Uredba o mrežnim pravilima o harmonizovanim tarifama za transport prirodnog gasa

Član 1 Predmet

(1) Ovom uredbom uređuju se mrežna pravila koja se odnose na pristup mreži za transport prirodnog gasa na nacionalnom, regionalnom i evropskom tržištu prirodnog gasa, u vezi sa pravilima o harmonizovanim tarifama za transport prirodnog gasa.

(2) Mrežna pravila iz stava 1. ovog člana obuhvataju pravila za primenu metodologije za utvrđivanje referentne cene, zahteve u pogledu sprovođenja javnih konsultacija i objavljivanja informacija u vezi sa metodologijom za utvrđivanje referentne cene, kao i pravila za obračun rezervnih cena za standardne kapacitetne proizvode.

Član 2 Područje primene

(1) Ova uredba se primenjuje na svim ulaznim i izlaznim tačkama sa transportnog sistema, izuzev odredbi čl. 20–24, člana 30. stav 3. i člana 32. ove uredbe, koje se primenjuju samo na tačkama interkonekcije.

(2) Ova uredba se ne primenjuje na deo kapaciteta na ulaznim odnosno izlaznim tačkama transportnog sistema na kojima se primenjuje režim izuzeća od primene regulisanih cena koji je odobrila Agencija za energetiku Republike Srbije (u daljem tekstu: Agencija) u skladu sa zakonom kojim se uređuje energetika (u daljem tekstu: Zakon).

Član 3 Značenje izraza

(1) Izrazi upotrebljeni u ovoj uredbi imaju sledeća značenja:

1. 1) referentna cena je cena za kapacitetni proizvod za neprekidni godišnji kapacitet koja se primenjuje na ulaznim i izlaznim tačkama transportnog sistema i koja se koristi za određivanje tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu;
2. 2) metodologija za utvrđivanje referentne cene je deo metodologije za određivanje cene pristupa transportnom sistemu za prirodni gas koju donosi Agencija, a koja se primenjuje na deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu u cilju utvrđivanja referentnih cena;
3. 3) režimi bez ograničenja cene su regulatorni režimi, kao što su režim sa ograničenjem prihoda, režim stopa povrata i režim troškovi plus, na osnovu kojih se dozvoljeni prihod operatora transportnog sistema utvrđuje u skladu sa metodologijom za određivanje cene pristupa transportnom sistemu za prirodni gas (u daljem tekstu: Metodologija), koju donosi Agencija u skladu sa Zakonom;
4. 4) prihod od usluga koje nisu usluge transporta je deo dozvoljenog, odnosno ciljanog prihoda koji se ostvaruje od tarifa za usluge koje nisu usluge transporta;
5. 5) regulatorni period je period za koji se u Metodologiji utvrđuju opšta pravila za dozvoljeni ili ciljani prihod;
6. 6) prihod od usluga transporta je deo dozvoljenog ili ciljanog prihoda koji se ostvaruje od tarifa za transport;
7. 7) tarife za transport su naknade koje plaćaju korisnici sistema za pružene usluge transporta;
8. 8) transport u okviru sistema je transport prirodnog gasa unutar jednog ulazno-izlaznog sistema za kupce priključene na taj ulazno-izlazni sistem;
9. 9) transport u drugi sistem je transport prirodnog gasa unutar jednog ulazno-izlaznog sistema za kupce koji su priključeni na drugi ulazno-izlazni sistem;
10. 10) homogeni skup tačaka je skup sastavljen od jedne od sledećih vrsta tačaka: ulazne tačke interkonekcije, izlazne tačke interkonekcije, ulazne tačke u Republici Srbiji iz drugog transportnog sistema, izlazne tačke u Republici Srbiji, ulazne tačke iz skladišta prirodnog gasa, izlazne tačke u skladišta prirodnog gasa, ulazne tačke iz terminala za utečnjeni prirodni gas (u daljem tekstu: terminali za UPG), izlazne tačke u terminal za UPG i ulazne tačke iz proizvodnih objekata;
11. 11) dozvoljeni prihod je zbir prihoda od usluga transporta i prihod od usluga koje nisu usluge transporta koje je operator transportnog sistema pružio u određenom vremenskom periodu u toku odgovarajućeg regulatornog perioda, koji operator transportnog sistema ima pravo da ostvari na osnovu režima bez ograničenja cene i koji je utvrđen u Metodologiji;
12. 12) usluge transporta su regulisane usluge koje operator transportnog sistema pruža korisnicima sistema unutar ulazno-izlaznog sistema radi obavljanja transporta;
13. 13) tarife za usluge koje nisu usluge transporta su naknade koje plaćaju korisnici sistema za pružene usluge koje nisu usluge transporta;
14. 14) ciljani prihod je zbir očekivanog prihoda od usluga transporta obračunatog u skladu sa Zakonom i Metodologijom i očekivanog prihoda od usluga koje nisu usluge transporta za usluge koje je operator transportnog sistema pružio u određenom vremenskom periodu u toku datog regulatornog perioda u okviru režima sa ograničenjem cene;
15. 15) usluge koje nisu usluge transporta su regulisane usluge koje nisu usluge transporta i koje nisu usluge povezane sa balansiranjem transportnog sistema, a koje operator transportnog sistema pruža korisnicima sistema;
16. 16) multiplikator je koeficijent koji se primenjuje na odgovarajući udeo referentne cene kako bi se izračunala rezervna cena za standardni kapacitetni proizvod koji traje kraće od godinu dana;
17. 17) režim sa ograničenjem cene je regulatorni režim po osnovu kojeg se najviša tarifa za transport zasnovana na ciljanom prihodu utvrđuje u skladu sa Metodologijom;
18. 18) faktor koji utiče na troškove je ključni element aktivnosti operatora transportnog sistema koji je u korelaciji sa troškovima operatora transportnog sistema, poput udaljenosti ili tehničkog kapaciteta;
19. 19) klaster ulaznih ili izlaznih tačaka je homogeni skup tačaka odnosno skup ulaznih tačaka ili izlaznih tačaka koje se nalaze u neposrednoj blizini jedna druge i koje se smatraju jednom ulaznom odnosno jednom izlaznom tačkom za potrebe primene metodologije za utvrđivanje referentne cene;
20. 20) scenario protoka je kombinacija jedne ulazne i jedne izlazne tačke koja predstavlja korišćenje transportnog sistema u skladu sa očekivanim obrascima ponude i potražnje, a za koju postoji barem jedan pravac koji omogućava protok prirodnog gasa u transportni sistem na toj ulaznoj tački i iz transportnog sistema na toj izlaznoj tački, bez obzira na to da li je kapacitet ugovoren na toj ulaznoj tački i na toj izlaznoj tački;
21. 21) sezonski faktor je koeficijent kojim se odražava promena potražnje tokom godine i koji se može primeniti u kombinaciji sa odgovarajućim multiplikatorom;
22. 22) fiksna cena koja se plaća je cena obračunata u skladu sa članom 23. stav 1. tačka 2) ove uredbe kada rezervna cena ne podleže usklađivanju;
23. 23) tarifni period je vremenski period tokom kojeg se primenjuje određeni nivo referentne cene, čije je minimalno trajanje godinu dana, a maksimalno trajanje je jednako trajanju regulatornog perioda;
24. 24) regulatorni račun je račun koji najmanje obuhvata ostvareni nedovoljni, odnosno prekomerni prihod od usluga transporta kada se primenjuje režim bez ograničenja cene;
25. 25) aukcijska premija je razlika između postignute cene i rezervne cene na aukciji;
26. 26) promenljiva cena koja se plaća je cena obračunata u skladu s članom 23. stav 1. tačka 1) ove uredbe u slučaju kada se rezervna cena usklađuje, kao što je usklađivanje prihoda, usklađivanje dozvoljenog prihoda, odnosno usklađivanje planiranog ugovorenog kapaciteta.

(2) Drugi izrazi upotrebljeni u ovoj uredbi, koji nisu definisani u stavu 1. ovog člana, imaju značenje definisano Zakonom, propisom kojim se uređuju mrežna pravila koja se odnose na proračun i raspodelu kapaciteta za transport prirodnog gasa i propisom kojim se uređuju mrežna pravila o međusobnoj saradnji operatora transportnih sistema i pravilima za razmenu podataka za rad međusobno povezanih sistema za transport gasa.

Član 4 Usluge transporta i usluge koje nisu usluge transporta i tarife

(1) Usluga se smatra uslugom transporta pod uslovom da su troškovi usluge:

1. 1) posledica oba faktora koji utiču na troškove – tehnički, odnosno planirani ugovoreni kapacitet i udaljenost;
2. 2) povezani sa ulaganjem u infrastrukturu i sa radom infrastrukture koja je deo regulisanih sredstava pomoću kojih se pružaju usluge transporta.

(2) Agencija određuje da li se usluga koja ne ispunjava oba uslova iz stava 1. ovog člana smatra uslugom transporta, odnosno uslugom koja nije usluga transporta, zavisno od zaključaka utvrđenih na osnovu periodičnih konsultacija iz čl. 25. i 26. ove uredbe.

(3) Prilikom utvrđivanja tarifa za transport mogu se uzeti u obzir uslovi za kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet.

(4) Prihod od usluga transporta ostvaruje se od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu.

(5) Izuzetno od stava 4. ovog člana, Agencija može u Metodologiji da utvrdi da se deo prihoda od usluga transporta može ostvariti samo od tarifa zasnovanih na energentu, koje su međusobno nezavisne jedna od druge:

1. 1) naknada zasnovana na protoku, koja ispunjava sledeće kriterijume:

(1) uspostavlja se u cilju pokrivanja troškova koji prvenstveno zavise od količine prirodnog gasa;

(2) izračunava se na osnovu planiranih količina ili ostvarenih količina u prethodnom periodu, odnosno planiranih količina i ostvarenih količina u prethodnom periodu, a utvrđuje se tako da bude jednaka na svim ulaznim i izlaznim tačkama;

(3) izražena je u novcu ili u količini prirodnog gasa;

1. 2) naknada za ostvarivanje dopunskog prihoda, koja ispunjava sledeće kriterijume:

(1) uspostavlja se u cilju upravljanja nedovoljnim odnosno prekomernim prihodima;

(2) obračunava se na osnovu planiranih ili ostvarenih raspodela kapaciteta i količina, odnosno na osnovu planiranih i ostvarenih raspodela kapaciteta i količina;

(3) primenjuje se na tačkama koje nisu tačke interkonekcije;

(4) primenjuje se nakon što Agencija sprovede procenu zasnovanosti naknade na troškovima i njenog uticaja na međusobno subvencionisanje između tačaka interkonekcije i tačaka koje nisu tačke interkonekcije.

(13) Prihodi od usluga koje nisu usluge transporta ostvaruju se od tarifa za usluge koje nisu usluge transporta, a koje se primenjuju na konkretnu uslugu koja nije usluga transporta i koje:

1. 1) moraju da odgovaraju troškovima i da budu nediskriminatorne, objektivne i transparentne;
2. 2) se naplaćuju od lica koja koriste konkretnu uslugu koja nije usluga transporta, u cilju svođenja međusobnog subvencionisanja između korisnika sistema u i/ili izvan Republike Srbije na najmanju moguću meru.

(14) Agencija u Metodologiji utvrđuje da troškove usluge koja nije usluga transporta snose svi korisnici sistema, ukoliko smatra da svi korisnici sistema imaju koristi od određene usluge koja nije usluga transporta.

Član 5 Procene raspodele troškova

(1) Za potrebe donošenja Metodologije Agencija sprovodi i objavljuje sledeće procene u okviru završnih konsultacija iz člana 25. ove uredbe:

1. 1) procenu raspodele troškova koja se odnosi na prihod od usluga transporta koji će se ostvariti od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu, a na osnovu isključivo jednog od sledećih faktora koji utiču na troškove:

(1) tehničkog kapaciteta;

(2) planiranog ugovorenog kapaciteta;

(3) tehničkog kapaciteta i udaljenosti;

(4) planiranog ugovorenog kapaciteta i udaljenosti;

1. 2) procenu raspodele troškova koja se odnosi na prihod od usluga transporta koji će se ostvariti od tarifa za transport zasnovanih na energentu, ukoliko su predviđene, a na osnovu isključivo jednog od sledećih faktora koji utiču na troškove:

(1) količine prirodnog gasa;

(2) količine prirodnog gasa i udaljenosti.

(8) Procena raspodele troškova ukazuje na stepen međusobnog subvencionisanja između transporta u okviru sistema i transporta u drugi sistem na osnovu predložene metodologije za utvrđivanje referentne cene.

(9) Procena raspodele troškova iz stava 1. tačka 1) ovog člana sprovodi se na sledeći način:

1. 1) prihod od usluga transporta zasnovanih na kapacitetu, koji se ostvaruje transportom u okviru sistema na svim ulaznim i na svim izlaznim tačkama, deli se vrednošću relevantnih faktora koji utiču na troškove zasnovane na kapacitetu transporta u okviru sistema kako bi se obračunao udeo kapaciteta u okviru sistema, izražen novčanom jedinicom po jedinici mere, na primer dinar po MWh/dan, u skladu sa sledećom formulom:

(10) pri čemu:

(11) je prihod, izražen novčanom jedinicom dinar, koji se ostvaruje od tarifa zasnovanih na kapacitetu i koji se naplaćuje za transport u okviru sistema;

(12) je vrednost faktora koji utiču na troškove zasnovane na kapacitetu transporta u okviru sistema, kao što je zbir prosečnih dnevnih planiranih kapaciteta ugovorenih na svakoj ulaznoj i izlaznoj tački ili klasteru tačaka za transport u okviru sistema, izražena u jedinici mere, na primer MWh/dan;

1. 2) prihod od usluga transporta zasnovanih na kapacitetu koji se ostvaruje transportom u drugi sistem i na svim ulaznim i na svim izlaznim tačkama deli se vrednošću relevantnih faktora koji utiču na troškove zasnovane na kapacitetu transporta u drugi sistem kako bi se obračunao udeo kapaciteta između sistema, izražen novčanom jedinicom u jedinici mere, na primer dinar po MWh/dan, u skladu sa sledećom formulom:

(13) pri čemu:

(14) je prihod, izražen novčanom jedinicom dinar, koji se ostvaruje od tarifa zasnovanih na kapacitetu i koji se naplaćuje za transport u drugi sistem;

(15) je vrednost faktora koji utiču na troškove zasnovane na kapacitetu transporta u drugi sistem, kao što je zbir prosečnih dnevnih planiranih kapaciteta ugovorenih na svakoj ulaznoj i izlaznoj tački ili klasteru tačaka za transport u drugi sistem, izražena u jedinici mere, na primer MWh/dan;

1. 3) indeks poređenja raspodele troškova zasnovanih na kapacitetu između udela iz tač. 1) i 2) ovog stava, procentualno izražen, obračunava se u skladu sa sledećom formulom:

(16) .

(17) Procena raspodele troškova iz stava 1. tačka 2) ovog člana sprovodi se na sledeći način:

1. 1) prihod od usluga transporta zasnovanih na energentu koji se ostvaruje od transporta u okviru sistema na svim ulaznim i izlaznim tačkama deli se vrednošću relevantnih faktora koji utiču na troškove zasnovane na energentu za transport u okviru sistema, kako bi se obračunao udeo energenta u okviru sistema, izražen novčanom jedinicom po jedinici mere, na primer dinar po MWh, u skladu sa sledećom formulom:

(18) pri čemu:

(19) je prihod, izražen novčanom jedinicom dinar, koji se ostvaruje od tarifa zasnovanih na energentu i koji se naplaćuje za transport u okviru sistema;

(20) je vrednost faktora koji utiču na troškove zasnovane na energentu za transport u okviru sistema, kao što je zbir prosečnih dnevnih planiranih količina na svakoj ulaznoj i izlaznoj tački ili klasteru tačaka za transport u okviru sistema, izražena u jedinici mere, na primer MWh;

1. 2) prihod od usluga transporta zasnovanih na energentu koji se ostvaruje transportom u drugi sistem i na svim ulaznim i na svim izlaznim tačkama deli se vrednošću relevantnih faktora koji utiču na troškove zasnovane na energentu za transport u drugi sistem kako bi se obračunao udeo energenta između sistema, izražen novčanom jedinicom u jedinici mere, na primer dinar po MWh, u skladu sa sledećom formulom:

(21) pri čemu:

(22) je prihod, izražen novčanom jedinicom dinar, koji se ostvaruje od tarifa zasnovanih na energentu i koji se naplaćuje za transport u drugi sistem;

(23) je vrednost faktora koji utiču na troškove zasnovane na energentu za transport u drugi sistem, kao što je zbir prosečnih dnevnih planiranih količina na svakoj ulaznoj i izlaznoj tački ili klasteru tačaka za transport u drugi sistem, izražena u jedinici mere, na primer MWh;

1. 3) indeks poređenja raspodele troškova zasnovanih na energentu između udela iz tač. 1) i 2) ovog stava, procentualno izražen, obračunava se u skladu sa sledećom formulom:

(24) .

(25) Prihod od usluga transporta koji se ostvaruje transportom u okviru sistema na ulaznim tačkama iz stava 3. tačka 1) i stava 4. tačka 1) ovog člana obračunava se na sledeći način:

1. 1) uzima se da je iznos raspodeljenog kapaciteta odnosno odgovarajućih količina pripisanih u pružanju usluga transporta u drugi sistem na svim ulaznim tačkama jednak iznosu kapaciteta odnosno odgovarajućim količinama pripisanih pružanju usluga transporta u drugi sistem na svim izlaznim tačkama;
2. 2) kapacitet i odgovarajuće količine utvrđene u skladu sa tačkom 1) ovog stava koriste se za obračun prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od transporta u drugi sistem na ulaznim tačkama;
3. 3) razlika između ukupnog prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje na ulaznim tačkama i rezultata iz tačke 2) ovog stava jednaka je prihodu od usluga transporta koji se ostvaruje od transporta u okviru sistema na ulaznim tačkama.

(26) Ako se udaljenost koristi kao faktor koji utiče na troškove u kombinaciji sa tehničkim odnosno planiranim ugovorenim kapacitetom ili količinama, koristi se prosečna udaljenost ponderisana kapacitetom odnosno energentom.

(27) Kada su rezultati indeksa poređenja raspodele troškova zasnovanih na kapacitetu iz stava 3. tačka 3) ovog člana, odnosno u vezi sa energentom iz stava 4. tačka 3) ovog člana, veći od 10%, Agencija ih obrazlaže u Metodologiji.

Član 6 Primena metodologije za utvrđivanje referentne cene

(1) Agencija donosi metodologiju za utvrđivanje referentne cene u skladu sa članom 26. st. 3. i 4. ove uredbe.

(2) Agencija prilikom donošenja metodologije iz stava 1. ovog člana uzima u obzir zaključke periodičnih konsultacija iz člana 25. ove uredbe.

(3) Primenom metodologije iz stava 1. ovog člana dobija se referentna cena.

(4) Metodologija iz stava 1. ovog člana primenjuje se na svim ulaznim i izlaznim tačkama određenog ulazno-izlaznog sistema, osim u slučajevima iz člana 10. ove uredbe.

(5) U primeni metodologije iz stava 1. ovog člana moguća su usklađivanja u skladu sa članom 9. ove uredbe ili u slučaju da je ispunjen najmanje jedan od sledećih uslova:

1. 1) da Agencija sprovede uporednu analizu (benčmarking) na osnovu koje se referentne cene na određenoj ulaznoj ili izlaznoj tački usklađuju, da bi dobijene vrednosti bile na konkurentnom nivou referentnih cena;
2. 2) da Agencija sprovede izjednačavanje, pri čemu se ista referentna cena primenjuje na određene ili sve tačke u homogenom skupu tačaka;
3. 3) da Agencija sprovede reskaliranje, pri čemu se referentne cene na svim ulaznim tačkama ili na svim izlaznim tačkama, odnosno na svim ulaznim i svim izlaznim tačkama usklađuju množenjem konstantom ili dodavanjem konstante, odnosno oduzimanjem konstante od njihove vrednosti.

Član 7 Izbor metodologije za utvrđivanje referentne cene

Metodologija za utvrđivanje referentne cene zasniva se na principima transparentnosti i nediskriminacije i doprinosi unapređenju trgovine i konkurencije na tržištu prirodnog gasa bez narušavanja prekograničnog transporta na način da se:

1. 1) omogući korisnicima sistema da sami izvedu isti obračun referentnih cena i tačno predviđanje;
2. 2) uzmu u obzir stvarni troškovi nastali pružanjem usluga transporta uzimajući u obzir nivo složenosti transportnog sistema;
3. 3) osigura nediskriminacija i spreči međusobno subvencionisanje, uzimajući u obzir i procenu raspodele troškova iz člana 5. ove uredbe;
4. 4) osigura da značajan rizik u vezi sa količinama prirodnog gasa koje se odnose naročito na transport u drugi sistem ne snose krajnji kupci unutar tog ulazno-izlaznog sistema;
5. 5) osigura da dobijene referentne cene ne narušavaju prekograničnu trgovinu.

Član 8 Metodologija za utvrđivanje referentne cene zasnovane na udaljenosti ponderisanoj kapacitetom

(1) Parametri za metodologiju za utvrđivanje referentne cene zasnovane na udaljenosti ponderisanoj kapacitetom su:

1. 1) deo prihoda od usluga transporta se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu;
2. 2) planirani ugovoreni kapacitet na svakoj ulaznoj tački odnosno klasteru ulaznih tačaka i na svakoj izlaznoj tački odnosno klasteru izlaznih tačaka;
3. 3) najkraća udaljenost gasovodnih ruta između ulazne tačke odnosno klastera ulaznih tačaka i izlazne tačke odnosno klastera izlaznih tačaka, kada se ulazne tačke i izlazne tačke mogu kombinovati u odgovarajući scenario protoka;
4. 4) kombinacije ulaznih tačaka i izlaznih tačaka, kada se određene ulazne i izlazne tačke mogu kombinovati u odgovarajući scenario protoka;
5. 5) odnos ulaza i izlaza iz člana 29. stav 1. tačka 2) podtačka (5) alineja druga ove uredbe je 50:50.

(2) Kada se ulazne tačke i izlazne tačke ne mogu kombinovati u scenario protoka, kombinacija ulaznih tačaka i izlaznih tačaka se ne uzima u obzir.

(3) Referentne cene se utvrđuju sledećim redosledom koraka:

1. 1) obračunava se ponderisana prosečna udaljenost za svaku ulaznu tačku ili svaki klaster ulaznih tačaka i za svaku izlaznu tačku ili svaki klaster izlaznih tačaka, uzimajući u obzir i kombinacije u smislu stava 1. tačka 4) ovog člana, u skladu sa sledećim formulama:

(1) za ulaznu tačku ili klaster ulaznih tačaka, kao zbir proizvoda kapaciteta na svakoj izlaznoj tački ili svakom klasteru izlaznih tačaka i udaljenosti od te ulazne tačke ili klastera ulaznih tačaka do svake izlazne tačke ili svakog klastera izlaznih tačaka, podeljen sa zbirom kapaciteta na svakoj izlaznoj tački ili klasteru izlaznih tačaka:

(5) pri čemu:

(6) ADEn je ponderisana prosečna udaljenost za ulaznu tačku ili klaster ulaznih tačaka;

(7) CAPEx je planirani ugovoreni kapacitet na izlaznoj tački ili klasteru izlaznih tačaka;

(8) DEn,Ex je udaljenost između konkretne ulazne tačke ili klastera ulaznih tačaka i konkretne izlazne tačke ili klastera izlaznih tačaka iz stava 1. tačka 3) ovog člana;

(2) za izlaznu tačku ili klaster izlaznih tačaka, kao zbir proizvoda kapaciteta na svakoj ulaznoj tački ili svakom klasteru ulaznih tačaka i udaljenosti do te izlazne tačke ili klastera izlaznih tačaka od svake ulazne tačke ili svakog klastera ulaznih tačaka, podeljen sa zbirom kapaciteta na svakoj ulaznoj tački ili klasteru ulaznih tačaka:

(10) pri čemu:

(11) ADEx je ponderisana prosečna udaljenost za izlaznu tačku ili klaster izlaznih tačaka;

(12) CAPEn je planirani ugovoreni kapacitet na ulaznoj tački ili klasteru ulaznih tačaka;

(13) DEn,Ex je udaljenost između konkretne ulazne tačke ili klastera ulaznih tačaka i konkretne izlazne tačke ili klastera izlaznih tačaka iz stava 1. tačka 3) ovog člana;

1. 2) obračunava se ponder troška za svaku ulaznu tačku ili svaki klaster ulaznih tačaka i za svaku izlaznu tačku ili svaki klaster izlaznih tačaka, u skladu sa sledećim formulama:

(14) pri čemu:

(15) Wc,En je ponder troška za konkretnu ulaznu tačku ili klaster ulaznih tačaka;

(16) Wc,Ex je ponder troška za konkretnu izlaznu tačku ili klaster izlaznih tačaka;

(17) ADEn je ponderisana prosečna udaljenost za ulaznu tačku ili klaster ulaznih tačaka;

(18) ADEx je ponderisana prosečna udaljenost za izlaznu tačku ili klaster izlaznih tačaka;

(19) CAPEn je planirani ugovoreni kapacitet na ulaznoj tački ili klasteru ulaznih tačaka;

(20) CAPEx je planirani ugovoreni kapacitet na izlaznoj tački ili klasteru izlaznih tačaka;

1. 3) određuje se deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na svim ulaznim tačkama i deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na svim izlaznim tačkama primenom odnosa ulaz–izlaz;
2. 4) obračunava se deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na svakoj ulaznoj tački ili svakom klasteru ulaznih tačaka i za svaku izlaznu tačku ili svakom klasteru izlaznih tačaka u skladu sa sledećim formulama:

(21) pri čemu:

(22) Wc,En je ponder troška za konkretnu ulaznu tačku ili klaster ulaznih tačaka;

(23) Wc,Ex je ponder troška za konkretnu izlaznu tačku ili klaster izlaznih tačaka;

(24) REn je deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na ulaznoj tački ili klasteru ulaznih tačaka;

(25) REx je deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na izlaznoj tački ili klasteru izlaznih tačaka;

(26) RƩEn je deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na svim ulaznim tačkama;

(27) RƩEx je deo prihoda od usluga transporta koji se ostvaruje od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu na svim izlaznim tačkama;

1. 5) dobijene vrednosti iz tačke 4) ovog stava dele se planiranim ugovorenim kapacitetom na svakoj ulaznoj tački ili svakom klasteru ulaznih tačaka i na svakoj izlaznoj tački ili svakom klasteru izlaznih tačaka u skladu sa sledećim formulama:

(28) pri čemu:

(29) TEn je referentna cena na ulaznoj tački ili svakoj ulaznoj tački u okviru klastera ulaznih tačaka;

(30) TEx je referentna cena na izlaznoj tački ili svakoj izlaznoj tački u okviru klastera izlaznih tačaka;

(31) CAPEn je planirani ugovoreni kapacitet na ulaznoj tački ili klasteru ulaznih tačaka;

(32) CAPEx je planirani ugovoreni kapacitet na izlaznoj tački ili klasteru izlaznih tačaka.

(33) Usklađivanje tarifa na ulazima i izlazima u/iz skladišta prirodnog gasa, ulazima iz terminala za UPG i ulazima i izlazima u/iz infrastrukture kojom se povezuju nepovezani sistemi

Član 9

(1) Agencija u Metodologiji određuje popust od najmanje 50% koji se primenjuje na tarife za transport zasnovane na kapacitetu na ulaznim tačkama iz skladišta i izlaznim tačkama u skladišta prirodnog gasa, osim u meri u kojoj se skladište prirodnog gasa povezano sa više od jednog transportnog odnosno distributivnog sistema, koristi za tržišno nadmetanje sa tačkom interkonekcije.

(2) Na ulaznim tačkama iz terminala za UPG kao i na ulaznim i izlaznim tačkama infrastrukture izgrađene radi povezivanja sa susednim transportnim sistemom potpisnice Ugovora o osnivanju Energetske zajednice između Evropske zajednice i Republike Albanije, Republike Bugarske, Bosne i Hercegovine, Republike Hrvatske, Bivše Jugoslovenske Republike Makedonije, Republike Crne Gore, Rumunije, Republike Srbije i Privremene Misije Ujedinjenih nacija na Kosovu u skladu sa Rezolucijom 1244 Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija (u daljem tekstu: Ugovor o osnivanju Energetske zajednice), kao i Mađarske, koji nije povezan, moguće je primeniti popust na odgovarajuće tarife za transport zasnovane na kapacitetu, a u cilju povećanja sigurnosti snabdevanja prirodnim gasom.

Član 10 Pravila za ulazno-izlazne sisteme kada najmanje dva operatora transportnog sistema obavljaju delatnost transporta

(1) Agencija metodologijom za određivanje referentne cene utvrđuje način utvrđivanja cene pristupa transportnim sistemima operatora transportnog sistema koji obavljaju delatnost transporta na teritoriji Republike Srbije, posmatranim kao celina, kao i principe mehanizma za kompenzaciju iz stava 5. ovog člana.

(2) Svi operatori transportnog sistema koji obavljaju delatnost transporta na teritoriji Republike Srbije zajednički primenjuju metodologiju iz stava 1. ovog člana.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana i pod uslovima iz stava 6. ovog člana, Agencija može odlučiti:

1. 1) da svi operatori transportnog sistema unutar jednog ulazno-izlaznog sistema odvojeno primenjuju istu metodologiju za utvrđivanje referentne cene;
2. 2) da pri planiranju spajanja ulazno-izlaznih sistema, izuzetno od člana 6. stav 4. ove uredbe, tokom perioda iz člana 35. ove uredbe svaki operator transportnog sistema može u tim ulazno-izlaznim sistemima odvojeno da primenjuje različitu metodologiju za utvrđivanje referentne cene. U ovom slučaju Agencija prilikom odlučivanja obavezno određuje vremenski period u kome će se odvojeno primenjivati različita metodologija za utvrđivanje referentne cene, procenjuje uticaj i vrši analizu troškova i koristi.

(4) U slučaju iz stava 3. tačka 2) ovog člana, prihod od usluga transporta operatora transportnog sistema je predmet usklađivanja.

(5) Efikasan mehanizam za kompenzaciju operatori transportnog sistema međusobno utvrđuju u cilju pravilne zajedničke primene iste metodologije za utvrđivanje referentne cene.

(6) Agencija donosi odluku iz stava 3. ovog člana ako su ispunjeni sledeći uslovi:

1. 1) utvrđen je efikasan mehanizam za kompenzaciju između operatora transportnog sistema radi:

(1) sprečavanja negativnih uticaja na prihod od usluga transporta operatora transportnog sistema;

(2) izbegavanja međusobnog subvencionisanja između transporta u okviru sistema i transporta u drugi sistem;

1. 2) odvojenom primenom metodologije za određivanje referentne cene se osigurava da troškovi odgovaraju troškovima efikasnog operatora transportnog sistema.

(9) Istovremeno sa završnim konsultacijama o predloženoj Metodologiji i tarifama koje omogućavaju zajedničku pravilnu primenu metodologije iz stava 1. ovog člana u skladu sa članom 25. ove uredbe, Agencija sprovodi konsultacije o načelima efikasnog mehanizma za kompenzaciju između operatora transportnog sistema iz stava 6. ovog člana i njegovim efektima na nivoe tarifa.

(10) Mehanizam za kompenzaciju između operatora transportnog sistema se primenjuje u skladu sa Metodologijom i objavljuje zajedno sa primedbama datim tokom konsultacija.

(11) Operatori transportnog sistema su dužni da, u roku i saglasno principima mehanizma za kompenzaciju utvrđenim u Metodologiji, sporazumno urede međusobne obaveze koje proizlaze iz primene mehanizma za kompenzaciju, radi poravnanja razlika između prihoda ostvarenih primenom cene pristupa određene za više transportnih sistema posmatranih kao celina i cena koje se određuju u skladu sa metodologijom iz stava 1. ovog člana za svaki transportni sistem pojedinačno.

(12) U slučaju iz stava 3. ovog člana, rezervna cena iz člana 21. stav 1. ove uredbe se obračunava primenom sledeća dva obračuna:

1. 1) svaki operator transportnog sistema vrši obračun utvrđen u članu 21. stav 1. ove uredbe;
2. 2) ponderisani prosek dobijenih vrednosti iz tačke 1) ovog stava obračunava se shodnom primenom formule iz člana 21. stav 1. tačka 2) ove uredbe.

(13) Završne konsultacije iz člana 25. ove uredbe, kao i konsultacije u slučaju iz stava 3. ovog člana, sprovodi Agencija.

(14) U slučaju iz stava 3. ovog člana, informacije iz čl. 28. i 29. ove uredbe koje se objavljuju zbirno za sve operatore transportnog sistema:

1. 1) objavljuju se pojedinačno za svakog operatora transportnog sistema;
2. 2) informacije o odnosu raspodele prihoda na ulaz–izlaz iz člana 29. stav 1. tačka 2) podtačka (5) alineja druga ove uredbe za ulazno-izlazni sistem objavljuje Agencija u Metodologiji.

Član 11 Opšte odredbe

(1) Za godišnje standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet referentne cene koriste se kao rezervne cene.

(2) Za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet koji traje kraće od godinu dana, za godišnje standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet i za standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet koji traje kraće od godinu dana, rezervne cene izračunavaju se u skladu sa odredbama čl. 11–15. ove uredbe.

(3) Nivo multiplikatora i sezonskih faktora, koji je utvrđen u skladu sa članom 12. ove uredbe, i nivo popusta za standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet, koji je utvrđen u skladu sa članom 15. ove uredbe, može se razlikovati na tačkama interkonekcije.

(4) Ako u metodologiji iz člana 6. stav 1. ove uredbe tarifni period ne odgovara gasnoj godini, mogu se primenjivati različite rezervne cene za period:

1. 1) od 1. oktobra do kraja tekućeg tarifnog perioda;
2. 2) od početka tarifnog perioda koji sledi nakon tekućeg tarifnog perioda, do 30. septembra.

(5) Odgovarajuće rezervne cene objavljene u skladu sa članom 28. ove uredbe su obavezujuće za sledeću gasnu godinu koja počinje nakon aukcije za godišnje kapacitete, odnosno i duže od sledeće gasne godine ako se primenjuje fiksna cena koja se plaća, osim u slučaju da se:

1. 1) popusti za mesečne i dnevne standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet ponovo izračunaju tokom tarifnog perioda ako se verovatnoća prekida iz člana 15. ove uredbe izmeni za više od 20%;
2. 2) referentna cena ponovo izračuna tokom tarifnog perioda usled izuzetnih okolnosti zbog kojih bi neprilagođavanje nivoa tarifa ugrozilo rad operatora transportnog sistema.

Član 12 Nivo multiplikatora i sezonskih faktora

(1) Agencija će u Metodologiji utvrditi nivo multiplikatora koji mora biti unutar sledećih raspona:

1. 1) za kvartalne i mesečne standardne kapacitetne proizvode nivo odgovarajućih multiplikatora ne može biti manji od 1 ni veći od 1,5;
2. 2) za dnevne i unutar-dnevne standardne kapacitetne proizvode nivo odgovarajućih multiplikatora ne može biti manji od 1 ni veći od 3.

(2) Izuzetno od stava 1. tačka 2) ovog člana, Agencija može da odluči da nivo multiplikatora bude manji od 1 ali veći od 0, odnosno da bude veći od 3.

(3) Ako se primenjuju sezonski faktori, aritmetička sredina proizvoda multiplikatora primenjivog na odgovarajući standardni kapacitetni proizvod i odgovarajućih sezonskih faktora tokom gasne godine biće unutar istog raspona kao i nivo odgovarajućih multiplikatora iz stava 1. ovog člana.

(4) Agencija u slučaju iz člana 36. ove uredbe uzima u obzir sledeće aspekte koji se odnose na sezonske faktore i multiplikatore:

1. 1) promene u trendu rezervacije kapaciteta;
2. 2) uticaj na prihod od usluga transporta i njegovo ostvarivanje;
3. 3) razlike između nivoa tarifa za transport koje se primenjuju u dva uzastopna tarifna perioda;
4. 4) međusobno subvencionisanje između korisnika sistema koji su ugovorili godišnje standardne kapacitetne proizvode i standardne kapacitetne proizvode koji traju kraće od godinu dana;
5. 5) uticaj na prekogranične protoke.

Član 13 Obračun rezervnih cena za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet koji traju kraće od godinu dana u odsustvu sezonskih faktora

(1) Rezervne cene za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet koji traje kraće od godinu dana izračunavaju se na sledeći način:

1. 1) za kvartalne, mesečne i dnevne standardne kapacitetne proizvode, u skladu sa sledećom formulom:

(2) Pst = (M × T/365) × D

(3) pri čemu:

(4) Pst je rezervna cena za odgovarajući standardni kapacitetni proizvod;

(5) M je nivo multiplikatora koji odgovara tom standardnom kapacitetnom proizvodu;

(6) T je referentna cena;

(7) D je trajanje tog standardnog kapacitetnog proizvoda izraženo u gasnim danima.

(8) Formula se za prestupne godine prilagođava tako što se broj 365 zamenjuje brojem 366;

1. 2) za unutar-dnevne standardne kapacitetne proizvode, u skladu sa sledećom formulom:

(9) Pst = (M × T/8760) × H

(10) pri čemu:

(11) Pst je rezervna cena za unutar-dnevni kapacitetni proizvod;

(12) M je nivo odgovarajućeg multiplikatora;

(13) T je referentna cena;

(14) H je trajanje unutar-dnevnog kapacitetnog proizvoda izraženo u satima.

(15) Formula se za prestupne godine prilagođava tako što se broj 8.760 zamenjuje brojem 8.784.

Član 14 Obračun rezervnih cena za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet koji traje kraće od godinu dana ako postoje sezonski faktori

(1) Ako se primenjuju sezonski faktori, rezervne cene za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet koji traje kraće od godinu dana izračunavaju se u skladu s odgovarajućim formulama iz člana 13. ove uredbe, uz množenje odgovarajućim sezonskim faktorom obračunatim u skladu sa st. 2–6. ovog člana.

(2) Metodologija se zasniva na planiranim količinama, osim ako količina prirodnog gasa za barem jedan mesec iznosi nula, u kom slučaju se Metodologija zasniva na planiranom ugovorenom kapacitetu.

(3) Za mesečne standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet sezonski faktori obračunavaju se primenom sledećeg redosleda:

1. 1) za svaki mesec unutar određene gasne godine korišćenje transportnog sistema se obračunava na osnovu planiranih količina odnosno planiranog ugovorenog kapaciteta primenom:

(1) podataka za pojedinačnu tačku interkonekcije, ako se sezonski faktori obračunavaju za svaku tačku interkonekcije;

(2) prosečnih podataka za planirane količine odnosno planirani ugovoreni kapacitet, ako se sezonski faktori obračunavaju samo za određene ili za sve tačke interkonekcije zajedno;

1. 2) dobijene vrednosti iz tačke 1) ovog stava se sabiraju;
2. 3) udeo korišćenja obračunava se deljenjem dobijenih vrednosti iz tačke 1) ovog stava dobijenom vrednošću iz tačke 2) ovog stava;
3. 4) svaka od dobijenih vrednosti iz tačke 3) ovog stava množi se brojem 12. Ako su dobijene vrednosti jednake nuli, te vrednosti se usklađuju tako da budu manje od sledeće dve vrednosti: 0,1 ili najmanja od dobijenih vrednosti koja nije nula;
4. 5) početni nivo odgovarajućih sezonskih faktora izračunava se stepenovanjem svake od dobijenih vrednosti iz tačke 4) ovog stava istom vrednošću koja nije manja od nula i nije veća od dva;
5. 6) izračunava se aritmetička sredina proizvoda dobijenih vrednosti iz tačke 5) ovog stava i multiplikatora za mesečni standardni kapacitetni proizvod;
6. 7) dobijena vrednost iz tačke 6) ovog stava poredi se sa rasponom iz člana 12. stav 1. ove uredbe na sledeći način:

(1) ako je vrednost unutar raspona, nivo sezonskih faktora jednak je odgovarajućim dobijenim vrednostima iz tačke 5) ovog stava;

(2) ako je vrednost izvan raspona, primenjuje se tačka 8) ovog stava;

1. 8) nivo sezonskih faktora obračunava se kao proizvod odgovarajućih dobijenih vrednosti iz tačke 5) ovog stava i korektivnog faktora obračunatog na sledeći način:

(1) ako je dobijena vrednost iz tačke 6) ovog stava veća od 1,5, korektivni faktor izračunava se tako što se 1,5 podeli tom vrednošću;

(2) ako je dobijena vrednost iz tačke 6) ovog stava manja od jedan, korektivni faktor izračunava se tako što se jedan podeli tom vrednošću.

(10) Za dnevne i unutar-dnevne standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet sezonski faktori obračunavaju se shodnom primenom redosleda koraka iz stava 3. tač. 6)–8) ovog stava.

(11) Za kvartalne standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet sezonski faktori obračunavaju se sledećim redosledom:

1. 1) početni nivo odgovarajućih sezonskih faktora obračunava se na jedan od sledećih načina:

(1) jednak je aritmetičkom proseku odgovarajućih sezonskih faktora primenjivih za tri relevantna meseca;

(2) nije manji od najnižeg i nije viši od najvišeg nivoa odgovarajućih sezonskih faktora primenjivih za tri relevantna meseca;

1. 2) shodnom primenom redosleda koraka iz stava 3. tač. 6)–8) ovog člana uzimajući dobijene vrednosti iz tačke 1) ovog stava.

(14) Za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet koji traje kraće od godinu dana vrednosti dobijene obračunom iz st. 3–5. ovog člana mogu se zaokružiti na više odnosno na niže.

Član 15 Obračun rezervnih cena za standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet

(1) Rezervne cene za standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet obračunavaju se množenjem rezervnih cena za odgovarajuće standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet, obračunatih u skladu sa članom 13, odnosno članom 14. ove uredbe, sa razlikom između 100% i nivoa unapred određenog popusta obračunatog u skladu sa st. 2. i 3. ovog člana.

(2) Vrednost unapred određenog popusta se izračunava u skladu sa sledećom formulom:

(3) Diex–ante = Pro * A * 100%

(4) pri čemu:

(5) Diex–ante je nivo unapred određenog popusta;

(6) Pro koeficijent je verovatnoća prekida, određen je Metodologijom u skladu sa članom 27. ove uredbe i odnosi se na vrstu standardnog kapacitetnog proizvoda za prekidni kapacitet;

(7) A je koeficijent usklađivanja, određen Metodologijom u skladu sa članom 27. ove uredbe, koji se primenjuje u cilju odražavanja procenjene ekonomske vrednosti vrste standardnog kapacitetnog proizvoda za prekidni kapacitet. Obračunat je za svaku tačku interkonekcije, određene tačke interkonekcije ili sve tačke interkonekcije i ne sme biti manji od jedan.

(8) U Metodologiji se Pro koeficijent iz stava 2. ovog člana obračunava za svaku tačku interkonekcije, određene tačke interkonekcije ili sve tačke interkonekcije, po vrsti standardnog kapacitetnog proizvoda za prekidni kapacitet koji se nudi, u skladu sa sledećom formulom, čiji elementi su zasnovani na procenjenim podacima:

(9) pri čemu:

(10) N je očekivani broj prekida tokom D;

(11) Dint je prosečno trajanje očekivanih prekida izraženo u satima;

(12) D je ukupno trajanje odgovarajuće vrste standardnog kapacitetnog proizvoda za prekidni kapacitet izraženo u satima;

(13) CAPav.int je planiran prosečni prekinut kapacitet za svaki prekid, pri čemu je taj kapacitet povezan sa odgovarajućom vrstom standardnog kapacitetnog proizvoda za prekidni kapacitet;

(14) CAP je ukupni prekidni kapacitet za odgovarajuću vrstu standardnog kapacitetnog proizvoda za prekidni kapacitet.

(15) Agencija može odlučiti da primeni naknadno određeni popust koji podrazumeva nadoknadu korisnicima sistema kada dođe do prekida transporta.

(16) Naknadno određeni popust iz stava 4. ovog člana se može primeniti samo na tačkama interkonekcije na kojima nije bilo prekida kapaciteta zbog fizičkog zagušenja u prethodnoj gasnoj godini.

(17) Naknadno određeni popust koji se obračunava za svaki dan kada je došlo do prekida jednak je trostrukoj rezervnoj ceni za dnevne standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet.

Član 16 Opšte odredbe

(1) U slučaju da se Metodologijom uređuje režim bez ograničenja cene, primenjuju se sledeća pravila:

1. 1) nedovoljno ili prekomerno ostvarivanje prihoda od usluga transporta mora se svesti na minimum uzimajući u obzir nužna ulaganja;
2. 2) nivo tarifa za transport mora da osigura da operator transportnog sistema blagovremeno ostvaruje prihod od usluga transporta;
3. 3) izbegavaju se, koliko je moguće, znatne razlike između nivoa tarifa za transport koja se primenjuju u dva uzastopna tarifna perioda.

(2) U slučaju da se Metodologijom uređuje režim sa ograničenjem cene ili pristup fiksne cene iz člana 23. stav 1. tačka 2) ove uredbe, prihod se ne usklađuje i svi rizici povezani sa nedovoljnim ili prekomernim ostvarivanjem prihoda nadoknađuju se isključivo iz premija za rizik.

(3) U slučaju iz stava 2. ovog člana, ne primenjuju se odredbe člana 17, člana 18. st. 1–5. i člana 19. ove uredbe.

(4) Agencija može u Metodologiji da utvrdi da se prihod od usluga koje nisu usluge transporta usklađuje shodnom primenom odredbi ovog člana i čl. 17–19. ove uredbe, pod uslovom da su o tome obavljene periodične konsultacije iz člana 25. ove uredbe.

Član 17 Nedovoljno i prekomerno ostvaren prihod

(1) Nedovoljno odnosno prekomerno ostvaren prihod od usluga transporta jednak je:

(2) pri čemu:

(3) Ra je stvarno ostvareni prihod u vezi sa pružanjem usluga transporta;

(4) R je prihod od usluga transporta.

(5) Vrednosti Ra i R odnose se na isti tarifni period pri čemu se, ukoliko je utvrđen efikasan mehanizam za kompenzaciju između operatora transportnog sistema iz člana 10. stav 5. ove uredbe, taj mehanizam uzima u obzir.

(6) Prekomerno ostvaren prihod od usluga transporta postoji ukoliko je razlika izračunata u skladu sa stavom 1. ovog člana pozitivna vrednost. Nedovoljno ostvaren prihod od usluga transporta postoji ukoliko je razlika izračunata u skladu sa stavom 1. ovog člana negativna vrednost.

Član 18 Regulatorni račun

(1) Regulatorni račun sadrži informacije iz člana 17. stav 1. ove uredbe za određeni tarifni period, a može da sadrži i druge informacije, kao što je razlika između određenih planiranih i stvarnih troškova.

(2) Nedovoljno odnosno prekomerno ostvaren prihod od usluga transporta operatora transportnog sistema pripisuje se regulatornom računu, osim ako su utvrđena drugačija pravila u Metodologiji.

(3) Ako su u Metodologiji utvrđeni podsticajni mehanizmi za prodaju kapaciteta, samo deo plaćanja odnosno povraćaja nedovoljno, odnosno prekomernog ostvarenog prihoda, pripisuje se regulatornom računu.

(4) U slučaju iz stava 3. ovog člana, operator transportnog sistema plaća odnosno zadržava razliku.

(5) Svaki operator transportnog sistema koristi samo jedan regulatorni račun.

(6) Agencija u Metodologiji može da odredi da se ostvarena aukcijska premija pripisuje računu različitom od regulatornog računa iz stava 5. ovog člana.

(7) Agencija u Metodologiji može da utvrdi da se aukcijska premija koristi za smanjenje fizičkog zagušenja, odnosno, ako operator transportnog sistema obavlja delatnost isključivo u okviru režima bez ograničenja cene, za smanjenje tarifa za transport za naredni tarifni period, odnosno periode, u skladu članom 19. ove uredbe.

Član 19 Usklađivanje regulatornog računa

(1) Potpuno odnosno delimično usklađivanje regulatornog računa sprovodi se u skladu sa primenjenom metodologijom za utvrđivanje referentne cene i primenom naknade iz člana 4. stav 5. tačka 2) ove uredbe, ako je utvrđena.

(2) Usklađivanje regulatornog računa sprovodi se na osnovu pravila iz Metodologije tokom određenog perioda usklađivanja, tokom kojeg se regulatorni račun iz člana 18. ove uredbe usklađuje.

(3) Regulatorni račun se usklađuje u cilju nadoknade nedovoljno ostvarenog prihoda operatoru transportnog sistema i vraćanja prekomerno ostvarenog prihoda korisnicima sistema.

Član 20 Određivanje cena za spojeni kapacitet

(1) Rezervna cena proizvoda spojenog kapaciteta je jednaka zbiru rezervnih cena kapaciteta od kojih je proizvod sačinjen.

(2) Rezervne cene odgovarajućih ulaznih i izlaznih kapaciteta koriste se kada se proizvod spojenog kapaciteta ponudi i dodeli na zajedničkoj platformi za rezervacije u skladu sa odredbama propisa kojim se uređuju mrežna pravila o proračunu i raspodeli kapaciteta za transport prirodnog gasa kojima se uređuje platforma za rezervaciju kapaciteta.

(3) Prihod od prodaje proizvoda spojenog kapaciteta koji odgovara rezervnoj ceni tog proizvoda pripisuje se odgovarajućim operatorima transportnog sistema na sledeći način:

1. 1) nakon svake transakcije za proizvod spojenog kapaciteta;
2. 2) srazmerno rezervnim cenama kapaciteta od kojih je proizvod sačinjen.

(4) Aukcijske premije od prodaje proizvoda spojenog kapaciteta obračunavaju se u skladu sa sporazumom koji zaključuju operatori transportnih sistema.

(5) Agencija daje, u saradnji sa regulatornim telom potpisnice Ugovora o osnivanju Energetske zajednice (u daljem tekstu: Potpisnica), odnosno Mađarske, saglasnost na sporazum iz stava 4. ovog člana najkasnije tri meseca pre početka godišnjih aukcija za godišnji kapacitet.

(6) U slučaju da Agencija odnosno regulatorno telo Potpisnice, odnosno Mađarske, ne da saglasnost u roku iz stava 5. ovog člana, aukcijska premija obračunava se jednako operatorima transportnih sistema.

(7) Ako tačka interkonekcije na kojoj se nudi spojeni kapacitetni proizvod povezuje ulazno-izlazne sisteme Republike Srbije i Potpisnice, odnosno Mađarske, Agencija u saradnji sa regulatornim telom Potpisnice, odnosno Mađarske dostavlja, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, sporazum iz stava 4. ovog člana u informativne svrhe nadležnom telu u skladu sa članom 2. tačka 42) Zakona o energetici (u daljem tekstu: Nadležno telo).

Član 21 Određivanje cena za kapacitete na virtuelnim tačkama interkonekcije

(1) U Metodologiji rezervna cena standardnog kapacitetnog proizvoda razdvojenog kapaciteta ponuđenog na virtuelnoj tački interkonekcije obračunava se na jedan od sledećih načina:

1. 1) ako primenjena metodologija za utvrđivanje referentne cene omogućava uzimanje u obzir uspostavljene virtuelne tačke interkonekcije, obračunava se na osnovu referentne cene;
2. 2) ako primenjena metodologija za utvrđivanje referentne cene ne omogućava uzimanje u obzir uspostavljene virtuelne tačke interkonekcije, izračunava se na osnovu ponderisanog proseka rezervnih cena, koji je izračunat na osnovu referentnih cena za svaku tačku interkonekcije koje čine tu virtuelnu tačku interkonekcije, u skladu sa sledećom formulom:

(2) pri čemu:

(3) Pst,VIP je rezervna cena odgovarajućeg standardnog kapacitetnog proizvoda razdvojenog kapaciteta na virtuelnoj tački interkonekcije;

(4) i je jedna od tački interkonekcije koje čine virtuelnu tačku interkonekcije;

(5) n je broj tačaka interkonekcije koje čine virtuelnu tačku interkonekcije;

(6) Pst,i je rezervna cena odgovarajućeg standardnog kapacitetnog proizvoda razdvojenog kapaciteta na tački interkonekcije i;

(7) CAPi je tehnički kapacitet odnosno očekivani ugovoreni kapacitet na tački interkonekcije i.

(8) Rezervna cena standardnog kapacitetnog proizvoda spojenog kapaciteta ponuđenog na virtuelnoj tački interkonekcije izračunava se u skladu sa članom 20. stav 1. ove uredbe.

Član 22 Obračun postignute cene na tačkama interkonekcije

(1) Postignuta cena standardnog kapacitetnog proizvoda na tački interkonekcije obračunava se u skladu sa sledećom formulom:

(2) pri čemu:

(3) Pcl je postignuta cena;

(4) PR,au je primenjiva rezervna cena za standardni kapacitetni proizvod koja se objavljuje u vreme kad se proizvod ponudi na aukciji;

(5) AP je aukcijska premija, ako postoji.

Član 23 Obračun cene koja se plaća na tačkama interkonekcije

(1) Cena koja se plaća za standardni kapacitetni proizvod na tački interkonekcije obračunava se u skladu sa jednom od sledeće dve formule:

1. 1) ako se primenjuje pristup promenjive cene koja se plaća:

(2) pri čemu:

(3) Pflo je promenjiva cena koja se plaća;

(4) PR,flo je rezervna cena za standardni kapacitetni proizvod primenjiva u vreme kad se proizvod može iskoristiti;

(5) AP je aukcijska premija, ako postoji;

1. 2) ako se primenjuje pristup fiksne cene koja se plaća:

(6) pri čemu:

(7) Pfix je fiksna cena koja se plaća;

(8) PR,y je primenjiva rezervna cena za godišnji standardni kapacitetni proizvod koja se objavljuje u vreme kad se proizvod ponudi na aukciji;

(9) IND je odnos vrednosti odabranog indeksa u vreme korišćenja i njegove vrednosti u vreme kad se proizvod ponudi na aukciji;

(10) RP je premija za rizik koja odražava koristi od izvesnosti u pogledu nivoa tarifa za transport, a koja ne sme biti manja od nula;

(11) AP je aukcijska premija, ako postoji.

Član 24 Uslovi za nuđenje pristupa cene koja se plaća

(1) U slučaju da se Metodologijom uređuje režim bez ograničenja cene, uslovi za nuđenje odgovarajućeg pristupa cene koja se plaća su sledeći:

1. 1) ako se nudi samo postojeći kapacitet:

(1) nudi se pristup promenjive cene koja se plaća;

(2) ne može da se nudi pristup fiksne cene koja se plaća;

1. 2) ako se na istoj aukciji odnosno u okviru istog alternativnog mehanizma raspodele nudi dodatni kapacitet i postojeći kapacitet:

(1) može se nuditi pristup promenjive cene koja se plaća;

(2) može se nuditi pristup fiksne cene koja se plaća ako je ispunjen jedan od sledećih uslova:

(6) – koristi se alternativni mehanizam raspodele iz odredaba propisa kojim se uređuju mrežna pravila o proračunu i raspodeli kapaciteta za transport prirodnog gasa kojima se uređuje alternativni mehanizam raspodele kapaciteta;

(7) – projekat je uvršten u popis projekata od interesa za Energetsku zajednicu ili projekata od zajedničkog interesa, koji se određuje u skladu sa Zakonom.

(8) U slučaju da se Metodologijom uređuje režim sa ograničenjem cene, može da se ponudi pristup promenjive cene koja se plaća odnosno pristup fiksne cene koja se plaća.

Član 25 Periodične konsultacije

(1) Agencija sprovodi jednu ili više konsultacija o pitanjima iz ove uredbe.

(2) Agencija pokreće konsultacije iz stava 1. ovog člana objavljivanjem dokumenta na srpskom i engleskom jeziku, koji može biti sačinjen na osnovu modela koji je utvrdila Agencija za saradnju evropskih regulatora, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice.

(3) Kada Agencija sprovodi završne konsultacije pre donošenja Metodologije, dokument iz stava 2. ovog člana sadrži sledeće informacije:

1. 1) opis predložene metodologije za utvrđivanje referentne cene i sledeće stavke:

(1) indikativne informacije iz člana 29. stav 1. tačka 1) ove uredbe, kao i:

(5) – obrazloženje upotrebljenih parametara koji se odnose na tehničke karakteristike sistema;

(6) – informacije o vrednostima tih parametara i primenjenim pretpostavkama;

(2) vrednost predloženih usklađivanja tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu iz člana 9. ove uredbe;

(3) okvirne referentne cene koje su predmet konsultacija;

(4) rezultate, elemente i detalje o tim elementima za procenu raspodele troškova iz člana 5. ove uredbe;

(5) procenu predložene metodologije za utvrđivanje referentne cene iz člana 7. ove uredbe;

(6) ako predložena metodologija za utvrđivanje referentne cene nije metodologija za utvrđivanje referentne cene zasnovana na udaljenosti ponderisanoj sa kapacitetom iz člana 8. ove uredbe, poređenje te dve metodologije zajedno sa informacijama iz tačke 1) podtačka (3) ovog stava;

1. 2) indikativne informacije iz člana 29. stav 1. tačka 2) podtač. (1), (4) i (5) ove uredbe;
2. 3) informacije o tarifama za transport i tarifama za usluge koje nisu usluge transporta:

(1) ako se predlažu tarife za transport zasnovane na energentu iz člana 4. stav 5. ove uredbe:

(13) – način na koji su utvrđene;

(14) – udeo dozvoljenog odnosno ciljanog prihoda za koji se očekuje da bude ostvaren od tih tarifa;

(15) – okvirne tarife za transport zasnovane na energentu;

(2) ako se predlažu usluge koje nisu usluge transporta koje se pružaju korisnicima sistema:

(17) – način za utvrđivanje tarifa za usluge koje nisu usluge transporta;

(18) – udeo dozvoljenog odnosno ciljanog prihoda za koji se očekuje da bude ostvaren od tih tarifa;

(19) – način na koji se povezani prihod od usluga koje nisu usluge transporta usklađuje, u skladu sa članom 16. stav 4. ove uredbe;

(20) – indikative tarife za usluge koje nisu usluge transporta za pružene usluge koje nisu usluge transporta korisnicima sistema;

1. 4) indikativne informacije člana 29. stav 2. ove uredbe;
2. 5) ako se razmatra nuđenje pristupa fiksne cene koja se plaća iz člana 23. stav 1. tačka 2) ove uredbe u okviru režima sa ograničenjem cene za postojeći kapacitet:

(1) predloženi indeks;

(2) predloženi obračun i kako se koristi prihod od premije za rizik;

(3) za koje tačke interkonekcije i za koji tarifni period, odnosno periode je taj pristup predložen;

(4) postupak nuđenja kapaciteta na tački interkonekcije na kojoj su predloženi i pristup fiksne cene koja se plaća i pristup promenjive cene koja se plaća iz člana 23. ove uredbe.

(25) Završne konsultacije pre donošenja Metodologije traju najmanje dva meseca.

(26) Agencija može da zahteva da informacije dostavljene u okviru konsultacija sadrže verziju bez poverljivih podataka tako da se mogu objaviti u dokumentu iz stava 2. ovog člana.

(27) Agencija objavljuje rezultate završnih konsultacija kao i njihov sažetak (kratak pregled) najkasnije u roku od mesec dana nakon završetka, na srpskom i engleskom jeziku.

(28) Naknadne periodične konsultacije sprovode se u skladu sa članom 26. stav 3. ove uredbe.

Član 26 Periodično odlučivanje Agencije

(1) Nakon pokretanja završnih konsultacija iz člana 25. ove uredbe, a pre donošenja Metodologije, Agencija, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, prosleđuje Nadležnom telu dokumente iz člana 25. stav 2. ove uredbe.

(2) U roku od pet meseci od okončanja završnih konsultacija, Agencija donosi Metodologiju koju objavljuje zajedno sa obrazloženjem svih elemenata iz člana 25. stav 3. ove uredbe i nakon objavljivanja ih prosleđuje Nadležnom telu, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice.

(3) Agencija nakon završnih konsultacija o metodologiji za utvrđivanje referentne cene u skladu sa članom 25. ove uredbe donosi Metodologiju. Tarife koje se obračunavaju na osnovu Metodologije objavljuju se u skladu sa čl. 28–31. ove uredbe najmanje svakih pet godina nakon okončanja završnih konsultacija iz člana 39. ove uredbe.

(4) U završnim konsultacijama iz stava 3. ovog člana uzimaju se u obzir zahtevi iz čl. 4–15. ove uredbe.

Član 27 Konsultacije o popustima, multiplikatorima i sezonskim faktorima

(1) Istovremeno sa završnim konsultacijama iz člana 25. stav 3. ove uredbe, Agencija sprovodi konsultacije sa regulatornim telima Potpisnica, kao i Mađarske i zainteresovanih strana o:

1. 1) nivoima multiplikatora;
2. 2) nivoima sezonskih faktora i izračunavanja iz člana 14. ove uredbe, ako su primenjivi;
3. 3) nivoima popusta iz člana 9. stav 2. i člana 15. ove uredbe.

(2) Nakon završetka konsultacija iz stava 1. ovog člana, Agencija donosi obrazloženu odluku o pitanjima iz stava 1. tač. 1)–3) ovog člana.

(3) Prilikom donošenja odluke iz stava 2. ovog člana Agencija uzima u obzir mišljenja regulatornih tela susednih Potpisnica, kao i Mađarske.

(4) Naredne konsultacije se sprovode u svakom tarifnom periodu nakon donošenja odluke iz stava 2. ovog člana.

(5) Nakon svake konsultacije i u rokovima iz člana 31. stav 1. ove uredbe, Agencija donosi i objavljuje odluku o pitanjima iz stava 1. tač. 1)–3) ovog člana u skladu sa Zakonom, a obrazloženje odluke objavljuje na svojoj internet stranici.

(6) Pri donošenju odluke iz stava 2, odnosno stava 5. ovog člana, Agencija uzima u obzir primedbe dobijene tokom konsultacija i sledeće aspekte:

1. 1) za multiplikatore:

(1) ravnotežu između olakšavanja kratkoročne trgovine prirodnim gasom i davanja dugoročnih naznaka za efikasno ulaganje u transportni sistem;

(2) uticaj na prihod od usluga transporta i njegovo ostvarivanje;

(3) potrebu da se izbegne međusobno subvencionisanje između korisnika sistema i da se podstakne da rezervne cene budu proporcionalne troškovima;

(4) slučajeve fizičkog i ugovornog zagušenja;

(5) uticaj na prekogranične protoke;

1. 2) za sezonske faktore:

(1) uticaj na olakšavanje ekonomičnog i efikasnog korišćenja infrastrukture;

(2) potrebu da rezervne cene budu proporcionalne troškovima.

Član 28 Informacije koje se objavljuju pre godišnje aukcije za godišnji kapacitet

(1) Za tačke interkonekcije i za tačke koje nisu tačke interkonekcije za koje Agencija donese odluku u skladu sa propisom kojim se uređuju mrežna pravila koja se odnose na proračun i raspodelu kapaciteta za transport prirodnog gasa, operatori transportnog sistema objavljuju sledeće informacije pre godišnje aukcije za godišnji kapacitet u formi i rokovima iz čl. 30. i 31. ove uredbe:

1. 1) za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet:

(1) rezervne cene primenjive barem do kraja gasne godine koja počinje nakon godišnje aukcije za godišnje kapacitete;

(2) multiplikatore i sezonske faktore primenjene na rezervne cene za standardne kapacitetne proizvode koji traju kraće od godinu dana;

(3) obrazloženje Agencije u pogledu nivoa multiplikatora;

(4) obrazloženje za primenu sezonskih faktora, ako se primenjuju;

1. 2) za standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet:

(1) rezervne cene primenjive barem do kraja gasne godine koja počinje nakon godišnje aukcije za godišnji kapacitet;

(2) procenu verovatnoće prekida, uključujući:

(8) – popis svih vrsta ponuđenih standardnih kapacitetnih proizvoda za prekidni kapacitet sa verovatnoćama prekida i primenjenim nivoom popusta;

(9) – objašnjenje kako je izračunata verovatnoća prekida za svaku vrstu proizvoda iz alineje prve ove podtačke;

(10) – podatke iz prethodnog perioda i/ili očekivane podatke koji su korišćeni za procenu verovatnoće prekida iz alineje druge ove podtačke.

Član 29 Informacije koje se objavljuju pre tarifnog perioda

(1) Operatori transportnog sistema objavljuju sledeće informacije pre tarifnog perioda u formi i rokovima iz čl. 30. i 31. ove uredbe:

1. 1) informacije o parametrima korišćenim u primenjenoj metodologiji za utvrđivanje referentne cene koji se odnose na tehničke karakteristike transportnog sistema, kao što su:

(1) tehnički kapaciteti na ulaznim i izlaznim tačkama i sa tim povezane pretpostavke;

(2) planirani ugovoreni kapaciteti na ulaznim i izlaznim tačkama i sa tim povezane pretpostavke;

(3) količine i smer protoka prirodnog gasa za ulazne i izlazne tačke i sa tim povezane pretpostavke, kao što je scenario najveće potražnje i ponude za protok prirodnog gasa;

(4) strukturni prikaz transportnog sistema sa odgovarajućim nivoom detalja;

(5) dodatne tehničke informacije o transportnom sistemu, kao što su dužina i prečnik gasovoda i snage kompresorskih stanica;

1. 2) sledeće informacije:

(1) dozvoljeni i/ili ciljani prihod operatora transportnog sistema;

(2) informacije povezane sa promenama prihoda iz podtačke (1) ove tačke po godinama;

(3) sledeće parametre:

(10) – vrste imovine uključene u regulisana sredstva i njihovu ukupnu vrednost;

(11) – trošak kapitala i metodologiju za njegov obračun;

(12) – kapitalne izdatke iz stava 2. ovog člana;

(13) – operativne rashode;

(14) – mehanizme za podsticaje i ciljeve efikasnosti;

(15) – indekse inflacije;

(4) prihod od usluga transporta;

(5) sledeće odnose za prihod iz tačke 2) podtačka (4) ovog stava:

(18) – odnos kapacitet–energent, što podrazumeva raspodelu između prihoda od tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu i prihoda od tarifa za transport zasnovanih na energentu;

(19) – odnos ulaz–izlaz, što podrazumeva raspodelu između prihoda od tarifa za transport na svim ulaznim tačkama i prihoda od tarifa za transport na svim izlaznim tačkama;

(20) – odnos transporta u okviru sistema i transporta u drugi sistem, što podrazumeva raspodelu između prihoda od transporta u okviru sistema na svim ulaznim i izlaznim tačkama i prihoda od transporta u drugi sistem korisnika sistema na svim ulaznim i izlaznim tačkama, obračunatu u skladu sa članom 5. ove uredbe;

(6) informacije povezane sa prethodnim tarifnim periodom u pogledu usklađivanja regulatornog računa, kada operator transportnog sistema obavlja delatnost u okviru režima bez ograničenja cene, i to:

(22) – stvarno ostvaren prihod, nedovoljno i prekomerno ostvaren dozvoljen prihod i deo koji je pripisan regulatornom računu i podračunima regulatornog računa, ako postoje;

(23) – period usklađivanja i uspostavljeni mehanizmi za podsticaje;

(7) planiranu upotrebu aukcijske premije;

1. 3) sledeće informacije o tarifama za transport i tarifama za usluge koje nisu usluge transporta, zajedno sa relevantnim informacijama o tome kako su te tarife dobijene:

(1) transportne tarife zasnovane na energentu iz člana 4. stav 5. ove uredbe, ako su primenjive;

(2) tarife za usluge koje nisu usluge transporta za pružene usluge koje nisu usluge transporta iz člana 4. stav 6. ove uredbe, ako su primenjive;

(3) referentne i druge cene primenjive na tačkama koje nisu tačke iz člana 28. ove uredbe.

(28) Informacije o parametrima kapitalnih izdataka iz stava 1. tačka 2) podtačka (3) alineja treća ovog člana uključuju:

1. 1) metodologije za određivanje početne vrednosti imovine;
2. 2) metodologije za ponovnu procenu imovine;
3. 3) objašnjenja o promeni vrednosti imovine;
4. 4) periode amortizacije i iznose po vrsti imovine.

(29) Sledeće informacije se objavljuju u vezi sa tarifama za transport:

1. 1) objašnjenje:

(1) razlika u nivou tarifa za transport za istu vrstu usluge transporta primenjivih u važećem tarifnom periodu i tarifnom periodu za koji se informacije objavljuju;

(2) procenjene razlike u nivou tarifa za transport za istu vrstu usluge transporta primenjivih u tarifnom periodu za koji se informacije objavljuju i u svakom tarifnom periodu u preostalom delu regulatornog perioda;

1. 2) naročito pojednostavljeni tarifni model, redovno ažuriran, sa objašnjenjem kako se koristi, na osnovu kog korisnici sistema mogu da izračunaju primenjive tarife za transport u važećem tarifnom periodu i da procene njihovo kretanje nakon tog tarifnog perioda.

(32) U pogledu tačaka koje nisu obuhvaćene definicijom relevantnih tačaka u skladu sa odredbama propisa kojim se uređuju mrežna pravila za postupke za upravljanje zagušenjima i objavljivanje podataka i tehničkih informacija za pristup sistemu za transport prirodnog gasa kojima se uređuju relevantne tačke za koje se objavljuju informacije, informacije o iznosu očekivanog ugovorenog kapaciteta i očekivanoj količini prirodnog gasa objavljuju se u skladu sa odredbama propisa kojim se uređuju mrežna pravila za postupke za upravljanje zagušenjima i objavljivanje podataka i tehničkih informacija za pristup sistemu za transport prirodnog gasa kojima se uređuje objavljivanje informacija za te tačke.

Član 30 Forma objave

(1) Operatori transportnog sistema koji su članovi odnosno posmatrači u asocijaciji ENTSO-G, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, objavljuju informacije iz čl. 28. i 29. ove uredbe u rokovima iz člana 31. ove uredbe preko linka na platformi iz odredaba propisa kojim se uređuju mrežna pravila za postupke za upravljanje zagušenjima i objavljivanje podataka i tehničkih informacija za pristup sistemu za transport prirodnog gasa kojima se uređuje jedinstvena centralna platforma.

(2) Informacije iz čl. 28. i 29. ove uredbe moraju da budu dostupne javnosti, bez naknade i bez ikakvih ograničenja u pogledu upotrebe i objavljuju se:

1. 1) na način koji je jednostavan za korišćenje;
2. 2) na jasan i lako dostupan način i na nediskriminatornoj osnovi;
3. 3) u formatu koji se može preuzeti;
4. 4) na srpskom jeziku i ako je moguće na engleskom jeziku.

(3) Operatori transportnog sistema koji su članovi ili posmatrači u asocijaciji ENTSO-G, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, objavljuju sledeće informacije za tačke interkonekcije na platformi iz odredaba propisa kojim se uređuju mrežna pravila za postupke za upravljanje zagušenjima i objavljivanje podataka i tehničkih informacija za pristup sistemu za transport prirodnog gasa kojima se uređuje jedinstvena centralna platforma:

1. 1) u skladu sa članom 28. ove uredbe, rezervne cene za standardne kapacitetne proizvode za neprekidni kapacitet i standardne kapacitetne proizvode za prekidni kapacitet;
2. 2) u skladu sa članom 29. ove uredbe, naknadu zasnovanu na protoku iz člana 4. stav 5. tačka 1) ove uredbe, ako je primenjiva.

(4) Operatori koji nisu članovi asocijacije ENTSO-G objavljuju informacije iz stava 1. i stava 3. tačka 1) ovog člana na svojoj internet stranici.

(5) Informacije iz stava 3. ovog člana objavljuju se na sledeći način:

1. 1) u skladu sa stavom 2. tač. 1)–3) ovog člana;
2. 2) objavljuju se na srpskom i engleskom jeziku;
3. 3) u standardizovanoj tabeli koja sadrži naročito sledeće informacije:

(1) tačku interkonekcije;

(2) smer protoka prirodnog gasa;

(3) nazive relevantnih operatora transportnog sistema;

(4) vreme početka i završetka kapacitetnog proizvoda;

(5) da li je kapacitet neprekidan ili prekidan;

(6) oznaku standardnog kapacitetnog proizvoda;

(7) primenjivu tarifu po kWh/h i kWh/dan u dinarima i u evrima, uzimajući u obzir sledeće:

(13) – ako je primenjena jedinica kapaciteta kWh/h, informacije o primenjivoj tarifi po kWh/dan nisu obavezujuće i obrnuto;

(14) – informacije o primenjivoj tarifi u evrima nisu obavezujuće.

(15) U skladu sa članom 29. ove uredbe, standardizovana tabela iz stava 5. tačka 3) ovog člana sadrži simulaciju svih troškova za protok 1 GWh/dan/godina za svaku tačku interkonekcije u dinarima i u evrima, u skladu sa stavom 5. tačka 3) podtačka (7) alineja druga ovog člana.

(16) Ako se informacija iz stava 3. ovog člana razlikuje od odgovarajuće informacije iz stava 1. ovog člana, prednost ima informacija iz stava 1. ovog člana.

Član 31 Rok za objavljivanje

(1) Rok za objavljivanje informacija iz čl. 28. i 29. ove uredbe je:

1. 1) za informacije iz člana 28. ove uredbe najmanje 30 dana pre godišnje aukcije za godišnji kapacitet;
2. 2) za informacije iz člana 29. ove uredbe najmanje 30 dana pre odgovarajućeg tarifnog perioda;
3. 3) za odgovarajuće tarife za transport ažurirane u tarifnom periodu u skladu sa članom 11. stav 5. ove uredbe, tri dana nakon dobijanja saglasnosti Agencije u skladu sa Zakonom.

(2) Uz svako ažuriranje tarifa za transport prilažu se informacije o razlozima za promenu nivoa tarifa.

(3) U slučaju iz člana 11. stav 5. tačka 2) ove uredbe, prilaže se i ažurirani izveštaj iz člana 28. stav 1. tačka 2) ove uredbe za odgovarajuće vrste standardnih kapacitetnih proizvoda za prekidni kapacitet.

Član 32 Tarifna načela za dodatni kapacitet

(1) Najniža cena po kojoj će operatori transportnog sistema prihvatiti zahtev za dodatni kapacitet je referentna cena.

(2) Za izračunavanje ekonomskog testa referentne cene se izračunavaju uključivanjem relevantnih pretpostavki u vezi sa ponudom dodatnog kapaciteta u metodologiju za utvrđivanje referentne cene.

(3) Ako se za dodatni kapacitet razmatra nuđenje pristupa fiksne cene koja se plaća iz člana 23. stav 1. tačka 2) ove uredbe, rezervna cena iz člana 23. stav 1. tačka 2) ove uredbe zasniva se na planiranim ulaganjima i operativnim troškovima.

(4) Nakon što se dodatni kapacitet pusti u rad, rezervna cena se prilagođava proporcionalno razlici planiranih i stvarnih troškova ulaganja, bez obzira da li je razlika pozitivna ili negativna.

(5) Ako se raspodelom ukupnog dodatnog kapaciteta po referentnoj ceni ne bi ostvario dovoljan prihod za pozitivan rezultat u ekonomskom testu, može se primeniti obavezna minimalna premija na prvoj aukciji ili alternativni mehanizam raspodele u okviru kojeg se nudi dodatni kapacitet.

(6) Obavezna minimalna premija primenjuje se i u naknadnim aukcijama ako se nudi kapacitet koji prvobitno nije bio prodat ili koji je prvobitno izdvojen u skladu sa odredbama propisa kojim se uređuju mrežna pravila koja se odnose na proračun i raspodelu kapaciteta za transport prirodnog gasa kojima se uređuje izdvajanje kapaciteta.

(7) Agencija donosi odluku da li se primenjuje obavezna minimalna premija kao i na kojim aukcijama će se ona primenjivati.

(8) Nivo obavezne minimalne premije mora da omogući pozitivan rezultat ekonomskog testa na osnovu prihoda ostvarenih od kapaciteta ponuđenog na prvoj aukciji na kojoj se nudi dodatni kapacitet, odnosno u okviru alternativnog mehanizma raspodele u kojem se nudi dodatni kapacitet.

(9) Raspon obavezne minimalne premije, zavisno od očekivanog raspodeljenog kapaciteta, podnosi se Agenciji na saglasnost u skladu sa odredbama propisa kojim se uređuju mrežna pravila koja se odnose na proračun i raspodelu kapaciteta za transport prirodnog gasa kojima se uređuje davanje saglasnosti Agencije na informaciju o rasponu nivoa obavezne minimalne premije.

(10) Obavezna minimalna premija, uz saglasnost Agencije, dodaje se referentnoj ceni za proizvode spojenog kapaciteta na odgovarajućoj tački interkonekcije i pripisuje se isključivo operatorima transportnog sistema kojima je Agencija odobrila obaveznu minimalnu premiju.

(11) Primena pravila iz stava 10. ovog člana ne isključuje raspodelu mogućih dodatnih aukcijskih premija u skladu sa članom 20. st. 3–5. ove uredbe, odnosno pravo Agencije da sa odgovarajućim regulatornim telima Potpisnica, kao i Mađarske, postigne drugačiji dogovor.

Član 33 Dostavljanje informacija

Agencija, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, dostavlja Nadležnom telu sve potrebne informacije povezane sa metodologijama i parametrima koji se koriste za utvrđivanje dozvoljenog odnosno ciljanog prihoda operatora transportnog sistema, u skladu sa postupkom koji Nadležno telo utvrdi, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice.

Član 34 Odlučivanje o primeni pojedinih zahteva

(1) Na zahtev operatora transportnog sistema koji upravlja interkonektorom kome je odobreno izuzeće od primene regulisanih cena iz člana 283. Zakona, a na osnovu člana 288. Zakona, Agencija, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, može da odluči da se pojedini zahtevi iz ove uredbe ne primenjuju na tog operatora transportnog sistema, u skladu sa st. 3–7. ovog člana.

(2) Agencija, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, odobrava da se pojedini zahtevi iz ove uredbe ne primenjuju na operatore transportnog sistema iz stava 1. ovog člana, ako bi primena tih zahteva imala najmanje jednu od sledećih negativnih posledica:

1. 1) ne bi olakšala efikasnu trgovinu prirodnim gasom i podstakla konkurenciju;
2. 2) ne bi pružila podsticaje za ulaganje u novi kapacitet odnosno održavanje postojećih nivoa kapaciteta;
3. 3) nerazumno bi narušila prekograničnu trgovinu;
4. 4) narušila bi konkurenciju sa operatorima druge infrastrukture koji nude usluge slične po prirodi uslugama koje nudi interkonektor.

(3) Agencija, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, odobrava da se pojedini zahtevi iz ove uredbe ne primenjuju na operatore transportnog sistema iz stava 1. ovog člana ukoliko se ti zahtevi ne mogu primeniti uzimajući u obzir specifičnu prirodu interkonektora.

(4) Operator transportnog sistema iz stava 1. ovog člana uz svoj zahtev mora da dostavi detaljno obrazloženje i svu propratnu dokumentaciju, uključujući i analizu troškova i koristi, kojima dokazuje da je ispunjen najmanje jedan od uslova iz stava 2. ovog člana.

(5) Agencija, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, zajednički ocenjuje zahtev iz stava 1. ovog člana.

(6) Ako Agencija, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, odobri zahtev iz stava 1. ovog člana, u odluci određuje rok u kojem se pojedini zahtevi iz ove uredbe ne primenjuju na operatora transportnog sistema koji je podneo taj zahtev.

(7) Agencija o odluci iz stava 6. ovog člana, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, obaveštava Nadležno telo, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice.

(8) Agencija, u saradnji sa regulatornim telima Potpisnica koje interkonektor povezuje sa Republikom Srbijom, kao i Mađarske, može da ukine odluku iz stava 6. ovog člana, ako se okolnosti promene, odnosno ako razlozi zbog kojih je odobren zahtev iz stava 1. ovog člana nisu više primenjivi, odnosno na osnovu obrazložene preporuke Nadležnog tela, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice.

Član 35 Prelazni period za ulazno-izlazne sisteme kada najmanje dva operatora transportnog sistema obavljaju delatnost transporta

(1) Period određen u odluci iz člana 10. stav 3. ove uredbe po pravilu traje do pet godina od dana stupanja na snagu ove uredbe.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, period određen u odluci iz stava 1. ovog člana se može produžiti u skladu sa članom 10. ove uredbe.

Član 36 Preporuka za nivo multiplikatora

Ako do 1. oktobra 2023. godine Nadležno telo, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, preporuči da nivo multiplikatora iz člana 12. stav 1. tačka 2) ove uredbe ne bude veći od 1,5, Agencija će u Metodologiji utvrditi nivo multiplikatora u skladu sa tom preporukom, sa početkom primene do 1. oktobra 2025. godine.

Član 37 Postojeći ugovori

(1) Odredbe ove uredbe ne primenjuju se na odredbe ugovora koje se odnose na nivoe tarifa za transport ili rezervacije kapaciteta, u slučaju ugovora koji su zaključeni do dana stupanja na snagu ove uredbe, ako se u tim ugovorima ne predviđa promena tarifa za transport zasnovanih na kapacitetu odnosno energentu.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, odredbe ove uredbe primenjuju se na indeksiranje u ugovorima iz stava 1. ovog člana, ako je ugovoreno.

(3) Odredbe ugovora koje se odnose na tarife za transport i rezervacije kapaciteta iz stava 1. ovog člana ne mogu se uneti u novi ugovor koji se zaključuje nakon stupanja na snagu ove uredbe i njihovo važenje se nakon isteka roka važenja ne može produžiti.

(4) Operatori transportnog sistema dostavljaju Agenciji ugovore, odnosno informacije o rezervacijama kapaciteta iz stava 1. ovog člana najkasnije u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ove uredbe.

Član 38 Praćenje sprovođenja

Operatori transportnog sistema, u skladu sa članom 76. stav 2. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice, podnose Nadležnom telu sve informacije koje to telo zatraži u vezi sa ovom uredbom, u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ove uredbe.

Član 39 Rokovi za završne konsultacije i donošenje Metodologije

(1) Agencija najkasnije u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ove uredbe pokreće i sprovodi završne konsultacije o metodologiji za utvrđivanje referentne cene u skladu sa članom 25. ove uredbe.

(2) Završne konsultacije iz stava 1. ovog člana, donošenje Metodologije iz člana 26. stav 2. ove uredbe, obračun tarifa na osnovu Metodologije i njihovo objavljivanje u skladu sa odredbama čl. 28–31. ove uredbe, okončaće se najkasnije u roku od deset meseci od dana stupanja na snagu ove uredbe.

(3) Tarife koje se primenjuju na tekući tarifni period na dan donošenja Metodologije primenjuju se do isteka tog perioda.

Član 40 Stupanje na snagu

(1) Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) 05 broj 110-6391/2022-1

(3) U Beogradu, 6. oktobra 2022. godine

(4) Vlada

(5) Predsednik,

(6) Ana Brnabić, s.r.