Uredba o načinu i postupku upravljanja otpadom od građenja i rušenja

Član 1

Ovom uredbom bliže se propisuje način i postupak upravljanja otpadom od građenja i rušenja.

Član 2

Pojedini izrazi upotrebljeni u ovoj uredbi imaju sledeće značenje:

1. 1) gradilište je posebno obeležen, po mogućnosti ograđen, radni prostor u kome se izvode građevinski radovi, u skladu sa zakonom kojim se uređuje planiranje i izgradnja;
2. 2) investitor je pravno ili fizičko lice na čije ime se izdaje građevinska dozvola, u skladu sa zakonom kojim se uređuje planiranje i izgradnja; investitor je lice na koga je vlasnik objekta ili dela objekta odnosno vlasnik zemljišta na kome se izvode radovi na izgradnji ili uklanjanju objekta ili dela objekta, preneo vlasništvo nad otpadom od građenja i rušenja;
3. 3) vlasnik otpada od građenja i rušenja koji je nastao na gradilištu je vlasnik ili korisnik objekta ili dela objekta koji se nalazi na tom gradilištu i čijom aktivnošću je nastao građevinski otpad, odnosno investitor ili izvođač radova kad je na njih ugovorom preneto vlasništvo nad građevinskim otpadom;
4. 4) otpad od građenja i rušenja je otpad koji nastaje izvođenjem građevinskih i drugih radova na izgradnji i rušenju objekata, adaptacijama, renoviranju, rekonstruisanju objekata, izgradnji, održavanju i zameni infrastrukturnih objekata, kao i iskopima za stambenu, industrijsku i putnu infrastrukturu (u daljem tekstu: otpad od građenja i rušenja);
5. 5) opasni otpad od građenja i rušenja je otpad koji ima jednu ili više opasnih karakteristika i zahteva posebno postupanje, i to: otpad koji sadrži azbest, RSV otpad, otpad koji sadrži živu, otpad koji sadrži, sastoji se ili je kontaminiran dugotrajnim organskim zagađujućim materijama (RORs otpad), otpadi koji sadrže teške metale i dr;
6. 6) neopasni otpad od građenja i rušenja je otpad koji ne sadrži opasne materije, otpad koji je inertan i/ili reciklabilan;
7. 7) mešani otpad od građenja i rušenja je otpad koji se u skladu sa propisom kojim se propisuje klasifikacija i kategorizacija otpada kategoriše kao: 17 01 06* – mešavine ili pojedine frakcije betona, cigle, pločice i keramika koji sadrže opasne supstance; 17 01 07 – mešavine ili pojedine frakcije betona, cigle, pločice i keramika drugačiji od onih navedenih u 17 01 06; 17 02 04* – staklo, plastika i drvo koji sadrže opasne opasne supstance ili su kontaminirani opasnim supstancama; 17 04 07 – mešani metali; 17 09 03* – ostali otpadi od građenja i rušenja (uključujući mešane otpade) koji sadrže opasne supstance i 17 09 04 – mešani otpadi od građenja i rušenja drugačiji od onih navedenih u 17 09 01 i 17 09 02 i 17 09 03;
8. 8) otpad od građenja i rušenja koji sadrži azbest jeste otpadni sirovi azbest i svaka materija ili predmet koji sadrži azbest i azbestna vlakna, kao i azbestna prašina nastala emisijom azbesta u vazduh kod obrade azbesta ili materija, materijala i proizvoda koji sadrže azbest, a koje vlasnik odbacuje, namerava ili mora odbaciti;
9. 9) otpad od građenja i rušenja koji sadrži živu je svaki otpad koji je kontaminiran živom i živinim jedinjenjima;
10. 10) RSV otpad je otpad koji uključuje i uređaje, objekte i materijale koji su kontaminirani sa RSV, u skladu sa posebnim propisom;
11. 11) površinsko očvršćivanje azbesta jeste postupak vezivanja azbestnih vlakana na površini materijala slojem veziva koje veže azbestna vlakna u čvrsto vezanom azbestnom otpadu, ili vezivom koje sprečava oslobađanje azbestnih vlakana u životnu sredinu slabo vezanog azbestnog otpada;
12. 12) solidifikacija jeste proces u kome se smanjuje mogućnost emisije opasnih i štetnih materija iz otpada primenom fizičkih i/ili hemijskih postupaka;
13. 13) izvođač građevinskih i infrastrukturnih radova je pravno lice ili preduzetnik koje vrši građevinske i/ili infrastrukturne radove, u skladu sa zakonom kojim se uređuje planiranje i izgradnja;
14. 14) strugani asfalt jeste asfalt uklonjen i obrađen na gradilištu ili postrojenju za ponovno iskorišćenje, a koji sadrži asfalt i agregate;
15. 15) recikliranje po hladnom postupku jeste metoda po kojoj se asfaltni otpad iz postojećeg kolovoza reciklira bez primene toplote;
16. 16) vlasnik otpada od građenja i rušenja jeste vlasnik objekta ili dela objekta, odnosno vlasnik zemljišta na kome se izvode radovi na izgradnji ili uklanjanju objekta ili dela objekta, ili izvođač radova, kada je na njega vlasnik objekta ili dela objekta, odnosno vlasnik zemljišta na kome se izvode radovi na izgradnji ili uklanjanju objekta ili dela objekta ili investitor iz tačke 2) ovoga člana ugovorom preneo vlasništvo nad otpadom od građenja i rušenja;
17. 17) proizvođač otpada od građenja i rušenja jeste svako lice čijom aktivnošću nastaje otpad od građenja i rušenja ili svako lice čijom aktivnošću prethodnog tretmana, mešanja ili drugim postupcima dolazi do promene sastava ili prirode otpada, kao i lica iz tač. 2) i 16) ovog člana.

Član 3

(1) Upravljanje otpadom od građenja i rušenja je skup aktivnosti i mera koje obuhvataju odvojeno sakupljanje, razvrstavanje, transport, skladištenje, pripremu za ponovnu upotrebu, ponovno iskorišćenje i/ili odlaganje građevinskog otpada.

(2) Otpadom od građenja i rušenja upravlja se u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje upravljanje otpadom i ovom uredbom.

Član 4

Investitor je dužan da izvođaču radova omogući da izvrši pregled objekta na način da utvrdi i ispita koji materijali se nalaze u i na objektu, kao i koji materijali će u toku izvođenja građevinskih radova postati opasni otpad.

Član 5

Mere za upravljanje otpadom od građenja i rušenja su:

1. 1) izdvajanje korisnih komponenti iz i sa objekta pre započinjanja građevinskih i drugih radova, koje se ne smatraju otpadom u skladu sa zakonom kojim se propisuje upravljanje otpadom i koje mogu ponovo da se upotrebe u istu svrhu za koju su proizvedeni (opeka, crep i sl.);
2. 2) sprečavanje mešanja opasnog i neopasnog otpada od građenja i rušenja i mešanja različitih vrsta otpada;
3. 3) sprečavanje raznošenja, razlivanja, isticanja opasnog otpada u zemljište, površinske i podzemne vode i vazduh;
4. 4) određivanje mesta za privremeno skladištenje otpada od građenja i rušenja na mestu nastanka, odnosno na gradilištu;
5. 5) ispitivanje i klasifikaciju otpada od građenja i rušenja;
6. 6) izvođenje radova na način da se sprečava nastajanje otpada;
7. 7) podsticanje ponovne upotrebe i ponovnog iskorišćenja otpada od građenja i rušenja;
8. 8) vođenje evidencije i izveštavanje o količini i vrsti generisanog otpada od građenja i rušenja, kao i o tretmanu kom je podvrgnut.

Član 6

(1) Proizvođač otpada od građenja i rušenja dužan je da sačini plan upravljanja otpadom od građenja i rušenja (u daljem tekstu: Plan upravljanja otpadom), pribavi saglasnost na Plan upravljanja otpadom i organizuje njegovo sprovođenje, ako se radovi izvode na objektu koji je kategorije B, V i G.

(2) Uz zahtev za izdavanje dozvole o uklanjanju objekta, odnosno dela objekta investitor nadležnom organu dostavlja rešenje o saglasnosti na Plan upravljanja otpadom.

(3) Uz zahtev za izdavanje rešenja o građevinskoj dozvoli, posebnoj dozvoli za izvođenje pripremnih radova, privremenoj dozvoli i dozvoli za izvođenje radova dostavlja se rešenje o saglasnosti na Plan upravljanja otpadom.

(4) Za objekte za koje građevinsku dozvolu izdaje ministarstvo nadležno za poslove građevinarstva, saglasnost na Plan upravljanja otpadom izdaje ministarstvo nadležno za poslove zaštite životne sredine.

(5) Za objekte za koje građevinsku dozvolu izdaje nadležni pokrajinski organ saglasnost na Plan upravljanja otpadom izdaje pokrajinski organ nadležan za zaštitu životne sredine.

(6) Za objekte za koje građevinsku dozvolu izdaje nadležni organ jedinice lokalne samouprave, saglasnost na Plan upravljanja otpadom daje organ jedinice lokalne samouprave nadležan za zaštitu životne sredine.

(7) Rešenje o saglasnosti na Plan upravljanja otpadom nadležni organ donosi u roku od 30 dana od dana dostavljanja kompletne dokumentacije.

Član 7

(1) Plan upravljanja otpadom od građenja i rušenja sadrži podatke o:

1. 1) vrsti i planiranoj količini otpada koji će nastati aktivnostima na gradilištu, u toku izgradnje, rušenja, adaptacije, rekonstrukcije i drugih radova na objektu ili delu objekta;
2. 2) lokaciji kontejnera za sakupljanje otpada od građenja i rušenja;
3. 3) načinu odvojenog sakupljanja otpada, pripremi za transport i o privremenom skladištenju predmetnog otpada;
4. 4) postupanju sa opasnim otpadom za koji je izvesno da će nastati prilikom izvođenja radova;
5. 5) načine za ponovno iskorišćenje otpada od građenja i rušenja;
6. 6) količini i vrsti otpada od građenja i rušenja planiranog za predaju operateru postrojenja za ponovnu upotrebu otpada, odnosno planiranim količinama koje se upućuju na preradu/reciklažu;
7. 7) predviđenim metodama tretmana otpada od građenja i rušenja;
8. 8) procenjenoj zapremini zemljanog iskopa, nastalog zbog vršenja građevinskih radova na gradilištu i postupanje sa njim.

(2) Investitor je dužan da nadležnom inspektoru za građevinske poslove i poslove zaštite životne sredine stavi na uvid ili dostavi kopiju Plana upravljanja otpadom, na njegov zahtev, a da original čuva na gradilištu sve vreme trajanja radova.

Član 8

Izveštavanje o vrstama, količinama i karakteristikama proizvedenog, tretiranog i odloženog otpada od građenja i rušenja vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje upravljanje otpadom.

Član 9

(1) Vlasnik otpada od građenja i rušenja dužan je da obezbedi da se na gradilištu prvo izdvoji opasan građevinski otpad, radi sprečavanja mešanja opasnog građevinskog otpada sa neopasnim građevinskim otpadom.

(2) Vlasnik otpada od građenja i rušenja dužan je da pribavi izveštaj o ispitivanju otpada koji nastaje na gradilištu.

(3) Otpad od građenja i rušenja sakuplja se u kontejnere ili odgovarajuće vreće koje su dovoljne čvrstoće i nosivosti za otpad koji će se u njima sakupljati.

(4) Kontejneri ili vreće iz stava 3. ovog člana, postavljaju se na gradilištu na kome se obavljaju građevinski radovi.

(5) Izuzetno, od stava 3. ovog člana operater koji poseduje dozvolu nadležnog organa za sakupljanje otpada od građenja i rušenja može postaviti opremu za sakupljanje ovog otpada na javnu površinu koja se nalazi uz gradilište.

(6) Kontejneri i vreće iz st. 3. i 4. ovog člana, moraju biti izrađeni na način da se transport otpada od građenja i rušenja do postrojenja za upravljanje otpadom, obavlja bez pretovara i na siguran način bez opasnosti po zdravlje ljudi i životnu sredinu.

(7) Opasan otpad od građenja i rušenja sakuplja se u zatvorenim kontejnerima ili vrećama, koji poseduju odobrenja izdata od strane nadležnog organa i koja su obeležena u skladu sa posebnim propisom.

(8) Lista opasnog otpada od građenja i rušenja koji sadrži azbest data je u Prilogu 1, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

(9) Opasan otpad od građenja i rušenja koji sadrži azbest se obeležava na način koji je propisan u Prilogu 2, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

(10) Lista otpada od građenja i rušenja koji sadrži, sastoji se ili je kontaminiran POPS materijama za koji se može primeniti alternativno odlaganje data je u Prilogu 3, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

(11) Sa opasnim otpadom od građenja i rušenja koji sadrži živu i živina jedinjenja, postupa se u skladu sa propisom kojim se uređuje upravljanje otpadnom živom, živinim jedinjenjima i otpadom koji sadrži živu, njihovom privremenom skladištenju, tretmanu i odlaganju.

(12) Vlasnik otpada od građenja i rušenja privremeno skladišti otpad na gradilištu na kome je nastao, tako što se skladištenje vrši odvojeno, po vrstama građevinskog otpada u skladu sa katalogom otpada i odvojeno od drugog otpada, na način kojim se ne zagađuje životna sredina.

(13) Otpad od građenja i rušenja može se privremeno skladištiti na gradilištu do završetka radova za koje je izdata građevinska dozvola, a najkasnije do podnošenja zahteva za izdavanja rešenja o upotrebnoj dozvoli.

Član 10

(1) Vlasnik otpada od građenja i rušenja dužan je da obezbedi transport tog otpada do postrojenja za skladištenje i/ili tretman otpada od građenja i rušenja, poštujući hijerarhiju upravljanja otpadom.

(2) Transport otpada iz stava 1. ovog člana vrši se na način da ne dođe do mešanja razvrstanog otpada, odnosno na način da se ne zagadi drugim materijama tako da njegova ponovna upotreba, iskorišćenje ili reciklaža nije onemogućena ili izvodljiva bez nesrazmerno visokih troškova.

(3) Transport opasnog otpada od građenja i rušenja vrši se u skladu sa propisima o transportu opasne robe.

(4) Transport neopasnog i opasnog otpada od građenja i rušenja se vrši u skladu sa propisima o upravljanju otpadom i prevozu u drumskom saobraćaju.

Član 11

(1) Vlasnik otpada od građenja i rušenja može da vrši tretman otpada od građenja i rušenja samostalno ili može otpad predati operateru koji poseduje dozvolu za tretman ove vrste otpada.

(2) Troškove tretmana, odnosno ponovnog iskorišćenja i/ili odlaganja otpada od građenja i rušenja snosi vlasnik otpada od građenja i rušenja.

(3) Neopasan otpad od građenja i rušenja može se tretirati operacijama ponovnog iskorišćenja R1 do R12.

(4) Opasan otpad od građenja i rušenja može se tretirati operacijama deponovanja D1, D5, D9, D10, D12, D13, D14 i D15.

(5) Opasan otpad od građenja i rušenja koji sadrži azbest može se tretirati operacijama D3, D4, D5, D12 i D15.

(6) Opasan otpad od građenja i rušenja koji sadrži živu može se tretirati operacijama D3, D4, D5, D12 i D15.

(7) Izuzetno od stava 3. ovog člana otpad od građenja i rušenja za koji se izveštajem o ispitivanju utvrdi da je inertni otpad, može služiti za prekrivanje deponija, ako zadovoljava granične vrednosti parametara za odlaganje inertnog otpada.

Član 12

(1) Tretman neopasnog otpada od građenja i rušenja vrši se u skladu sa dozvolom za tretman otpada izdatom od strane nadležnog organa.

(2) Tretman neopasnog otpada od građenja i rušenja vrši se na način da se obezbedi smanjenje svih mogućih negativnih uticaja na životnu sredinu u toku obavljanja svoje aktivnosti, kao i nakon prestanka rada postrojenja.

(3) Tretman neopasnog otpada vrši se isključivo na čvrstoj i ravnoj površini na način da se spreči emisija buke i emisija prašine.

(4) Neopasan otpad od građenja i rušenja može se tretirati na mestu nastanka, odnosno na lokaciji za koju operater mobilnog postrojenja poseduje dozvolu za skladištenje.

(5) Otpad koji nastaje nakon tretmana mora biti propisno obeležen, a operater isti privremeno skladišti na gradilištu, na posebno obeležnom mestu, do njegovog trajnog zbrinjavanja.

Član 13

(1) Izvođač građevinskih radova prilikom kojih se upotrebljava strugani asfalt dužan je da:

1. 1) postupa sa struganim asfaltom u skladu sa glavnim projektom;
2. 2) preduzima mere kojima se sprečava bilo kakva kontaminacija, odnosno materijalni gubitak, rasipanje materijala na samom gradilištu i van njega;
3. 3) vodi evidenciju o količinama prikupljenog, otpremljenog i/ili ugrađenog struganog asfalta;
4. 4) odredi lice odgovorno za postupanje sa struganim asfaltom.

(2) Otpad od struganog asfalta koji se ne može reciklirati ili ponovo upotrebiti odlaže se na deponije u skladu sa propisom kojim se uređuje odlaganje otpada na deponije.

(3) Ponovna upotreba otpadnog asfalta zabranjena je tamo gde može doći u dodir sa površinskim ili podzemnim vodama, u područjima koja su podložna poplavama, močvarama, tresetištima, obalama reka ili poplavnim ravnicama i ivicama jezera, u izgradnji prilaza mostovima i nasipima, kao i za pokrivanje deponija, osim ako prethodno nije tretiran.

(4) Vrste tretmana struganog asfalta date su u Prilogu 4, koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

Član 14

(1) Neopasan otpad od građenja i rušenja može se odložiti na deponije inertnog otpada, ako zadovoljava granične vrednosti parametara za odlaganje inertnog otpada.

(2) Određene vrste neopasnog otpada od građenja i rušenja mogu se odložiti i na sanitarne deponije neopasnog otpada, ako je otpad prethodno tretiran i ako zadovoljava granične vrednosti parametara za odlaganje neopasnog otpada.

(3) Opasan otpad od građenja i rušenja može se trajno skladištiti na lokaciji za koju je pribavljena saglasnost za trajno skladištenje izdata od nadležnog organa jedinice lokalne samouprave na čijoj teritoriji se ta lokacija nalazi.

(4) Opasan otpad od građenja i rušenja može se odložiti na sanitarne deponije za opasan otpad, koje poseduju dozvolu izdatu od nadležnog organa za odlaganje navedenog otpada.

(5) Izuzetno od st. 3. i 4. ovog člana određene vrste opasnog otpada od građenja i rušenja mogu se odlagati i na deponijama neopasnog otpada, koje imaju posebno odvojene kasete za odlaganje predmetnog opasnog otpada, ukoliko je otpad prethodno tretiran postupcima površinskog očvršćivanja i solidifikacijom, u skladu sa dozvolom izdatom od nadležnog organa.

Član 15 Obaveze jedinice lokalne samouprave

(1) Mobilno postrojenje za tretman otpada od građenja i rušenja može da radi na lokaciji koju je za njegov rad, kao i za skladištenje tretiranog otpada od građenja i rušenja u mobilnom postrojenju, odredila jedinica lokalne samouprave.

(2) Građani mogu doneti najviše do jedne tone otpada od građenja i rušenja koji nastaje u domaćinstvima na mesto koje je uspostavila jedinica lokalne samouprave.

Član 16

(1) Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(2) 05 broj 110-9986/2023-1

(3) U Beogradu, 26. oktobra 2023. godine

(4) Vlada

(5) Prvi potpredsednik Vlade,

(6) Ivica Dačić, s.r.

(7) Prilozi

(8) Prilog 1 – Lista opasnog otpada od građenja i rušenja koji sadrži azbest

(9) Prilog 2 – Način obeležavanja opasnog otpada od građenja i rušenja koji sadrži azbest

(10) Prilog 3 – Lista otpada od građenja i rušenja koji sadrži, sastoji se ili je kontaminiran POPS materijama za koji se može primeniti alternativno odlaganje

(11) Prilog 4 – Vrste tretmana struganog asfalta