, treba primeniti takozvanu ručnu obradu.

Obrasci se najpre svrstaju po opštinama, najnižim teritorijalnim jedinicama za koje se vrši obrada, a u okviru opštine grupišu se prema vrsti zgrada, odnosno prema odgovoru na pitanje 4 iz obrasca Š-01, jer se za svaku vrstu zgrade posebno iskazuju rezultati obrade i vrši procena šteta. Prema odgovorima na obrascu formira se tabela.

Pretkolona se popunjava na osnovu odgovora na pitanje 10 – „Kategorija oštećenja”. Zaglavlje kolona 2, 3, 4 i 5 popunjava se na osnovu pitanja 8 – „Građevinska veličina objekta”, koje se u ovom slučaju iskazuju kao korisna površina zgrade u m2 i na osnovu odogovroa na pitanje 11 – „Konstrukcija zgrade”.

U kolone 6, 7 i 8 unose se podaci koji se dobijaju množenjem površina iz kolona 3, 4 i 5 odgovarajućim cenama, koje se, ako je obrada ručna, upisuju u zaglavlje konkretne tabele. Za svaku vrstu zgrada i svaku vrstu materijala (od koga su zgrade sagrađene) opštinska komisija obezbeđuje odgovarajuće cene prema tač. od 68. do 75. Jedinstvene metodologije. Zbir rezultata pomenutog množenja predstavlja novu vrednost zgrada (kolona 9).

U kolonu 10 se za oštećene zgrade unose procenti oštećenja po kategorijama. Procente, koji predstavljaju stepene oštećenja, obezbeđuje nadležna komisija za procenu šteta (Prilog br. 4).

U kolonu 11 unosi se procenjena šteta. Za oštećene zgrade ona se dobija množenjem nove vrednosti iz kolone 9 procentom oštećenja iz kolone 10 i deljenjem dobijenog umnoška sa 100.

Za uništene zgrade, unosi se sadašnja vrednost u kolonu 11, a to je podatak iz kolone 9 umanjen za amortizaciju. Iznos amortizacije utvrđuje se primenom prosečne stope amortizacije. Ako je obrada podataka automatska, potrebno je utvrditi prosečnu starost svih zgrada, a to se postiže prebrojavanjem zgrada po godinama izgradnje, što se mora rešiti programski. Ako obrada nije automatska, komisija za procenu šteta procenjuje prosečnu starost zgrada. U oba slučaja stopa amortizacije se preuzima iz Priloga br. 3. Iznos amortizacije dobija se množenjem podataka za porušene zgrade iz kolone 9 utvrđenom stopom amortizacije i deljenjem sa 100. Za tako dobijen iznos umanjuje se nova vrednost iz kolone 9) da bi se dobila sadašnja vrednost, što predstavlja štetu ako su zgrade uništene.

Ako na teritoriji za koju se vrši procena između gradskih i seoskih naselja, postoje znatne razlike u načinu građenja i tehničkoj opremljenosti objekata, komisija za procenu šteta može odlučiti da se globalne procene vrše odvojeno za gradska, a odvojeno za seoska naselja. U pripremi za obradu, obrazac Š-01 treba odmah, u okviru svake opštine, podeliti na dve grupe: seoska i gradska naselja.

Postupak u globalnoj proceni štete potpuno je isti za obe grupe naselja, samo što se za uvrđivanje nove vrednosti koriste različite cene.

Ako se naselja podele na gradska i seoska mora se napraviti i sumar za celu opštinu, što znači da treba izvršiti odgovarajuća sabiranja procena za gradska i seoska naselja. Na tabelama, u redu u koji se upisuje naziv opštine, pored naziva treba napisati „grad”, ili „selo” ili „ukupno”.

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRASCA Š-02

Obrazac Š-02 koriste organizacije i svi drugi korisnici društvenih sredstava za ocenu šteta na oštećenoj ili uništenoj opremi. Ovaj obrazac se popunjava pojedinačno za svaku vrstu oštećenog ili uništenog sredstva iz osnovnih grupa opreme definisanih prema Nomenklaturi osnovnih i drugih sredstava (Prilog br. 2). Izuzetak se može učiniti samo kad je reč o velikom broju potpuno istih mašina koje imaju istu vrstu oštećenja (npr. pomerene su samo iz ležišta i sl.), pa se tada za sve mašine može popuniti jedan obrazac. Obrazac se popunjava u dva primerka.

Na pitanje u obrascu odgovara se na tri načina: upisivanjem odgovora na za to predviđenoj liniji; zaokruživanjem broja, odnosno šifre pored tačnog odgovora i upisivanjem cifarskih podataka u za to predviđena šifarska polja.

Pravilno upisan podatak je, na primer: 95 ili 7250.

Zaglavlje obrasca

U gornjem levom uglu upisuje se naziv uzroka štete za koju se vrši procena, a koji je naveden u poglavlju Opis osnovnih pojmova i uzroka štete, tačka 39.

Redni broj obrasca upisuje se za objekte u društvneoj svojini u okviru organizacije udruženog rada, a za objekte u svojini građana – u okviru mesne zajednice. Za jednu organizaciju ili mesnu zajednicu ne mogu se naći dva obrasca sa istim rednim brojem.

1. Podaci za jedinicu za koju se vrši procena

a) Za radnu organizaciju upisuje se ceo naziv firme, a za osnovnu organizaciju udruženog rada i radnu zajednicu naziv koji je uveden u sudski registar. Za ostale organizacije i zajednice navodi se puni naziv koji je uveden u odgovarajući poseban registar, odnosno u akt o njihovom osnivanju.

Ako se obrazac popunjava za objekat u svojini građana, navodi se ime i prezime vlasnika, odnosno naziv građanskog pravnog lica (udruženja građana, crkvene zajednice i sl.).

b) U šifarska polja upisuje se matični broj pod kojim se vodi ta organizacija u Jedinstvenom registru organizacija i zajednica. Ako se šteta evidentira za jedinicu u sastavu organizacije – zajednice, pored matičnog broja upisuje se i redni broj te jedinice pod kojim se ona vodi u Jedinstvenom registru organizacija i zajednica.

v) U šifarska polja upisuje se oblik u kome je organizacija organizovana i registrovana u sudskom registru. U Prilogu br. 1 navedene su sve vrste organizacija i oblici udruživanja, pa se iz tog spiska prenosi odgovarajuća šifra u za to predviđena šifarska polja.

g) Na odštampane linije upisuje se adresa vlasnika objekta.

d) Upisuje se delatnost u okviru grane u koju je organizacija koja je pretrpela štetu razvrstana prema Jedinstvenoj klasifikaciji delatnosti.

2. Uzrok štete i godina nastanka

Za uzrok štete upisuje se, u prva dva šifarska polja, šifra koja odgovara nazivu upisanom u gornjem levom uglu. Kao godina nastanka upisuje se, u druga dva šifarska polja, zadnje dve cifre godine u kojoj je šteta nastala.

3. Lokacija opreme

Upisuje se naziv opštine, a u šifarska polja unosi se šifra opštine koja sadrži i šifru republike, odnosno autonomne pokrajine. Zatim se upisuje naziv mesta (naselja) i odgovarajuća šifra, pa naziv mesne zajednice i njena šifra. Za zgrade se upisuju još i ulica i broj. Sve šifre za lokaciju objekta obezbeđuje statistika.

4. Naziv i šifra opreme

Odgovor se daje upisivanjem pravog naziva opreme koja je, prema oceni komisije, oštećena ili uništena, a razvrstana je u kategorije prema Nomenklaturi osnovnih i drugih sredstava (Prilog br. 2).

5. Inventarski broj

Prepisuje se broj sa inventarske tablice mašine, odnosno uređaja. Ako se na istom obrascu šteta procenjuje za veći broj mašina – uređaja, upisuje se inventarski broj prve mašine.

6. Godina nabavke sredstva

Upisuje se godina kad je sredstvo nabavljeno. Ako se na istom obrascu procenjuje šteta za veći broj mašina – sredstava, upisuje se godina nabavke prve mašine – sredstva.

7. Oštećenje opreme

Odgovor se daje zaokruživanjem šifre 1 ili 2, prema oceni komisije za procenu šteta.

8. Troškovi opravke oštećene opreme

U tabeli na drugoj strani obrasca treba obračunati troškove za opravku oštećenog sredstva, tako da se za svaku vrstu radova i materijala navedu potrebne količine i prosečne cene koje važe u vreme nastanka procene šteta na području dotične opštine. Ako se rad iskazuje izdvojeno, obračun se vrši u norma časovima, po cenama koje su važile u vreme nastanka štete. Troškovi se obračunavaju u dinarima, a pri upisivanju odgovora na ovo pitanje, zaokružuje se na hiljade dinara.

9. Revalorizovana sadašnja vrednost uništene opreme

Ako je oprema sasvim uništena, unosi se podatak o njenoj sadašnjoj revalorizovanoj vrednosti iz knjigovodstvene evidencije.

10. Vrednost spasenog materijala

Ako se spase neki materijal ili oštećeni deo uništenog ili oštećenog sredstva i može se upotrebiti ili prodati, komisija procenjuje, u nastavku tabele na drugoj strani obrasca, vrednosti spasenog materijala (količine h cena) i dobijeni rezultat unosi u obrazac kao odgovor na pitanje 10.

11. Procenjena šteta

Iznos procenjene štete za oštećenu opremu (pitanje 11) jednak je iznosu troškova opravke (pitanje 8) ako spasenog materijala nema. U protivnom, iznos štete jednak je razlici koja se dobija iz odgovora na pitanje 8 i 10. Isto važi i pri iskazivanju štete za uništenu opremu, s tim što je šteta ili jednaka cifri kod pitanja 9 ili je kod tačke 11. manja za vrednost spasenog materijala (pitanje 10).

12. Broj komada

Upisuje se broj oštećenih, odnosno uništenih mašina – uređaja koji imaju istu vrstu oštećenja i za koje je šteta procenjena zbirno na jednom obrascu.

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRASCA Š-03

Na obrascu Šteta na ostalim sredstvima i dobrima (Š-03) evidentiraju se i procenjuju štete na sredstvima i dobrima u društvenoj svojini i svojini građana. Za sredstva i dobra u društvenoj svojini obrazac se popunjava u dva primerka. U prvom delu ovog obrasca (poglavlje I tabela 1) iskazuju se štete na zemljištu, dugogodišnjim zasadima, šumskom i stočnom fondu, obrtnim sredstvima u društvenoj svojini i svojini građana, dok se u drugom delu obrasca (poglavlje II tabele 1) iskazuju štete samo na sredstvima i dobrima u svojini građana, i to: za opremu, dobra u domaćinstvu, ostala dobra i indirektne štete. Štete na opremi, troškovi i indirektne štete u društvenoj svojini iskazuju se na obrascima Š-02 i Š-06.

Pre procene štete sredstva i dobra treba grupisati na osigurana i neosigurana kod ZOIL (zajednice osiguranja imovine i lica) od uzroka koji je izazvao štetu. Za svaku od tih grupa popunjava se poseban obrazac, s tim što se mora zaokružiti jedna od odgovarajućih šifara upisanih iznad tabele 1.

U zaglavlju obrasca popunjavaju se podaci identifikacije za jedinicu za koju se iskazuje šteta, šifra i godina nastanka uzroka štete. U tabeli 1 iskazuje se količina oštećenih i uništenih sredstava i procenjene štete po vrstama sredstava datih u pretkoloni, dok se u tabeli 2, na osnovu naturalnih pokazatelja za oštećena i uništena sredstva, vrši obračun štete. Sredstva potrebna za izvršenje odgovarajućih radova na oštećenim sredstvima utvrđuju se u pomoćnom obrascu (Š-POM), u kome se utvrđuje vrednost spasenog materijala.

ZAGLAVLJE OBRASCA

U gornjem levom uglu upisuje se naziv uzroka štete za koju se vrši procena, a koji je naveden u poglavlju Opis osnovnih pojmova i uzroka štete, tačka 39.

Redni broj obrasca upisuje se za sredstva u društvenoj svojini u okviru organizacije udruženog rada, a za sredstva u svojini građana – u okviru mesne zajednice. Za jednu organizaciju ili mesnu zajednicu dva obrasca ne mogu biti pod istim radnim brojem.

1. Podaci za jedinicu za koju se vrši procena

a) Za radnu organizaciju upisuje se ceo naziv firme, a za osnovnu organizaciju udruženog rada i radnu zajednicu – naziv koji je uveden u sudski registar. Za ostale organizacije i zajednice navodi se puni naziv koji je uveden u odgovarajući poseban registar, odnosno u akt o njihovom osnivanju.

Ako se obrazac popunjava za sredstva u svojini građana, navodi se ime i prezime vlasnika, odnosno naziv građanskog pravnog lica (udruženje građana, crkvene zajednice i sl.).

b) U šifarska polja upisuje se matični broj pod kojim se vodi ta organizacija u Jedinstvenom registru organizacija i zajedinica. Ako se šteta evidentira za jedinicu u sastavu organizacije – zajednice, pored matičnog broja upisuje se i redni broj te jedinice pod kojim se ona vodi u pomenutom registru.

v) U šifarska polja upisuje se oblik u kome je organizacija organizovana i registrovana u sudskom registru. U Prilogu br. 1 navedene su sve vrste organizacija i oblici udruživanja, pa se iz tog spiska prenosi odgovarajuća šifra u za to predviđena šifarska polja.

g) Upisuje se adresa vlasnika sredstva.

d) Upisuje se delatnost u okviru grane u koju je organizacija koja je pretrpela štetu razvrstana prema Jedinstvenoj klasifikaciji delatnosti.

2) Uzrok štete i godina nastanka

Za uzrok štete upisuje se, u prva dva šifarska polja, šifra koja odgovara nazivu upisanom u gornjem levom uglu. Kao godina nastanka upisuju se, u druga dva šifarska polja, zadnje dve cifre godine u kojoj je šteta nastala.

37. Lokacija sredstva

Upisuje se naziv opštine, a u šifarska polja unosi se šifra opštine koja sadrži i šifru republike, odnosno autonomne pokrajine. Zatim se upisuje naziv mesta (naselja) i odgovarajuća šifra pa naziv mesne zajednice i njena šifra. Za zgrade se upisuju još i ulica i broj. Sve šifre za lokaciju sredstava obezbeđuje statistika.

POSTUPAK U OBRAČUNAVANJU ŠTETA

Obračun štete na svim sredstvima vrši se na jedinstven način, prema opštim principima datim u tač. od 43. do 53. Jedinstvene metodologije.

Za sredstva u društvenoj svojini koriste se knjigovodstvena i druga evidencija kojom se raspolaže u organizacijama i zajednicama.

Za sredstva u svojini građana u principu se vrše procene, ali u određenim slučajevima mogu se koristiti i neki podaci iz evidencije kojom raspolaže društveni sektor (normativi, amortizacione stope i slično).

Tabela 1.

U ovu tabelu prenose se podaci iz odgovarajućih kolona tabele 2, u kojoj se sredstva grupišu perma nomenklaturi datoj u pretkoloni tabele 1. Podaci o količini oštećenih i uništenih sredstava iskazuju se u jedinici mere datoj u koloni 1 tabele 1, bez obzira na to što se u tabeli 2, radi obračuna šteta, za neka sredstva mogu koristiti i druge jedinice mere.

Tabela 2.

U tabelu 2 unose se pojedinačno sva sredstva oštećena ili uništena za koja se vrši procena štete. Sva sredstva koja pripadaju istoj grupi upisuju se jedno za drugim, kako bi se po izvršenoj proceni lako mogli sabrati podaci za jednu grupu sredstava i tako grupisani preneti u tabelu 1 ovog obrasca.

Za svako oštećeno i uništeno sredstvo upisuju se podaci o oštećenim, odnosno uništenim količinama, koji se zbog potrebe obračuna štete mogu iskazati u dve jedinice mere. Zbog toga su u kolonama 4, 5, i 6 ove tabele predviđena dva reda. Po pravilu, za sva sredstva se pre svega iskazuju količine u jedinici mere koja je odštampana u koloni 1 tabele 1. Ako u ovoj jedinici mere nije moguće obračunati iznos štete, podaci u drugoj jedinici mere na osnovu kojih se vrši obračun štete unose se u drugi red kolona 4, 5 i 6. U kolonu 7 unosi se cena koja je važila u vreme nastanka štete, i to za onu jedinicu mere prema kojoj se vrši obračun štete.

U tabeli 2, direktnim množenjem količina i cena, obračunava se iznos šteta samo na uništenim sredstvima, pod uslovom da nema spasenog materijala. Međutim, ako postoji spaseni materijal (čija se vrednost obračunava u obrascu Š-POM), tu vrednost dobijenu množenjem količina i cena, treba umanjiti za iznos vrednosti spasenog materijala. To znači da se taj obračun mora izvršiti van tabele 2 pa za to treba koristiti obrazac Š-POM.

Iznos štete obračunava se na oštećenim sredstvima, odnosno obračun troškova potrebnih za dovođenje oštećenog sredstva u prvobitno stanje vrši se na obrascu Š-POM, na kome se obračunava i spaseni materijal. Obračunata vrednost u koloni 8 obrasca Š-POM umanjuje se za vrednost spasenog materijala i upisuje se u kolone 8 ili 9 u tabeli 2 na obrascu Š-03, zavisno od toga da li je šteta procenjena za oštećeno ili uništeno sredstvo.

Korišćenje obrasca Š-POM

U obrazac Š-POM treba preneti, iz tabele 2 obrazca Š-03, redni broj sredstva, a u kolonu 2, umesto naziva sredstva, upisati „oštećeno“, odnosno „uništeno“, što zavisi od toga za koje se sredstvo radi obračun, dok se u kolonu 3 prenosi šifra sredstva. U koloni 4, za oštećeno sredstvo poimenično navesti svaku vrstu rada koja se predviđa radi opravke, kao i svaki potreban materijal, ako on već nije obuhvaćen u pozicijama radova. Za svaku navedenu tačku u koloni 4 i u kolonama od 5 do 7 treba uneti odgovarajuće podatke, a u kolone 8 – rezultate množenja vrednosti kolone 6 i 7.

U istoj tabeli obračunava se i vrednost spasenog materijala, a posle toga se vrši konačni obračun štete. Za konačni obračun štete treba, preko kolona 2, 3 i 4, napisati Procenjena potrebna sredstva za opravku a zbir vrednosti, obračunatih po pozicijama radova i vrstama materijala i prepisati u kolonu 8. Zatim se u sledećem redu piše: „spaseni materijal” a u kolonu 8 – njegova ukupna vrednost. Pošto se vrednost spasenog materijala oduzme od gornjeg iznosa dobija se „procenjena šteta” i taj se podatak prenosi u kolonu 8 tabele 2, pored odgovarajućeg rednog broja sredstva.

Za uništeno sredstvo upisuje se redni broj tog sredstva iz tabele 2 obrasca Š-03, u kolonu 2 – reč „uništeno”, a kolonu 3 – njegova šifra. Ako se podatak o vrednosti uništenog sredstva prenosi iz knjigovodstva, onda se u kolonu 8 prenese njegova revalorizovana sadašnja vrednost. Za sredstva u svojini građana treba na ovom obrascu utvrditi njihovu nabavnu vrednost množenjem odgovarajućih količina i cena. Ako sredstvo može da zastareva, pa je zakonom predviđeno obračunavanje amortizacije, potrebno je i tu amortizaciju obračunati i oduzeti je od nabavne vrednosti i na taj način utvrditi sadašnju vrednost.

Posle toga obračuna se vrednost spasenog materijala, pa se na isti način kao za oštećeno sredstvo utvrdi „procenjena šteta”, koja se upisuje u kolonu 9 tabele 2, ispred odgovarajućeg rednog broja sredstava.

Obrazac Š-POM ima isti redni broj kao i obrazac na kome je evidentirano sredstvo za koje se vrši procena, pa ga treba i priložiti uz taj obrazac.

I. SREDSTVA U DRUŠTVENOJ SVOJINI I SREDSTVA U SVOJINI GRAĐANA

1. Zemljište

Usled dejstva uzroka štete, zemljište se može privremeno ili trajno onesposobiti za dalju upotrebu. Privremeno onesposobljeno, odnosno oštećeno zemljište je zemljište koje se dodatnim ulaganjima može obnoviti za namenu kojoj je služilo pre nastanka oštećenja. Trajno onesposobljenim, odnosno uništenim zemljištem (retka pojava) smatra se zemljište kome je odnesen gornji sloj sve do geološke podloge ili je to zemljište nasuto ili natopljeno štetnim materijama i slično, pa se takva oštećenja ne mogu otkloniti.

Iznos štete na zemljištu obračunava se tako što se za oštećeno i uništeno zemljište najpre utvrdi površina u hektarima, po kategorijama korišćenja. Podaci o površini unose se u tabelu 2 (kolone 5 i 6) obrasca Š-03. Za uništene površine, primenom odgovarajuće tržišne cene za 1 ha, obračunava se vrednost tog zemljišta, što istovremeno predstavlja i iznos štete, koji se upisuje u kolonu 9.

Iznos štete za oštećeno, odnosno privremeno onesposobljeno zemljište utvrđuje se na obrascu Š-POM, uz detaljan obračun materijalnih ulaganja i radova potrebnih da se ovo zemljište dovede u prvobitno stanje.

2. Dugogodišnji zasadi

Oštećenim dugogodišnjm zasadom smatra se svaki zasad koji je pretrpeo oštećenje u stepenu u kome su potrebna dodatna ulaganja da bi se osposobio za proizvodnju (uništen je deo stabla ili čokota, oštećene su grane ili je u pitanju manji obim uništenja od insekata, gusenica i dr).

Uništenim dugogodišnjim zasadom smatra se zasad oštećen u celini, koji, ni uz kakva dodatna ulaganja, nije mogućno osposobiti za proizvodnju.

Iznos štete na oštećenim i uništenim dugogodišnjim zasadima obračunava se tako što se najpre utvrde površine pod pojedinim vrstama zasada i na tim površinama oceni broj stabala, odnosno čokota. Podaci o površinama i broju stabala, odnosno čokota, unose se u tabelu 2 (kolone 5 i 6), a svi obračuni se vrše na obrascu Š-POM.

Za oštećene dugogodišnje zasade, ako se može utvrditi procent oštećenja, u obrazac Š-POM, prenosi se odgovarajuća količina (stabala, čokota) iz tabele 2 i pomnoži cenom, a rezultat množenja upiše u kolonu 8. Zatim se ta vrednost pomnoži odgovarajućim procentom oštećenja i podeli sa 100. Dobijena vrednost predstavlja štetu i prepisuje se u kolonu 8 tabele 2. Za oštećenje zasada u društvenom sektoru štete se utvrđuju primenom procenta oštećenja na revalorizovanu nabavnu vrednost. Kad nije moguće na jedinstven način utvrditi procenat oštećenja zasada, u obrascu Š-POM detaljno se obračunavaju materijalna ulaganja i rad, potrebni za dovođenje zasada u prvobitno stanje.

Za uništene dugogodišnje zasade u društvenoj svojini koriste se knjigovodstveni podaci o njihovoj revalorizovanoj sadašnjoj vrednosti. Međutim, u proceni iznosa štete na tim sredstvima u svojini građana procenjuju se količine uništenih sredstava koje se množe prosečnim cenama po vrstama zasada, na obrascu Š-POM, i tako se utvrđuje njihova nabavna vrednost.

Na tu procenjenu vrednost, zavisno od godina starosti, primenjuje se stopa amortizacije koja važi za ta sredstva u društvenoj svojini. Dobijeni iznos oduzima se od procenjene nove (nabavne) vrednosti i dobija se konačan iznos štete, koji se prenosi u tabelu 2 (kolona 9), pod uslovom da nema spasenog materijala. Ako postoji spaseni materijal, njegova vrednost se mora oduzeti od vrednosti konačnog obračuna i tek onda upisati u tabelu obrasca Š-03.

Ako uslvoi ne omogućuju detaljnu procenu štete po vlasnicima, potrebno je vršiti globalnu procenu. Ona se zasniva na utvrđivanju ukupnih zemljišnih površina pod pojedinim vrstama zasada na području zahvaćenom štetom. Kao osnova za ocenu tih podataka treba da posluži katastarska dokumentacija u opštini i dokumentacija kojom raspolažu statistički organi. Ocenjeni naturalni pokazatelji (površina, u ha, i broj stabala, odnosno čokota) za oštećene i uništene dugogodišnje zasade (po vrstama), upisuju se u tabelu 2 (kolone 5 i 6). Dalji postupak pri obračunu iznosa štete bio bi isti kao i pri detaljnoj proceni.

3. Šume i divljač

Za obračun štete na šumskom fondu najpre treba utvrditi površine, u hektarima, pod šumom lišćara i četinara, a zatim drvnu masu, u m3 po sortimentima oštećenog i uništenog šumskog fonda.

Za oštećeni šumski fond potrebno je utvrditi procent oštećenja fond, kao i vrednost oštećene drvne mase po sortimentima, u važećim cenama za neoštećene sortimente. Iznos štete na oštećenom šumskom fondu utvrđuje se na taj način što se količine oštećene drvne mase po sortimentima pomnože odgovarajućim cenama, pa se tako dobijene vrednosti pomnože procentom oštećenja i podele sa 100. Krajnji iznos iz tog obračuna predstavlja vrednost štete na oštećenom šumskom fondu.

Za uništeni šumski fond vrednost se utvrđuje na isti način kao i vrednost oštećenog šumskog fonda. Vrednost uništenog šumskog fonda utvrđena na taj način istovremeno predstavlja i štetu ako nema spasenog materijala. Međutim, ako se sva uništena drvna masa ili neki njen deo može koristiti kao ogrevno drvo ili za neke druge svrhe, potrebno je utvrditi njenu vrednost i za taj iznos umanjiti utvrđenu vrednost uništene drvne mase, odnosno šumskog fonda.

Šteta na uništenoj divljači obračunava se tako što se ocenjeni broj uništene divljači (po vrstama) pomnoži cenama po kojima se naplaćuju odstreli pojedinih vrsta divljači, pa se taj iznos umanjuje za vrednost spasenog materijala (kože, mesa i dr.).

4. Stočni fond, živina i riba

Pri proceni šteta na stočnom fondu, živini i ribi, po pravilu se javljaju samo štete na uništenim sredstvima.

Podaci o broju i težini stoke i živine, za društveni sektor, po vrstama i kategorijama, preuzimaju se iz knjigovodstvene evidencije i unose u tabelu 2 (kolona 6). Primenom odgovarajućih cena po vrstama i kategorijama stoke obračunava se iznos štete. Za svakog individualnog proizvođača potrebno je na licu mesta utvrditi broj uginule stoke, po vrstama i kategorijama. Za svaku vrstu stoke, po kategorijama, utvrđuje se prosečna težina, pa se primenom odgovarajućih cena za 1 kg žive mere, obračunava iznos štete.

Vrednost spasenog materijala obračunava se tako što se utvrde količine po vrstama iskorišćenog ili prodatog materijala, koje se množe ostvarenim cenama u slučaju prodaje ili utvrđenim prosečnim cenama u slučaju korišćenja spasenog materijala.

Pri obračunu štete u ribarstvu, procenjuje se ukupna količina uginulih riba (po vrstama) pa se, primenom odgovarajućih prosečnih cena, obračunava iznos štete.

5. Obrtna sredstva

Štete na obrtnim sredstvima u društvenoj svojini procenjuju se na osnovu sprovedenog inventarisanja, dok se štete na obrtnim sredstvima u svojini građana procenjuju uvidom na licu mesta.

U principu, štete na ovim sredstvima obračunavaju se tako što se podaci o količinama oštećenih i uništenih zaliha (sirovine, reprodukcioni materijal, gotovi proizvodi, poluproizvodi, trgovinska roba, inventar i sl.) upisuju u tabelu 2 (kolone 5 i 6), pa se, primenom odgovarajućih cena, obračunava iznos štete na uništenim zalihama i upisuje u tu tabelu (kolona 9). Međutim, za oštećene zalihe bilo da se iznos šteta utvrđuje primenom procenjenog procenta oštećenja na vrednosti zaliha ili se vrši detaljan obračun materijalnih ulaganja i rada, potrebnih za dovođenje oštećenih zaliha u prvobitno stanje, koristi se obrazac Š-POM. Ocenjeni iznos troškova obračunat na taj način predstavlja iznos štete na oštećenim zalihama.

Iznos štete uništenih količina zaliha u društvenoj svojini jednak je knjigovodstvenoj vrednosti, dok je iznos štete uništenih zaliha u svojini građana jednak umnošku količina procenjenih uništenih zaliha i odgovarajućih cena.

Štete na obrtnim sredstvima u svojini građana procenjuju se: za sirovine, reprodukcioni materijal i gotove proizvode kod zemljoradnika (seme, đubrivo, stočna hrana, zatim proizvodi ratarstva, vinogradarstva i dr), za sirovine, materijal i gotove proizvode kod zanatlija, kao i za zalihe trgovinske robe u individualnim trgovinskim i ugostiteljskim radnjama. Šteta se obračunava za svkai proizvod pojedinačno. U zalihe gotovih proizvoda ubrajaju se i svi vidovi ljudske hrane.

Ako se određena količina oštećenih i uništenih obrtnih sredstava može iskoristiti za sopstvene potrebe ili se može realizovati na tržištu, potrebno je, primenom odgovarajućih cena, u obrascu Š-POM obračunati vrednost te robe (spaseni materijal) i za dobijeni iznos umanjiti procenjene štete pre prenošenja u tabelu 2.

Štete u tekućoj poljoprivrednoj proizvodnji obuhvataju štete u ratarskoj proizvodnji (žitarice, industrjisko bilje, povrtarsko bilje, stočno krmno bilje, livade i pašnjaci), zatim u rasadnicima, voćnjacima, vinogradima i ostaloj poljoprivrednoj prizvodnji. Te štete odnose se na useve u ratarskoj proizvodnji i na rod voćnjaka i vinograda, a ne na oštećena i uništena voćna stabla i čokote vinove loze, za koje se štete procenjuju na ovom obrascu u grupi dugogodišnjih zasada.

Pri ocenjivanju štete na tekućoj poljoprivrednoj proizvodnji u ratarstvu bitno je utvrditi da li je na oštećenim i uništenim površinama pod usevima moguće obaviti novu setvu istih ili drugih kultura u toku proizvodne godine. Ako se na istom zemljištu može posejati nova kultura, štetu predstavlja uložen rad i seme kulture koja je uništena. Ako ne može da se zaseje nova kultura, onda se u proceni štete postupa kao što je objašnjeno u daljem tekstu.

Komisija za procenu šteta najpre utvrđuje površine pod pojedinačnim usevima, i to u hektarima. Zatim ocenjuje mogući i izgubljeni prinos ratarskih useva i plodova voćnjaka i vinograda. Za oštećene useve procenjuje se mogući prinos useva koji je pretrpeo oštećenje. Taj procenjeni prinos oduzima se od trogodišnjeg proseka prinosa istog useva na području za koje se vrši procena. Dobijena razlika predstavlja izgubljeni prinos koji, pomnožen odgovarajućim cenama, predstavlja iznos štete. Ako ima dodatnih ulaganja (materijala i rada) da bi se ostvario procenjeni mogući prinos, pri utvrđivanju štete treba imati na umu i nove troškove. Ako je oštećenje započete proizvodnje, delimično pa se uz dodatna ulaganja (preoravanje, presejavanje, dosejavanje i sl.) ona može popraviti, odnosno dovesti u prvobitno stanje, iznos štete na toj proizvodnji jednak je vrednosti tog ulaganja.

Pošto se od oštećene i uništene tekuće poljoprivredne proizvodnje neke količine materijala mogu iskoristiti (spasti), potrebno je da se na obrascu Š-POM obračuna njihova vrednost i tim iznosom umanji obračunata šteta.

Za uništene useve štetu predstavlja prosečni trogodišnji prinos tog useva. Taj prinos treba pomnožiti odgovarajućim cenama koje su važile u vreme nastanka štete i dobijeni iznos umanjiti za procenjene nerealizovane troškove zaštite, đubrenja, berbe, žetve, vršidbe, transporta i druge troškove koji bi se javili u vezi sa ubiranjem prinosa da usev nije uništen. Ako je usev uništen u jesen, štetu čine ulaganja u jesenju setvu, pošto se u proleće zasejava druga kultura.

U uslovima koji ne omogućavaju detaljnu procenu štete na tekućoj poljoprivrednoj proizvodnji u svakom gazdinstvu, moguće je vršiti globalnu procenu štete. Ona bi se zasnivala na oceni površina pod pojedinim usevima i vrstama voća i grožđa za celo područje zahvaćeno uzrokom štete. Kao osnova za ocenu tih podataka treba da posluži katastarska dokumentacija i dokumentacija kojom raspolažu statistički organi. Način obračuna iznosa štete pri globalnoj proceni bio bi isti kao i za pojedinačne (detaljne) procene, s tim što se naturalni pokazatelji procenjuju za celokupno područje zahvaćeno uzrokom štete.

II. SREDSTVA I DOBRA U SVOJINI GRAĐANA

6. Oprema

Procenom se obuhvataju sve mašine i uređaji, teretna i motorna priključna vozila i druga oprema navedena u pretkoloni tabele 1, koji služi za obavljanje neke delatnosti sredstvima u svojini građana (poljoprivreda, zanatstvo, ugostiteljstvo, saobraćaj i trgovina). Ova grupa ne obuhvata putničke automobile, čamce i manje brodice jer su svrstani u grupu „Dobra u domaćinstvu”.

U tabeli 2 unosi se poimence svako sredstvo rada koje je pretrpelo štetu. U kolone 4, 5 i 6 upisuje se broj komada, a u kolonu 7 – cena za komad uništene opreme, dok se u kolone 8 i 9 upisuje procenjena šteta. Za oštećenu opremu iznos štete se procenjuje u visini troškova opravke, a za uništenu opremu – u visini njene sadašnje vrednosti. Sadašnja vrednost uništene opreme koja se više ne proizvodi i za koju ne postoji cena u vreme nastanka štete, procenjuje se i primenom cena po kojima bi se svako sredstvo moglo prodati pre nastanka štete.

7. Dobra u domaćinstvu

Obuhvataju se i procenjuju štete na putničkim automobilima, motociklima, biciklima, čamcima, nameštaju, aparatima za domaćinstvo, TV prijemnicima, radio-aparatima i drugoj opremi (pribor za jelo, posteljina, odeća i sl.).

Štete na vozilima, muzičkim instrumentima, mašinama za pranje sudova, zamrzivačima i drugim skupim uređajima procenjuju se isključivo na osnovu prijave vlasnika.

Za oštećena motorna vozila i predmete u domaćinstvu šteta se obračunava u iznosu troškova potrebnih za njihovu opravku.

Za uništena motorna vozila i predmete u domaćinstvu procena štete obračunava se u iznosu njihove sadašnje vrednosti (vrednost u vreme nastanka štete). Pri tom se za sredstva veće vrednosti (više od 50.000 dinara) obračunava sadašnja vrednost tako što se proceni njihova nabavna vrednost u vreme nastanka štete pa se od te vrednosti oduzme, prema godinama starosti, procenjeni iznos amortizacije. Za predmete u domaćinstvu niže nabavne vrednosti, sadašnja vrednost obračunava se primenom jedinstvenog procenta od 60% na njihovu nabavnu vrednost. Za predmete čija je upotreba do pet meseci ne obračunava se sadašnja vrednost, već se za procenu štete uzima njihova nabavna vrednost u vreme nastanka štete.

Pojedinačna procena štete na nameštaju i aparatima u domaćinstvu izvodljiva je samo kad je u pitanju relativno mali broj slučajeva, i kada se bez problema može izvršiti direktan uvid u postradala dobra i uspostaviti kontakt sa domaćinstvima. Međutim, kad su u pitanju katastrofalni zemljotresi, poplave velikih razmera ili ratna razaranja, kada nije moguće ni ući u objekte niti pronaći domaćinstva da bi se izvršila procena štete, neophodno je izvršiti globalnu procenu štete u tabeli Š-03/1. Rezultati globalne procene ne unose se u obrazac Š-03.

8. Ostala dobra

U ovu grupu svrstavaju se štete na umetničkim slikama i drugim umetničkim predmetima, knjigama i drugim sličnim dobrima, ako se mogu dokumentovati i dokazati. Ne obuhvataju se štete na zlatu, nakitu i dragocenostima.

9. Indirektne štete

Štetu predstavlja izgubljeni dohodak zbog neobavljanja delatnosti u oblasti zanatstva, prevozništva, ugostiteljstva i trgovine, i to do kraja godine u kojoj je nastala šteta, a u izuzetnim slučajevima najduže za period od 12 meseci od dana nastanka štete (videti obrazac Š-06 za društveni sektor).

Na kraju ovih uputstava skreće se pažnja da se iznosi štete u tabeli 1 iskazuju u hiljadama dinara, dok se u tabeli 2 i obrascu Š-POM šteta obračunava u dinarima.

UPUTSTVO ZA GLOBALNU PROCENU ŠTETA NA NAMEŠTAJU I DRUGIM PREDMETIMA U DOMAĆINSTVIMA NA TABELI Š-03/1

Kad su u pitanju katastrofalni zemljotresi, poplave velikih razmera ili ratna razaranja i kad nije mogućno ni ući u objekte niti pronaći domaćinstva da bi se izvršila pojedinačna procena šteta, neophodno je izvršiti globalnu procenu šteta na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvu.

Da bi se izvršila globalna procena štete, neophodno je u izvesnom broju stanova, koji su standardni po veličini i opremljenosti, proceniti vrednost nameštaja i drugih predmeta u domaćinstvima, u cenama u vreme nastanka štete. Potrebno je izabrati određen broj stanova (a najmanje dvadeset), pa globalno proceniti koliko u svakom stanu vredi nameštaj u dnevnoj sobi, sobi za spavanje i kuhinji sa aparatima koji se najčešće javljaju u domaćinstvu (električni štednjak, frižider, mašina za pranje rublja i bojler) uključujući posuđe i sl. i koliko to ukupno iznosi za ceo stan. U vrednost opreme jednog stana treba uključiti TV i radio-prijemnik. Za isti stan potrebno je uzeti i podatak o površini stana.

U vrednost opreme jednog stana ne treba uključivati zamrzivač, mašinu za pranje sudova, mašinu za peglanje, mašinu za štrikanje i sl, kao ni skupe muzičke instrumente i druge muzičke uređaje, jer sve to ne spada u standardnu opremu stana. Za sve te aparate, kao i za motorna vozila, procena se vrši na obrascu Š-03, i to na direktnu prijavu građana.

Kad se procene podaci o vrednosti nameštaja i drugih predmeta u izabranim stanovima, potrebno je sabrati sve vrednosti i sve površine tih stanova. Pošto ta vrednost predstavlja nabavnu vrednost, treba je umanjiti za 50%, polazeći od pretpostavke da je sav taj nameštaj u upotrebi bar polovinu svog veka trajanja. Sadašnja vrednost dobijena na taj način deli se zbirom površina stanova i dobija se prosečna vrednost nameštaja i drugih predmeta po 1 m2 korisne površine stana.

U proceni štete dalje bi se postupalo na sledeći način:

1) polazi se od pretpostavke da u svim oštećenim stanovima nema znatnijih oštećenja nameštaja i opreme, već da se takva oštećenja mogu javiti na približno 50% oštećenih stanova. Međutim, i u tim stanovima sav nameštaj nije teško oštećen, pa bi se šteta utvrđivala tako što bi se polovina površine svih oštećenih stanova množila polovinom procenjene sadašnje vrednosti nameštaja i drugih predmeta po 1 m2 stana;

2) ako je izvršena kategorizacija oštećenja i društvenih stanova i stanova u svojini građana, za obračun štete za oštećene stanove treba koristiti zbir površina iz 3, 4. i 5. kategorije oštećenja, a dalji postupak je isti kao u tački 1;

3) za uništene stanove šteta se obračunava množenjem ukupne površine tih stanova procenjenom sadašnjom vrednošću nameštaja i drugih predmeta, po 1 m2 stana.

Za globalnu procenu štete na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvima koristi se tabela Š-03/1. Podaci za kolone 2, 5. i 6. formiraju se iz obrasca Š-01.

U kolonu 2 unosi se ukupna površina oštećenih stanova, bez obzira na svojinu. Podatak se formira iz odgovora „oštećen” – šifra 1 na pitanje 9, i podatka o površini stana kod pitanja 13. U kolonu 3 unosi se polovina površine iz kolone 2, ako za zgrade društvene svojine nije sprovedena kategorizacija oštećenja, iako je možda sprovedena za zgrade u svojini građana. Ako je kategorizacija oštećenja izvršena i za društvene zgrade i zgrade u svojini građana, u kolonu 3 treba uneti zbir površina stanova u zgradama 3, 4. i 5. kategorije oštećenja. Te kategorije oštećenja date su kao odgovor na pitanje 10.

Zbir površina uništenih stanova formira se iz odgovora „uništen” šifra 2 na pitanje 9, i podatka o površini stanova – na pitanje 12.

Prosečne vrednosti nameštaja i opreme po 1 m2 stana, odnosno cene, kao što piše u tabeli, upisuju se u kolone 1 i 7. U kolonu 4 unosi se polovina od cene koja se unosi u kolonu 7, kao što je predviđeno u datim objašnjenjima o postupku u proceni šteta (tač. 1 i 3 ovog uputstva).

Iznos štete utvrđuje se množenjem površine i cene i unosi u odgovarajuće kolone.

Šteta se obračunava po opštinama.

Ako se prilikom globalne procene štete na zgradama u svojini građana pravi podela na grad i selo zbog velike razlike u kvalitetu i građevinskoj opremljenosti stanova, onda treba pretpostaviti da postoji i velika razlika u opremljenosti stanova, odnosno domaćinstava nameštajem i drugom opremom, pa i za ovu globalnu procenu treba izvršiti istu podelu, odnosno obezbediti prosečnu sadašnju vrednost nameštaja i opreme stana po 1 m2 korisne stambene površine za grad i za selo. U tom slučaju se u tabeli Š-03-1 rade posebni obračuni za grad, odnosno selo, pa se iz njih sastavlja zbirni pregled po opštinama.

OSTALI ELEMENTI ZA PROCENU ŠTETE

14. VRSTA MATERIJALA

Metal........................................................................................................

1

Drvo..........................................................................................................

2

Tkanina i vez...........................................................................................

3

Papir i pergament...................................................................................

4

Koža..........................................................................................................

5

Keramika, porculan, fajansa.................................................................

6

Kamen........................................................................................................

7

Kost i rog..................................................................................................

8

Ukrasno kamenje, sedef i sl..................................................................

9

Sintetički i ostali materijal..............................................................

10

15. SPOMENIČKA KATEGORIJA____________________________________

16. STANJE PRE NASTALE ŠTETE

Drvo..........................................................................................................

1

Zadovoljavajuće.......................................................................................

2

Loše.........................................................................................................

3

17. STEPEN UGROŽENOSTI

Sanacija nije moguća...............................................................................

1

Sanacija je moguća...................................................................................

2

Hitno intervencije.................................................................................

3

18. PROMENA SPOMENIČKOG STATUSA

Isti status...............................................................................................

1

Prekategorizacija...................................................................................

2

Izbačen (neupotrebljiv)........................................................................

3

19. KATEGORIZACIJA OŠTEĆENJA

Upotrebljiv.............................................................................................

1

Privremeno neupotrebljiv....................................................................

2

Opis deformacija i oštećenja predmeta:

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRASCA Š-04 I Š-05

Kulturna dobra su nepokretnosti i druge stvari od posebnog kulturnog i istorijskog značaja i uživaju posebnu zaštitu države.

Kulturna dobra dele se na nepokretna kulturna dobra, ili objekte i na pokretna kulturna dobra, ili predmete. U slučaju štete, komisija za procenu treba za svaku teritoriju da sačini spisak oštećenih ili uništenih nepokretnih kulturnih dobara (prema odgovoru na pitanje 2 iz obrasca). Najpre se navode kompleksi, tj. kulturno-istorijske celine vezane za određenu sredinu, pa zatim građevinski i arhitektonski objekti, kulturna dobra, koji ne pripadaju nijednoj celini – kulturnom dobru. Svakome od njih daje se redni broj, koji je istovremeno šifra za navedeno kulturno dobro. Spisak kulturnih dobara treba predati na obradu zajedno sa obrascima, jer će se procena štete iskazati poimenično za svako dobro sa spiska.

Za evidentiranje obeležja na osnovu kojih se šteta procenjuje i pribavljaju važnije informacije o oštećenom ili uništenom kulturnom dobru koriste se: za objekte – obrazac Š-04, a za predmete – obrazac Š-05.

Obrasci služe za evidentiranje i procenu štete nastale na svim kulturnim dobrima u društvenoj svojini i u svojini građana i građanskih pravnih lica. Kulturna dobra su registrovana u organizacijama koje se bave njihovom zaštitom. Za procenu se moraju koristiti evidencije tih organizacija, a šteta se procenjuje hitno, radi preduzimanja odgovarajućih mera zaštite.

Na pitanja o obrascima odgovara se na tri načina, i to: upisivanjem odgovora na za to predviđenoj liniji, zaokruživanjem broja (šifre) pored tačnog odgovora i upisivanjem cifarskih podataka u za to predviđena šifarska polja.

Pravilno upisan podatak je, na primer:

9

5

ili

7

2

5

0

Na pitanja 5, 6, 7, 8, 12, 14, 15 i 16 odgovor se daje prema postojećim evidencijama u nadležnoj organizaciji za zaštitu kulturnih dobara.

Na pitanja 9, 10, 11, 17, 18 i 19 komisija odgovara na osnovu direktnog uvida u objekt ili predmet koji je pretrpeo štetu.

Obrazac se popunjava u dva primerka. Uz popunjeni obrazac prilaže se skica oštećenja sa najnužnijim merama, foto-dokumentacija i obrazac Š-POM, na kome je šteta procenjena.

Uputstvo za popunjavanje obrazaca je zajedničko, s obzirom na to da se u većini slučajeva na jednom mestu mogu naći oštećenja ili uništena nepokretna i pokretna kulturna dobra, pa komisiju koja procenjuje štetu čine stručnjaci specijalizovani za obe vrste kulturnih dobara. Zbog toga uputstvo sadrži samo načelna objašnjenja o evdientiranju štete i o postupku za procenu.

ZAGLAVLJE OBRASCA

U gornjem levom uglu upisuje se naziv uzroka štete koja se procenjuje a koji je naveden u poglavlju Opis osnovnih pojmova i uzroka štete, tačka 39.

1. Uzrok štete i godina nastanka

Za uzrok štete upisuje se, u prva dva šifarska polja, šifra koja odgovara nazivu upisanom u gornjem levom uglu. Kao godina nastanka upisuju se, u druga dva polja, zadnje dve cifre godine u kojoj je šteta nastala.

2. Naziv kompleksa – kulturnog dobra

Kao odgovor na ovo pitanje u oba obrasca treba upisati naziv kompleksa – kulturnog dobra kome objekt (nepokretno kulturno dobro) ili predmet (pokretno kulturno dobro) pripada, na primer: Manastir Sv. Jovana, Stari Bar i sl.

Ako objekt nije u sastavu nekog kompleksa, upisuje se naziv tog objekta, pa je odgovor identičan odgovoru na pitanje 3. Isto važi i za predmete. Ako se predmet nalazi u nekom od objekata koji pripada kompleksu, navodi se naziv pod kojim se vodi ceo kompleks; u protivnom, navodi se naziv objekta – kulturnog dobra.

U šifarska polja prenosi se redni broj pod kojim se u posebnom spisku vodi kompleks ili objekt – kulturno dobro. Za pokretna kulturna dobra koja se nalaze u objektu koji nije kulturno dobro, u šifarska polja se upisuju nule, a na linijama – ime vlasnika.

PODACI O KULTURNOM DOBRU

3. Naziv objekta, odnosno predmeta

Upisuje se tačan naiv nepokretnog, odnosno pokretnog kulturnog dobra za koje se šteta procenjuje, na primer: crkva, manastirski konak, stambena zgrada, sahat-kula; umetnička slika (naziv slike i ime slikara), ikonostas itd.

4. Lokacija

Upisuje se naziv opštine na čijoj se teritoriji nalazi kulturno dobro, a u šifarska polja upisuju se šifre republika, odnosno autonomne pokrajine i opšte. Ostali podaci se upisuju na linije, a sve šifre za lokaciju obezbeđuje statistika.

7. Vek

U šifarska polja upisuje se vek, i to samo za objekte i predmete koji potiču iz perioda nove ere (1 vek – 01, 12, 20).

10. Hitne i privremene intervencije

Na obrascu Š-04 modalitet sa šifrom 2 – „Ostali građevinski radovi”, podrazumeva delimično rušenje, pokrivanje, podupiranje, razupiranje i slične radove.

Na obrascu Š-05 modalitet sa šifrom 1 podrazumeva raščišćavanje, reinventarizaciju i fotografisanje; modalitet sa šifrom 2 (hitne mere) podrazumeva dezinfekciju i sušenje, odnosno vlaženje, a modalitet sa šifrom 3 – demontiranje, pakovanje i prenos.

17. Stepen ugroženosti

Odnosi se na stepen ugroženosti posle nastale štete

Procena štete

Na pomoćnom obrascu Š-POM za svako kulturno dobro posebno se obračunavaju troškovi potrebni za sanaciju nastale štete, a posebno za hitne i privremene intervencije, i to u dinarima. Konačni zbirovi se, u hiljadama dinara za svaki od pomenutih radova, upisuju u odgovarajuća šifarska polja za pitanje 13 na svakom od obrazaca.

Za oštećena kulturna dobra štetu predstavljaju procenjeni troškovi za radove sanacije i hitne intervencije.

Za uništena kulturna dobra šteta se u principu ne procenjuje, odnosno ne utvrđuje se vrednost uništenog dobra pre nastanka štete, pa se na pitanje 13 i ne odgovara. Međutim, ako je objekt uništen pa su izvedeni radovi obuhvaćeni pitanjem o sanaciji štete ili radovi hitnih intervencija radi očuvanja od totalnog uništenja i zaborava, procenjuje se vrednost tih radova i iskazuje kao šteta.

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRAZCA Š-06

U obrazac Š-06 unose se štete na ostalim sredstvima, troškovi prouzrokovani direktnim štetama i indirektne štete nastala usled neostvarenog dohotka. Popunjavaju ga organizacije i zajednice društvenog sektora, i to u dva primerka.

ZAGLAVLJE OBRASCA

U gornjem levom uglu upisuje se naziv uzroka štete koja se procenjuje, a koji je naveden u poglavlju Opis osnovnih pojmova i uzroka štete, tačka 39.

Redni broj obrasca upisuje se za objekte u društvenoj svojini u okviru organizacije udruženog rada, a za objekte u svojini građana – u okviru mesne zajednice. Za jednu organizaciju ili mesnu zajednicu ne bi se smela naći dva obrasca sa istim rednim brojem.

1. Podaci za jedinicu za koju se vrši procena

a) Za radnu organizaciju upisuje se ceo naziv firme, a za osnovnu organizaciju udruženog rada i radnu zajednicu – naziv koji je uveden u sudski registar. Za ostale organizacije i zajednice navodi se puni naziv koji je uveden u odgovarajući poseban registar, odnosno u akt o njihovom osnivanju.

Ako se obrazac popunjava za objekt u svojini građana, navodi se ime i prezime vlasnika, odnosno naziv građanskog pravnog lica (udruženje građana, crkvena zajednica i sl.).

b) U šifarska polja upisuje se matični broj pod kojim se vodi ta organizacija u Jedinstvenom registru organizacija i zajednica. Ako se šteta evidentira za jedinicu u sastavu organizacije – zajednice, pored matičnog broja upisuje se i redni broj pod kojim se ta jedinica vodi u pomenutom registru.

v) U šifarska polja upisuje se oblik u kome je organizacija organizovana i registrovana u sudskom registru. U Prilogu br. 1 navedene su sve vrste organizacija i oblici udruženja, pa se iz tog spiska prenosi odgovarajuća šifra u za to predviđena šifarska polja.

g) Upisuje se adresa vlasnika objekta.

d) Upisuje se delatnost u okviru grane u koju je organizacija koja je pretrpela štetu razvrstana prema Jedinstvenoj klasifikaciji delatnosti.

2. Uzrok štete i godina nastanka

Za uzrok štete upisuje se, u prva dva šifarska polja, šifra koja odgovara nazivu upisanom u gornjem levom uglu. Kao godina nastanka se, u druga dva šifarska polja, upisuju zadnje dve cifre godine u kojoj je šteta nastala.

Ostala sredstva

Na ovoj poziciji iskazuju se procenjene štete na oštećenim, odnosno uništenim ili nestalim sredstvima: zlatu, novcu, dragocenostima i vrednosnim papirima; umetničkim slikama i drugim umetničkim predmetima; svim vrstama dokumentacije i na ostalim neobuhvaćenim sredstvima. Procene šteta na navedenim sredstvima moraju biti dokumentovane i mora ih odobriti nadležna komisija za procenu šteta.

Troškovi izazvani štetama

Podaci o troškovima izazvanim direktnim štetama koje je imala organizacija odnosno zajednica daju se na osnovu evidencije vođene na pomoćnim obrascima koji su dati kao Prilog br. 5. Spisak vrsta i grupa troškova u pretkoloni tabele dati su prema naslovima tabela iz pomenutog priloga.

Indirektne štete

Usled šteta na proizvodnim i poslovnim sredstvima, kao i zbog poremećenih uslova proizvodnje i poslovanja, nastaju štete zbog neostvarivanja dohotka. Šteta zbog neostvarivanja dohotka obračunava se, po pravilu, za period do kraja tekuće godine počevši od dana nastanka štete, a samo za neke vrste proizvodnje (prema oceni nadležne komisije za procenu šteta i dokumentovano) može se obračunati šteta zbog neostvarivanja dohotka i za period od 12 meseci počev od dana nastanka štete.

U smislu procene štete zbog neostvarivanja dohotka, pod pojmom „dohodak”, podrazumeva se ukupan dohodak koji predstavlja razliku između ukupnog prihoda i ukupno utrošenih sredstava. Samo za specifične vrste proizvodnje (visoke peći i dr.) ova šteta se može uvećati i za iznos određenih fiksnih troškova najviše do iznosa od 3% na obračunati iznos štete zbog neostvarivanja dohotka, o čemu odluku donosi nadležna komisija za procenu šteta, uz dokumentovano obrazloženje.

Šteta zbog neostvarivanja dohotka procenjuje se tako što se utvrdi visina mogućeg – planiranog dohotka koji bi se ostvario da nije došlo do štete, i visina očekivanog – procenjenog dohotka koji se može ostvariti posle nastalih šteta. Razlika između mogućeg i procenjenog dohotka predstavlja iznos štete zbog neostvarivanja dohotka. Za taj obračun data je pomoćna tabela na drugoj strani obrasca, radi lakšeg utvrđivanja podataka koje treba uneti u poslednja tri reda obrasca.

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRASCA Š-07

Obrazac Š-07 predstavlja rekapitulaciju svih procenjenih šteta u organizacijama i zajednicama u kojima je vršena procena. Ovaj pregled šteta nastavlja se radi toga da organizacije – zajednice sagledaju visinu nastalih šteta i da nadležne komisije mogu, ako se ne radi mašinska obrada podataka, izraditi pregled šteta poimenično po organizacijama i zajednicama za tabelu 3.

Podaci o uzroku štete i odgovori na pitanja 1 i 2 upisuju se na isti način, kao što je već objašnjeno za obrasce koji su primenjeni za procenu štete u organizaciji – zajednici.

Obrazac se popunjava na sledeći način:

1) za građevinske objekte popunjeni obrasci Š-01 grupišu se, prema pitanju 9, na oštećene i na uništene objekte. Zatim se za svaku grupu sabira iznos štete koji je dat kao odgovor na pitanje 15. Rezultati sabiranja upisuju se u odgovarajuću kolonu za oštećena, odnosno uništena sredstva;

2) podaci za opremu dobijaju se iz obrasca Š-02, s tim što se podela na oštećenu i uništenu opremu vrši prema pitanju 7, a iznos štete se preuzima iz odgovora na pitanje 11;

3) za zemljište, dugogodišnje zasade, šume i divljač, stočni fond, obrtna sredstva – ukupno i posebno za tekuću poljoprivrednu proizvodnju, podaci se preuzimaju iz obrasca Š-03. Za svako od navedenih sredstava podaci se uzimaju iz odgovarajućeg zbirnog reda, tabele 1. Za oštećena sredstva procenjena šteta se uzima iz kolone 7, a za uništena sredstva – iz kolone 8.

Jedna organizacija – zajednica najčešće će imati samo jedan popunjen obrazac Š-03. Ako ih ima više, sve obrasce treba uzeti u obzir i zbir šteta iz svih obrazaca upisati u obrazac Š-07;

4) podaci za kulturna dobra dobijaju se iz obrazaca Š-04 i Š-05. Oba obrasca se grupišu prema odgovorima na pitanje 9. U oštećena dobra svrstavaju se odgovori sa šiframa 1 i 2, a uništena – sa šiframa 3 i 4. Posle toga sabiraju se oba podatka iz odgovora na pitanje 13;

5) štete na ostalim sredstvima, troškovi izazvani štetama i indirektne štete preuzimaju se iz obrasca Š-06. Samo se štete na ostalim sredstvima dele na oštećena i uništena sredstva, dok se troškovi i indirektne štete upisuju samo u koloni ukupno;

6) po završenom upisivanju podataka u kolone 3 i 4 treba iste sabrati horizontalno i upisati u kolonu 2. Posle toga sve treba sabrati vertikalno i rezultate upisati u red UKUPNO, u kolone 2, 3 i 4;

7) pri dnu obrasca treba upisati tačan broj obrazaca prema navedenim oznakama na osnovu kojih je urađen pregled šteta u ovom obrascu i koji se predaju nadležnoj komisiji za procenu šteta. Uneti podatak za svaku grupu obrazaca treba da predstavlja poslednji redni broj iz te grupe, jer obrasci treba prethodno da se numerišu od 1 do n, i da se redni broj upiše u za to predviđena šifarska polja. Broj tih obrazaca istovremeno će služiti kao kontrolni podatak za kontrolu kontingenata u mašinskoj obradi.

Napominje se da se ovaj obrazac ne uključuje u mašinsku obradu. Pregled šteta po organizacijama i zajednicama u tabeli 3 izradiće se mašinskom obradom svih obrazaca na kojima je procenjena šteta. Zbog toga je potrebno da se obrazac Š-07 savesno popuni kako ne bi nastala veća neslaganja između podataka iz obrade i ovog obrasca.

UPUTSTVO ZA POPUNJAVANJE OBRASCA Š-08

Cene obezbeđuje opštinska, odnosno republička ili pokrajinska komisija, koja je nadležna da organizuje procenu šteta (tačka 66. ove metodologije).

Cene moraju biti tržišne, i to one koje su u vreme nastanka štete važile na području za koje se šteta procenjuje.

Jedinstvenom metodologijom za procenu šteta predviđeno je da se za sva oštećena sredstva izradi predračun troškova radi njegovog dovođenja u prvobitno stanje. Za izradu takvog predračuna neophodne su odgovarajuće cene. To znači da za opravku građevinskih objekata treba obezbediti cene po pozicijama radova (obuhvaćen materijal i rad), a za sredstva opreme – cene po vrstama radova ili cene za norma-čas rada, s tim da cene za delove koji se zamenjuju i materijal daju komisije procenitelja, ali to moraju biti stvarne cene po kojima se ta roba mogla kupiti neposredno pre nastanka štete.

Za radove u poljoprivredi i šumarstvu to treba da budu, na primer, cene za zaoravanje, oranje, sejanje, prskanje i zaprašivanje itd. ili za krčenje šume i sađenje sadnica.

Sve cene radova za opravku oštećenih sredstava treba obezbediti licitacijom ili ih preuzeti od više organizacija koje izvode konkretne radove, pa da se izračunaju prosečne cene.

Za obrtna sredstva u svojini građana, odnosno za sve proizvode koji pripadaju grupama navedenim u obrascu Š-03, opštinska komisija treba da obezbedi cene koje će preuzeti od statistike, zajednice osiguranja imovine i lica ili će ih snimiti na tržištu. Za tekuću poljoprivrednu proizvodnju, lista proizvoda znatno je šira od liste iz obrasca Š-03. Na primer, za žitarice treba obezbediti cene za: pšenicu, kukuruz, ječam, raž, ovas, pirinač, proso, odnosno za sve proizvode koji se javljaju na području za koje se šteta procenjuje.

Za uništene objekte u svojini građana, radi utvrđivanja nabavne i sadašnje vrednosti, opštinska komisija dužna je da obezbedi cene po vrstama zgrada, koje su navedene u uputstvu za obrazac Š-01, kod pitanja 4. U tač. od 69 do 75 Jedinstvene metodologije date su bliže informacije o tome kako se ove cene mogu obezbediti.

Ovde su navedene samo neke mogućnosti i načini obezbeđivanja prosečnih cena. Međutim, opštinske komisije za procenu šteta moraju sagledati koje su im sve cene potrebne, naravno uz pomoć ili na zahtev komisija koje neposredno rade na proceni šteta.

Pre davanja cena na korišćenje, opštinska komisija, ako je ona utvrđivala cene, dostavlja spisak cena na uvid i odobrenje republičkoj, odnosno pokrajinskoj komisiji za procenu šteta. To je neophodno uraditi da bi se obezbedilo jedinstveno vrednovanje pojedinih vrsta šteta u svim opštinama u kojima se štete procenjuju u isto vreme i usled istog uzroka.

TABELE REZULTATA

Tabela 1.

Zbirni pregled šteta po vrstama sredstava u svojini

Tabela 2.

Pregled šteta po oblastima delatnosti u društvenom sektoru

Tabela 3.

Pregled šteta po organizacijama – zajednicama

Tabela 4.

Pregled šteta po mesnim zajednicama i svojini

Tabela 5.

Pregled šteta po vrstama i grupama sredstava i svojini (društvena svojina, svojina građana)

Tabela 6.

Zgrade, stanovi, poslovni prosotr, domaćinstva i lica u oštećenim i uništenim stanovima

Tabela 7.

Štete na kulturnim dobrima

Tabela 8.

Troškovi društveno-političkih zajednica, organizacija udruženog rada i zajednica, po vrstama troškova

Tabela 9.

Pregled šteta na neosiguranim sredstvima, po vrstama i grupama sredstava u svojini (društvena svojina, svojina građana)

Tabela 10.

Pregled šteta na građevinskim objektima građenim posle 1964. godine

Tabela 1.

ZBIRNI PREGLED ŠTETA PO VRSTAMA SREDSTAVA I SVOJINI

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Ukupna šteta

Na društvenim sredstvima

Na sredstvima u svojini građana

svega

na oštećenim sredstvima

na uništenim sredstvi-ma

svega

oštećenim

uništenim

svega

oštećenim

uništenim

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

UKUPNO1)

ZEMLJIŠTE

GRAĐEVI-NSKI OBJEKTI

OPREMA

DUGOGODI-ŠNJI ZASADI

ŠUME I DIVLJAČ

STOČNI FOND, ŽIVINE I RIBA

OBRTNA SREDSTVA

DOBRA

Kulturna dobra

Dobra u domaći-nstvu

OSTALA SREDSTVA I DOBRA

TROŠKOVI IZAZVANI ŠTETOM

HHH

HHH

HHH

HHH

HHH

HHH

INDIREKTNA ŠTETA

HHH

HHH

HHH

HHH

HHH

HHH

ŠTETA NA SREDSTVIMA JNA

1) Horizontalni zbirovi ne slažu se za iznos troškova i indirektnih šteta, jer ovi iznosi nisu mogli biti prikazani ni kao oštećena ni kao uništena sredstva.

Tabela 2

PREGLED ŠTETA PO OBLASTIMA DELATNOSTI U DRUŠTVENOM SEKTORU

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Broj jedinica (OOUR SIZ DPZ)

Ukupna šteta (4+5+6+7)

Štete na sredstvima

Troškovi

Indirektna šteta

oštećenim

uništenim

1

2

3

4

5

6

7

UKUPNO

PRIVREDNE DELATNOSTI – SVEGA

Industrija i rudarstvo

Poljoprivreda i ribarstvo

Šumarstvo

Vodoprivreda

Građevinarstvo

Saobraćaj i veze

Trgovina

Ugostiteljstvo i turizam

Zanatstvo

Stambeno-komunalne delatnosti

Finansijske i druge usluge

VANPRIVREDNE DELATNOSTI – SVEGA

Obrazovanje, nauka i kultura

Zdravstvo i socijalna zaštita

DPZ, SIZ i ostale organizacije

SREDSTVA U NADLEŽNOSTI JNA

Tabela 3

PREGLED ŠTETA PO ORGANIZACIJAMA – ZAJEDNICAMA

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Naziv organizacije – zajednice i mesto

Ukupna šteta (3+4+5+6)

Štete na sredstvima

Troškovi

Indirektna šteta

oštećenim

uništenim

1

2

3

4

5

6

Tabela 4.

PREGLED ŠTETA PO MESNIM ZAJEDNICAMA I SVOJINI

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Naziv mesne zajednice

Ukupna šteta

Na društvenim sredstvima

Na sredstvima u svojini građana

svega

na ošteće-nim sredstvi-ma

na unište-nim sredstvi-ma

svega

ošte-ćenim

unište-nim

svega

ošte-ćenim

unište-nim

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

UKUPNO

NAZIV MZ

NAZIV MZ

itd.

NERASPOREĐENE ŠTETE PO MZ

Tabela 5

PREGLED ŠTETA PO VRSTAMA I GRUPAMA SREDSTAVA U SVOJINI_____________________

(društvenoj, građana)

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Jed. mere

Količina

Iznos štete u hilj. din.

oštećena

uništena

na oštećenim sredstvima

na uništenim sredstvima

ukupno (5+6)

1

2

3

4

5

6

7

UKUPNO

ZEMLJIŠTE

HHH

HHH

HHH

Poljoprivredno zemljište itd. prema nomenklaturi

GRAĐEVINSKI OBJEKTI

HHH

HHH

HHH

Brane i nasipi itd. prema nomenklaturi

OPREMA

HHH

HHH

HHH

Energetske mašine, uređaji i postrojenja itd.

DUGOGODIŠNJI ZASADI

HHH

HHH

HHH

Voćnjaci itd.

ŠUME I DIVLJAČ

HHH

HHH

HHH

Šume lišćara itd.

STOČNI FOND, ŽIVINA I RIBA

HHH

HHH

HHH

Konji, mule, mazge itd.

OBRTNA SREDSTVA

HHH

HHH

HHH

Sirovine i repromaterijal

Poluproizvodi i nedovršeni proizvodi itd. prema nomenklaturi

DOBRA

HHH

HHH

HHH

Kulturna dobra

Objekti

HHH

HHH

HHH

Predmeti

HHH

HHH

HHH

Dobra u domaćinstvima itd. prema nomenklaturi

HHH

HHH

HHH

OSTALA SREDST. I DOBRA

HHH

HHH

HHH

TROŠKOVI IZAZVANI ŠTETOM

HHH

HHH

HHH

HHH

HHH

INDIREKTNA ŠTETA

HHH

HHH

HHH

HHH

HHH

ŠTETA NA SREDSTVIMA JNA

HHH

HHH

HHH

Tabela 6.

ZGRADE, STANOVI, POSLOVNI PROSTOR, DOMAĆINSTVA I LICA U OŠTEĆENIM I UNIŠTENIM STANOVIMA1)

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

Ukupno sta-mbene zgrade

Ukupno stanova

Optećeni stanovi

Povr-šina po-slov-nog pro-stora u m2

U svim stanovima

U oštećenim stanovima

Iznos štete u hilj. din.

broj

hilj. m2

broj

hilj. m2

broj domaći-nstava

broj lica

broj domaći-nstava

broj lica

UKUPNO

Oštećene zgrade

1. kategorije

2.

3.

4.

5. kategorije

Uništene zgrade

hhh

hhh

hhh

hhh

DRUŠTVENA SVOJINA – UKUPNO

Oštećene zgrade

1. kategorije

2.

3.

4.

5.

Uništene zgrade

hhh

hhh

hhh

hhh

U SVOJINI GRAĐANA – UKUPNO

Oštećene zgrade

1. kategorije

2.

3.

4.

5. kategorije

Uništene zgrade

hhh

hhh

hhh

hhh

1) Podaci se odnose na sve stanove a ne samo za stanove u stambenim zgradama

Tabela 7.

ŠTETE NA KULTURNIM DOBRIMA

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Naziv kulturnog dobra

Ukupna šteta (3+4+5+6)

Procenjene štete za radove sanacije

Procenjene štete za radove hit. interv. na

na oštećenim dobrima

na uništenim1) dobrima

oštećenim dobrima

uništenim dobrima

1

2

3

4

5

6

UKUPNO

Objekti

Predmeti

(Naziv kompleksa kulturnog dobra)

Objekti

Predmeti

itd.

Predmeti u objektima koji nisu kulturno dobro

1) Obuhvaćeni su samo predviđeni radovi u cilju očuvanja od totalnog uništenja, odnosno troškovi raščišćavanja ruševina.

Tabela 8.

TROŠKOVI DPZ, OUR I ZAJEDNICA PO VRSTAMA TROŠKOVA

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Vrsta troškova

Iznos troškova

ukupno

DPZ

OUR i zajednice

1

2

3

4

UKUPNO

Troškovi na privremenim merama odbrane

Troškovi odbrane od poplava

Troškovi izvođenja radova na odbrani

Troškovi rada mehanizacije

Troškovi zbrinjavanja radnika i stanovništva

Evakuacija radnika i stanovništva

Troškovi privremenog smeštaja

Troškovi ishrane

Troškovi snabdevanja vodom za piće

Troškovi osvetljenja i ogreva

Troškovi zdravstvenih usluga

Vakcinacija i druge preventivne mere

Lekovi

Ortopedska pomagala

Troškovi ambulantnog lečenja

Troškovi lečenja u stacionarnim zdravstvenim ustanovama

Troškovi rehabilitacije

Troškovi formiranja privremenih ambulanti i bolnica

Novačna davanja stanovništvu

Naknada ličnog dohotka na teret fonda zdravstvenog osiguranja

Jednokratne novčane pomoći stanovništvu iz društvenih fondova i sredstava

Troškovi identifikacije, sahrane i posmrtne pomoći

Ostali troškovi

Troškovi evakuacije i spašavanje materijalnih dobara

Vakcinacija i evakuacija stoke i živine

Troškovi obezebeđenja sanitarija i održavanje higijensko-sanitarnih uslova

Troškovi raščišćavanja ruševina

Troškovi rada komisija obrazovanih za procenu šteta

Ostalo

Tabela 9.

PREGLED ŠTETA NA NEOSIGURANIM SREDSTVIMA I DOBRIMA, PO VRSTAMA I GRUPAMA SREDSTAVA U SVOJINI

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

(društvenoj, građana)

Teritorija ______________________

Uzrok štete i godina _________________

(Opština, SR, SAP)

u hiljadama dinara

Ukupna šteta

šteta na društvenim sredstvima

šteta na sredstvima u svojini građana

1

2

3

4

UKUPNO

ZEMLJIŠTE

Poljoprivredno zemljište itd. prema nomenklaturi

GRAĐEVINSKI OBJEKTI

Brane i nasipi itd. prema nomenklaturi

OPREMA

Energetske mašine, uređaji i postrojenja itd.

DUGOGODIŠNJI ZASADI

Voćnjaci itd. prema nomenklaturi

ŠUME I DIVLJAČ

Šume lišćara itd. prema nomenklaturi

STOČNI FOND, ŽIVINA I RIBA

Konji, mule, mazge, magarci, itd. prema nomenklaturi

OBRTNA SREDSTVA

Sirovine i repromaterijal

Poluproizvodi i nedovršeni proizvodi itd. prema nomenklaturi

DOBRA

Kulturna dobra

objekti

predmeti

Dobra u domaćinstvima itd. prema nomenklaturi

OSTALA SREDSTVA I DOBRA

TROŠKOVI IZAZVANI ŠTETOM

INDIREKTNA ŠTETA

ŠTETE NA SREDSTVIMA JNA

Tabela 10.

PREGLED ŠTETA NA GRAĐEVINSKIM OBJEKTIMA GRAĐENIM POSLE 1964. GODINE

Teritorija __________________

Uzrok štete i godina ______________

(Opština, SR, SAP)

Količina

Iznos štete u hilj. din.

Jed. mere

oštećena

uništena

na oštećenim sredstvima

na uništenim sredstvima

ukupno

1

2

3

4

5

6

7

U DRUŠTVENOJ SVOJINI

Brane i nasipi

Kanali

itd. prema Nomenklaturi

U SVOJINI GRAĐANA

Stambene zgrade

Vikend kuće

Staje za krupnu i sitnu stoku

Zgrade za smeštaj poljoprivrednih

proizvoda

Ugostiteljske radnje

Zanatske radnje

Zgrade za druge poslovne namene

Šupe, garaže i ost. zgrade

Bunari i cisterne za vodu

U SVOJINI GRAĐANA - BEZ GRAĐEVINSKE

DOZVOLE

Stambene zgrade

Vikend kuće

Staja za krupnu i sitnu

stoku

itd.

OBJAŠNJENJA UZ TABELE ZA ISKAZIVANJE REZULTATA PROCENE

Opšte napomene

U obradu ulaze sledeći obrasci, iz kojih se na kartice, trake, odnosno diskove prenose pitanja koja se dalje navode:

obrazac Š-01 (objekti) – pitanja od 1 do 16;

obrazac Š-02 (oprema) – pitanja od 1 do 13;

obrazac Š-03 (ostala sredstva i dobra) – pitanja 1, 2 i 3 i tabela 1;

obrazac Š-04 (kulturna nepokretna dobra) – pitanja od 1 do 13;

obrazac Š-05 (kulturna pokretna dobra) – pitanja od 1 do 13;

obrazac Š-06 (troškovi i indirektne štete) – pitanja 1 i 2 i tabela 1.

Ako je rađena globalna procena šteta, u obradu ulaze i odgovarajući podaci iz:

tabele Š-01/1 (za stambene i druge vrste zgrada);

tabele Š-03/1 (za nameštaj i druge predmete u domaćinstvu).

U obradu ne ulaze pomoćni obračuni koji su vršeni na napred navedenim obrascima, ni dopunski podaci za utvrđivanje štete, kao ni pomoćni obrazac Š-POM. U obradu takođe ne ulaze obrasci: obrazac Š-07 (pregled šteta u organizacijama – zajednicama) osim ako se obrada ne radi na mašinama, i obrazac Š-08 (cene).

U naslovu svake tabele obavezno se mora odštampati uzrok štete i godina nastanka. Šifra opštine preuzima se iz odgovora na pitanje o lokaciji sredstava, a to je pitanje 3. u svim obrascima, osim u obrascu Š-06. U tom obrascu podaci o opštini iskazani su u pitanju 2.

U svim tabelama rezultata štampaju se samo redovi za koje ima podataka.

Napomene, odnosno fusnote date uz neke tabele treba odštampati na tabelama sa rezultatima, jer su namenjene korisnicima podataka.

O b j a š nj e nj a z a p o j e d i n e t a b e l e

Da bi se olakšao rad na pripremama za izradu programa obrade, u daljem tekstu se za svaku tabelu navode pitanja na osnovu kojih se formira tabela, a gde treba daju se i druga objašnjenja. Sve to važi i za obradu koja nije mašinska.

Tabela 1. Zbrini pregled šteta, po vrstama sredstava i svojini

Zaglavlje tabele

obrazac Š-01 – pitanja 5, 9 i 15;

obrazac Š-02 – pitanja 7 i 11;

obrazac Š-03 – kolone 7 i 8 iz tabele 1, a svojina iz odgovora na pitanja 1a), b) i v). Ako je svojina društvena, na ova pitanja mora da postoji šifriran odgovor, dok nule kao odgovor označavaju da je obrazac popunjen za sredstva u svojini građana;

obrasci Š-04 i Š-05 – pitanja 8, 9 i 13 (zbir oba podatka);

obrazac Š-06 – podaci iz kolone 3.

Pretkolona tabele

Osnovna podela sredstava i dobara data je prema Nomenklaturi iz Priloga br. 2.

Pretkolona tabele formira se iz sledećih obrazaca:

Zemljište iz obrasca Š-03 (tabela 1).

Građevinski objekti iz obrasca Š-01 i tabele Š-01/1, ako je vršena i globalna procena štete.

Oprema iz obrasca Š-02 za društvena sredstva i obrasci Š-03 za sredstva u svojini građana (tabela 1, tačka 6).

Dugogodišnji zasadi, šume i divljač, stočni fond, živina i riba i obrtna sredstva iz obrasca Š-03 (odgovarajuće tačke iz tabele 1).

Kulturna dobra iz obrazaca Š-04 i Š-05.

Dobra u domaćinstvu iz obrasca Š-03 (tabela 1, tačka 7) i tabele Š-03/1, ako je vršena globalna procena štete.

Ostala sredstva i dobra iz obrazaca Š-06 i Š-03 (tabela 1, tačka 8).

Troškovi izazvani štetom iz obrasca Š-06.

Indirektna šteta iz obrazaca Š–06 i Š-03 (tabela 1, tačka 9).

Šteta na sredstvima JNA iz rezultata koje je dostavila nadležna služba JNA.

Tabela 2. Pregled šteta po oblastima delatnosti (društveni sektor)

Zaglavlje tabele

Obrasci Š-01, Š-02, Š-03, Š-04 i Š-05 (ista pitanja kao za tabelu 1)

Obrazac Š-06 – kolona 3 za troškove i indirektnu štetu, dok se ostaal sredstva dele na oštećena i uništena (kolone 4 i 5 u tabeli).

Broj jedinica (kolona 2) dobija se prebrojavanjem različitih matičnih brojeva iste delatnosti.

Pretkolona tabele

Svi obrasci popunjeni za sredstva i dobra u društvenoj svojini – pitanje 1e) i zbirni rezultati za JNA.

Tabela 3. Pregled šteta po organizacijama – zajednicama

Zaglavlje tabele

Isto kao u tabeli 2.

Pretkolona tabele

Svi obrasci popunjeni za sredstva i dobra u društvenoj svojini – pitanja 1a) i 1g).

Tabela 4. Pregled šteta po mesnim zajednicama i svojini

Zaglavlje tabele

Isto kao u tabeli 1.

Pretkolona tabele

Svi obrasci – pitanje 3, osim obrasca Š-06, čiji se podaci iskazuju samo u redu „Neraspoređeno po MZ”).

Tabela 5. Pregled šteta po vrstama i grupama sredstava u svojini

Rade se dve posebne tabele prema svojini sredstava, odnosno dobara.

Zaglavlje tabele

obrazac Š-01 – pitanja 8, 9 i 15, kao i tabela Š-01/1 – kolona 11 i alineje „oštećene” i „uništene zgrade”;

obrazac Š-02 – pitanja 7 i 11;

obrazac Š-03 – tabela 1, kolone 5, 6, 7 i 8, kao i tabela Š-03/1 kolone 5 i 8;

obrazac Š-04 i obrazac Š-05 – pitanja 9 i 13 (zbir ova podatka).

Pretkolona tabele

Isto kao u tabeli 1. Za građevinske objekte i opremu detaljnije razvrstavanje na osnovu odgovora na pitanje 4 vrši se prema Nomenklaturi iz Priloga br. 2. U Kolonu 2. unosi se jedinica mere iz Nomenklature.

Pošto se oprema iskazuje u komadima, broj komada za svaku šifru opreme dobija se prebrojavanjem obrazaca koji nemaju odgovor na pitanje 12. U obrascima sa odgovorom na pitanje 12 treba sabrati podatke upisane kao odgovor na to pitanje.

Kulturna dobra takođe se iskazuju u komadima, odnosno u broju objekata ili predmeta, pa treba prebrojati obrasce Š-04, odnosno obrasce Š-05.

Tabela 6. Zgrade, stanovi, poslovni prostor, domaćinstva i lica u oštećenim i uništenim stanovima

Ova tabela se radi na osnovu obrasca Š-01, i to za zgrade koje imaju odgovore na pitanja 12, 13 i 14, kao i na osnovu tabele Š-01/1 ako je šteta globalno procenjivana.

Zaglavlje tabele

obrazac Š-01 – pitanja 12, 13 i 14;

tabela Š-01/1 kolona 11.

Broj stambenih zgrada dobija se prebrojavanjem obrazaca koji u pitanju 4 imaju šifru 1810.

Pretkolona tabele

Pitanja 5, 9 i 10.

Ako nije vršena kategorizacija oštećenja društvenih stanova, umesto pitanja 10 uzima se pitanje 9. Redovi sa kategorijama oštećenja ne štampaju se ni kod „ukupno” ni kod „društvene svojine”. To važi i za „svojinu građana”, ako nije vršena kategorizacija oštećenja.

Napomena uz ovu tabelu

Ako su korekcije procenjene štete, u slučaju ponovoljenog zemljotresa, rađene na uzorku izabranih zgrada, u ponovonoj obradi ne mogu se izvršiti promene u kolonama od 2 do 11, jer za to nema elemenata. Promene se mogu izvršiti samo u koloni 12, pošto je vršena nova globalna procena štete.

Tabela 7. Štete na kulturnim dobrima

obrazac Š-04 – pitanja 9 i 13;

obrazac Š-05 – pitanja 9 i 13;

Pretkolona tabele

obrazac Š-04 – pitanje 1;

obrazac Š-05 – pitanje l.

Red „Predmeti u objektima koji nisu kulturno dobro” formira se iz obrasca Š-05, koji nema šifru kompleksa kulturnog dobra.

Tabela 8. Troškovi društveno-političkih zajednica, organizacija udruženog rada i zajednica, po vrstama troškova

Zaglavlje tabele

Obrazac Š-06 – pitanje 1v) i kolona 3 samo za Troškove izazvane štetom. Za društveno-političke zajednice šifra 71, a za organizacije udruženog rada i zajednice – sve ostale šifre koje se jave kod pitanja 1v).

Pretkolona tabele

Jedna je pretkoloni iz obrasca Š-06, deo koji se odnosi na troškove.

Tabela 9. Pregled šteta na neosiguranim sredstvima i dobrima, po vrstama i grupama sredstava u svojini...

Tabela se radi samo za sredstva i dobra za koja je dat negativan odgovor na pitanje o osiguranju. U obrascu Š-01 to je pitanje 16, u obrascu Š-02 – pitanje 13, u obrascu Š-03 odgovori o osiguranju nalaze se iznad tabele 1, u obrascu Š-04 – pitanje 12 i obrascu Š-05 – pitanje 12. Neosiguranim sredstvima smatraju se sva sredstva i dobra za koje je vršena globalna procena štete (tabele Š-01/1 i Š-03/1).

Zaglavlje tabele

obrazac Š-01 – pitanja 5 i 15;

obrazac Š-02 – pitanja 7 i 11;

obrazac Š-03 – pitanja la), b) i v) i kolone 7 i 8 (zbir);

obrasci Š-04 i Š-05 – pitanja 9 i l3 (Zbir);

tabela Š-01/1 – kolona ll;

tabela Š-03/1 – kolona 9.

Pretkolona tabele

Isto kao u tabeli 5.

Tabela 10. Pregled šteta na građevinskim objektima građenim posle 1964. godine

Za ovu tabelu obrađuje se samo obrazac Š-01, pri čemu se konsultuju pitanja 6 i 7. Tabela Š-01/1 ne uzima se u obzir, jer u njoj nisu izdvojene zgrade građene posle 1964. godine, pa se, ako je za zgrade vršena globalna procena štete, unose podaci samo u kolone 3. i 4.

Zaglavlje tabele

Isto kao u tabeli 5.

Pretkolona tabele

Isto kao u tabeli 5, deo za građevinske objekte.

PRILOZI

Prilog br. 1:

Vrsta organizacija društvenog sektora (oblici udruživanja organizacija i zajednica)

Prilog br. 2:

Nomenklatura sredstava i drugih dobara

Prilog br. 3:

Amortizacione stope za stambene i ostale zgrade u svojini građana

Prilog br. 4:

Utvrđivanje kategorije i stepena oštećenja

Prilog br. 5:

Tabele za evidentiranje troškova izazvanih nastalom štetom

Prilog br. 6:

Procena šteta u slučaju ponovljenog zemljotresa

Prilog br. 7:

Metodologija za kontrolu procenjene štete

Prilog br. 8:

Izbor uzorka

Prilog br. 1

VRSTE ORGANIZACIJA DRUŠTVENOG SEKTORA

Šifra

Vrsta organizacije

11

Osnovna organizacija udruženog rada

12

Radna organizacija bez osnovnih organizacija

13

Radna organizacija sa osnovnim organizacijama

14

Složena organizacija udruženog rada

15

Radna zajednica organizacije udruženog rada

16

Osnovna organizacija kooperanata

17

Radna organizacija kooperanata bez osnovnih organizacija

18

Radna organizacija kooperanata sa osnovnim organizacijama

19

Ugovorna organizacija udruženog rada

21

Osnovna zadružna organizacija

22

Osnovna organizacija udruženog rada za kooperaciju sa poljoprivrednicima

23

Zemljoradnička zadruga bez osnovnih organizacija

24

Zemljoradnička zadruga sa osnovnim organizacijama

25

Složena zemljoradnička zadruga

26

Radna zajednica zadruge

27

Zanatska zadruga bez osnovnih organizacija

28

Ostale zadruge

29

Zanatska zadruga sa osnovnim organizacijama

31

Interna banka

32

Osnovna banka

33

Udružena banka

34

Osnovna zajednica rizika osiguranja – reosiguranja

35

Ostale finansijske organizacije

36

Zajednica osiguranja – reosiguranja bez osnovnih zajednica rizika

37

Zajednica osiguranja – reosiguranja sa osnovnim zajednicama rizika

38

Radna zajednica za više finansijskih organizacija

50

Opšte i posebno udruženje organizacija udruženog rada

60

Samoupravna interesna zajednica

61

Osnovna zajednica ili jedinica samoupravne interesne zajednice

62

Radna zajednica za više samoupravnih interesnih zajednica

71

Organ društveno-političke zajednice

72

Organ društvene zajednice

73

Organ mesne zajednice

74

Radna zajednica za više mesnih zajednica

81

Društveno-politička organizacija

82

Društvena organizacija

83

Udruženje građana

84

Radna zajednica za više društveno-političkih organizacija i društvenih organizacija

90

Ostale organizacije

Prilog br. 2

NOMENKLATURA SREDSTAVA I DRUGIH DOBARA

Šifra

Naziv sredstava – dobara

Jedinica mere

1

2

3

0

ZEMLJIŠTE

0100

Poljoprivredno zemljište

0110

Obradivo poljoprivredno zemljište

ha

0120

Ostalo poljoprivredno zemljište

ha

0200

Šumsko zemljište

ha

0300

Građevinsko zemljište

ha

0400

Ostalo zemljište

ha

1

GRAĐEVINSKI OBJEKTI

Hidrograđevinski objekti

1010

Brane i nasipi

m3

Brane i nasipi kod hidroelektrana, hidrotehničkih melioracija, za uređenje bujica, kod regulacaionih vodotoka, morskih solana i sl.

1020

Kanali

m

Kanali kod hidroelektrana, plovni kanali, za dovod i odvod vode u industriji i kod termoelektrana, kod hidrotehničkih melioracija i sl.

1030

Bazeni

m2

Bazeni u industriji, fiskulturni, za kupanje i ostali bazeni, osim ribnjaka

1040

Tuneli i cevovodi za dovod i odvod vode

m

Dovodni i odvodni tuneli i cevi pod pritiskom kod hidroelektrana, tuneli i cevovodi u industriji, šahtovi pod pritiskom kod hidroelektrana i sl.

1050

Osiguranje obala

m

Osiguranje obala kamenom, zidom i drugim materijalom, osiguranje i uređenje obala u gradovima (kejovi i šetališta)

1060

Spoljni vodovod

m ili m3

Vodovodi, dovodi i razvodna mreža (m), kaptažne građevine, vodovodni rezervoari, crpne stanice, objekti za prečišćavanje vode i drugi objekti

1070

Spoljna kanalizacija

m ili kom.

Kanali i kolektori (m), objekti za prečišćavanje otpadnih voda, šahtovi i drugi objekti

1099

Nepomenuti hidrograđevinski objekti

hilj. din.

Saobraćajni objekti

1111

Železničke pruge normalnog koloseka

m

1112

Ostale pruge

m

Železničke pruge uskog koloseka, industrijske i šumske pruge, stanični koloseci i tramvajske pruge

1120

Železnički mostovi, nadvožnjaci, podvožnjaci i vijadukti

m

1131

Auto-putevi

m

1132

Magistralni putevi

m

1133

Regionalni putevi

m

1134

Ostali putevi

m

Šumski, u fabričkom i bolničkom krugu i sl.

m

1140

Drumski mostovi, nadvožnjaci, podvožnjaci i vijadukti

m

1150

Ulice i trgovi

m2

Sve vrste ulica i trgova, bez obzira na zastor gornjeg stroja (parkovi i druge zelene površine obuhvaćene su šifrom 1772)

1160

Tuneli i galerije

m

Tuneli i galerije na železničkim prugama i putevima

1180

Operativne obale

m

Luke sa lukobranima

1191

Avionske piste

m

1199

Nepomenuti saobraćajni objekti

hilj. din.

Elektroenergetski i ostali transportni objekti

1210

Elektroenergetski vodovi i mreže

m trase

Dalekovodi, električna mreža za železnicu i za tramvaje i trolejbuse, vazdušni i kablovski vodovi jake i slabe struje sa uličnom rasvetom i sl.

1220

TT linije, kablovi, kablovske kanalizacije, SS linije i SS kanalizacije

m linije

1230

Trafostanice

m2

1310

Naftovodi, gasovodi, parovodi i cevovodi

m

1320

Žičare

m

Viseće i lančane žičare, jamske, sportske uspinjače i sl.

1399

Nepomenuti elektroenergetski i ostali transportni objekti

hilj. din.

Privredne zgrade i objekti

1410

Istražne bušotine

m

1421

Eksploataciona okna, hodnici, uskopi, niskopi i jamske prostorije (m3)

m ili m3

1422

Otkrivke

m3

1426

Eksploatacione bušotine

m

1510

Industrijske proizvodne zgrade (osim hala i hangara)

m2

Proizvodne zgrade, uključujući i termo, hidro i nuklearne elektrane (za toplane šifra 1772)

1520

Hale i hangari u svim delatnostima

m2

1530

Industrijske peći, sušare i dimnjaci

m2 eli m3

Zidane ciglane, zidane krečane, peći, u industriji vatrostalnog materijala, visoke peći, sušare, horizontalne i vertikalne peći u fabrikama cementa, fabrički dimnjaci i sl.

1540

Silosi, hladnjače, rezervoari i cisterne u svim delatnostima

m3

1550

Skladišta – magacini proizvoda, materijala i oruđa za rad u svim delatnostima

m2

1610

Staje za krupnu i sitnu stoku i svinjci

m2

1620

Živinarnici

m2

1645

Ribnjaci i mrestilišta

m2

1650

Zgrade i objekti u šumarstvu

m2

Šumarske, lugarske i lovačke kuće i kuće za drvoseče, šupe i dr.

1710

Zgrade železničkog saobraćaja

m2

Železničke stanice, remize, garaže i druge vrste zgrada (Ako nisu hale i hangari)

1720

Zgrade vodenog i vazdušnog saobraćaja

m2

(Ako nisu hale i hangari)

1730

Zgrade drumskog i gradskog saobraćaja

m2

(Ako nisu hale i hangari)

1740

Zgrade i objekti PTT, radio i televizijskih stanica

m2

1751

Zgrade u trgovini

m2

Trgovačke robne kuće, prodavnice, izložbeni paviljoni, kiosci, apoteke i sl.

1754

Hoteli

m2

1755

Moteli, odmarališta i druge zgrade ugostiteljstva i turizma

m2

1771

Zgrade i objekti za zanatstvo

m2

1772

Zgrade i objekti za komunalnu delatnost

m2

Zgrade toplana i plinara, javnog vodovoda i kanalizacije, toplih i hladnih kupatila; pijace i javni parkovi, objekti na grobljima, javne garaže i dr.

1780

Upravne zgrade privrednih OUR-a

m2

1799

Nepomenuti privredni objekti

hilj. din.

Vanprivredne zgrade i objekti

1810

Stambene zgrade (za zgrade u izgradnji šifra 1910)

m2

1840

Vikend-kuće

m2

1821

Školske zgrade

m2

Sve vrste školskih zgrada

1822

Zgrade za naučnoistraživačku delatnost

m2

1831

Zgrade i objekti za kulturu i umetnost

m2

Domovi kulture, pozorišta, filmski studiji, bioskopi, biblioteke, čitaonice

1832

Zgrade i objekti za informacije

m2

Zgrade za izdavačku i novinsku delatnost, radio i sl. stanice, radio i TV studiji i dr.

1840

Zgrade za zdravstvenu zaštitu

m2

Bolnice, klinike, klimatska i banjska lečilišta, zdravstveni domovi i stanice, poliklinike i ambulante (za apoteke šifra 1751)

1850

Zgrade za društvenu i socijalnu zaštitu

m2

Jasle, obdaništa, domovi za defektnu decu i odrasle, domovi za invalide, domovi staraca, đački i studentski domovi i sl.

1860

Fiskulturne zgrade i objekti

m2

Sve vrste fiskulturnih zgrada, stadioni i sportski tereni (za bazen šifra 1030)

1870

Zgrade društveno-političkih zajednica, SIZ-ova i društveno-političkih organizacija

m2

1893

Skloništa

m2

1899

Nepomenuti objekti u vanprivrednim delatnostima

hilj. din.

1910

Stambene zgrade u izgradnji

m2

1920

Ostali objekti u izgradnji

hilj. din.

2

OPREMA

2300

Energetske mašine, uređaji i postrojenja

kom.

2400

Mašine radilice i postrojenja opšte namene

kom.

2500

Specijalne i specifične mašine, uređaji i postrojenja

kom.

2610

Specifična sredstva železničkog saobraćaja

kom.

2620

Specifična sredstva i uređaji pomorskog saobraćaja

kom.

2630

Specifična sredstva i uređaji unutrašnje plovidbe

kom.

2640

Specifični uređaji vazdušnog saobraćaja

kom.

2650

Drumska transportna vozila (izuzev zaprežnih)

kom.

2660

Sredstva veza

kom.

2670

Ostali uređaji i sredstva transporta i veza

kom.

2700

Krupan alat, instrumenti, laboratorsijska oprema, pogonski, poslovni i neposlovni inventar

kom.

2900

Ostala nepomenuta oprema

kom.

3

DUGOGODIŠNJI ZASADI

3800

Dugogodišnji zasadi

3810

Voćnjaci

ha

3820

Vinogradi

ha

3830

Hmeljarnici

ha

3890

Dugogodišnji zasadi u izgradnji

ha

4

ŠUME I DIVLJAČ

4100

Šume

4110

Šume lišćara

ha

4120

Šume četinara

ha

4200

Divljač

kom.

5

STOČNI FOND, ŽIVINA I RIBA

5910

Konji, mule, magarci, mazge

grla

5920

Goveda i bivoli

5921

Goveda za priplod

grla

5922

Ostala goveda

grla

5930

Svinje

5931

Svinje za priplod

grla

5932

Ostale svinje

grla

5940

Ovce i koze

5941

Ovce i koza za priplod

grla

5942

Ostale ovce i koze

grla

5950

Živina

kom.

5960

Košnice pčela

broj. koš.

5970

Riba

t

6

OBRTNA SREDSTVA

6100

Sirovine, reprodukcioni materijal i sitan inventar

hilj. din.

6200

Poluproizvodi i nedovršeni proizvodi

hilj. din.

6300

Tekuća poljoprivredna proizvodnja

6310

Žitarice

t

6320

Industrijsko bilje

t

6330

Povrtarsko bilje

t

6340

Stočno krmno bilje

t

6350

Livade i pašnjaci

t

6360

Rasadnici

t

6370

Voće

t

6380

Grožđe

t

6390

Ostalo

t

6400

Gotovi proizvodi

hilj. din.

6500

Trgovačka roba

hilj. din.

7

DOBRA

7100

Kulturna dobra

7110

Objekti

kom.

7120

Predmeti

kom.

7200

Dobra u domaćinstvu

7210

Motorna putnička drumska vozila, čamci, brodice

kom.

7220

Nameštaj

kom.

7230

Aparati i drugi predmeti za domaćinstvo

kom.

8

OSTALA SREDSTVA I DOBRA

8100

Zlato, novac, dragocenosti, vrednosni papiri

hilj. din.

8200

Umetničke slike i drugi umetnički predmeti

hilj. din.

8300

Dokumentacija

hilj. din.

8400

Knjige i arhivska građa

hilj. din.

8500

Ostalo

hilj. din.

Prilog br. 3

AMORTIZACIONE STOPE ZA STAMBENE ZGRADE (DRUŠTVENE I U SVOJINI GRAĐANA) I ZA OSTALE ZGRADE U SVOJINI GRAĐANA

Procenti kojima treba umanjiti novu vrednost stambenih i ostalih zgrada zbog starosti i dotrajalosti

Godina starosti

Godina verovatnog trajanja zgrade

do 20

30

40

50

60

70

80

90

100

110

120 i više

5

12

8

5

4

3

3

3

2

2

2

2

10

30

18

12

10

8

6

5

5

4

4

3

15

52

30

21

16

12

10

9

8

7

6

5

20

80

44

30

22

18

14

12

11

10

8

8

25

61

41

30

23

19

16

14

12

11

10

30

80

52

38

30

24

21

18

16

14

12

35

65

48

37

30

25

22

19

17

15

40

80

58

44

36

30

25

22

20

18

45

68

52

42

35

30

26

23

21

50

80

61

48

41

34

30

26

23

55

71

55

47

39

34

30

27

60

80

64

52

44

38

34

30

65

72

59

49

43

37

33

70

80

65

54

48

42

37

75

72

61

52

46

41

80

80

66

58

50

44

85

73

63

54

48

90

80

68

59

52

95

74

64

56

100

80

70

61

105

74

65

110

80

70

115

75

120?)

80

1) Za zgrade koje su prema ovoj tablici svoj verovatni vek trajanja prošle, uzima se otpis od najviše 80%.

Prilog br. 4

UTVRĐIVANJE KATEGORIJA I STEPENA OŠTEĆENJA

Utvrđivanje kategorija oštećenja

Kategorizacija oštećenja objekata vrši se samo u slučaju zemljotresa katastrofalnih razmera, velikih poplava i ratnih razaranja, kada zbog velikog broja oštećenih zgrada nije moguće utvrditi sredstva potrebna za opravku svake zgrade pojedinačno, već mora da se radi globalna procena štete. U principu, kategorizacija oštećenja se vrši samo na zgradama u svojini građana, i to na stambenim zgradama i vikend-kućama, na zgradama koje se koriste za obavljanje neke delatnosti, na ekonomskim zgradama poljoprivrednika, na šupama, garažama i sličnim objektima. Za zgrade u društvenoj svojini iznos štete utvrđuje se za svaki objekt posebno. U izuzetnim slučajevima, kad je oštećen veliki broj zgrada i stanova, kategorizacija oštećenja može se izvršiti i na stambenim zgradama u društvenoj svojini.

Kategorizaciju oštećenja vrše stručne ekipe sastavljene od građevinskih stručnjaka. U svaku ekipu trebalo bi da bude uključen i jedan statičar, ako za to postoje uslovi. Prema ovoj metodologiji oštećenja su svrstana u pet kategorija (od 1 do 5), dok u 6. kategoriju spadaju uništeni objekti, kao i objekti koji nisu potpuno uništeni ali su njihova oštećenja tako velika da se opravka ne isplati. Opis oštećenja za svaku kategorizaciju daje se na kraju ovog teksta.

Organizator poslova na kategorizaciji oštećenja mora održati sastanak sa stručnim ekipama. Na sastanku treba detaljno razraditi date opise oštećenja kako bi se obezbedilo da se rad na kategorizaciji obavi na jedinstven način.

Posle detaljnog pregleda svake zgrade, na vidnom mestu, a najbolje na zidu pored ulaza u zgradu, treba masnom crvenom bojom upisati broj koji označava kategoriju oštećenja. Ako zgrada nije oštećena, treba masnom bojom napisati crtu (–) da bi se znalo da nije oštećena, odnosno da je uzeta u obzir u toku rada na kategorizaciji. Neoštećene zgrade mogu se obeležavati i na neki drugi način, kako se ne bi štetila fasada, o čemu treba da odluči nadležna komisija.

Ekipe koje obeležavaju zgrade treba da vode spisak prema obrascu Š-kat, koji je dat na kraju ovog priloga. U spisak treba upisati i zgrade koje nisu oštećene. Ovaj spisak treba sastaviti iz dva razloga: prvi je, da se dobiju prva saznanja o veličini štete, a preko broja teško oštećenih i uništenih stambenih zgrada da se dobije bar orijentacioni broj domaćinstava koja treba stambeno zbrinjavati; drugi razlog je da se na osnovu tog spiska mogu izabrati zgrade za koje će se uraditi precizan predračun troškova popravke, kako bi se utvrdio stepen, odnosno procent oštećenja po kategorijama.

Opis kategorija oštećenja

Prva kategorija

Prvoj kategoriji pripadaju zgrade sa manjim oštećenjem krovnog pokrivača, opšava, maltera, stakla i dimnjaka.

Pod manjim oštećenjem podrazumeva se oštećenje manjih površina krovnog pokrivača; pojave manjih pukotina na omalterisanim površinama – delimično opao malter; delimično popucala stakla i oštećen dimnjak.

Kod poplava, u prvu kategoriju bi se uvrstile zgrade sa manjim oštećenjem, a koje su pod vodom bile 24 h. Pod manjim oštećenjem podrazumevaju se manja oštećenja maltera, stolarije i stakla, kao i podne obloge.

Druga kategorija

Ovde spadaju zgrade koje su znatno oštećene. Pod znatnijim oštećenjem podrazumeva se: oštećenje veće površine krovnog pokrivača, opšivača, stakla, rušenje dimnjaka i pojava znatnijih površina ispucalog i opalog maltera sa zidova i tavanica, kao i pojava manjih pukotina u nosećim zidovima i mnogih pukotina u pregradnim zidovima.

Treća kategorija

Obuhvata zgrade sa većim oštećenjem krovne konstrukcije (kod kosih krovova), zidova, ispune, kalkanskih (zabatnih) zidova, nazitka, venaca i pregradnih zidova i stolarije.

Pod većim oštećenjem podrazumeva se veće oštećenje, odnosno deformisanje nosećih elemenata krovne konstrukcije (vešaljke, stolice, rožnjače i rogovi), manje pukotine u armiranim betonskim stubovima, veće rušenje pojedinih pregradnih zidova, nazitka, venaca i pojava većih pukotina na navedenim delovima zgrade; veće oštećenje pojedinih delova stolarije i deformisanje položaja stolarije.

U kategoriju zgrada oštećenih poplavom mogu se svrstati zgrade sa većim oštećenjem koje su pod vodom bile 24 h ili duže. Pod većim oštećenjem podrazmeva se oštećenje fasade zgrade, veće deformacije stolarije, ispucao i opao malter sa zidova i tavanica, oštećenje zidova u trenutkuk nailaska bujice, kao i razna oštećenja instalacija.

Četvrta kategorija

Ovde spadaju zgrade sa obimnijim oštećenjem stubova i krovne konstrukcije (kod kosih krovova), zidova ispune i pregradnih zidova, kao i instalacija.

Pod obimnijim oštećenjem stubova podrazumevaju se brojne pukotine, a kod krovne konstrukcije podrazumeva se rušenje pojedinih njenih delova, odnosno njeno izrazito deformisanje.

Pod obimnijim oštećenjem zidova ispune i pregradnih zidova podrazumeva se delimično rušenje većeg broja tih zidova, rušenje i velike deformacije.

Pod oštećenjem instalacija podrazumeva se oštećenje koje onemogućava funkcionisanje instalacije usled kvarova nastalih kao posledica zemljotresa.

Peta kategorija

Ovde spadaju zgrade kod kojih je došlo do oštećenja ili deformacija pojedinih konstruktivnih elemenata, uz pojavu oštećenja iz prethodne kategorije, kao i oštećenja instalacija.

Pod pojmom oštećenja konstruktivnih elemenata podrazumeva se oštećenje ili deformacija noseće konstrukcije pojedinih stubova sa dijagonalnim pukotinama, pukotine na čvorovima konstrukcija i druga oštećenja konstrukcija koja se mogu sanirati.

Pojave navedenih oštećenja odnose se i na vertikalne komunikacije (stepeništa i liftovi).

Šesta kategorija

Ovde spadaju zgrade kojima je razoren konstruktivni sistem ili su porušene.

Pod razorenim sistemom masivnih konstrukcija podrazumeva se oštećenje svih nosećih zidova u pojedinim etažama i njihovo delimično rušenje. Ovde spadaju i manje zgrade izgrađene od materijala koji se ne smatra masivnom konstrukcijom (zidovi bez maltera, ćerpič i sl.).

Utvrđivanje stepena oštećenja

Za zemljotres i poplave velikih razmera, kao i za ratna razaranja, šteta na oštećenim zgradama za koje je izvršena kategorizacija oštećenja procenjuje se na taj način što se troškovi opravke procenjuju primenom procenta oštećenja na nabavnu vrednost zgrada odgovarajuće kategorije oštećenja (nabavna vrednost se množi procentom oštećenja, a rezultat množenja deli se na 100).

Stepen oštećenja utvrđuje se na osnovu uzorka stambenih zgrada.

Procente koji označavaju stepen oštećenja dužna je da obebzedi nadležna komisija za procenu štete angažovanjem odgovarajućih stručnjaka (građevinci, građevinske zanatlije i instalateri), koji će za izabrane zgrade, izradom odgovarajućih predračuna, uztvrditi kolika su sredstva potrebna za opravku svake zgrade. Predračun troškova treba uraditi na bazi osnovnih pozicija radova čija vrednost čini oko 80% od ukupne vrednosti zgrade. Cene po pozicijama radova treba utvrditi zajedno s nadležnim komisijama za procenu štete i to treba da budu cene koje su važile u vreme nastanka štete.

Osim toga, za svaku izabranu zgradu, isti stručnjaci treba da utvrde i njenu nabavnu (novu) vrednost u cenama koje su važile u vreme nastanka štete, bez obzira na to koliko je ta zgrada stara. Nova vrednost dobija se množenjem korisne površine zgrade, koju stručnjaci takođe treba da utvrde prema objašnjenjima datim u upitniku za obrazac Š-01, sa odgovarajućom cenom po 1 m2, koju daje nadležna komisija za procenu štete.

Zgrade za koje će se raditi predračun troškova opravki biraju se među stambenim zgradama za koje je označen stepen oštećenja od 1 do 5. Iz svake kategorije oštećenja mora biti izabrano najmanje po 40 zgrada, iz čega proizilazi da predračun troškova treba uraditi za najmanje 200 zgrada. Taj broj zgrada nije veliki ako se uzme u obzir da se globalnom procenom štete zamenjuje izrada možda čak i nekoliko desetina hiljada predračuna.

Zgrade se biraju iz spiska pregledanih zgrada i određenih kategorija oštećenja (Š-kat), i to na taj način što će se iz dvadeset namerno ili slučajno odabranih spiskova birati po deset zgrada iz svakog spiska. Izbor se vrši na taj način što se u svakom spisku zaokružuje redni broj prve i poslednje stambene zgrade za koju je označena 1. kategorija oštećenja, zatim redni broj prve i poslednje stambene zgrade za koju je označena 2. kategorija, i tako sve do 5. kategorije. Ako se iz izabranih spiskova obrasca Š-kat ne može obezbediti dovoljan broj zgrada iz svake kategorije oštećenja, taj broj treba dopuniti izborom iz drugih spiskova.

Izbor zgrada može još da se vrši i prema uputstvima iz Priloga br. 8. Broj zgrada koje se biraju u uzorak određuje se za svaku procenu štete zavisno od ukupnog broja oštećenih zgrada. Veličinu i tip uzorka određuju stručnjaci za uzorak, koji su zaduženi i za izbor uzorka. Detaljnija uputstva za alokaciju i izbor sistematskog uzorka datu su u pomenutom prilogu.

Po završenom izboru zgrada, u nove obrasce Š-kat treba prepisati sve podatke o izabranim zgradama, koji služe za identifikaciju izabranih zgrada na terenu.

Posle obilaska terena i izrade predračuna troškova opravki za sve izabrane zgrade predračune treba grupisati po kategorijama oštećenja i sabirati zbirne iznose predračuna, a posebno sabrati, takođe po kategorijama oštećenja, i procenjenu nabavnu vrednost.

Stavljanjem u odnos predračunskih troškova opravke i nabavne vrednosti izračunava se procent za konkretnu kategoriju, koji će se primenjivati prilikom globalne procene štete (praktično, treba iznos troškova opravki podeliti nabavnom vrednošću, pa rezultat deljenja pomnožiti sa 100).

Stepen oštećenja utvrđuje se kao jedinstveni za celo područje jedne republike, odnosno autonomne pokrajine zahvaćeno zemljotresom, poplavom ili drugim dejstvima.

Š-kat.

__________________

Uzrok štete

__________________

Godina štete

SPISAK PREGLEDANIH ZGRADA I ODREĐENE KATEGORIJE OŠTEĆENJA

Opština ________________

Mesto ________________

Red. broj

Ulica i kućni broj

Vrsta zgrade (stambena, vikend kuća za obavljanje neke delatnosti, šupa, garaža i sl.)

Konstrukcija zgrade (skeletna, tvrdi materijal, slabi materijal)

Kategorija oštećenja

1

2

3

4

5

Prilog br. 5.

TABELE ZA EVIDENTIRANJE TROŠKOVA IZAZVANIH NASTALOM ŠTETOM

9100 TROŠKOVI NA PRIVREMENIM MERAMA ODBRANE

9110 Troškovi odbrane od poplava

Jedinica mere

Količina

Cena po jedinici mere u din.

Iznos sredstava (3h4)

1

2

3

4

5

Nabavka džakova i dr. ambalaže

kom

Punjenje džakova sa peskom i dr.

broj radnika

Prevoz džakova sa peskom

km

Popravka postojećih nasipa

m3

Ispuštanje vode i prokopavanje saobraćajnica

m3

Ostalo

x x x

x x x

Ukupno

9120 Troškovi izvođenja radova na odbrani

Red. broj

Naziv radova i materijal

Jedinica mere

Količina

Cena u din.

Iznos sredstava (3h4)

1

2

3

4

5

Ukupno

9130 Troškovi rada mehanizacije

Broj časova rada

Cena po času u din.

Iznos sredstava u din.

Buldožeri

Utovarivači

Autobageri

Traktori

Cisterne sa dozerom

Kamioni sa dozerom

Kamioni

Ljudstvo uz mehanizaciju

Ostalo

HHH

HHH

Ukupno

1) U tabeli 9120 iskazuju se troškovi za radove preduzete u slučaju neposerdne opasnosti na odbrani odnosno sprečavanju ili smanjenju uticaja pojave koja bi izazvala štete. Tu spadaju napr. troškovi odbrane od požara, zagađivanja zemljišta, voda i vazduha, i drugi. U tabeli se navodi svaki pojedinačan trošak uz precizan opis u koloni 1, kao i svi ostali podaci u kolonama od 2 do 5.

9200 TROŠKOVI ZBRINJAVANJA RADNIKA I STANOVNIŠTVA

9210 Evakuacija radnika i stanovništva

Broj lica

Cena transporta po licu u din.

Iznos sredstava u din.

Evakuacija

Povratak

Ukupno

9220 Troškovi privremenog smeštaja

Broj lica

Cena smeštaja po licu

Broj dana

Iznos sredstava u din.

Organizovani smeštaj?)

Neorganizovani smeštaj

Ukupno

2) Podrazumeva se smeštaj lica u hotelima, odmaralištima i drugim postojećim prihvatilištima ili u za tu svrhu organizovanim smeštajnim kapacitetima.

9230 Troškovi ishrane ?)

Broj obroka-

-litara

Cena po obroku-litru

Iznos sredstava u din.

Topli obroci

Hladni obroci

Mineralna voda

Ukupno

3) Paziti da ne dođe do dupliciteta ako su u 9220 u cenu smeštaja uključeni i troškovi ishrane.

9240 Troškovi snabdevanja vodom za piće

Količina

Broj radnih časova

Cena po času-litru

Iznos sredstava u din.

Voda za piće – litara

Gradske cisterne – broj cisterni

Cisterne iz drugih gradova – br. cister.

Ukupno

9250 Troškovi osvetljenja i ogreva

Količina

Cena po jedinici mere

Iznos sredstava u din.

Rad agregata za privremeno osvetljenje

Drvo (m3)

Ugalj (t)

Nafta (t)

Električna energija (kW)

Ukupno

9300 TROŠKOVI ZDRAVSTVENIH USLUGA4)

9310 Vakcinacija i druge preventivne mere

Broj lica

Cena po 1 licu

Iznos sredstava u din.

Vakcinacija

Revakcinacija

Ostali troškovi suzbijanja zaraze

xxx

xxx

Ukupno

9320 Lekovi

Broj izdatih recepata

Iznos sredstava u din.

Za povređena lica

Za evakuisana lica

Obolela lica zbog vanrednih uslova života

Ukupno

9330 Ortopedska pomagala

Broj pomagala

Iznos sredstava u din.

Za povređena lica

Za ostala lica

Ukupno

4) Troškovi lečenja zaraznih bolesti daju se kod odgovarajućih troškova i to u redu za povređena lica.

9340 Troškovi ambulantnog lečenja5)

Broj lica

Ukupan broj medicinskih usluga

Iznos sredstava u din.

Povređenih lica

Evakuisanih lica

Obolelih lica zbog vanrednih uslova života

Ukupno

5) Obuhvataju se i troškovi kućne nege, lečenja i patronažnog rada.

9350 Troškovi lečenja u stacionarnim zdravstvenim ustanovama

Broj lica

Broj bolničkih dana

Prosečna cena po danu

Iznos sredstava u din.

Povređenih

u mestu boravka

van mesta boravka

Evakuisanih bolesnika iz stacionarnih zdravstvenih ustanova

Obolelih lica zbog vanrednih uslova života

Ukupno

9360 Troškovi rehabilitacije

Broj lica kod kojih će se primeniti rehabilitacija

Iznos sredstava u din.

Povređenih lica

Ukupno

9370 Troškovi formiranja privremenih ambulanti i bolnica6)

Troškovi

Broj

Iznos u din.

Ambulante

Bolnice

Ukupno

6) Iskazuju se samo troškovi formiranja odn. postavljanja privremenih ambulanti odn. bolnica (transport, montaža, demontaža), bez vrednosti onog što je montirano, inventara i instrumenata.

94000 NOVAČANA DAVANJA STANOVNIŠTVU

9410 Naknada ličnog dohotka na teret fonda zdravstvenog osiguranja

Broj dana

Prosečan iznos po danu

Iznos sredstava u din.

Povređenim licima

Ostalim obolelim licima zbog vanrednih uslova života

Ukupno

9420 Jednokratne novčane pomoći stanovništvu iz društvenih fondova i sredstava7)

Broj domaćinstava

Iznos pomoći po domaćinstvu

Iznos sredstava u din.

Ukupno

7) U pretkoloni tabele navesti vidove pomoći.

9430 Troškovi identifikacije, sahrane i posmrtne pomoći

Broj poginulih-

-umrlih

Prosečan iznos po licu

Iznos sredstava u din.

Za poginula lica

Identifikacija

Sahrane

Posmrtne pomoći

Za ostala lica umrla zbog oboljenja prouzrokovanih vanrednim uslovima života

Sahrane

Posmrtne pomoći

Ukupno

9500 OSTALI TROŠKOVI

9510 Troškovi evakuacije i spašavanja materijalnih dobara8)

Jedinica mere

Količina

Cena po jedinici mere u din.

Iznos sredstava u din.

Ukupno

9520 Vakcinacija i evakuacija stoke i živine

Broj grla

Cena po 1 grlu

Iznos sredstava u din.

Vakcinacija

Evakuacija

Ukupno

8) Spašavanje i prenošenje opreme, sirovina i repromaterijala, gotovih proizvoda i dobara u domaćinstvima

9530 Troškovi obezbeđenja privremenih sanitarija i održavanja higijensko-sanitarnih uslova

Broj

Iznos sredstava u din.

Privremeni sanitarni čvor

Poljski nužnik

Dezinfekcija

HHH

Deratizacija

HHH

Ukupno

9540 Troškovi raščišćavanja ruševina

Iznos sredstava u din.

Mašinsko rušenje

Ručno rušenje

Miniranje

Iznošenje šuta

Ukupno

9550 Troškovi rada komisija obrazovanih za procenu šteta

Red. broj

Vrsta troškova

Iznos sredstava u din.

Ukupno

9590 Ostalo9)

Vrsta troškova

Iznos sredstava u din.

Ukupno

9) Ovde se svrstavaju i svi ostali troškovi koji su nastali u otklanjanju posledica zagađivanja, ukoliko nisu obuhvaćeni u prethodnim troškovima ili odgovarajućim procenama u obrascima Š-01, Š-02, Š-03, Š-04 i Š-05. Tu spada i dekontaminacija ozračenih površina i predmeta.

Prilog br. 6.

PROCENA ŠTETA U SLUČAJU PONOVLJENOG ZEMLJOTRESA

1. Često se događa da se pre nego što se završi procena šteta ili neposredno po završenoj proceni, zemljotres jakog intenziteta ponovi na istom mestu i izazove nova razaranja, pa je neophodno i novonastalu štetu uključiti u konačan obračun štete izazvane zemljotresom. U daljem tekstu daju se metodološka uputstva kako treba postupati u konkretnim procenama u slučaju ponovljenog zemljotresa.

Procena štete na sredstvima i dobrima u društvenoj svojini

2. Ako je u vreme ponovljenog zemljotresa procena na sredstvima i dobrima drušvene svojine bila u toku, ponovo treba pregledati sva sredstva, odnosno dobra za koja je već izvršena procena štete i da se izvrši ponovna procena za sredstva koja su pretrpela nova oštećenja. Obrascima na kojima je vršena nova procena treba zameniti obrasce za ista sredstva iz prve procene. Za sredstva koja nisu ponovo oštećena zadržavaju se obrasci na kojima je procenjena šteta od prvog zemljotresa. Za sredstva na kojima šteta još nije bila procenjena treba izvršiti normalnu procenu, koja obuhvata oštećenja od oba zemljotresa.

3. Ako je na sredstvima i dobrima u društvenoj svojini završena procena i obrasci su već predati opštinskoj komisiji za procenu, ponovo treba pregledati sva dobra i sredstva, uključujući i sredstva koja su posle prvog zemljotresa bila neoštećena. Za sredstva za koja se utvrdi da su im oštećenja povećana treba izvršiti ponovnu procenu štete na isti način kao i prvi put. U obrascu iz druge procene treba odgovoriti na sva pitanja, odnosno prepisati odgovore iz obrasca prve procene za isto sredstvo (za koje se drugi primerak obrasca nalazi u dokumentaciji organizacije – zajednice). Samo na pitanje o oštećenju i iznosu štete treba upisati podatke iz nove procene. U novi obrazac se mora preneti i isti redni broj upitnika, kako bi se u obradi podataka mogla izvršiti zamena obrazaca. Obrazac iz prve procene, koji se nalazi u dokumentaciji, može se i fotokopirati, pa olovkom u boji ispraviti samo podatke o oštećenju i iznosu štete, i to na način koji odrede organizatori obrade. Za sredstva koja nisu bila oštećena od prvog zemljotresa, a od drugog jesu, popunjava se ceo obrazac i procenjuje šteta, a redni broj obrasca daje se prema brojevima koji slede posle poslednjeg rednog broja za obrasce iz prve procene.

4. Postupak za zamenu obrazaca u pripremi obrade za prvu procenu, ili po već završenoj obradi prve procene, određuju organizatori obrade. Po izvršenoj zameni obrazaca treba izvršiti kompletnu obradu podataka. Pošto rezultati te obrade obuhvataju ukupnu štetu od oba zemljotresa, oni se uključuju u izveštaj o procenjenoj šteti.

5. Za stambene zgrade u društvenoj svojini, ako se vrši globalna procena štete važe objašnjenja za istu vrstu procene na zgradama u svojini građana (tač. 7. do 21. ovog priloga).

Procena štete na sredstvima i dobrima u svojini građana

6. Ako je za sredstva i dobra u svojini građana šteta individualno procenjivana, postupa se na isti način kao što je objašnjeno u tač. 2, 3. i 4. za sredstva u društvenoj svojini. Pošto štete na stambenim zgradama predstavljaju najveći deo štete pričinjene dobrima u svojini građana neophodno je ponovo pregledati sve stambene zgrade i, u slučaju povećanja oštećenja, izvršiti ponovnu procenu. Tom prilikom treba obuhvatiti zgrade i koje su bile neoštećene od prvog zemljotresa ali ih je oštetio ponovljeni zemljotres. Za ostale vrste zgrada, ostala sredstva i dobra, nadležna komisija odlučuje da li će se ponoviti procena štete ili preuzeti podaci iz prve procene, što zavisi od ocene njihovog učešća u ukupnoj šteti u individualnom sektoru.

Globalna procena štete na stambenim zgradama

7. Za zgrade u svojini građana i stambene zgrade u društvenoj svojini, za koje je odlučeno da se vrši globalna procena štete od prvog zemljotresa, postupak je sledeći:

8. Ako se ponovljeni zemljotres dogodi dok je popis oštećenih i uništenih zgrada u toku, komisije statičara treba da utvrde da li su se u svim naseljima u opštini pojavila nova oštećenja zgrada i da li je potrebno vršiti novu kategorizaciju oštećenja. Posle toga treba izvršiti novu kategorizaciju oštećenja gde je to potrebno, pri čemu se koristi obrazac Š-kat iz prve kategorizacije i upisuje se nova kategorija oštećenja na desnoj margini obrasca, u odgovarajućem redu. Novu kategoriju oštećenja treba upisati i na samoj zgradi, ali drugom bojom, pri čemu se precrtava oznaka iz prethodne kategorizacije. Posle toga pristupa se popisivanju zgrada. Za već popisane zgrade popisivač treba, obilaskom terena, da ispravi odgovore na pitanja 9 i 10 iz obrasca Š-01, na taj način što olovkom u boji precrtava prvi odgovor i iznad njega ili desno od njega (kako to odrede organizatori obrade) upisuje novi podatak. Pri tom treba da popuni obrasce Š-01 i za zgrade koje su od prvog zemljotresa bile neoštećene, a sada su oštećene i na njima je upisan broj kategorija. Da bi se uštedelo u vremenu i novcu, za delove opština u kojima je pre ponovljenog zemljotresa već bio završen popis, ispravka pitanja 9 i 10 može se izvršiti i na osnovu obrasca Š-kat, gde je već unesena kategorija oštećenja. Kod pitanja 9 odgovor se menja samo ako je oštećenje iz 1. do 5. kategorija prešlo u 6. kategoriju, odnosno ako je zgrada bila oštećena, a ponovljeni zemljotres je uništio. Međutim, na teren se mora izaći da bi se popisale zgrade koje su posle drugog zemljotresa oštećene, a nisu bile oštećene posle prvog zemljotresa. Po izvršenom popisivanju, odnosno izvršenim ispravkama ranije popunjenih obrazaca, u obradu se uključuju tako kompletirani obrasci, kao da ponovljenog zemljotresa nije ni bilo.

9. Ako je u vreme ponovljenog zemljotresa već bilo završeno popisivanje svih oštećenih i uništenih zgrada, posao na obradi i globalnoj proceni štete, u tabeli Š-01/1, treba dovesti do kraja, kao da nije bilo ponovljenog zemljotresa. Posle toga pristupa se korekciji izvršenih procena na osnovu uzorka oštećenih zgrada u prvom zemljotresu i na osnovu potpunog popisivanja ranije neoštećenih zgrada koje su oštećene posle ponovljenog zemljotresa.

10. Iz skupa svih zgrada za koje je u prvoj proceni štete utvrđeno da se uštećene, tj. na kojima je utvrđena jedna od pet kategorija oštećenja, bira se u uzorak određeni broj zgrada iz svake kategorije oštećenja (od 1 do 5). Veličina uzorka određuje se za svaku procenu štete zavisno od ukupnog broja oštećenih zgrada. Uzorak se bira iz spiska pregledanih zgrada (obrazac Š-kat). Detaljna uputstva za određivanje alokacije data su u Prilogu br. 8, kao i način izbora sistematskog stratifikovanog uzorka. Međutim, stručnjaci za uzorak, pored toga što određuju veličinu uzorka i staraju se za izbor uzorka, mogu sami da odrede i tip uzorka.

11. Za sve zgrade izabrane u uzorak, stručne komisije statičara ponovnim pregledom tih zgrada utvrđuju nove kategorije oštećenja i upisuju broj novoutvrđene kategorije (od 1 do 6) na zgradi i u obrazac Š-kat, kao što je objašnjeno u tački 8. ovog priloga.

12. Iz skupa obrazaca Š-01, koji su popunjeni za sve zgrade kojima je određena kategorija oštećenja posle prvog zemljotresa, izdvajaju se obrasci za zgrade izabrane u uzorak. U svaki od izdvojenih obrazaca prepisuje se iz obrasca Š-kat podatak o novoutvrđenoj kategoriji oštećenja odgovarajuće zgrade, desno, pored odgovora o prethodnoj kategoriji, na pitanje 10, a ako je zgrada bila oštećena a sada je uništena, ispravlja se odgovor i na pitanje 9.

13. Komisije statičara treba još da utvrde i kategorije oštećenja (od 1 do 6) za sve zgrade koje su ponovljenim zemljotresom oštećene ili uništene, a u prvoj kategorizaciji je utvrđeno da su neoštećene. Broj novoutvrđene kategorije oštećenja komisija treba da upiše na zgradi i obrascu Š-kat, kao što je to objašnjeno u tački 8. Kategorije oštećenja određuju se prema postupku koji je opisan u Prilogu br. 4.

14. Pri određivanju kategorije oštećenja na novooštećenim zgradama komisije statičara trebalo bi za te zgrada da popune i obrazac Š-01. Ako se pokaže da je to teško izvodljivo, za popunjavanje tih obrazaca treba angažovati popisivače. Popisivači koriste obrazac Š-kat radi identifikacije zgrada koje treba popisati. Popisuju se samo zgrade za koje je u koloni 5, obrasca Š-kat, upisana crta(–), a na margini – broj novoutvrđene kategorije oštećenja od 1 do 6.

15. Posle toga, u obradu se uključuju novopopunjeni obrasci Š-01 (iz prethodne tačke) i obrasci za zgrade izabrane u uzorak u kojima je promenjen odgovor na pitanje 10, a eventualno i na pitanje 9 (tačka 12).

16. Rezultati globalne procene šteta koriguju se na osnovu ukupnih površina zgrada po kategorijama oštećenja (od 1 do 6) iz druge (konačne) i prve procene šteta. Površine zgrada iz druge procene šteta ocenjuju se na osnovu uzorka, dok se za prvu procenu šteta preuzimaju odgovarajući podaci iz tabele Š-01/1.

17. Ocenjene površine zgrada, po kategorijama oštećenja, izračunavaju se prema sledećim formulama.

gde je:

Pij i=1,5, j=1,6 – ukupna površina zgrada u uzorku koje su iz iz i-te kategorije oštećenja prešla u j-tu kategoriju oštećenja;

Pi (i=1,5) – ukupna površina zgrada u uzorku na kojima je prvom procenom utvrđena i-ta kategorija (R1=e – Pij);

Pi (i=1,6) – ukupna površina svih zgrada na teritoriji zahvaćenoj zemljotresom na kojima je u prvoj proceni utvrđena i-ta kategorija oštećenja;

Roj (j=1,6) – ukupna površina svih zgrada na teritoriji zahvaćenoj zemljotresom koje su iz kategorije „neoštećena” prešle u j-tu kategoriju oštećenja;

Rj (j=1,6) – ocenjena ukupna površina svih zgrada na teritoriji zahvaćenoj zemljotresom j-te kategorije oštećenja u konačnoj proceni štete.

18. Elementi za izračunavanje površina Rj (j=1,6) dati su u sledećoj tabeli:

Ponovljeni zemljotres Prvi zemljotres

Kategorija oštećenja

Ukupno u uzorku

Ukupno za sve oštećene i uništene zgrade

Ukupno za novooštećene zgrade

1

2

3

4

5

6

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1

R11

R12

R13

R14

R15

R16

R1

R1

R01

2

R22

R23

R24

R25

R26

R2

R2

R02

3

R33

R34

R35

R36

R3

R3

R03

4

R44

R45

R46

R4

R4

R04

5

R55

R56

R5

R5

R05

6

R6

R06

19. Kolone od 2 do 7 u gornjoj tabeli popunjavaju se na osnovu podataka o kategorijama oštećenja iz prve i druge procene i podataka o površini (pitanje 8, obrazac Š-01). Podatak Pij dobija se sumiranjem površina zgrada izabranih u uzorak koje su iz i-te prešle u j-tu kategoriju oštećenja (i=1,5, j=1,6).

Osma kolona dobija se sabiranjem podataka po odgovarajućim redovima.

Deveta kolona sadrži podatke o ukupnim površinama svih zgrada, na teritoriji koja je zahvaćena zemljotresom, po kategorijama oštećenja iz prve procene štete. Ti podaci preuzimaju se iz druge kolone u tabeli Š-01/1 za stambene zgrade na nivou republike, odnosno autonomne pokrajine, i to za društveni i idnividualni sektor zajedno.

Deseta kolona sadrži podatke o ukupnim površinama svih zgrada, na teritoriji zahvaćenoj zemljotresom, koje su iz kategorije „neoštećena” prešle u j-tu kategoriju oštećenja (j-1,6).

20. Rezultati globalne procene štete na stambenim zgradama u društvenoj svojini građana ne iskazuju se samo po kategorijama oštećenja na nivou cele teritorije pogođene zemljotresom već se daju i za nivo opštine (sa podelom na gradsko i seosko područje ako za to ima potrebe), i to po vrstama konstrukcije zgrada. Osim toga, cene za različite delove teritorije koja je pogođena zemljotresom, koje zavise od konstrukcije zgrade, mogu biti međusobono različite, što bitno utiče na rezultate globalne procene štete. Zbog toga je potrebno, za svaku kategoriju oštećenja, izvršiti korekciju površina po vrstama konstrukcije zgrada, i to za napred pomenute teritorijalne nivoe.

Korektivni faktori površina zgrada po kategorijama oštećenja jedinstveni su za celu teritoriju pogođenu zamljotresom i ne zavise od vrste konstrukcije zgrade.

Korektivni faktor za i-tu kategoriju oštećenja (i=1,6) dobija se kao količnik Pi/ Pj ukupnih površina zgrada i-te kategorije oštećenja na celoj teritoriji zahvaćenoj zemljotresom iz druge (konačne) i prve procene štete.

21. Rezultati za konačnu procenu štete izračunavaju se na novoj tabeli Š-01/1. Korigovane površine zgrada i-te kategorije oštećenja (i=1,6) za neku teritoriju dobijaju se množenjem podataka koji se nalaze u redu koji odgovara i-toj kategoriji oštećenja u 2, 3, 4. i 5. koloni tabele Š–01/1 izračunate u prvoj proceni štete za tu teritoriju. Ostala polja u tabeli, izuzev prva dva reda, popunjavaju se dalje prema uputstvu za popunjavanje tabele Š-01/1, množenjem korigovanih površina odgovarajućim cenama, stopama amortizacije i stepenima oštećenja preuzetim iz prve procene. Prva dva reda tabele Š-01/1 dobijaju se sabiranjem korigovanih podataka u odgovarajućim redovima.

Globalna procena štete na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvu

22. Ako je u vreme ponovljenog zemljotresa završena globalna procena šteta koje je prvi zemljotres izazvao na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvu, komisija nadležna za procenu šteta odlučuje da li će se ta procena ponoviti ili će se preuzeti rezultati iz prve procene štete, što zavisi od toga koliko se ocenjuje da te štete učestvuju u ukupnoj šteti na sredstvima i dobrima u svojini građana.

23. Ponovna globalna procena štete na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvu vrši se na tabeli Š-03/1, na osnovu površina stanova oštećenih i uništenih posle drugog zemljotresa.

24. Rezultati globalne procene štete na nameštaju i drugim dobrima u domaćinstvu mogu se korigovati samo kad se vrši korekcija rezultata globalne procene štete na stambenim zgradama, što je opisano u tač. 7. do 21.

25. Ako prikupljanje podataka o vrednosti nameštaja i drugih predmeta i o površinama stanova nije završeno u vreme ponovljenog zemljotresa, ono se nastavlja na uzorku domaćinstava izabranom u prvoj proceni štete, kao da ponovljenog zemljotresa nije ni bilo. Dalje se postupa kao i kad je prikupljanje podataka bilo završeno, što je opisano u sledećoj tački.

26. Ako se prikupljanje podataka za globalnu procenu štete na nameštaju i drugim dobrima u domaćinstvu završi pre ponovljenog zemljotresa, posao na obradi tabele Š-03/1 dovodi se do kraja, kao da ponovljenog zemljotresa nije ni bilo, a zatim se pristupa korekciji rezultata.

27. Korekcija se vrši na osnovu korigovanih površina oštećenih i uništenih stanova posle prvog zemljotresa.

28. Korigovane površine oštećenih i uništenih stanova dobijaju se množenjem površina oštećenih i uništenih stanova, iz prve procene štete korektivnim faktorima.

29. Korektivni faktor površina oštećenih stanova na teritoriji neke opštine dobija se kao količnik ukupne površine oštećenih zgrada iz određenih kategorija oštećenja u toj opštini iz druge i prve procene šteta. Drugim rečima, ovaj korektivni faktor dobija se deljenjem zbira podataka koji se nalaze u redovima za 3, 4. i 5. kategoriju oštećenja u 2. koloni tabele Š-01/1 iz druge i prve procene štete, izračunatih na nivou te opštine za stambene zgrade u društvenoj i individualnoj svojini zajedno.

30. Analogno se računa i korektivni faktor površina uništenih stanova, samo što se sada uzimaju podaci iz 8. reda (koji odgovara uništenim zgradama) tabele Š-01/1.

31. Po izvršenoj korekciji površina stanova, tabela Š-03/1 obrađuje se dalje prema uputstvu za globalnu procenu šteta na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvima.

Izrada rezultata procenjene štete od oba zemljotresa

32. U obradu podataka uključuju se: a) obrasci koji su ostali nepromenjeni jer su popunjeni za sredstva, odnosno dobra koja nisu imala nova oštećenja; b) obrasci na kojima je vršena ponovna procena štete, odnosno ispravka ranije procenjene štete, jer se odnose na sredstva koja su imala oštećenja od ponovljenog zemljotresa i v) obrasci koji su popunjeni za sredstva koja od prvog zemljotresa nisu imala oštećenja, a od drugog jesu. Organizatori obrade treba da vode računa da se obrascima pod b) izvrše odgovarajuće zamene.

33. U obradu ulazi tabela Š-01/1 po svojini na kojoj je izvršena globalna procena šteta na stambenim zgradama, i to podaci iz kolone 2 i 11 prema pretkoloni tabele. Osim ove tabele, u obradu ulazi i tabela Š-03/1, u kojoj je izvršena globalna procena štete na nameštaju i drugim predmetima u domaćinstvima. Iz te tabele preuzimaju se podaci iz kolona 5 i 8, s tim što se vodi računa o pretkoloni tabele.

34. Pošto nije obavezno menjati procenu šteta na sredstvima i dobrima u svojini građana iz obrasca Š-03, taj obrazac ulazi u obradu onako kako je popunjen u prvoj proceni štete. Ako je procena šteta ponovljena na zahtev komisije za procenu, u materijalu treba izvršiti zamenu, odnosno iz materijala treba izvaditi obrasce prve procene, i na njihovo mesto staviti obrasce druge procene za ista sredstva.

35. Na osnovu tako kompletiranog osnovnog materijala procene treba izvršiti obradu svih deset tabale, koje su predviđene Jedinstvenom metodologijom. Objašnjenja za sprovođenje neophodnih korekcija u tabeli 6 data su u objašnjenjima za tabele.

Prilog br. 7.

METODOLOGIJA ZA KONTROLU PROCENJENE ŠTETE

1. Kontrola procenjene štete sprovodi se uvek za štete većih razmera od zemljotresa i poplava kad su ispunjeni uslovi za podnošenje zahteva za dodelu sredstava solidarnosti. Ta kontrola se takođe može sprovoditi i pri proceni šteta nastalih usled ostalih uzroka, ako to odluči nadležna komisija za organizaciju procene.

Cilj sprovođenja kontrole

2. Cilj sprovođenja kontrole je ispitivanje validnosti Jedinstvene metodologije za procenu šteta. Dobijeni rezultati ne mogu služiti za korekciju nego samo za ocenjivanje realnosti procenjene štete, kao i za eventualne izmene i dopune Jedinstvene metodologije za procenu šteta.

Vreme sprovođenja kontrole

3. Kontrola se sprovodi neposredno posle procene šteta, tj. odmah po završenoj koncentraciji obrazaca na kojima je izvršena procena.

Jedinice kontrole

4. Jedinice kontrole su:

– organizacije udruženog rada svih oblika udruživanja iz oblasti privrede;

– organizacije i zajednice u vanprivrednim delatnostima;

– društveno-političke zajednice, samoupravne interesne zajednice, društvene i društveno-političke organizacije;

– domaćinstva za stambene zgrade.

5. Kontrolom se obuhvataju sve jedinice ili samo neke od njih, zavisno od uzroka štete i područja na kome se šteta procenjuje.

Organizacija kontrole

6. Republička, odnosno pokrajinska komisija, u saradnji sa opštinskim komisijama:

– određuje komisiju stručnjaka za uzorak;

– određuje vreme početka i završetka kontrole;

– obezbeđuje potreban broj obrazaca i uputstava;

– obrazuje potreban broj stručnih komisija za ponovnu procenu štete;

– organizuje instruktažu i određuje instruktore;

– određuje svakoj stručnoj komisiji teritoriju na kojoj će izvršiti ponovnu procenu štete;

– prati rad stručnih komisija i pruža im potrebnu pomoć u primeni Jedinstvene metodologije;

– organizuje prepisivanje ili fotokopiranje podataka o procenjenoj šteti za jedinice koje su uključene u uzorak kontrole;

– prikuplja materijal iz kontrole;

– organizuje uparivanje i obradu podataka procene šteta i kontrole.

7. U organizaciju kontrole može da bude uključen i predstavnik komisije za razmatranje zahteva za dodelu sredstava solidarnosti.

Neposredni izvršioci kontrole

8. Kontrolu sprovode stručne komisije za procenu šteta koje su formirane prema zahtevima Jedinstvene metodologije za procenu šteta. Komisije iz jedne opštine mogu učestvovati u kontroli samo na teritoriji druge opštine. Neposredni izvršioci kontrole mogu biti i stručnjaci iz drugih republika i pokrajina, ako to želi Komisija za razmatranje zahteva za dodelu sredstava solidarnosti.

Sadržaj istraživanja

9. Sadržaj kontrole građevinskih objekata, opreme u društvenoj svojini i kulturnih dobara isti je kao i sadržaj primarnog istraživanja za procenu štete.

10. Ne predviđa se sprovođenje kontrole procenjene štete na tekućoj poljoprivrednoj proizvodnji jer za to ne postoje objektivni uslovi, s obzirom na to da između procene štete i kontrole mora postojati određeni vremenski razmak. U tom periodu situacija na usevima bitno se menja, bilo da sama priroda čini svoje ili da su već preduzete odgovarajuće mere za otklanjanje posledica štete (presejavanje, zaoravanje itd.).

11. Ne predviđa se sprovođenje kontrole na stočnom fondu jer se polazi od pretpostavke da tu štete ne mogu da budu velike.

12. U prilog takvim konstatacijama ide još i činjenica da se kontrola poljoprivredne proizvodnje i ostalih sredstava sa obrasca Š-03 može sprovesti samo na osnovu izjava, a ne i neposrednim uvidom u konkretna sredstva.

Definicije i klasifikacije

13. Sve potrebne definicije i klasifikacije preuzimaju se iz Jedinstvene metodologije za procenu šteta i iz uputstava za konkretne obrasce.

Metode kontrole

14. Kontrola se sprovodi na uzorku jedinica za koje je izvršena procena štete, ponovnim procenama i prikupljanjem podataka na obrascima Š-01, Š-02, Š-04 i Š-05.

15. U uzorak za kontrolu procenjene štete na građevinskim objektima i sredstvima opreme u društvenoj svojini iz svake opštine za koju je procenjivana šteta biraju se organizacije udruženog rada svih oblika udruživanja. Broj organizacija u uzorku za svaku opštinu određuju stručnjaci za uzorak, zavisno od ukupnog broja organizacija u toj opštini.

16. Uzorak se određuje namerno. U uzorak se prvenstevno uključuju organizacije udruženog rada iz onih oblasti privrede koje imaju uticaja na ekonomski razvoj te opštine. U uzorak za svaku opštinu uključuje se i najmanje po jedna organizacija iz te oblasti obrazovanja i nauke, iz oblasti zdravstvene zaštite, kao i najmanje jedna administrativna zgrada (društveno-političkih zajednica, samoupravnih interesnih zajednica ili društveno-političkih organizacija).

17. Za kontrolu procenjene štete na građevinskim objektima i društvenoj svojini za svaku izabranu organizaciju – zajednicu bira se objekat u kome se obavlja glavna delatnost ili koji služi glavnoj delatnosti. Ako postoji više takvih objekata, bira se objekat koji je pretrpeo najveće oštećenje.

18. Za kontrolu procenjene štete na sredstvima opreme u društvenoj svojini iz svake izabrane organizacije udruženog rada bira se uzorak opreme iz svake zastupljene grupe opreme prema Nomenklaturi sredstava i drugih dobara (Prilog br. 2), pri čemu se u uzorak prvenstveno uključuje oprema iz ovih grupa koje služe obavljanju osnovne delatnosti. Za prve tri kategorije (energetske mašine, uređaji i postrojenja; mašine radilice, uređaji i postrojenja opšte namene; specijalne i specifične mašine, uređaji i postrojenja) bira se najmanje po jedna do dve mašine, jedan do dva uređaja i jedno do dva postrojenja (ako postoje), a iz svake zastupljene od preostalih grupa biraju se najviše dva sredstva. Veličina uzorka opreme za svaku izabranu organizaciju udruženog rada ne sme biti manja od 5. Uzorak opreme može se izabrati namerno ili slučajno, biranjem obrazaca popunjenih u proceni štete za tu organizaciju. Oprema se identifikuje na osnovu inventarskog broja (pitanje 5, obrazac Š-02).

19. Kontrola procenjene štete na stambenim zgradama u društvenoj svojini i svojini građana na kojima je vršena globalna procena štete sprovodi se na slučajnom uzorku. Oštećene i uništene stambene zgade stratifikuju se po kategorijama oštećenja i uzorak se bira sistematski sa spiska. Veličina uzorka određuje se zavisno od ukupnog broja oštećenih i uništenih stambenih zgrada na celom području zahvaćenom nepogodom, u okviru republike, odnosno autonomne pokrajine. Detaljna uputstva za alokaciju i izbor uzorka data su u Prilogu br. 8.

20. Stručnjaci za uzorak koji određuju veličinu uzorka i nadgledaju izbor uzorka mogu sami odrediti tip uzorka, zavisno od situacije na terenu.

21. Kontrola procenjene štete na kulturnim dobrima sprovodi se na namernom uzorku spomenika kulture. Uzorak se određuje na osnovu evidencije spomenika kulture koja postoji u skupštinama opština. Za svaki izabrani spomenik kulture za kontrolu procenjene štete na objektima bira se glavni objekat, a ako takvih objekata ima više – objekat koji je pretrpeo najveća oštećenja. U svakom izabranom objektu za kontrolu procenjene štete na predmetima bira se dva do pet predmeta, prema vrednosti i značaju.

Obrada

22. U obradu ulaze podaci iz procene štete i kontrole, za jedinice izabrane u uzorak kontrole, i to za nivo celog područja zahvaćenog nepogodom u okviru republike, odnosno pokrajine.

23. Za građevinske objekte u društvenoj svojini obrađuju se podaci o građevinskoj veličini objekata i procenjenoj šteti (pitanja 8 i 12, obrazac Š-01).

24. U kontroli procenjene štete na zgradama u svojini građana obrađuje se kategorija oštećenja zgrade, građevinska veličina i materijal od koga je zgrada sagrađena (pitanja 8, 10 i 11, obrazac Š-01).

25. Za sredstva opreme u društvenoj svojini obrađuju se pitanja koja se odnose na oštećenje opreme, vrstu opreme i procenjenu štetu na opremi (pitanja 7, 4 i 11, obrazac Š-01).

26. Za kulturna dobra obrađuju se pitanja o stepenu oštećenja, sanacija nastale štete i procenjena šteta (pitanja 9, 11 i 13, na obrascu Š-04 za objekte i Š-05 za predmete).

27. Iz celokupnog materijala za procenu štete izdvaja se materijal koji se odnosi samo na jedinice koje su izabrane u uzorak kontrole. Te izdvojene obrasce potrebno je prepisati na nove obrasce istog tipa i originalni materijal pripojiti ostalom materijalu iz procene štete. Ako su na nekom obrascu prikupljeni podaci za više jedinica (obrazac Š-02), prepisuju se (i kontrolišu) podaci za samo jednu od tih jedinica. Pri prepisivanju, umesto odgovora na pitanje 8 do 11, upisuju se podaci dobijeni deljenjem odgovora na ta pitanja brojem iz pitanja 12.

28. Prvi rezultati kontrole dobijaju se na taj način što se prepisani podaci primarne procene štete i podaci kontrole nezavisno obrađuju prema tabelama K 1–3. Upoređivanje odgovarajućih sumarnih rezultata o procenjenim štetama može pomoći pri oceni realnosti procenjene štete (uz pretpostavku da je kontrola korektno sprovedena). Ako pri uparivanju podataka iz procene štete i kontrole, kod neke jedinice nastanu veća neslaganja, preporučuje se ponovni izlazak na teren radi utvrđivanja stvarnog stanja. Tom prilikom dozvoljena je ispravka samo podataka iz kontrole. Pogrešan podatak ispravlja se olovkom u boji, s tim što se prethodni podatak precrtava tako da ostane vidljiv. Ako su oba podatka neispravna, ovaj pokazatelj se isključuje iz obrade. Upareni podaci obrađuju se dalje prema svim tabelama koje su date na kraju ovog priloga, uključujući ponovo tabele K1-K3.

29. Posle dobijanja prvih rezultata kontrole vrši se uparivanje podataka primarne procene štete i kontrole na taj način što se za svaku jedinicu uz podatke iz kontrole prilažu i prepisani podaci primarne procene štete za tu jedinicu (ako postoje oba podatka).

30. U slučaju automatske obrade najpre se vrši uparivanje podataka. Pri unošenju podataka za svaku jedinicu (obrazac) najpre se unosi identifikacija (samo jedanput), zatim podaci primarne procene štete i na kraju, podaci kontrole (bez identifikacionog dela) za tu jedinicu. Ako za neku jedinicu ne postoji podatak iz primarne procene ili iz kontrole, odgovarajuća mesta u slogu popunjavaju se nulama kojima prethodi jedna jedinica. Dalja obrada podataka primarne procene, kontrole i uparenih podataka radi se kao što je objašnjeno u tač. 28 i 29.

Tabela K.1.

ZBIRNI PREGLED ŠTETA PREMA PROCENI ŠTETE I KONTROLI

– Ukupna šteta –

Teritorija __________________

Uzrok štete _______________

(Opština, SR, SAP)

Godina _______________

u hiljadama dinara

Svega

Na oštećenim sredstvima

Na uništenim sredstvima

procena štete

kontrola

procena štete

kontrola

procena štete

kontrola

1

2

3

4

5

6

7

Ukupno

Građevinski objekti

Stambene zgrade

Ostale zgrade i objekti

Oprema

Kulturna dobra

Tabela K.2.

ZBIRNI PREGLED ŠTETA PREMA PROCENI ŠTETE I KONTROLI

– Šteta na društvenim sredstvima –

Teritorija __________________

Uzrok štete _______________

(Opština, SR, SAP)

Godina _______________

u hiljadama dinara

Svega

Na oštećenim sredstvima

Na uništenim sredstvima

procena štete

kontrola

procena štete

kontrola

procena štete

kontrola

1

2

3

4

5

6

7

Ukupno

Građevinski objekti

Stambene zgrade

Ostale zgrade i objekti

Oprema

Kulturna dobra

Tabela K.3.

ZBIRNI PREGLED ŠTETA PREMA PROCENI ŠTETE I KONTROLI

– Šteta na sredstvima u svojini građana –

Teritorija __________________

Uzrok štete _______________

(Opština, SR, SAP)

Godina _______________

u hiljadama dinara

Svega

Na oštećenim sredstvima

Na uništenim sredstvima

procena štete

kontrola

procena štete

kontrola

procena štete

kontrola

1

2

3

4

5

6

7

Ukupno

Građevinski objekti

Stambene zgrade

Ostale zgrade i objekti

Oprema

Kulturna dobra

Tabela K4.1. Stambene zgrade prema konstrukciji1)

Procena štete

Kontrola

Zgrada je izgrađena

Ukupno

sa skeletnom konstrukcijom

od tvrdog materijala

od slabog materijala

Zgrada je izgrađena

sa skeletnom konstrukcijom

od tvrdog materijala

od slabog materijala

Ukupno

1) Pitanje br. 11 obrasca Š-01.

Tabela K4.2. Stambene zgrade prema kategoriji oštećenja1)

Procena štete

Kontrola

Kategorija oštećenja

Ukupno

1. kategorija

2. kategorija

3. kategorija

4. kategorija

5. kategorija

Uništeno 6. kateg.

Neoštećena

Kategorija oštećenja

1. kategorija

2. kategorija

3. kategorija

4. kategorija

5. kategorija

Uništeno

6. kategorija

Ukupno

1) Pitanje br. 10 obrasca Š-01

Tabela K4.3. Stambene zgrade prema korisnoj površin

Procena štete

Kontrola

Korisna površina zgrade u m2

Ukupno

do a (manja ili jednaka)

od a do b

preko b (veća ili jednaka)

Jednaka

Korisna površina zgrade iz kontrole u odnosu na procenu štete

Do 10%

Veća

Manja

Ukupno

Od 10% do 20%

Veća

(+ +)

Manja

(+ + +)

Ukupno

(+ + + +)

Preko 20%

Veća

Manja

Ukupno

Ukupno

Veća

Manja

Ukupno

Uputstvo za tabelu

U polja tabele upisuje se broj zgrada u zavisnosti od građevinske veličine zgrade (pitanje 8. na obrascu Š-01) koja je utvrđena u proceni štete i kontroli.

Za svaku zgradu upoređuju se podaci o građevinskoj veličini iz procene štete i kontrole, tj. računa se količnik R podatka iz procene štete i podatka iz kontrole.

U polja prvog reda tabele upisuje se, u zavisnosti od građevinske veličine, broj zgrada kod kojih je i u proceni štete i u kontroli dobijen isti podatak o građevinskoj veličini.

Popunjavanje polja od 2. do 9. reda tabele zavisi od vrednosti kolčnika R. Te vrednosti su date u sledećoj konsultacionoj tabeli.

Građevinska veličina iz kontrole u odnosu na procenu štete

do 10%

od 10% do 20%

preko 20%

veća

manja

ukupno

veća

manja

ukupno

veća

manja

ukupno

0,90JR<1,00

1,00<RJ1,10

0,90JR<1,00

ili

1,00<RJ1,00

0,80JR<0,90

1,10<RJ1,20

0,80JR<0,90

ili

1,10JR>1,20

0<R<0,80

R>1,20

0<R<0,80

ili

R>1,20

Primer:

U polje tabele označeno sa (++) upisuje se broj zgrada čija se građevinska veličina prema podatku iz procene štete nalazi u intervalu (a, b) a količnik R je iz intervala (0,80, 0,90).

U polje tabele označeno sa (+++) upisuje se broj zgrada čija se građevinska veličina prema podatku iz procene štete nalazi u intervalu (a, b) a količnik R je iz intervala (1.10, 1.20).

U polje tabele označeno sa (++++) upisuje se broj zgrada čija se građevinska veličina prema podatku iz procene štete nalazi u intervalu (a, b) a količnik R je iz intervala (0,80, 0,90) ili iz intervala (1,10, 1,20) (ovaj podatak je suma prethodna dva podatka).

Ostala polja tabele od 2. do 9. reda ispunjavaju se analogno. Podaci u 4, 7. i 10. redu dobijaju se sabiranjem podataka iz prethodna dva reda po odgovarajućim kolonama.

U polja 11. reda tabele (ukupno – veća) upisuje se ukupan broj zgrada kod kojih je građevinska veličina iz kontrole veća od građevinske veličine iz procene štete (r<1). Podaci se mogu dobiti kao suma podataka iz 2, 5. i 8. reda po odgovarajućim kolonama.

U polja 12. reda tabele (ukupno – manja) upisuje se ukupan broj zgrada kod kojih je građevinska veličina iz kontrole manja od građevinske veličine iz procene štete (R1). Podaci se mogu dobiti kao suma podataka iz 3, 6. i 9. reda po odgovarajućim kolonama.

Podaci u 13. redu (ukupno – ukupno) dobijaju se sabiranjem podataka iz prethodna dva reda (11. i 12. reda) po odgovarajućim kolonama.

Podaci u koloni ukupno dobijaju se sabiranjem podataka iz odgovarajućih redova.

Tabela K5.1. Sredstva opreme u društvenoj svojini1)

Procena štete

Kontrola

Šifra sredstva opreme

Ukupno

2300

2400

2500

2600

2700

2909

Šifra sredstava opreme

2300

2400

2500

2600

2700

2909

Ukupno

1) Pitanje br. 4. obrasca Š-02.

2) Prema Nomenklaturi sredstava i drugih dobara (prilog br. 2.)

Tabela K5.2 Sredstva opreme prema oštećenju

Procena štete

Kontrola

Šifra sredstva opreme

Ukupno

2300

2400

2500

2600

2700

2909

Vrsta oštećenja

Oštećena i u proceni štete i u kontroli

Oštećena u proceni i štete, uništena u kontroli

Uništena u proceni štete, uništena u kontroli

Ukupno

Uputstvo za tabelu K 5.2.

U polja tabele upisuje se broj sredstava opreme koji su nađeni i u proceni i u kontroli u zavisnosti od odgovora na pitanje 7 (obrazac Š-02) iz procene štete i kontrole. Tabela se računa samo za podatke kod kojih je i u proceni štete i u kontroli dobijen isti odgovor na pitanje 4. (obrazac Š-02). Podaci u redu ukupno jednaki su podacima na dijagonali tabele K5.1.

U polja prvog reda upisuje se ukupan broj sredstava opreme određene vrste (pitanje 4, obrazac Š-02) koja su oštećena i prema proceni štete i prema kontroli (pitanje 7, obrazac Š-02).

U polja drugog, trećeg i četvrtog reda upisuje se ukupan broj sredstava opreme određene vrste, za koja je u proceni štete utvrđeno da su oštećena a u kontroli da su uništena; da su uvršćena a u kontroli oštećena, odnosno da su uništena i prema proceni i prema kontroli.

Tabela K6.1. Stepen oštećenja nepokretnih kulturnih dobara1)

Procena štete

Kontrola

Lako oštećen

Teško oštećen

Uništen

Ukupno

Lako oštećen

Teško oštećen

Uništen

Ukupno

1) Pitanje br. 9 obrasca Š-04.

Tabela K6.2. Stepen oštećenja pokretnih kulturnih dobara1)

Procena štete

Kontrola

Lako oštećen

Teško oštećen

Uništen

Odnet

Ukupno

Lako oštećen

Teško oštećen

Uništen

Odnet

Ukupno

1) Pitanje br. 9 obrasci Š-05.

Tabela K6.3. Sanacija nastale štete nepokretnih kulturnih dobara1)

Procena štete

Kontrola

Opravka

Delimična rekonstrukcija

Restauracija

Konzervacija

Ukupno

Opravka

Delimič. rekonstrukcija

Restauracija

Konzervacija

Ukupno

1) Pitanje br. 11 obrasca Š-04.

Tabela K6.4. Sanacija nastale štete pokretnih kulturnih dobara1)

Procena štete

Kontrola

Potpuna konzervacija

Konzervacija i rekonstrukcija

Ostalo

Ukupno

Potpuna konzervacija

Konzervacija i rekontrukcija

Ostalo

Ukupno

1) Pitanje br. 11 obrasca Š-05.

Prilog br. 8.

IZBOR UZORKA ZGRADA

1. Ovaj prilog namenjen je izboru jednoetapnog stratifikovanog uzorka za:

– kontrolu procenjene štete;

– određivanje stepena oštećenja;

– procenu štete u slučaju ponovljenog zemljotresa.

2. Uzorak se bira sistematski iz spiska zgrada. Pod spiskom se podrazumeva skup obrazaca Š-kat, iz Priloga br. 4, za celo područje pogođeno nepogodom u okviru republike, odnosno autonomne pokrajine.

3. Osnovni principi alokacije i izbora uzorka isti su za sva tri slučaja navedena u tački 1, pri čemu se mora voditi računa o osnovnom skupu i broju kategorija oštećenja.

Osnovni skup

4. Zgrade u osnovnom skupu stratifikovane su po kategorijama oštećenja. Broj zgrada u osnovnom skupu označen je u daljem tekstu sa N.

5. Za kontrolu procenjene štete N je ukupan broj oštećenih i uništenih stambenih zgrada (kategorije oštećenja 1–6) na području koje je zahvaćeno nepogodom, a Nk, ukupan broj zgrada k-te kategorije oštećenja na tom području (k=1, 2, ... 6). Pri prenumeraciji spiska za izbor uzorka (tač. 13 i 14. ovog priloga) vrši se prenumeracija rednih brojeva stambenih zgrada sa kategorijama oštećenja od 1 do 6.

6. Pri određivanju stepena oštećenja N je ukupan broj opštećenih stambenih zgrada (kategorije oštećenja 1–5) na području koje je zahvaćeno nepogodom, a Nk – ukupan broj zgrada k-te kategorije oštećenja na tom području (k=1, ... 5). Pri alokaciji se ne uzima u obzir uslov iz tačke 10. ovog priloga već se, u ovom slučaju, iz takvog stratuma u uzorak biraju dve zgrade (pretpostavlja se da je broj zgrada u svakom stratumu veći od 2). Pri prenumeraciji spiska za izbor uzorka (tač. 13. i 14. ovog priloga) vrši se prenumeracija rednih brojeva stambenih zgrada sa kategorijama oštećenja od 1 do 5. U uzorak se ne biraju zgrade 6. kategorije oštećenja.

7. Za procenu štete u slučaju ponovljenog zemljotresa važe sva objašnjenja iz prethodne tačke, samo što se pri alokaciji poštuje uslov iz tačke 10. ovog priloga.

8. U sledećim tačkama data su detaljna upustva za alokaciju i izbor uzorka za kontrola procenjene štete, koja, uz prethodne napomene, važe i zai zbor uzorka za određivanje stepena oštećenja, odnosno procenu štete u slučaju ponovljenog zemljotresa. Pri izboru ova dva druga uzorka mora se voditi računa o broju kategorija oštećenja (stratuma), odnosno da je (k=1, 2... 5).

Alokacija

9. Neka je –n ukupan broj zgrada koji se bira u uzorak. Broj zgrada Nk k-te kategorije oštećenja (k=1, 2... 6) koji se bira u uzorak dobija se zaokruživanjem izraza

na prvi manji ceo broj ako je prva decimala izraza manja od 5, odnosno na prvi veći ceo broj ako je prva decimala izraza veća ili jednaka 5.

10. Ako je za neki stratum

iz tog stratuma se ne bira uzorak.

Korak izbora

11. Korak izbora fk određuje se na osnovu količnika

zaokruživanjem na prvi manji ceo broj ako je prva decimala količnika manja od 5, odnosno na prvi veći ceo broj ako je prva decimala količnika veća ili jednaka 5.

Izbor uzorka

12. Sa spiska zgrada za celo područje bira se u k-ti stratum svaka fk-ta jedinica, polazeći od prve zgrade k-te kategorije oštećenja na spisku i ne uzimajući u obzir zgrade drugih kategorija oštećenja k=(1, 2... 6).

13. Prvo je potrebno izvršiti prenumeraciju svih zgrada na spisku, ne uzimajući u obzir neoštećene zgrade. Prenumerisani redni brojevi upisuju se na levoj margini obrasca Š-kat. pored prvobitnih rednih brojeva.

14. Prenumeracija i izbor uzorka vrše se na sledeći način:

– zgrade 1. kategorije oštećenja prenumerišu se rednim brojevima od 1 do N1 i u uzorak se biraju zgrade sa prenumerisanim rednim brojevima 1, ....

– zgrade 2. kategorije oštećenja prenumerišu se redom brojevima od N1+1 do N1+N2, i u uzorak se biraju zgrade sa prenumerisanim rednim brojevima....

– zgrade 3. kategorije oštećenja prenumerišu se redom brojevima od N1+N2+1 do N1+N2+N3 i u uzorak se biraju zgrade sa prenumerisanim rednim brojevima N1...

– zgrade 4. kategorije oštećenja prenumerišu se redom brojevima od N1+N2+N3+1 do N1+N2+N3+N4 i u uzorak se biraju zgrade sa prenumerisanim rednim brojevima N1...

– zgrade 5. kategorije oštećenja prenumerišu se rednim brojevima N1+N2+N3+N4+1, do N1+N2+N3+N4+N5 i u uzorak se biraju zgrade sa prenumerisanim rednim brojevima N1...

– zgrade 6. kategorije oštećenja prenumerišu se rednim brojevima N1+N2+N3+N4+N5+1 do N(=N1+N2+N3+N4+N5+N6 a u uzorak se biraju zgrade sa prenumerisanim rednim brojevima N1....

15. Spiskovi zgrada mogu se razdvojiti po stratumima (prepisivanjem ili sortiranjem), pri čemu bi se na spisku za k-ti stratum nalazile samo stambene zgrade k-te kategorije oštećenja. U tom slučaju izbor uzorka mogao bi se sprovesti bez prenumeracije. Naime, uzorak za k-ti stratuum birao bi se iz spiska za taj stratum, polazeći od prve zgrade na spisku i uzimajući, posle nje svaku fk-tu zgradu. Drugim rečima, u uzorak iz k-tog stratuma birale bi se zgrade sa rednim brojevima 1,1+fk, 1+2fk....1+(nk-1)fk.

16. Ako se neka zgrada izabrana u uzorku ne pronađe na terenu, zamenjuje se prvom sledećom zgradom na spisku, iste kategorije oštećenja.