Uredba o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad–Ruma–Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica

Prilozi

PROSTORNI PLAN

PODRUČJA POSEBNE NAMENE INFRASTRUKTURNOG KORIDORA DRŽAVNOG PUTA I REDA BR. 21 NOVI SAD–RUMA–ŠABAC I DRŽAVNOG PUTA I REDA BR. 19 ŠABAC–LOZNICA

UVODNE NAPOMENE

Prostorni plan je urađen u skladu sa Odlukom o izradi Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica („Službeni glasnik RS”, broj 45/09), Odlukom o izradi izmena i dopuna Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica („Službeni glasnik RS”, broj 88/17) i Odlukom o izradi izmena i dopuna Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda broj 19 Šabac–Loznica („Službeni glasnik RS”, broj 38/19).

Prostorno planska dokumentacija za predmetni infrastrukturni koridor, urađena je u skladu sa propisima koji posredno ili neposredno regulišu ovu oblast, a to su:

– Zakon o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US, 24/11, 121/12, 42/13 – US, 50/13 – US, 98/13 – US, 132/14, 145/14, 83/18, 31/19, 37/19 – dr. zakon i 9/20);

– Zakon o Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine („Službeni glasnik RS”, broj 88/10);

– Zakon o regionalnom razvoju („Službeni glasnik RS”, br. 51/09, 30/10 i 89/15 – dr. zakon);

– Zakon o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS”, br. 129/07, 83/14 – dr. zakon, 101/16 – dr. zakon i 47/18);

– Zakon o utvrđivanju nadležnosti Autonomne pokrajine Vojvodine („Službeni glasnik RS”, br. 99/09, 67/12 – US i 18/20 – dr. zakon);

– Zakon o poljoprivrednom zemljištu („Službeni glasnik RS”, br. 62/06, 65/08 – dr. zakon, 41/09, 112/15, 80/17 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o poljoprivredi i ruralnom razvoju („Službeni glasnik RS”, br. 41/09, 10/13 – dr. zakon i 101/16);

– Zakon o stočarstvu („Službeni glasnik RS”, br. 41/09, 93/12 i 14/16);

– Zakon o vodama („Službeni glasnik RS”, br. 30/10, 93/12, 101/16, 95/18 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o putevima („Službeni glasnik RS”, br. 41/18 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o železnici („Službeni glasnik RS”, broj 41/18);

– Zakon o vazdušnom saobraćaju („Službeni glasnik RS”, br. 73/10, 57/11, 93/12, 45/15, 66/15 – dr. zakon, 83/18 i 9/20);

– Zakon o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon, 43/11 – US, 14/16, 76/18 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 88/10);

– Zakon o proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 36/09);

– Zakon o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 25/15);

– Zakon o zaštiti vazduha („Službeni glasnik RS”, br. 36/09 i 10/13);

– Zakon o zaštiti od buke u životnoj sredini („Službeni glasnik RS”, br. 36/09 i 88/10);

– Zakon o zdravstvenoj zaštiti („Službeni glasnik RS”, broj 25/19);

– Zakon o upravljanju otpadom („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 14/16 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o eksproprijaciji („Službeni glasnik RS”, broj 53/95, „Službeni list SRJ”, broj 16/01– SUS i „Službeni glasnik RS”, br. 23/01, 20/09, 55/13 – US i 106/16 – autentično tumačenje);

– Zakon o graničnoj kontroli („Službeni glasnik RS”, broj 24/18);

– Zakon o rudarstvu i geološkim istraživanjima („Službeni glasnik RS”, br. 101/15 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o elektronskim komunikacijama („Službeni glasnik RS”, br. 44/10, 60/13 US, 62/14 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o turizmu („Službeni glasnik RS”, broj 17/19);

– Zakon o energetici („Službeni glasnik RS”, br. 145/14 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o cevovodnom transportu gasovitih i tečnih ugljovodonika i distribuciji gasovitih ugljovodonika („Službeni glasnik RS”, broj 104/09);

– Zakon o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, br. 71/94, 52/11 – dr. zakon, 52/11 – dr. zakon, 99/11 – dr. zakon i 6/20 – dr. zakon);

– Zakon o šumama („Službeni glasnik RS”, br. 30/10, 93/12, 89/15 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 91/10 – ispravka, 14/16 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o nacionalnim parkovima („Službeni glasnik RS”, br. 84/15 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o divljači i lovstvu („Službeni glasnik RS”, br. 18/10 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o zaštiti i održivom korišćenju ribljeg fonda („Službeni glasnik RS”, br. 128/14 i 95/18 – dr. zakon);

– Zakon o smanjenju rizika od katastrofa i upravljanju vanrednim situacijama („Službeni glasnik RS”, broj 87/18);

– Zakon o odbrani („Službeni glasnik RS”, br. 116/07, 88/09, 88/09 – dr. zakon, 104/09 – dr. zakon, 10/15 i 36/18);

– Zakon o zaštiti od požara („Službeni glasnik RS”, br. 111/09, 20/15, 87/18, 87/18 – dr. zakon i 87/18 – dr. zakon);

– Uredba o utvrđivanju vodoprivredne osnove Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 11/02);

– Zakon o potvrđivanju Konvencije o biološkoj raznovrsnosti („Službeni list SRJ – Međunarodni ugovoriˮ, broj 11/01 i „Službeni list SCG – Međunarodni ugovoriˮ, broj 16/05);

– Zakon o potvrđivanju Konvencije o očuvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa („Službeni list RS – Međunarodni ugovoriˮ, broj 102/07);

– kao i drugi zakonski i podzakonski akti koji na direktan ili indirektan način regulišu ovu oblast.

Sastavni deo dokumentacione osnove Prostornog plana je i Izveštaj o strateškoj proceni uticaja Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica na životnu sredinu, koji je urađen u skladu sa Odlukom o izradi Strateške procene uticaja Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac – Loznica na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 17/09) i Odlukom o izradi Strateške procene uticaja izmena i dopuna Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 78/17).

Za pripremu Prostornog plana korišćen je deo tehničke dokumentacije rađen za potrebe Prethodne studije opravdanosti i Generalnog projekta državnog puta M-21 Novi Sad – Ruma–Šabac, u nastavku državnog puta M-19 Šabac – Loznica, koji su verifikovani na Revizionoj komisiji za stručnu kontrolu tehničke dokumentacije nadležnog ministarstva (Izveštaj o izvršenoj stručnoj kontroli Prethodne studije opravdanosti i Generalnog projekta državnog puta M-21 Novi Sad – Ruma–Šabac, u nastavku državnog puta M-19 Šabac – Loznica broj 350-01-00565/2008-10 od 9. juna 2008. godine), kao i idejno rešenje za deonicu Ruma–Šabac, definisano od strane „Instituta za puteve” paralelno sa izradom ovog Prostornog plana.

Za iznalaženje optimalnih strateških opredeljenja korišćena je relevantna informaciona, studijska i tehnička dokumentacija, kao i aktuelna planska, urbanistička i druga dokumentacija za ovo područje.

I POLAZNE OSNOVE

Osnovni razlog za izradu i donošenje Prostornog plana je stvaranje uslova za realizaciju nacionalnih interesa u oblasti saobraćajne infrastrukture u obuhvatu Prostornog plana na principima održivog razvoja.

Razvojna strategija Republike Srbije, kao i Regionalna razvojna strategija AP Vojvodine (formulisana kroz Program privrednog razvoja APV i sektorske smernice, pri čemu programska opredeljenja Pokrajine), utvrđena je u skladu sa evropskim i nacionalnim smernicama, pri čemu glavni prostorni prioritet (pored održivog razvoja, formiranja ravnomernog i policentričnog urbanog sistema i jačanja relacija između sela i grada) predstavlja obezbeđivanje pristupa infrastrukturi.

U tom smislu povećanje mobilnosti i pristupačnosti predstavlja jedan od osnovnih preduslova bržeg ekonomskog razvoja Republike Srbije, kako kroz razvoj primarnih, tako i kroz razvoj njenih sekundarnih saobraćajnica.

U oblasti putne infrastrukture ovakav pristup obezbeđuje (kroz unapređenje postojeće i izgradnju nove mreže) povećanje pristupačnosti unutar regiona Republike Srbije i bolje povezivanje sa regionima u neposrednom okruženju, a preko njih i sa drugim regionima u širem međunarodnom okruženju, čime se obezbeđuju i uslovi za privlačenje međunarodnih transportnih tokova. Od posebnog značaja je činjenica da će izgradnja novih saobraćajnica imati za posledicu smanjenje perifernosti brojnih, danas nerazvijenih seoskih i pograničnih područja.

Iz strateških opredeljenja i smernica PPRS, Strategije razvoja železničkog, drumskog, vodnog, vazdušnog i intermodalnog transporta u Republici Srbiji od 2008. do 2015. godine, Programa privrednog razvoja APV i Prostornog plana područja posebne namene Fruške gore do 2022. godine, proistekla su opredeljenja za izradu Prostornog plana.

Izradom Prostornog plana obezbediće se neophodni prostorni uslovi za povezivanje koridora H i njegovog kraka Hb sa koridorom IV preko državnih puteva I reda br. 7 i br. 21 (na delu rumunska granica – Zrenjanin – E-75 – Novi Sad – Ruma – E-70) i dalje povezivanje u pravcu koridora državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica.

Pored boljeg povezivanja sa neposrednim (Republika Bosna i Hercegovina, Republika Hrvatska) i širim međunarodnim okruženjem najznačajniji intraregionalni efekti realizacije koridora ogledaju se u poboljšanju regionalne pozicije u domenu pristupačnosti, u saobraćajnom rasterećenju urbanih područja (obilaznica oko Novog Sada, Iriga, Rume, Šapca i Loznice) i uklanjanju tranzita sa područja Nacionalnog parka „Fruška gora” (izgradnja tunela).

Podizanje nivoa pristupačnosti područja obuhvaćenog izradom Prostornog plana imaće pozitivne efekte na podizanje konkurentnosti područja, i na dinamiku budućeg razvoja.

Prostornim planom definisaće se funkcije različitog nivoa značaja (lokalni, regionalni, republički) i njihov razvoj uskladiti sa režimima zaštite, unapređenja, uređenja i korišćenja prostora. Imajući u vidu osnovni cilj izrade Prostornog plana potrebno je utvrditi hijerarhiju ciljeva i interesa, i na osnovu toga, hijerarhiju funkcija i aktivnosti, kako u oblasti komplementarnih, tako i u oblasti suprotstavljenih (konfliktnih) aktivnosti.

1. Obuhvat i opis granica područja Prostornog plana, sa granicama zaštitnog koridora

Obuhvat Prostornog plana utvrđen je, u skladu sa zakonom, kao administrativno i prostorno određena površina za koju je utvrđena potreba izrade planskog dokumenta. Zbog sveobuhvatnog posmatranja prostora, i korišćenja katastarske opštine kao izvora statističkih i drugih relevantnih podataka, Odlukom o izradi Prostornog plana utvrđen je obuhvat Prostornog plana u koji su uključene teritorije celih katastarskih opština kroz čije područje prolazi koridor. U obuhvatu Prostornog plana nalaze se delovi osam jedinica lokalne samouprave sa 44 katastarske opštine (tabela 1).

Katastarske opštine u obuhvatu Prostornog plana date su u tabeli:

Tabela 1: Jedinice lokalne samouprave i katastarske opštine u obuhvatu Prostornog plana

R. br.

Delovi grada – opštine

Katastarska opština

1.

Novi Sad – grad

Novi Sad 3, Sremska Kamenica, Kać, Bukovac, Petrovaradin

2.

Sremski Karlovci

Sremski Karlovci

3.

Irig

Grgeteg, Irig, Neradin, Rivica

4.

Ruma

Ruma, Voganj, Hrtkovci, Klenak, Platičevo

5.

Sremska Mitrovica – grad

Jarak

6.

Šabac – grad

Duvanište, Zminjak, Lipolist, Mačvanski Pričinović, Petkovica, Petlovača, Prnjavor, Ribari, Slepčević, Tabanović, Štitar, Bogosavac, Majur, Šabac

7.

Bogatić

Dublje

8.

Loznica – grad

Donji Dobrić, Jelav, Klupci, Kozjak, Lešnica Grad, Lešnica Selo, Loznica Grad, Loznica Selo, Novo Selo, Runjani, Straža, Čokešina, Šor

Ukupna površina obuhvata područja Prostornog plana iznosi 1392,11 km2.

Obuhvat Prostornog plana koji se odnosi na deonicu Ruma–Šabac iznosi 167,05 km2, (deo K.O. Ruma, cele K.O. Jarak, Hrtkovci, Platičevo i Klenak), a obuhvat detaljne razrade iznosi 16,13km2. Širina koridora detaljne razrade za ovu deonicu iznosi orijentaciono 700 m (po 350 m levo i desno od osovine planirane trase puta).

Prelomne tačke granice detaljne razrade plana prikazane su na grafičkom prilogu: Situaciono rešenje sa regulacijom putnog zemljišta, u razmeri R=1:5.000.

Za potrebe funkcionisanja saobraćajnog putnog pravca koji je predmet Prostornog plana mogu se izdvojiti sledeće zone – pojasevi koje su propisane Zakonom o putevima1:

– Zona putnog koridora – rezervisan prostor za potrebe izgradnje i funkcionisanja puta utvrđena je za izgradnju puta i funkcionisanje saobraćaja na njemu. Izgradnja objekata u zoni putnog koridora podrazumeva objekte puta i objekte u funkciji saobraćaja na njemu, kao i objekte infrastrukturnih sistema koji se ukrštaju ili paralelno vode u koridoru puta. Širina zone iznosi 70,0 m;

– Zaštitni pojas pored javnog puta je utvrđen za obezbeđenje zaštite od štetnog uticaja putnog koridora na okruženje. Izgradnja objekata u zaštitnom pojasu nije dozvoljena osim za objekte koji su u funkciji puta i saobraćaja na njemu. Širina zone direktno proizilazi iz zakonske regulative i iznosi 40,0 m za deonicu auto-puta, odnosno 20,0 m, za ostale deonice puta;

– Pojas kontrolisane izgradnje je u funkciji putnog koridora i njegovog nesmetanog funkcionisanja u prostoru. Izgradnja objekata u zoni pojasa kontrolisane izgradnje dozvoljena je po selektivnom principu uz izradu odgovarajuće planske dokumentacije. Širina pojasa direktno proizilazi iz zakonske regulative i iznosi 40,0 m za deonicu auto-puta, odnosno 20,0 m, za ostale deonice puta;

– Područje koje je u funkcionalnoj vezi sa linijskim sistemom određeno je granicom šire zone (pojasa kontrolisane izgradnje) i granicom obuhvata Prostornog plana.

Šema putnog koridora i granica zaštite za deonice kroz građevinska područja ima mogućnost formiranja i izgradnje servisne saobraćajnice u pojasu granice neposredne zaštite.

––––––––

1 Čl. 33, 34, 35. i 36. Zakona o putevima („Službeni glasnik RS”, br. 41/18 i 95/18 – dr. zakon).

2. Obaveze, uslovi i smernice iz Prostornog plana Republike Srbije i drugih planskih i razvojnih dokumenata

2.1. Obaveze, uslovi i smernice iz planskih dokumenata šireg područja

2.1.1. Zakon o Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine

Prostorni plan Republike Srbije od 2010. do 2020. godine – u daljem tekstu: PPRS, predstavlja planski dokument višeg reda čija se rešenja razrađuju ovim prostornim planom.

PPRS, kao strateški dokument, definisao je osnovne ciljeve i pravce prostornog razvoja Republike Srbije. Sa aspekta razvoja planskog i uticaja na gravitaciono područje najvažniji ciljevi su: unapređenje teritorijalne kohezije, poboljšanje konkurentnosti i pristupačnosti, a posebno prostorno-funkcionalne integrisanosti, a izgradnja predmetne deonice državnog puta je u funkciji ostvarenja ovih ciljeva.

Osnovni cilj razvoja putnog saobraćaja i putne infrastrukture je: ostvarivanje i razvoj saobraćajnog sistema Republike Srbije, koji omogućava održivu mobilnost stanovništva, pruža podršku ubrzanom razvoju Republike Srbije i njenoj konkurentnosti u regionu i šire na području Jugoistočne Evrope.

Razvoj i izgradnja saobraćajne mreže mogu značajno uticati na ostvarivanje ciljeva socijalnog, ekonomskog i ukupnog funkcionalnog razvoja u prostoru. Nesporna je dvosmernost u odnosima saobraćaja i okruženja, odnosno razvoj društva i društvenih delatnosti generišu saobraćajne tokove, ali i potrebe za unapređenjem samog saobraćajnog sistema.

Operativni ciljevi su:

– usmeravanje razvoja saobraćajne infrastrukture;

– završetak izgradnje i modernizacija putnih pravaca na evropskim koridorima i trasama međunarodnih puteva;

– revitalizacija, modernizacija i dogradnja postojeće mreže državnih puteva I i II reda, opštinskih puteva i ulica;

– izgradnja i podizanje kvaliteta saobraćajne infrastrukture u naseljenim mestima, osposobljavanje osnovne ulične mreže;

– koncipiranje i ostvarivanje javnog putničkog prevoza, tako da se zadovolje prevozne potrebe stanovništva i omogući razvoj privrednih delatnosti;

– povezivanje putne infrastrukture sa ostalim vidovima saobraćaja;

– rezervisanje prostora za planirane saobraćajnice;

– podizanje nivoa usluge saobraćajno-transportnog sistema i

– unapređenje i postizanje efikasne institucionalne koordinacije.

Koncepcija razvoja putnog saobraćaja i putne infrastrukture predstavlja sintezu ranije započetih projekata i studija, koji predstavljaju stečenu obavezu i ideja koje prate stavove i ciljeve utvrđene strategije. Osnovna koncepcija razvoja saobraćaja i transporta, pa time i putnog, je ona koja vidi Republiku Srbiju kao veliki saobraćajni i transportni centar, a unutar toga nekoliko većih urbanih centara nosilaca primarnih funkcija ovakve vizije.

Ova teza upućuje na koncepciju koja se zasniva na:

– razvoju putnog saobraćaja i putne infrastrukture kao prioriteta ekonomskog i socijalnog razvoja;

– realizaciji projekata koji stimulišu ulogu Koridora X;

– realizaciji projekata koji stimulišu razvoj putne mreže radi povezivanja sa okruženjem i povezivanja unutar Republike Srbije;

– rehabilitaciji i rekonstrukciji mreže opštinskog karaktera;

– standardizaciji i modernizaciji saobraćajnog putnog sistema (putnog saobraćaja i putne infrastrukture) odnosno prilagođavanju evropskim standardima;

– realizaciji projekata koji stimulišu ulogu javnog prevoza putnika sa primenom odgovarajućih rešenja u zavisnosti od veličine i funkcionalne organizacije grada (prema kategorijama do 100.000, do 200.000 i do 300.000 stanovnika i, posebno, za centre međunarodnog značaja i grad Beograd).

Strateški prioriteti (projekti) sa periodom realizacije do 2014. godine:

– aktivnosti na putnom pravcu, državni put I reda, Sombor (veza sa Mađarskom i Hrvatskom) – Bačka Palanka (M-18) (sa dogradnjom veze prema Šidu) – Novi Sad (M-7) – Ruma – Šabac (M-21) (sa krakom za Loznicu i veza sa BiH (M-19)) – Valjevo – Požega i dalje veza ka Ivanjici (M-21.1);

– saniranje uskih grla, kao što su mostovi na Savi i Dunavu, u zoni Beograda i Novog Sada;

– rekonstrukcija i izgradnja mostova i tunela na primarnoj mreži.

Planska rešenja obuhvataju aktivnosti na putnim pravcima i putnoj infrastrukturi koja je regionalnog (ili više regionalnog) značaja i može predstavljati prioritetnu aktivnost u okviru tih teritorijalnih celina uz saglasnost nadležnih republičkih institucija.

Na već izgrađenim deonicama navedenih putnih pravaca biće sprovedena rehabilitacija i rekonstrukcija, koje podrazumevaju skup mera (intervencija) u cilju podizanja nivoa kvaliteta saobraćajnice i podizanja nivoa saobraćajne usluge, u skladu sa utvrđenim rangom puta. Na planiranim trasama (koridorima) izvršiće se dogradnja i izgradnja.

Aktivnosti na određenom putnom pravcu, podrazumevaju skup različitih planskih i projektnih rešenja i izvođenja građevinskih radova na rehabilitaciji i rekonstrukciji, dogradnji i izgradnji, na pojedinim deonicama utvrđenog putnog pravca (ili na celokupnoj dužini).

Koridor X predstavlja kičmu železničke mreže Republike Srbije, planira se rekonstrukcija, izgradnja i modernizacija postojećih pruga Koridora H u dvokolosečne pruge visoke performanse za mešoviti (putnički i teretni) saobraćaj. Za veći stepen integrisanosti prostora i veće saobraćajno i ekonomsko povezivanje regiona kao preduslova ravnomernijeg razvoja, železničku mrežu u Republici Srbiji je potrebno dopuniti i sa sledećim prugama:

– Valjevo – Loznica,

– Beograd – Obrenovac – Šabac.

U koncepciji razvoja rečnog transporta poseban značaj ima razvoj koridora VII. Svi delovi mreže unutrašnjih plovnih puteva u Republici Srbiji su direktno ili indirektno oslonjeni na Dunav, koji kao strateški pravac treba da postane stecište najvećih transportnih tokova Republike Srbije. Koncepcija razvoja luka bazira se na predlogu modela upravljanja neprivatizovanim lukama, što podrazumeva luke koje će se graditi na novim lokacijama (poput nove beogradske luke) kao i mogućnost podržavljenja nekih luka od najvećeg značaja za Republiku, i trebalo bi da se svedu na sledeće nivoe upravljanja:

– javne luke – od javnog, državnog značaja (Novi Sad, Beograd i Pančevo kao sistem), kao i luke uz Dunav (Apatin, Kovin, Bačka Palanka, Bogojevo, Prahovo, Kladovo, Veliko Gradište), uz Savu (Sremska Mitrovica i Šabac) i javne luke od značaja za lokalne zajednice;

– luke za sopstvene potrebe – luke koje bi gradila industrijska preduzeća, koje su nacionalnog značaja;

– luke za male brodove – marine, koje bi se gradile privatnim kapitalom.

Koncepcija razvoja intermodalnog transporta direktno je povezana sa rekonstrukcijom i izgradnjom drumsko-železničkog Koridora X, revitalizacijom pruga sa jedne, i izgradnjom intermodalnih terminala i logističkih centara sa druge strane. Duž koridora X i VII, na mestima njihovog ukrštanja, kao i u regionima duž pomenutih pruga postoje mogućnosti razvoja logističkih centara. Potencijalne lokacije logističkih centara svakako treba planirati i u blizini slobodnih zona u Republici Srbiji kao mestima gde se već obavljaju razne proizvodne i uslužne delatnosti u okviru infrastrukturno opremljenog zemljišta na kome vlada dodatno garantovan i stimulativan režim poslovanja. Slobodne zone u Republici Srbiji nalaze se u Subotici, Zrenjaninu, Novom Sadu, Šapcu, Kragujevcu i Pirotu i kao takve predstavljaju generatore razvoja pojedinih područja i regiona zemlje, odnosno područja nacionalne privrede.

Umrežavanje gradova i ostalih urbanih naselja i formiranje urbanih klastera će da se ostvaruje naročito kroz:

– razvijanje funkcionalnih veza kroz komplementarne planove i programe prostornog razvoja (alokacija komplementarnih funkcija i aktivnosti u okviru mreže gradova i naselja tako da se naselja međusobno pomažu ili nadopunjuju);

– razvijanje saobraćajne i druge tehničke infrastrukture na način da podržavaju policentričan i funkcionalno umrežen razvoj gradova i naselja;

– razvijanje prostorne organizacije i distribucije javnih službi i funkcija imajući u vidu funkcionalna područja, mrežu naselja i lokalni

– nivo;

– formiranje razvojnih mini-koridora na lokalnom nivou, imajući u vidu prostorno, funkcionalno, ekonomski, socijalno i ekološki uravnotežen i policentričan urbani razvoj.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, prema PPRS važi sledeće:

– u oblasti saobraćajne infrastrukture, PPRS je utvrdio saobraćajne kapacitete koji se odnose na prostor u obuhvatu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac;

– u okviru koncepta putnog (drumskog) saobraćaja planirane su određene aktivnosti na sledećim glavnim putnim pravcima: Državni put I reda br. 21 (M-21), Novi Sad – Irig – Ruma – Šabac – Koceljeva – Valjevo – Kosjerić – Požega – Arilje – Ivanjica – Sjenica, kao i Državni put II reda br.120 (R-103), državna granica sa Hrvatskom (granični prelaz Šid) – Šid – Kuzmin – Sremska Mitrovica – Ruma – Pećinci – Obrenovac, Državni put II reda br.314 (R-106), Erdevik – Bingula – Čalma – Manđelos – Veliki Radinci – Ruma – veza sa državnim putem 120;

– planska rešenja obuhvataju aktivnosti: a) na putnim pravcima i putnoj infrastrukturi regionalnog (ili više regionalnog) značaja i mogu predstavljati prioritetnu aktivnost u okviru tih teritorijalnih celina uz saglasnost nadležnih republičkih institucija; b) na već izgrađenim deonicama navedenih putnih pravaca biće sprovedena rehabilitacija i rekonstrukcija, koje podrazumevaju skup mera (intervencija) u cilju podizanja nivoa kvaliteta saobraćajnice i podizanja nivoa saobraćajne usluge, u skladu sa utvrđenim rangom puta;

– u okviru koncepta razvoja železničke mreže Republike Srbije na području obuhvata Prostornog plana i njegovoj kontaktnoj zoni postoje železničke pruge: a) E 70 koridor H: Beograd – Stara Pazova – Šid – državna granica – (Tovarnik), kao i b) Ruma–Šabac – Rasputnica Donja Borina – državna granica – (Zvornik Novi);

– planira se: a) revitalizacija ovih pruga (prioritet koridor H), u cilju povećanja dostupnosti ovim prostorima i b) zadržavanje koridora svih ranije ukinutih pruga sa ciljem obnove uz prethodno utvrđenu opravdanost;

– u planiranoj strukturi naselja i funkcionalno-urbanih područja (FUP), Ruma je centar subregionalnog značaja, koja ima specifičnu lokaciju (blizina Koridora X), a Šabac i Sremska Mitrovica su centri FUP-a državnog značaja. Sva druga manja naselja seoskog tipa spadaju u ostala naselja;

– sa aspekta zaštite i unapređenje životne sredine, kao osnove uravnoteženog razvoja, korišćenja i uređenja prostora, planirano je: zaustavljanje dalje degradacije, preventivna zaštita od svih planiranih aktivnosti koje mogu ugroziti postojeći kvalitet životne sredine, uz sanaciju i revitalizaciju ugroženih područja.

2.1.2. Regionalni prostorni plan AP Vojvodine („Službeni list APV”, broj 22/11)

Osnovno strateško opredeljenje je da se postigne veći stepen ukupne funkcionalne integrisanosti prostora AP Vojvodine u okviru Republike Srbije kao i da se obezbede uslovi za znatno veće saobraćajno i ekonomsko povezivanje AP Vojvodine sa regionima susednih zemalja i ostalim evropskim zemljama.

Osnovni cilj u oblasti transportne infrastrukture je povećanje interregionalne i intraregionalne pristupačnosti AP Vojvodine, a naročito smanjenje perifernosti nerazvijenih i pograničnih područja. Osnovni cilj će se razrađivati kroz operativne ciljeve za svaki vid saobraćaja posebno.

Operativni ciljevi koji se odnose na drumski saobraćaj su:

1) završetak izgradnje i modernizacija putnih pravaca na evropskim koridorima i trasama međunarodnih puteva;

2) revitalizacija, modernizacija i dogradnja postojeće putne mreže;

3) izgradnja i podizanje kvaliteta saobraćajne infrastrukture u naseljenim mestima, osposobljavanje osnovne ulične mreže;

4) koncipiranje i ostvarivanje javnog putničkog prevoza;

5) razvoj biciklističkog saobraćaja;

6) povezivanje drumske infrastrukture sa ostalim vidovima saobraćaja;

7) rezervisanje prostora za planirane saobraćajnice;

8) podizanje nivoa usluge saobraćajno-transportnog sistema;

9) unapređenje i postizanje efikasne institucionalne koordinacije.

Povezivanje urbanih centara, na teritoriji AP Vojvodine formiranih u pravilnoj mreži, biće značajno za povećanje konkurentnosti, razvoj, kao i povezivanje urbanih centara sa naseljima u njihovom funkcionalnom okruženju, preko kojih će se aktivirati resursi i kapaciteti pojedinih oblasti.

Izgradnjom adekvatne putne mreže regionalnog značaja u koju spada i državni put I reda br. 24 kao i br. 21 i autoput E–75, uz jasno definisanje nadležnosti, prava i obaveza gradova: Novi Sad, Sombor, Subotica, Pančevo, Zrenjanin, Sremska Mitrovica, Kikinda i Vršac, kao generatora uspešnijeg regionalnog razvoja dovešće do stvaranja „urbanih žarišta”, kao i „urbanih osovina”.

Saobraćajno-geografski položaj i planirani razvoj infrastrukturnih sistema doprineće postizanju bolje funkcionalne integrisanosti sa susednim područjima.

To će se odraziti i na jačanje osovina regionalnog i subregionalnog razvoja (Dunav, Tisa, autoput, putna mreža regionalnog značaja), a posebno na pojedine urbane i industrijske centre, turističke regije i druga područja.

Uloga transporta i saobraćajne infrastrukture u regionalnom povezivanju u okviru AP Vojvodine i susednih regija u okruženju smatra se ključnim faktorom u sveukupnom ekonomskom i socijalnom razvoju.

Razvoj Osnovne saobraćajne mreže u jugoistočnoj Evropi (Osnovna mreža – panevropski TEN i TEM koridori) predstavlja odličnu priliku za sve države jugoistoka Evrope da usaglase svoje interese i pronađu rešenja koja imaju ekonomske i socijalne prednosti, a koja su ekološki prihvatljiva i od koristi za region u celini.

U pogledu koncepcije, propozicija i planskih rešenja održivi razvoj saobraćaja i putne infrastrukture u AP Vojvodini će se zasnivati na sledećim principima:

1) efikasnost i bezbednost, što podrazumeva projektovanje i realizaciju rešenja u skladu sa potrebama ekonomskog sistema i korisnika;

2) usmerenost ka korisniku, pravovremeno prilagođavanje projektovanih rešenja krajnjem korisniku putne infrastrukture i drumskog saobraćaja;

3) ekonomičnost, što podrazumeva rešenja koja donose najveće ukupne dobiti, sagledavajući ne samo direktne već i posredne uticaje i posledice na celokupni razvoj;

4) racionalnost i projekcija prioriteta – ostvariv i održiv pristup u sagledavanju prioriteta i vertikalna koordinacija o projekcijama stavova Republike Srbije i EU;

5) integrisanost sa okruženjem i ostalim vidovima saobraćaja – prostorna dostupnost, uz ostvarivanje kvalitetne veze sa ostalim vidovima saobraćaja;

6) usmerenost ka zaštiti životne sredine, što podrazumeva potpuno uvažavanje i poštovanje utvrđenih pravila i mera zaštite prirodne sredine i humanog okruženja kroz sve faze realizacije saobraćajnih projekata;

7) kvalitetno nadgledanje i upravljanje, što podrazumeva aktivnosti na svim nivoima razvojnih procesa, od planiranja do realizacije.

Rehabilitacija postojećih i izgradnja novih deonica na putnim pravcima osnovne putne mreže: državni put (u daljem tekstu: DP) br. 21, DP br. 24 i DP br. 7 u značajnoj meri će unaprediti kvalitet putne mreže u AP Vojvodini. Osim prilagođavanja evropskim standardima pri svim aktivnostima koje se tiču izgradnje i održavanja putne mreže (primena novih tehnologija upravljanja saobraćajem, novih dokumenata, nove klasifikacije i kategorizacije državne putne mreže, organizacija i bezbednost saobraćaja), potrebno je završiti započete autoputske putne pravce posebno na Koridoru H, intenzivirati aktivnosti na putnim pravcima (E-70, ruta 4 SEETO) kroz projektovanje, izgradnju, rekonstrukciju, kao i saniranje uskih grla, rekonstrukciju mostova i tunela.

U pogledu implementacije, među prioritetima i strateško–razvojnim projektima u oblasti putnog saobraćaja su izdvojeni:

1) aktivnosti na realizaciji (projektovanje i izgradnja) obilaznica oko naselja kao segmenata postojećih putnih pravaca: DP broj 106 oko Rume;

2) razvoj saobraćaja u gradovima kroz stimulisanje ekološki prihvatljivih sistema i favorizovanje javnog prevoza putnika uz uvođenje naprednih tehnologija u nadzoru, kontroli i upravljanju saobraćajem;

3) izrada odgovarajućeg plana, sa studijsko-tehničkim elementima, kojim bi se omogućilo rešavanje imovinsko-pravnih odnosa na graničnim prelazima i definisale organizaciono-funkcionalne potrebe u cilju potpunog usaglašavanja sa standardima EU, za duži vremenski period i izrada odgovarajuće studije kojom će se definisati biciklističke rute na čitavom području Republike Srbije (osnovnim pravcem sever-jug i bočnim vezama) i sistem centara razvoja biciklizma u cilju ostvarivanja međudržavne saradnje (rute 61 i 112 EuroVelo – evropska mreža biciklističkih ruta), uz to gradovi će obezbediti uslove za kretanje bicikala.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, prema Regionalnom prostornom planu AP Vojvodine, važi sledeće:

– saobraćajnu mrežu državnih puteva na predmetnom području potrebno je tretirati kao jedinstven sistem, u kojoj prioritet na državnim putevima ima tranzit (izmeštanje tranzitnog saobraćaja iz naseljenih mesta). U skladu s tim predviđene su aktivnosti na putnom pravcu državni put I reda Novi Sad (M-7) – Ruma – Šabac (M-21) (sa krakom za Loznicu i veza sa Bosnom i Hercegovinom (M-19)) – Valjevo – Požega i dalje veza ka Ivanjici (M- 21.1), kao i realizaciji obilaznice oko naselja Rume, kao segmenta postojećeg putnog pravca;

– u okviru koncepta razvoja železničke mreže AP Vojvodine prvi prioritet je rekonstrukcija magistralne pruge E 70 koridor H: Beograd – Stara Pazova – Šid – državna granica – (Tovarnik), kao i revitalizacija i modernizacija u skladu sa prioritetnim potrebama i mogućnostima finansiranja, regionalne pruge, Ruma – Šabac – Rasputnica Donja Borina – državna granica – (Zvornik Novi);

– s obzirom da poljoprivredno zemljište predstavlja jedna od najvažnijih prirodnih resursa, njegovo održivo korišćenje i zaštita jedan je od ključnih elemenata ostvarivanja održivog poljoprivrednog i ruralnog razvoja; sa stanovišta održivosti, prioritet ima uspostavljanje efikasnih mehanizama zaštite i kontrola korišćenja plodnih oraničnih zemljišta u nepoljoprivredne svrhe;

– prema prostornoj diferencijaciji životne sredine koridori državnih puteva prvog i drugog reda predstavljaju područja ugrožene životne sredine i, kao takvi, zahtevaju kompleksnu zaštitu prostora od štetnih uticaja saobraćaja, kako tokom izgradnje, tako i tokom eksploatacije putih pravaca.

––––––––

1 Nant – Tours – Orleans – Nevers – Chalon sur Saone – Bale – Passau – Ybbs – Linz – Vienna – Bratislava – Budapest – Belgrade – Buca rest – Constanta.

2 Cap du nord – Les lacs finlandais – Helsinki – Tallin – Tartu – Vilnius – Varsovie – Cracovie – Kosice – Belgrade – Skopje – Thessaloniki – Athens.

2.2. Ostala planska dokumentacija od značaja za izradu Prostornog plana

2.2.1. Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora Autoputa E-75 Subotica–Beograd–(Batajnica),

(„Službeni glasnik RS”, broj 69/03)

Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora Autoputa E-75 Subotica–Beograd–(Batajnica), (u daljem tekstu: PP E-75) je dugoročni razvojni dokument koji je donet za vremenski horizont do 2020. godine. Osnovni ciljevi i zadaci PP E-75 odnose se na kompletiranje i dogradnju infrastrukturnih sistema u koridoru autoputa E-75, u odnosu na dugoročne potrebe, zahteve i međunarodne standarde.

Koridor autoputa E-75 (M-22) u okviru područja PP E-75 je ukupne dužine 176 km, s tim da je njegova početna stacionaža (0+000) na graničnom prelazu Horgoš, a završna stacionaža (176+000) na granici područja Beograd.

Širina koridora iznosi 700 m, s tim da je širina planuma 40 m, dok je širina zaštitnog pojasa 60 m od ivice zemljišnog pojasa autoputa.

Područje PP E-75 obuhvata prostor površine od 211 048 ha. U obuhvatu PP E-75 i Prostornog plana nalaze se: KO Novi Sad 3 i KO Kać.

Putni objekti i prateći sadržaji na autoputu E-75

Autoput E-75 na stacionaži 112+300 preseca trasu magistralnog puta M-22/1 u obliku denivelisanog ukrštanja petlje – Novi Sad centar.

Na stacionaži 114+600 autoput preseca magistralni put–DP I reda br. 7 Novi Sad – Zrenjanin i to u obliku denivelisanog ukrštanja – petlje. Na ovoj deonici je planirana i petlja obilaznice oko Novog Sada na stacionaži 119+200 sa omogućavanjem kretanja ka – DP I reda : M-22/1 i M-21, kao i R-107.

Planirani su sledeći moteli duž autoputa E-75 u KO Novi Sad sa obe strane, naziv „Novi Sad” (tip I), stacionaža 113+500 i u KO Kać sa obe strane, naziv „Minut” (tip II), stacionaža 120+300.

Orijentaciona površina za komplekse motela tipa II iznosi oko 3 ha.

Benzinske stanice duž autoputa E-75: na stacionaži 113+500 planirane su sa obe strane autoputa uz motele K.O. Novi Sad, naziv „Novi Sad”, a izgrađene su sa obe strane autoputa na stacionaži 120+300 uz motele K.O. Kać, naziv „Minut”.

Na deonici prolaska autoputa E-75 kroz obuhvat Prostornog plana, planirane su sledeće saobraćajne petlje:

– ukrštanje Novi Sad centar 112+300 – planirana;

– ukrštanje Zrenjanin 114+620 – izgrađena;

– ukrštanje Novi Sad jug 119-200 – planirana.

Denivelisana ukrštanja i stacionaže na auto-putu E-75 su: nadvožnjak 111+900 Novi Sad, podvožnjak 115+379 Novi Sad, nadvožnjak 117+973 Novi Sad, nadvožnjak 121+410 Novi Sad, nadvožnjak 124+900 Novi Sad.

Saobraćajno povezivanje područja odvija se u zoni Novog Sada autoput E-75 i glavni je apsorber saobraćajnog opterećenja u daljinskom saobraćaju, jer na području Novog Sada počinje kategorisani putni pravac državni put M.21 (Novi Sad–Ruma–Šabac) koji radijalno nastaje na prostoru Novog Sada. Planira se dogradnja istog do autoputa E-75, kako bi svi motorizovani komitenti upućeni na ovaj putni pravac mogli direktno sa autoputa E-75 da idu ka željenim odredištima. Ovaj putni pravac se mora rekonstruisati i modifikovati (naročito preko Fruške gore), da bi se ispunile smernice utvrđene PPRS.

2.2.2. Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora granica Hrvatske – Beograd (Dobanovci) („Službeni glasnik RS”, broj 69/03)

Obuhvat Prostornog plana područja infrastrukturnog koridora granica Hrvatske – Beograd (Dobanovci) (u daljem tekstu: PP E-70) se preklapa sa obuhvatom Prostornog plana na teritoriji dve katastarske opštine (Ruma i Voganj).

Osnovni ciljevi korišćenja putnih saobraćajnica u infrastrukturnom koridoru autoputa sa stanovišta interesa lokalnih zajednica su što racionalnije uključivanje na autoput i njegovo korišćenje od strane lokalnog stanovništva u pogledu bezbednosti odvijanja saobraćaja autoputem, obezbeđenja dovoljne pristupačnosti i dovoljnog broja ukrštanja.

Veza autoputa E-70 sa okruženjem ostvaruje se putem petlji i denivelisanih ukrštanja, primenom sledećih kriterijuma:

– obezbeđenje veza sa autoputem na mestima ukrštanja sa magistralnim – DP I reda i saobraćajno najfrekventnijim regionalnim – DP II reda ili opštinskim putevima,

– obezbeđenje veze sa autoputem za regionalne i opštinske centre na području Prostornog plana,

– obezbeđenje veze sa autoputem za pojedina područja (planirana za razvoj turizma od međunarodnog i nacionalnog značaja) i značajne prostorno-razvojne strukture (industrija, robno-transportni centri i dr.).

Na posmatranom području preklapanja ova dva plana (KO Ruma i KO Voganj) nalaze se:

– petlja Ruma (km 526+440) u funkciji povezivanja autoputa E-70 sa DP I reda (magistralnim putem) br. 21 (Novi Sad–Šabac);

– nadvožnjak (prelaz preko pruge) km 529+300;

– prelaz preko autoputa (nekategorisani put) km 525+500.

Prateći funkcionalni sadržaji

– planira se nova baza za održavanje u zoni petlje „Ruma” na stacionaži km 525+700 u funkciji održavanja autoputa od petlje „Sremska Mitrovica” do planirane petlje Dobanovci,

– planirani glavni objekat kontrole i upravljanja saobraćajem predviđen je uz novu bazu za održavanje puta u zoni petlje „Ruma”.

Prateći putni sadržaji za korisnike

Odmorišta:

1 levo (strana), 531+000 (stacionaža), postojeće, Ruma, I tip;

2 desno (strana),531+000 (stacionaža), planirano, Ruma, I tip.

Benzinske stanice:

1 desno (strana), 527+400 (stacionaža), postojeća, uz motel, Ruma;

2 levo (strana), 527+350 (stacionaža), planirana, uz motel, Ruma.

Moteli:

1 desno (strana), 527+400 (stacionaža), izgrađen, Ruma, II tip;

2 levo (strana), 527+400 (stacionaža), planiran, Ruma, I tip.

Koridori železničke pruge:

– priključna pruga magistralnog karaktera Ruma–Šabac–Zvornik–granica Republike Bosne i Hercegovine.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, prema Prostornom planu infrastrukturnog koridora granica Hrvatske – Beograd (Dobanovci) važi sledeće:

– obuhvat Prostornog plana područja infrastrukturnog koridora granica Hrvatske – Beograd (Dobanovci) se preklapa sa obuhvatom Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac;

– osnovni ciljevi korišćenja putnih saobraćajnica u infrastrukturnom koridoru auto-puta sa stanovišta interesa lokalnih zajednica su što racionalnije uključivanje na auto-put i njegovo korišćenje od strane lokalnog stanovništva u pogledu bezbednosti odvijanja saobraćaja auto-putem, obezbeđenja dovoljne pristupačnosti i dovoljnog broja ukrštanja;

– veza auto-puta E-70 sa okruženjem ostvaruje se putem denivelisanih ukrštanja.

2.2.3. Prostorni plan područja posebne namene Fruške gore do 2022. godine („Službeni list APV”, broj 16/04)

Prostorni plan područja posebne namene Fruške gore do 2022. godine (u daljem tekstu PPPPN FG) obuhvata područje od 139.439,01 ha.

Delovi opština/gradova koji se istovremeno nalaze i u obuhvatu PPPPN FG i ovog Prostornog plana su:

1. Grad Novi Sad – deo (KO Sremska Kamenica, KO Bukovac i KO Petrovaradin),

2. Sremski Karlovci (KO Sremski Karlovci) i

3. Irig – deo (KO Grgetek, KO Neradin, KO Irig i KO Rivica).

PPPPN FG date su sledeće smernice razvoja od značaja za planirani koridor DP I reda br. 21 i br. 19:

Planirane aktivnosti vezane za drumski saobraćaj su: izgradnja tunela ispod Iriškog venca i izgradnja pristupnih puteva za potrebe tunela, izgradnja obilaznice oko naseljenog mesta Irig, izgradnja treće trake za spora – usponska vozila sa sremske strane, veza puta M-21 sa obilaznicom oko Sremske Kamenice, izgradnja obilaznice oko Petrovaradina i mosta preko Dunava – veza sa E-75.

PPPPN FG predviđena je rehabilitacija puta R-107 deonica puta državna granica–Sremska Kamenica–Novi Sad, sanacija klizišta „Trandžament” u zoni Petrovaradinske tvrđave, i izgradnja obilaznog puta oko Sremske Kamenice.

Planirane aktivnosti iz oblasti železničkog saobraćaja su: modernizacija pruge Beograd–Subotica, rekonstrukcijom postojeće jednokolosečne pruge u dvokolosečnu prugu i revitalizacija pruge Petrovaradin – Beočin.

Vazdušni saobraćaj svojim kapacitetima može imati uticaj na područje Fruške gore.

Korišćenje voda, za potrebe vodnog saobraćaja, na postojećim vodotocima (reka Dunav) evropskog ranga za plovidbu, podrazumeva rekonstrukciju i dogradnju postojeće infrastrukture u skladu sa evropskim standardima. Prirodne vrednosti i brojni kulturno-istorijski spomenici i naselja u priobalju (Novi Sad, Petrovaradin i Sremski Karlovci) predstavljaju značajan turističko-rekreativni potencijal ovog dela Dunava, te je neophodna rekonstrukcija i izgradnja odgovarajuće infrastrukture kao i revitalizacija postojećih i izgradnja novih putničkih pristaništa i marina sa pratećim sadržajima.

U oblasti elektroenergetske infrastrukture neophodno je obezbediti kvalitetnu i sigurnu isporuku električne energije uz potpunu revitalizaciju prenosne mreže. Srednjenaponski 35 kV vodovi preći će na 20 kV naponski nivo, a trafostanice 35/10 kV i 35/20 kV zadržaće se kao 20 kV razvodna čvorišta. Celokupna 10 kV mreža će se rekonstruisati za rad na 20 kV naponski nivo. Sve distributivne trafostanice naponskog prenosa 10/0,4 kV potrebno je rekonstruisati na 20/0,4 kV naponski prenos. U svim naseljima, turističkim i drugim lokalitetima potrebno je izgraditi kvalitetnu javnu rasvetu.

Iz oblasti gasovodne infrastrukture planiran je završetak gasifikacije naselja Rivica izgradnjom gasovoda koji ide od gasnog čvora G3 prema zapadu, kao i izgradnja mernoregulacione stanice (u daljem tekstu: MRS) u tom naselju. U severnom delu opštine Irig planira se izgradnja priključnog gasovoda i MRS za sanatorijum.

Iz oblasti telekomunikacione i RTV infrastrukture predviđena je: izgradnja kvalitetnih spojnih puteva optičkim kablovskim vezama, uz sve glavne i lokalne puteve, izgradnja primarne i sekundarne mreže u svim naseljima i na turističkim i drugim lokalitetima, postavljanje digitalnih automatskih centrala u svim naseljima, izgradnja antenskih sistema i baznih stanica, izgradnja kablovsko-distributivnog sistema u svim naseljima.

U oblasti vodoprivrede planirano je da se snabdevanje vodom najvišeg kvaliteta ostvaruje razvojem regionalnih sistema iz kojih će se snabdevati najveći broj naselja, a planiran je i završetak izgradnje kanalizacionih sistema i uređaja za prečišćavanje otpadnih voda većih naselja u obuhvatu Prostornog plana.

U oblasti zaštita životne sredine osnovni ciljevi zaštite životne sredine su:

– racionalno korišćenje prirodnih resursa Fruške gore, posebno neobnovljivih i delimično obnovljivih,

– zaustavljanje dalje degradacije vode, vazduha i zemljišta u naseljima i na izletničkim lokalitetima,

– preduzimanje mera za zaustavljanje urvinskih procesa i saniranje aktivnih klizišta na obodu Fruške gore duž Dunava,

– preduzimanje mera za zaštitu od erozije i degradacije tla na padinama,

– zaštitu i unapređenje šuma u skladu sa pravcem razvoja izvornih prirodnih karakteristika, autohtone flore i faune i autentičnog pejzaža, i očuvanje i unapređenje šuma i prirodnih vrednosti, zaustavljanjem procesa degradacije,

– zaštita vazduha od zagađivanja na celom prostoru Fruške gore utvrđivanjem strogih režima kretanja saobraćaja,

– ozelenjavanje duž puteva, železničkih pruga i slobodnih površina, a za ove namene koristiti zemljišta odgovarajuće bonitetne klase.

Za područje Nacionalnog parka „Fruška gora”, kao prirodnog dobra I prve kategorije utvrđeni su režimi I, II i III stepena zaštite.

Osnovni ciljevi zaštite prirodnih dobara, predviđeni Prostornim planom su:

– zaštita prostora (staništa)

1. posebnih prirodnih vrednosti od značaja za naučne, kulturno obrazovne, rekreativne i druge svrhe.

2. karakterističnih predstavnika pojedinih ekosistema i izrazitih biogeografskih područja,

3. prirodnih predela, ambijenata i pejzaža oko kulturno-istorijskih spomenika

4. zaštitnih zona (zona uticaja) oko zaštićenih prirodnih dobara.

– zaštita biodiverziteta odnosno očuvanje genetskog, specijskog i ekosistemskog biodiverziteta.

Mere zaštite kulturnih dobara sinhronizovaće se sa ostalim aktivnostima (turizam, kultura, stanovanje itd.). Osnovne aktivnosti vezane za zaštitu i korišćenje spomenika kulture treba da se odvijaju u pravcu:

– zaštite, negovanja i prezentacije poznatih spomenika,

– istraživanja, otkrivanja i proučavanja novih kulturnih dobara.

Nepokretna kulturna dobra treba štititi integralno sa prostorom u kome se nalaze i tretirati ih kao razvojni potencijal područja Fruške gore i šireg okruženja.

2.2.4. Prostorni plan područja posebne namene sistema za vodosnabdevanje „Istočni Srem” („Službeni list APV”, broj 57/17)

Prostorni plan se preklapa sa Prostornim planom područja posebne namene sistema za vodosnabdevanje „Istočni Sremˮ na teritoriji opštine Ruma, obuhvatajući deo KO Ruma.

Područje posebne namene, odnosno regionalni vodovodni sistem „Istočni Srem”, će najvećim delom biti na (postojećem i planiranom) građevinskom zemljištu. Veći i važniji objekti regionalnog sistema za vodosnabdevanje – vodotornjevi, podzemni rezervoari i pumpne stanice su uglavnom predviđeni u sklopu definisanih građevinskih područja, čime je narušavanje postojeće namene svedeno na minimum.

Takođe, najveći deo mreže regionalnog vodovodnog sistema „Istočni Srem”, odnosno trase magistralnih i sekundarnih cevovoda su planirane u saobraćajnim koridorima, tačnije duž državnih, regionalnih i lokalnih puteva van naselja, odnosno u uličnim koridorima u sklopu građevinskih područja naselja. Manji deo ovih trasa se nalazi na poljoprivrednom zemljištu, pri čemu se koriste trase postojećih atarskih puteva, kako bi se maksimalno izbeglo narušavanje obradivog poljoprivrednog zemljišta.

Sagledavanjem celokupnog obuhvata Prostornog plana sistema za vodosnabdevanje „Istočni Srem” i značaja posebne namene, može se zaključiti da planirana rešenja u oblasti navodnjavanja i vodosnabdevanja neće biti u koliziji sa izmenama i dopunama Prostornog plana.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, plansko područje obuhvaćeno Prostornim planom na delu koridora puta Ruma–Šabac (most na Savi) nalazi se u obuhvatu Prostornog plana područja posebne namene sistema za vodosnabdevanje „Istočni Srem”.

Primenom i implementacijom planskih rešenja, omogućava se odgovarajuće i kvalitetno ostvarivanje navodnjavanja vodosnabdevanja, uz poštovanje koncepta održivog planiranja i razvoja i uz usaglašenost plana sa postojećim i planiranim namenama i funkcijama u okruženju, a planska rešenja Prostornog plana ne smeju biti u koliziji sa važećim prostornim planovima koji se tiču navodnjavanja.

2.2.5. Prostorni plan područja posebne namene sistema za navodnjavanje Srema („Službeni list APV”, broj 57/17)

Obuhvat Prostornog plana se preklapa sa Prostornim planom područja posebne namene sistema za navodnjavanje Srema na teritoriji opštine Ruma u KO Ruma.

Granice posebne namene proističu iz rešenja koja su data u Prethodnoj studiji opravdanosti sa Generalnim projektom navodnjavanja Srema. Posebna namena Prostornog plana odnosi se na mrežu i objekte sistema za navodnjavanje Srema.

Generalnim projektom integralnog sistema navodnjavanja regiona Srem3 obuhvaćeno je područje od oko 357.000 ha (bez inundacija) u sedam jedinica lokalnih samouprava. Za navodnjavanje je predviđeno oko 225.000 ha obradivih površina.

Hidro melioracioni sistem (HMS) Srema prostorno je podeljen na pet delova:

1) deo sistema: Zapadni Srem – donja zona (u daljem tekstu: ZD);

2) deo sistema: Istočni Srem – donja zona (u daljem tekstu: ID);

3) deo sistema: Zapadni Srem – gornja zona (u daljem tekstu: ZG);

4) deo sistema: Istočni Srem – gornja zona (u daljem tekstu: IG);

5) deo sistema: Istočni Srem – srednja zona (u daljem tekstu: IS).

Rešenje navodnjavanja delova sistema ZD, ID i dela IS bazira se na postavljanju niza ustava na postojećoj mreži za navodnjavanje čime se stvaraju uslovi za akumulisanje vode u kanalima. Ove kanalske akumulacije zadržavaju deo unutrašnjih voda Srema i sa dodatnim količinama vode iz spoljnih resursa (Dunav i Sava), zadovoljavaju predviđene potrebe za vodom poljoprivrednih kultura.

Rešenje navodnjavanja delova sistema ZG i IG bazirano je na izgradnji spoljnih crpnih stanica na Dunavu i distribuciji tako obezbeđene vode do međusobno povezanih fruškogorskih akumulacija.

Sagledavanjem celokupnog obuhvata Prostornog plana sistema za navodnjavanje Srema i značaja posebne namene, može se zaključiti da planirana rešenja u oblasti navodnjavanja i vodosnabdevanja neće biti u koliziji sa izmenama i dopunama Prostornog plana.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, plansko područje obuhvaćeno Prostornim planom područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma – Šabac i državnog puta I reda broj 19 Šabac–Loznica na delu koridora puta Ruma–Šabac (most na Savi), nalazi se u obuhvatu Prostornog plana područja posebne namene sistema za vodosnabdevanje „Istočni Srem”.

Primenom i implementacijom planskih rešenja, omogućava se odgovarajuće i kvalitetno ostvarivanje navodnjavanja vodosnabdevanja, uz poštovanje koncepta održivog planiranja i razvoja i uz usaglašenost plana sa postojećim i planiranim namenama i funkcijama u okruženju, a planska rešenja Prostornog plana ne smeju biti u koliziji sa važećim prostornim planovima koji se tiču navodnjavanja.

––––––––

3 Obrađivač Generalnog projekta: „Jaroslav Černiˮ, Beograd, 2014. godine.

2.2.6. Uredba o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene magistralnog gasovoda granica Bugarske – granica Mađarske („Službeni glasnik RSˮ, br. 119/12, 98/13, 52/18 i 36/19)

Uredbom o izmenama Uredbe o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene transnacionalnog gasovoda „Južni tok” („Službeni glasnik RSˮ, broj 52/18) izmenjen je naziv plana tako da su reči: „transnacionalnog gasovoda Južni tok” zamenjene rečima: „magistralnog gasovoda granica Bugarske – granica Mađarske”.

Opšti cilj Prostornog plana područja posebne namene magistralnog gasovoda granica Bugarske – granica Mađarske je izgradnja i funkcionisanje dela koridora magistralnog gasovoda kroz Republiku Srbiju koji će doprineti prostornoj i energetskoj integraciji Republike Srbije u evropsko okruženje redovnim, stabilnom i ekološki opravdanom snabdevanju gasom potrošača u Republici Srbiji, kao i tranzitu gasa ka državama srednje i zapadne Evrope.

Prostorni plan područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma – Šabac i državnog puta I reda broj 19 Šabac–Loznica (izmene i dopune) se preklapa sa Prostornim planom područja posebne namene magistralnog gasovoda granica Bugarske – granica Mađarske na teritoriji opštine Ruma.

Na teritoriji opštine Ruma koridor odvojka gasovoda pruža se paralelno sa prugom Beograd – Stara Pazova – Ruma – Sremska Mitrovica u dužini od oko 7,0 km. U navedenoj dužini koridor kraka gasovoda se nakon 1,0 km od ulaska na teritoriju opštine Ruma ukršta sa DP II reda broj 119 i kanalom Šelovrenac, zatim prelazi preko lokaliteta „Vojkovac” (KO Putinci), dalje prolazi na oko 520,0 m južno od građevinskog područja naselja Putinci, zatim koridor odvojka gasovoda prolazi severno od lokaliteta „Crnjevci” (KO Putinci) odakle se odvaja od pruge Beograd – Stara Pazova – Ruma – Sremska Mitrovica pružajući se u pravcu jugozapada. Koridor odvojka gasovoda dalje prelazi preko Ševinog brega, zatim južno od lokaliteta „Zabrana” (KO Dobrinci) gde se ukršta sa DP II reda broj 117, dalje koridor odvojka gasovoda prolazi na oko 850,0 m severno od građevinskog područja naselja Dobrinci i na oko 690,0 m jugoistočno od građevinskog područja naselja Kraljevci, pružajući se dalje u pravcu jugozapada, koridor odvojka gasovoda prelazi preko lokaliteta „Međice” (KO Kraljevci) i „Vrtlog” (KO Ruma) između kojih se ukršta sa autoputem E-70 Beograd–Zagreb, dalje prelazi preko lokaliteta „Oderovci” (KO Hrtkovci) i ulazi na teritoriju grada Sremska Mitrovica.

2.3. Korišćena dokumentacija i ekspertize

Pri izradi Prostornog plana korišćena je mnogobrojna planska, studijska, stručna, naučna, tehnička i druga dokumentacija.

Planska i urbanistička dokumentacija

Za izradu Prostornog plana relevantni su sledeći planovi:

– Prostorni plan Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 88/10),

– Prostorni plan područja posebne namene Fruške gore do 2022. godine („Službeni list APV”, broj 16/04),

– Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora autoputa E-75 Subotica – Beograd (Batajnica) („Službeni glasnik RS”, broj 69/03),

– Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora granica Hrvatske – Beograd (Dobanovci) („Službeni glasnik RS”, broj 69/03).

Pregled po opštinama najvažnije planske i urbanističke dokumentacije značajne za izradu Prostornog plana dat je u tabeli:

Tabela 2: Planska i urbanistička dokumentacija

Grad/opština

Planska i urbanistička dokumentacija

Novi Sad – grad:

– Prostorni plan grada Novog Sada i opštine („Službeni list grada Novog Sada”, broj 9/95)

– Generalni plan grada Novog Sada do 2021. godine („Službeni list grada Novog Sada”, br. 24/00, 18/01 i 39/06)

– PDR infrastrukturnog koridora auto-puta E-75 na administrativnom području grada Novog Sada („Službeni list grada Novog Sada”, broj 9/06)

– PDR infrastrukturnog koridora državnog puta IB reda – 21 na administrativnom području grada Novog Sada („Službeni list grada Novog Sada”, broj 26/17)

S. Karlovci

– Prostorni plan opštine Sremski Karlovci („Službeni list opštine Sremski Karlovci”, broj 8/06)

– Generalni plan Sremski Karlovci („Službeni list opštine Sremski Karlovci”, broj 14/02)

Irig

– Prostorni plan opštine Irig („Službeni list opštine Irig”, broj 6/83)

– Generalni plan Irig („Službeni list opština Srema”, broj 11/05)

Ruma

– Prostorni plan opštine Ruma („Službeni list opština Srema”, broj 7/15) i Generalni plan Rume („Službeni list opština Srema”, br. 35/08 i 13/15)

– Tehnička dokumentacija kao osnova za planski dokument, a na nivou razrade u skladu sa zakonskom regulativom

S. Mitrovica

– grad

– Prostorni plan teritorije grada Sremska Mitrovica do 2028. – usklađivanje sa Zakonom („Službeni list grada Sremska Mitrovica”, broj 7/15)

Šabac-grad

– Prostorni plan opštine Šabac (u toku je izrada Koncepta plana)

– Generalni plan za Šabac i prigradska naselja Majur, Jevremovac, Pocerski Pričinović, Jelenču i Mišar („Službeni list opštine Šabac”, broj 10/08)

Bogatić

– Prostorni plan opštine Bogatić (u toku je izrada Koncepta plana)

Loznica – grad

– Prostorni plan opštine Loznica („Službeni list opštine Loznica”, broj 7/05)

– Generalni plan opštine Loznica („Službeni list opština Loznica”, broj 10/05)

Osim navedenih planova korišćena je i druga važeća urbanistička dokumentacija (planovi generalne regulacije, planovi detaljne regulacije i planovi opšteg uređenja naselja), kao i planovi čija je izrada u toku.

Za potrebe Prostornog plana u JP „Zavod za urbanizam” Novi Sad urađen je elaborat „Urbanistička analiza infrastrukturnog koridora državnog puta I reda M 21 na administrativnom području grada Novog Sada” u kome je analiziran predmetni koridor kroz usvojenu prostorno-plansku i urbanističku dokumentaciju na administrativnom području grada Novog Sada, kao i kroz planove u fazi izrade.

Projektno-tehnička dokumentacija

Za državni put I reda br. 21 Novi Sad–Šabac i br. 19 Šabac–Loznica urađen je Generalni projekat (projektant: Institut za puteve Beograd). Studiju izvodljivosti/ opravdanosti za pravac Novi Sad–Ruma–Šabac–Loznica–Požega izradila je firma „Eptisa”. Tehnička dokumentacija je revidovana od strane Ministarstva za infrastrukturu. Reviziona komisija za stručnu kontrolu tehničke dokumentacije dala je Izveštaj o izvršenoj stručnoj kontroli Prethodne studije opravdanosti i generalnog projekta za: MAGISTRALNI PUT M-21, PETROVARADIN – IRIG – RUMA – ŠABAC, U NASTAVKU MAGISTRALNI PUT M-19, ŠABAC – LOZNICA, broj 350-01-00565/2008-10 od 9. juna 2008. godine).

Prema Generalnom projektu nulta tačka državnog puta I reda br. 21 konstatovana je u Petrovaradinu (km 0+000). Kako bi se ovaj koridor kvalitetno povezao sa putnom mrežom visokog hijerarhijskog nivoa (auto put E 75 i mreža državnih puteva I reda), Prostornim planom je predloženo (a u skladu sa već postojećom prostornoplanskom dokumentacijom) njegovo dopunjavanje u delu istočne obilaznice oko Novog Sada (do autoputa E-75 i državnog puta I reda br. 7).

Strateško-razvojni dokumenti i osnove razvoja

Od posebnog značaja za izradu ovog Prostornog plana su sledeće strategije (Vlada Republike Srbije):

– Strategija regionalnog razvoja Republike Srbije za period od 2007. do 2012. godine („Službeni glasnik RS”, broj 21/07),

– Strategija razvoja železničkog, drumskog, vodnog, vazdušnog i intermodalnog transporta u Republici Srbiji od 2008. do 2015. godine („Službeni glasnik RS”, broj 4/08),

– Nacionalna strategija održivog razvoja („Službeni glasnik RS”, broj 57/08),

– Strategija integrisanog upravljanja granicom u Republici Srbiji („Službeni glasnik RS”, broj 11/06),

– Nacionalna strategija privrednog razvoja Republike Srbije od 2006 do 2012,

– Strategija razvoja energetike Republike Srbije do 2015. godine („Službeni glasnik RS”, broj 44/05),

– Program ostvarivanja Strategije razvoja energetike Republike Srbije do 2015. godine za period od 2007. do 2012. godine („Službeni glasnik RS”, br. 17/07 i 73/07).

Osnove razvoja relevantne za izradu Prostornog plana su raspoložive Vodoprivredna osnova Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 11/02), kao i opšte i posebne šumske, lovne i poljoprivredne razvojne osnove.

Za izradu Prostornog plana značajni su i:

– Strategija razvoja elektronskih komunikacija u Republici Srbiji od 2010. do 2020. godine („Službeni glasnik RS”, broj 68/10);

– Strategija poljoprivrede i ruralnog razvoja Republike Srbije za period 2014–2024. godine („Službeni glasnik RS”, broj 85/14);

– Strategija razvoja šumarstva Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 59/06);

– Strategija upravljanja vodama na teritoriji Republike Srbije do 2034. godine („Službeni glasnik RS”, broj 3/17);

– Zaključak Vlade kojim se usvaja Plan razvoja železničkog, drumskog, vodnog, vazdušnog i intermodalnog transporta u Republici Srbiji od 2015. do 2020. godine (05 broj 34-7752/2015-02, od 23. jula 2015. godine);

– strategija kojom se utvrđuju javne politike u oblasti upravljanja otpadom.

Podaci o stanovništvu, aktivnostima i prostoru

Brisan je (vidi član 3. Uredbe - 88/2020-17)

Korišćene geodetske podloge

Za potrebe izrade Prostornog plana korišćene su sledeće geodetske podloge:

– Topografske karte razmere 1:25000, 1:50000, 1:100000 i 1:200000,

– Skenirani katastarski planovi razmere 1:2500 i 1:2880,

– Skenirani listovi Osnovne državne karte 1:5000;

– DKP i digitalni ortofoto za plansko područje obuhvaćeno Prostornim planom za deonicu Ruma–Šabac.

3. Ekonomska, društvena i ekološka opravdanost izgradnje sistema u slučaju kada se ne izrađuje studija opravdanosti

3.1. Deonica državnog puta I reda br. 21 kroz administrativno područje Novog Sada za koji nije izrađena prethodna studija opravdanosti

Državni put I reda M-21 Novi Sad – Ruma – Šabac je značajan segment putne mreže Republike Srbije, povezuje Vojvodinu sa zapadnim delom Srbije, istočnim delovima Bosne i Hercegovine, kao i Hrvatskom (vezom sa autoputem E-70 i državnim putem R-107 Novi Sad – Ilok).

U odnosu na grad Novi Sad, ovaj koridor predstavlja značajan uvodno-izvodni pravac kojim se, pored intenzivnog tranzitnog i teretnog saobraćaja, odvija lokalni saobraćaj jer veliki deo prostora na sremskoj strani Novog Sada gravitira ka ovom koridoru.

Razvoj grada Novog Sada na sremskoj strani, kao i intenziviranje izgradnje stambenih i poslovnih objekata u zoni ovog puta, učinili su da državni put I reda br. 21 preraste od „otvorenog puta” u „gradsku saobraćajnicu” na većem delu svog prolaska kroz administrativno područje grada Novog Sada.

Prostorni i saobraćajni aspekti definisanja istočne obilaznice Novog Sada, kao savremene saobraćajnice, sagledani su kroz analizu Prostornog plana područja posebne namene Fruške gore do 2022. godine, Generalnog plana Novog Sada do 2021. godine, kao i prostornih i urbanističkih planova koji su u izradi (Prostorni plan grada Novog Sada, PDR infrastrukturnog koridora državnog puta I reda M-21 na administrativnom području grada Novog Sada). Planiranje, projektovanje i izgradnja ovog segmenta državnog puta treba da omogući efikasno i bezbedno odvijanje saobraćaja.

Cilj Prostornog plana je da se kroz analizu postojećeg stanja koridora, prostorno-planske i urbanističke dokumentacije, usvojenog Generalnog projekta koridora državnog puta I reda br. 21 (od nulte tačke državnog puta br. 21), sagledaju relevantni parametri od uticaja na definisanje konačnog koridora, pre svega sa aspekta urbanističko-planskih parametara i njihovo usaglašavanje radi postizanja kontinuiranog sistema saobraćajne obilaznice oko Novog Sada, koji će zadovoljavati sve kriterijume za ovaj rang puta, kako u domenu tehničko-eksploatacionih karakteristika, tako i sa aspekta bezbednosti, ekologije i drugih parametara savremenih saobraćajnica.

3.2. Deonica Novi Sad–Šabac–Loznica za koju je izrađena studija opravdanosti

Budući da postoji Studija opravdanosti, umesto ekonomske, društvene i ekološke opravdanosti izgradnje sistema daje se izvod iz sektorskih studija.

Konzorcijum EPTISA – IRD Engineering je izradio Studiju opravdanosti/izvodljivosti u cilju definisanja poboljšanja puta „Novi Sad – Šabac – Loznica – Požega”. Projektom je upravljala Evropska agencija za rekonstrukciju (EAR) u Beogradu, a finansirala EU.

U skladu sa projektnim zadatkom, sveobuhvatni cilj ove Studije je ustanovljavanje izvodljivosti poboljšanja puta Novi Sad – Šabac – Požega, sa alternativnim linkom za Loznicu i Mali Zvornik, kao celine i/ili nekih njegovih delova.

Studija izvodljivosti sadrži sledeće sektorske studije2:

1. Studija o saobraćaju

Krajnji cilj projekta je da se utvrdi izvodljivost poboljšanja puta između Novog Sada, Šapca i Loznice, u celini ili po delovima.

Poseban cilj Studije o izvodljivosti je da analizira različite scenarije za poboljšanje trase puta uglavnom na deonicama gde je saobraćaj od velike važnosti i gde je potrebno eliminisati opasne crne tačke.

2. Studija bezbednosti

Studija bezbednosti na putu je izvršena kako bi se došlo do korisnih informacija koje bi pomogle poboljšanju bezbednosti na putu duž M21/M19.

Analiza podataka o nezgodama dobijenih od policije deonice Novi Sad – Šabac, Šabac – Loznica, za period 2000 – 2006. godine je izvršena kako bi se dobila predstava o veličini problema i načinila osnova za procenu odgovarajućih mera.

Na međuurbanim deonicama, oko 70% zabeleženih nezgoda je posledica prepreka sa strane puta, krivine koje nisu uočljive sa dovoljne razdaljine, nedostatak horizontalne signalizacije, neobeležene raskrsnice, loše održavanje kolovozne površine, odsustvo pešačkih staza, kao i zelenilo koje ometa preglednost.

Na urbanim deonicama zabeležene tipične nesreće (oko 70%) posledica su opasnosti sa strane (često nezaštićeni jarkovi), odsustvo pešačkih staza, loša horizontalna i vertikalna signalizacija, neobeležene raskrsnice, zelenilo koje ometa preglednost i nebezbedne autobuske stanice. Seoska naselja duž puta predstavljaju poseban vid opasnosti za saobraćaj, kao i za stanovnike u toku vožnje kroz naselje.

Na osnovu usvojenih opštih principa za poboljšanje bezbednosti saobraćaja, na međuurbanim i urbanim deonicama, predložene su posebne mere pogodne za eliminisanje ili barem umanjenje identifikovanih opasnosti.

3. Tehnička studija

Glavni cilj Studije je da ispita izvodljivost poboljšanja magistralnih – DP I reda puteva na datim deonicama, analizom različitih scenarija za poboljšanje trase puta, posebno uzimajući u obzir bezbednost saobraćaja, životnu sredinu i potrebu da se obezbedi potrebni kapacitet saobraćaja.

Duž cele projektne rute ustanovljeni su kriterijumi koji se odnose na tri glavne komponente koji predstavljaju osnovne zahteve koji treba da budu ispunjeni/ obezbeđeni. Oni mogu biti sažeti u tri komponente, a to su saobraćajni kapacitet, bezbednost saobraćaja i zaštita životne sredine.

Na osnovu rezultata Studije saobraćaja, za četiri deonice od Novog Sada do Šapca će biti potreban dupli kolovoz sa dve trake da bi pokrila predviđanja saobraćaja, sa kapacitetom postojećeg puta koji će biti dostignut oko 2015. godine. Za deonicu od Šapca do Loznice kolovoz sa dve trake će biti dovoljan za prognozirani saobraćaj u istom periodu.

4. Ekonomska studija

Analiza troškovi – koristi razmatra ekonomsku održivost funkcionisanja transportnog sistema sa stanovišta ekonomije u Srbiji.

Saobraćajne prognoze za laka i teška vozila su bazirane na porastu društvenog proizvoda po stanovniku i razlici u broju stanovnika po regionima i pretpostavkama vezanim za elastičnost potrebe za transportom.

U realnom (ili srednjem) ekonomskom scenariju, predviđen je porast društvenog proizvoda po stanovniku od 5% na godišnjem nivou do 2020. i 4% u godinama nakon 2020. Međutim, predviđene su varijacije po regionima, koje se kreću od 30% iznad proseka u Beogradu, 15% iznad proseka u Vojvodini, Nišu, Kragujevcu i Užicu. Predviđen je konstantan broj stanovnika. Predviđena je elastičnost vezana za porast društvenog proizvoda od 1,2 za putnički saobraćaj i 1,0 za teretni saobraćaj.

Model ekonomskog vrednovanja baziran na uobičajenim principima analize troškovi–koristi. Procedure koje su korišćene su u skladu sa normama datim u važećoj dokumentaciji EU. Vrednovanje sadrži ključne ekonomske pokazatelje, kao i niz testova osetljivosti.

5. Studija o proceni uticaja na životnu sredinu

Značajni doprinosi Studije dati su u oblasti sagledavanja uslova zaštite životne sredine, kao i stvaranje podloga za unapređenje oblasti zaštite životne sredine duž predmetnog koridora implementacijom savremenih zaštitnih mera.

6. Zbirni izveštaj o troškovima građenja

Zbirni izveštaj o troškovima građenja je imao za cilj da se adekvatno procene troškovi rešenja Generalnog projekta, koji su razmatrani i kroz Studiju izvodljivosti.

Troškovi izgradnje i održavanja puta su dobijeni iz parelenih podstudija ove studije i sadrže:

– troškove izgradnje infrastrukture,

– troškove primene mera bezbednosti na putu,

– troškove mera zaštite životne sredine,

– troškove održavanja.

U toku je izrada idejnog projekta deonice Ruma–Šabac

––––––––––––––

2 Osvrt na Studije se odnosi na deonicu Novi Sad–Šabac–Loznica, koji je predmet ovog Prostornog plana.

II PRINCIPI, CILJEVI I KONCEPCIJA IZGRADNJE SISTEMA

1. Principi izgradnje sistema

Razvoj putnog sistema treba da se zasniva na sledećim principima:

– efikasnost i bezbednost,

– usmerenost ka korisniku,

– ekonomičnost,

– okrenutost ka zaštiti životne sredine,

– integrisanost sa okruženjem i drugim vidovima saobraćaja i

– kvalitetno nadgledanje i upravljanje.

Polaznu osnovu za definisanje principa prostornog razvoja infrastrukturnog koridora, čini stanje ključnih faktora prostornog razvoja i aktiviranje razvojnih potencijala područja u obuhvatu Prostornog plana. Principi prostornog razvoja, definisani Prostornim planom Republike Srbije, uticaće na značajno jačanje održivosti, identiteta, konkurentnosti, kohezije i konkurentnosti, kao i unapređenje upravljanja prostornim razvojem:

– održivost, kao generalni princip koji mora biti primenjen kod svih aktivnosti u prostoru Srbije;

– teritorijalna kohezija, kao rezultat uravnoteženog socio-ekonomskog regionalnog razvoja;

– jačanje konkurentnosti, što podrazumeva dalji razvoj područja gradova Novi Sad, Šabac i Loznica, sa istovremenim jačanjem i funkcionalnim profilisanjem slabije razvijenih područja;

– aktivna implementacija politike prostornog razvoja i učešće javnosti;

– policentrični teritorijalni razvoj, sa naglašenom ulogom gradova i funkcionalnih urbanih područja, kao i jačanjem veza na relaciji selo–grad;

– unapređenje pristupačnosti informacijama i znanju preko elektronskih komunikacionih mreža razvijenih da pokrivaju čitave regione/državu;

– unapređenje saobraćajne dostupnosti kao dominantan faktor iskorišćenja teritorijalnih potencijala i uravnoteženog razvoja;

– razvoj kulturnog identiteta i teritorijalne prepoznatljivosti;

– permanentna edukacija građana i administracije o značaju kvaliteta prostornog razvoja;

– subsidijarnost kao mogućnost rešavanja određenog problema na više nivoa odlučivanja, odnosno na onom nivou odlučivanja koji će obezbediti najveću efikasnost;

– striktno poštovanje zaštite javnog interesa, javnih dobara i javnog prostora;

– unapređenje i održivo korišćenje prirodnog i kulturnog nasleđa kao razvojnog resursa;

– smanjenje štetnog uticaja na životnu sredinu;

– javno-privatno partnerstvo kod investiranja u mreže i objekte od kapitalnog značaja;

– veća transparentnost kod odlučivanja o prostornom razvoju;

– transgranično, interregionalno i transdržavno funkcionalno povezivanje regionalnih i lokalnih jedinica uz nužnu podršku države.

2. Opšti i operativni ciljevi

2.1. Opšti ciljevi

Osnovni cilj izrade Prostornog plana odnosi se na uspostavljanje kvalitetne saobraćajne veze Novi Sad–Šabac–Loznica, jačanje saobraćajne i ekonomske povezanosti naselja sa susednim područjima i širim regionima što, uz organizovan prostorni razvoj, zaštitu i uređenje, predstavlja neophodni preduslov za povećanje konkurentnosti ovog područja.

Opšti ciljevi izrade Prostornog plana:

– uspostavljanje dugoročne strategije razvoja područja kroz koji prolazi infrastrukturni koridor, u skladu sa regionalnim i lokalnim razvojnim potencijalima,

– utvrđivanje planskih rešenja kojima se rezerviše prostor za infrastrukturni koridor, utvrđuje poseban režim zaštite koridora i kontaktnih područja, obezbeđuju uslovi za ukrštanja i prolaze,

– definisanje odnosa sa ostalim namenama i infrastrukturnim sistemima u neposrednom kontaktu sa putnim koridorom,

– funkcionalni razmeštaj i planiranje novih kompatibilnih namena (sadržaja),

– kompletiranje i dogradnja infrastrukturnih sistema u planiranom koridoru, u skladu sa dugoročnim potrebama, zahtevima i međunarodnim standardima,

– valorizacija postojećih resursa i razvojnih potencijala koridora u cilju potpunije integracije Republike Srbije u region jugoistočne Evrope.

Ciljevi izrade izmena i dopuna Prostornog plana su:

1) obezbeđenje veće integrisanosti područja i povećanje mobilnosti stanovništva racionalnim infrastrukturnim povezivanjem, rekonstrukcijom postojećih infrastrukturnih sistema, poboljšanjem njihovog funkcionisanja i izgradnjom novih delova mreže i objekata;

2) usaglašavanje i rešavanje potencijalnih konflikata vezanih za prolazak koridora kroz građevinsko i poljoprivredno zemljište;

3) omogućavanje ostvarenja principa održivog razvoja i očuvanja poljoprivrednog zemljišta;

4) kontrola uticaja planiranih aktivnosti na okruženje;

5) minimizacija negativnih uticaja i rešavanje prostornih konflikata u skladu sa osnovnim principima održivog razvoja.

2.2. Operativni ciljevi po pojedinim oblastima

Infrastruktura:

1. Saobraćajna infrastruktura

– utvrđivanje optimalnog koridora državnog puta I reda br. 21 Novi Sad – Ruma – Šabac i državnog puta I reda br. 19 Šabac–Loznica i saobraćajne mreže svih javnih (kategorisanih i nekategorisanih) puteva u okruženju koridora, uz uvažavanje evropskih standarda i prostorno-funkcionalnih i ekoloških kriterijuma za održavanje ekoloških parametara i karakteristika životne sredine i održivog razvoja, posebno u specifičnim područjima (prirodna i zaštićena dobra) kroz koje koridor prolazi. Ovim bi se stvorili optimalni uslovi povezivanja svih opština i okruženja, kako sa ovim putnim kapacitetom tako i sa sirovinskim zaleđem – atarom, radi zadržavanja postojećih – utvrđenih veza i snižavanja troškova transporta: Utvrđivanje konfliktnih tačaka „sukoba” sa postojećim /planiranim sadržajima i namenama i predlog razrešenja,

– omogućiti različitim merama (izgradnja, modernizacija, rekonstrukcija) razvoj i uključenje u transportnu mrežu (ponudu) ovog prostora i drugih vidova saobraćaja (vodni, železnički, vazdušni), čime bi se omogućile pretpostavke za razvoj i funkcionisanje svih pojedinačnih saobraćajnih vidova i povezivanje na integralnom principu preko saobraćajnih čvorišta koja se nalaze u neposrednoj blizini koridora, kao značajnim izvorištima roba.

2. Vodoprivredna infrastruktura

– definisanje vodoprivrednog razvoja i mogućnosti vodoprivrede kao podsticajnog, ili ograničavajućeg faktora u okviru drugih komponenata razvoja područja,– integralno, kompleksno, racionalno i jedinstveno korišćenje vodnih resursa, kako za vodosnabdevanje stanovništva, tako i za podmirenje potreba ostalih korisnika voda (očuvanje izvorišta visokokvalitetne podzemne vode pri realizaciji planiranih infrastrukturnih sistema),

– sprovođenje kontrolisanog prihvatanja, sprovođenja i prečišćavanja otpadnih voda od svih potrošača vode, u cilju zaštite kvaliteta podzemnih i površinskih voda,

– kontrolisano prihvatanje i sprovođenje suvišne atmosferske vode putem sistema posebne naseljske kanalske mreže u najbliže recipijente – u meliorativnu kanalsku mrežu, depresije po obodu naselja,

– osiguranje zaštite i unapređenje kvaliteta voda do nivoa nesmetanog korišćenja voda za predviđene namene, kao i zaštita i unapređenje životne sredine uopšte i poboljšanje kvaliteta življenja ljudi,

– zaštita i uređenje slivova sa gledišta razvoja vodoprivrednih sistema i razvoja drugih vodoprivrednih grana, posebno šumarstva, putem zaštite i revitalizacije ugroženih ekosistema, antierozionog gazdovanja šumama, očuvanja i unapređenja estetskih, arheoloških, istorijskih, bioloških, geoloških i drugih prirodnih i stvorenih resursa i vrednosti.

3. Elektroenergetska i elektronska komunikaciona infrastruktura

– obezbeđenje prostornih uslova za izgradnju i funkcionisanje magistralnih infrastrukturnih elektroenergetskih i elektronskih komunikacionih sistema u koridoru u odnosu na dugoročne potrebe, zahteve i međunarodne standarde;

– izgradnja optičkih kablova na svim magistralnim pravcima, kao i privoda do naselja i sadržaja u obuhvatu Prostornog plana kako bi se izvršila zamena ranije izgrađenog sistema analognih veza novim digitalnim sistemom koji obezbeđuje pored klasične telefonske mreže i razvoj širokopojasne mreže ISDN (digitalne mreže integrisanih usluga);

– obezbeđenje uslova za funkcionisanje postojećih infrastrukturnih elektroenergetskih i elektronskih komunikacionih sistema na području Prostornog plana, kako u naseljima tako i van naselja.

4. Termoenergetska infrastruktura

– utvrditi dugoročnu koncepciju razvoja gasovodne i naftovodne infrastrukture na prostoru obuhvata Prostornog plana i njihovo povezivanje u gasovodni i naftovodni sistem Republike Srbije

– obezbeđenje uslova za funkcionisanje postojećih infrastrukturnih gasovodnih i nastovodnih sistema na području Prostornog plana, kako u naseljima tako i van naselja,

– obezbeđenje prostornih uslova za izgradnju i funkcionisanje magistralnih infrastrukturnih gasovodnih i naftovodnih sistema u koridoru u odnosu na dugoročne potrebe, zahteve i međunarodne standarde,

– rezervisanje prostora u koridoru planirane saobraćajnice, potrebnog za realizaciju planiranih gasovoda u cilju snabdevanja gasom, svih većih naselja i gasifikacije opština koje nisu gasifikovane,

– realizacija planskih rešenja razmeštaja magistralnih infrastrukturnih sistema u koridoru planirane trase puta.

Inženjersko-geološke karakteristike terena:

Inženjersko-geološke karakteristike terena sagledati kroz:

1) osnovnu geološku građu terena;

2) hidrogeološke odnose u terenu;

3) geološke i inženjersko-geološke procese i pojave koji su razvijeni na površini terena sa procenom njihovog širenja. Na ovaj način će se izvršiti analiza geoloških i inženjersko-geoloških procesa i pojava koji su razvijeni na površini terena sa procenom njihovog širenja.

Mreža naselja, stanovništvo i privreda:

1. Razvoj i uređenje mreže naselja

– podsticanje daljeg razvoja postojećih naselja, uz usmeravanje promena u strukturi delatnosti, u cilju ostvarenja što veće teritorijalne kohezije područja,

– poboljšanje saobraćajne povezanosti kojom se ostvaruje povećanje pristupačnosti i konkurentnosti područja,

– očuvanje i unapređenje ekoloških, kulturoloških i drugih vrednosti u naseljima.

2. Stanovništvo

– poboljšanje vitalnih karakteristika populacije, primenom kombinovanih mera demografske politike i politike regionalnog razvoja.

3. Privreda

– formiranje stabilne i razvijene privredne strukture koja će, dugoročno posmatrano omogućiti održivo korišćenje postojećih resursa, aktiviranje razvojnih potencijala i realizaciju komparativnih prednosti planskog područja,

– brži razvoj delatnosti koje treba da prihvate transfer stanovništva iz primarnih delatnosti i omoguće porast zaposlenosti u naseljima ovog područja (mala i srednja preduzeća u oblasti industrije, proizvodnog zanatstva, usluga, ugostiteljstva, turizma...),

– obezbeđenje prostornih uslova za razvoj navedenih delatnosti, pre svega u okviru građevinskih rejona naselja.

4. Poljoprivreda

– omogućiti ostvarenje održive poljoprivredne proizvodnje u kontaktnom području sa koridorom,

– maksimalno očuvanje postojećeg kvaliteta poljoprivrednog zemljišta, kao i humusnog kompleksa sa delova koje će pokrivati trasa i sa područja neposredno uz trasu,

– zaštita zemljišta od moguće degradacije otpadnim vodama,

– stvaranje planskih pretpostavki za pravilno funkcionisanje poljoprivrednih resursa u okviru atara u gravitacionom području infrastrukturnog koridora,

– zaštita prirodnih i stvorenih poljoprivrednih vrednosti kontaktnih područja koridora.

5. Šumarstvo

– usaglašavanje i rešavanje potencijalnih konflikata vezanih za prolazak koridora kroz šume i šumsko zemljište,

– unapređenje stanja šuma na teritoriji obuhvata Prostornog plana.

6. Turizam

– razvoj turizma u obuhvatu Prostornog plana prilagoditi potrebama turističkih tržišta i lokalnog stanovništva, ali i zahtevima koje tranzit na koridoru postavlja u pogledu udobnosti i bezbednosti putovanja,

– uređenje i opremanje uže zone koridora treba prilagoditi svim kategorijama putnika na određenim lokalitetima (odmorišta, moteli). Prostorni razmeštaj tih lokaliteta uskladiti sa međunarodnim standardima.

Zaštita područja:

1. Zaštita životne sredine

– uspostaviti monitoring stanja životne sredine u toku izgradnje i eksploatacije saobraćajnice,

– izraditi studiju procene uticaja na životnu sredinu za sve projekte koji mogu imati uticaja na životnu sredinu na teritoriji obuhvata Prostornog plana,

– smanjiti aerozagađenje formiranjem zelenih zaštitnih pojaseva i zaštitnih ograda uz autoput,

– obezbediti zaštitu od buke na delovima koridora, koji prolaze obodom naseljenih mesta,

– obezbediti zaštitu voda od zagađenja,

– obezbeđenje zaštite okolnog poljoprivrednog zemljišta i poljoprivrednih kultura,

– predvideti mere zaštite od akcidentnih situacija i elementarnih nepogoda,

– vršiti zaštitu od erozije,

– obezbediti zaštitu ekosistema u granicama zaštićenog prirodnog dobra,

– zaštititi šume u granici obuhvata, u skladu sa propisima.

2. Zaštita prirodnih dobara

– očuvanje jedinstvenosti, autentičnosti i izvornosti svih prirodnih dobara;

– zaštita i nesmetano ostvarivanje funkcija zaštićenih prirodnih dobara sa njihovom zaštićenom okolinom;

– očuvanje specijske i ekosistemske raznovrsnosti prostora, kroz očuvanje lokaliteta koji su staništa prirodnih retkosti;

– kartiranje, valorizacija i stavljanje pod zaštitu prirodnih dobara koja su predložena za zaštitu;

– uspostavljanje mreže ekoloških koridora koji omogućavaju kretanje i širenje vrsta;

– zaštita biodiverziteta ukupnog prostora kroz očuvanje biološke raznovrsnosti i sprečavanje širenja invazivnih vrsta;

– očuvanje i uređenje predela na prostoru obuhvata Prostornog plana;

– definisanje uslova za pejzažno oblikovanje trase puta usklađivanjem planskih rešenja sa odlikama prirodnih dobara i diverzitetom predela i

– formiranje prolaza za životinje kroz infrastrukturni koridor sa ciljem očuvanja prohodnosti migratornih vrsta.

3. Zaštita nepokretnih kulturnih dobara

– očuvanje, zaštita i prezentacija spomenika kulture,

– očuvanje nacionalne kulture, kao i kultura koje su postojale pre pojave nacionalnih kultura, ili su se paralelno razvijale,

– integralna zaštita nepokretnih kulturnih dobara, odnosno uspostavljanje jedinstva sa okruženjem/prostorom u kom se nalaze, posebno u Nacionalnom parku „Fruška gora”.

3. Koncepcija rešenja sistema

Osnovni putni pravac – državni putevi I reda br. 21 i br. 19 – značajan je u okviru osnovne putne mreže Republike Srbije i AP Vojvodine. Planirana saobraćajnica predstavljaće vezu gradova i opština u obuhvatu Prostornog plana sa postojećom mrežom evropskih koridora X i Hb (državni put M-21 (Novi Sad–Ruma–Šabac) povezuje autoput E-70 sa autoputem E-75), kao i sa međunarodnim koridorima u susednim državama (koridori IV i V). Osim saobraćajnog povezivanja svih regiona u AP Vojvodini i severozapadnog dela Srbije, ovaj putni pravac će inicirati sveobuhvatne privredno-razvojne procese kako u okviru gradova/opština kroz koje prolazi, tako i u opštinama koje su u okruženju.

U obuhvatu Prostornog plana nalaze se, osim državnog puta I reda br. 21 i br. 19, kao osnovnog putnog pravca, i drugi državni putevi. U Tabeli 2a: Kategorizacija puteva, prikazana je veza oznaka prema kategorizaciji puteva koja je prestala da važi i važećoj kategorizaciji državnih puteva (Uredba o kategorizaciji državnih puteva – „Službeni glasnik RS”, br. 105/13, 119/13 i 93/15 i „Referentni sistem mreže državnih puteva Republike Srbije – verzija septembar 2019”, JP „Putevi Srbije”).

Tabela 2a: Kategorizacija puteva

Stara oznaka puta

(po kategorizaciji iz 2011. godine)

Nova oznaka puta

(prema Uredbi o kategorizaciji državnih puteva i Referentni sistem mreže državnih puteva Republike Srbije – verzija septembar 2019)

DP br. 1 (E-70)

DP br. A3 (E-70)

DP br. 4

DP br. 27

DP br. 7

DP br. 12

DP br. 18

DP br. 19

DP br. 22 (E-75)

DP br. A1 (E-75)

DP br. 22.1

DP br. 100

DP br. 102

DP br. 111

DP br. 103

DP br. 120

DP br. 106

DP br. 126 i DP br. 314

DP br. 107

DP br. 119

DP br. 110

DP br. 129

DP br. 116

DP br. 123

DP br. 120

DP br. 102

DP br. 121

DP br. 128

DP br. 127 (deo)

DP br. 113

DP br. 127 (deo)

DP br. 137

DP br. 130

DP br. 313

DP br. 103.3

DP br. 316

DP br. 208 (deo)

DP br. 322

DP br. 208 (deo)

DP br. 324

DP br. 208a

DP br. 20 i DP br. 136

DP br. 209 (deo)

DP br. 136

DP br. 209 (deo)

DP br. 320

DP br. 209a

DP br. 20

DP br. 210 (deo)

DP br. 135

DP br. 210 (deo)

DP br. 323

DP br. 257

DP br. 138

U cilju realizacije planskih smernica iz PPRS i prostornih planova opština, predviđeno je i uspostavljanje novih trasa (segmenata državnih puteva) obilaznica državnih puteva I i II reda van urbanih prostora, kroz saobraćajne kapacitete odgovarajućeg nivoa koji će svojom izgrađenošću obezbediti visok nivo saobraćajne usluge i bezbednosti.

Strategijom razvoja drumskog, železničkog, vodnog, vazdušnog i intermodalnog saobraćaja u Republici Srbiji od 2005–2018. godine, date su faze daljeg razvoja saobraćajnih sistema kroz: obnovu, rekonstrukciju, modernizaciju i izgradnju.

Strateško opredeljenje koje proizilazi iz planske dokumentacije (Prostorni plan područja posebne namene Nacionalnog parka Fruška gora, Prostorni plan grada Novog Sada (u izradi) i Generalni plan Novog Sada) je povezivanje državnog puta br. 21 preko gradskog područja Novog Sada sa državnim putem br. 7, izgradnjom novog mosta preko Dunava, ukrštanjem sa autoputem E-75 i deonicom puta do Kaća.

Na ovaj način ostvariće se kvalitetna veza sa koridorom X, kao i saobraćajno i privredno atraktivnim područjima Bačke i Banata. Deonica planiranog koridora (od raskrsnice državnih puteva br. 21 i 22.1 u Petrovaradinu do raskrsnice sa državnim putevima br. 7 i br. 110 kod Kaća) predstavlja deo obilaznog prstena oko Novog Sada (istočna obilaznica Novog Sada), koji ima funkciju obezbeđenja efikasnog odvijanja i vođenja tranzitnog (teretnog) saobraćaja, s obzirom da se povezuju državni putevi br. 21, br. 22.1, br. 22 (E-75) i br. 7.

Jedan od najznačajnijih planiranih objekata na koridoru, sa stanovišta saobraćaja i životne sredine je tunel kroz Frušku goru. Izgradnjom tunela značajno će se poboljšati tehničke i ukupne saobraćajne karakteristike deonice kroz Nacionalni park „Fruška gora”. Postojeći državni put br. 21 koji gubi na značaju izgradnjom tunela i pristupnih saobraćajnica i koristiće se na sledeći način:

– kroz NP Fruška gora gubi tranzitnu ulogu izgradnjom tunela, ali ostaje u funkciji, imaće turistički značaj,

– van NP Fruška gora imaće lokalni značaj.

Strategija razvoja putne mreže u okviru obuhvata Prostornog plana podrazumeva i realizaciju kratkoročnih i dugoročnih ciljeva kojima se omogućava unapređenje, podizanje kvaliteta usluga, povećanje nivoa bezbednosti i sigurnosti transportnih sistema i realizaciju svih smernica iz već donetih planova za područja koja su obuhvaćena mrežom koridora na osnovnom putnom pravcu.

Realizacija navedenih strateških opredeljenja zahteva mere koje će doprineti poboljšanju ukupnog stanja transportnih sistema, posebno putne infrastrukture kroz realizaciju (obnova, rekonstrukcija, modernizacija3, izgradnja) sledećih putnih koridora (putnih pravaca, deonica):

– državnog puta I reda br. 22 (E-75),

– državnog puta I reda br. 1 (E-70),

– državnog puta I reda br. 22.1,

– državnog puta I reda br. 7,

– državnog puta I reda br. 4.

Putna mreža nižeg nivoa – opštinski putevi će se pomenutim merama prilagođavati zahtevima i potrebama lokalnih samouprava i usklađivati sa putnom mrežom višeg nivoa u zavisnosti od utvrđenih prioriteta i raspoloživih sredstava na nivou lokalne samouprave.

Realizacija ovih mera u narednom srednjoročnom periodu dovešće do podizanja nivoa kvaliteta usluge odvijanja saobraćaja, bezbednosti odvijanja i smanjenja negativnih uticaja saobraćaja u naseljima. Dopunski efekti ovih aktivnosti će svakako biti ubrzanje ekonomskog razvoja i povećanje saobraćajne tražnje.

Generalni projekat je analizirao varijantna rešenja putnog koridora državnih puteva br. 21 i br. 19, a predmet ovog Prostornog plana je usvojena varijanta koja je verifikovana od strane Revizione komisije Ministarstva infrastrukture (Izveštaj br. 350-01-00565/2008-10 od 9. juna 2008. godine).

Prognoza saobraćaja:

Prognoza saobraćajnog opterećenja data je na osnovu sadašnjeg PGDS-a, sa prognoziranim porastom saobraćaja. Na osnovu procenjenih prosečnih stopa rasta (koji su izračunati na osnovu socio-ekonomskih pokazatelja4) izračunati su faktori rasta na osnovu kojih je izvršena prognoza tzv. normalnog saobraćaja na karakterističnim deonicama postojeće mreže puteva.

Pri prognozi saobraćajnog opterećenja u okviru planiranog državnog puta uzeti su u obzir postojeći putni pravci DP br. 21 i br. 19, u okviru Studije opravdanosti i Saobraćajno ekonomske studije u okviru Generalnog projekta. Bazna godina je 2007. godina, dok je prva reperna godina 2015, a ciljna 2034. godina.

Faktori rasta koji su razvijeni u saobraćajnoj studiji se primenjuju na trenutni saobraćaj. Putna mreža koja je obrađena u Saobraćajnoj studiji uzela je u obzir prognozu da će svi putevi biti otvoreni putevi sa poboljšanjima i proširenjima koji mogu da uticati na koridor koji je predmet Studije opravdanosti i Prostornog plana.

Raspodela prognoziranog saobraćaja sa postojećih puteva br. 21 i br. 19 na projektovane varijante po potezima novog puta preuzeta je iz Saobraćajne studije. Raspodela između postojećeg i novog puta izvršena je po kriterijumu skraćenja vremena putovanja i dužine puta u odnosu na postojeći put, a s obzirom na zone izvorišta i odredišta saobraćajnih tokova. U cilju dobijanja pouzdane osnove za što realniju raspodelu saobraćajnih tokova, na bazi podataka iz ankete definisane su mikro zone u funkciji načina formiranja saobraćajnih tokova na postojećoj putnoj mreži i položaja čvorišta varijantnih rešenja novog puta. U cilju što preciznije raspodele saobraćajnih tokova definisane zone izvorišta i odredišta često su manje od područja opština. Na ovaj način, sa utvrđivanjem mikro zona, prednost je data načinu formiranja saobraćajnih tokova u odnosu na statističke celine – područje opštine za koje postoje statistički podaci o socio-ekonomskim parametrima.

Preraspodela tzv. normalnog saobraćaja sa postojećeg putnog pravca državnog puta br. 21, Novi Sad–Ruma–Šabac i u nastavku puta državnog puta br. 19, Šabac–Loznica, na novoprojektovane varijante novog puta je sprovedena na osnovu prirodne raspodele saobraćaja prema karakteru saobraćajnog toka (tranzitna, izvorno-ciljna i lokalna kretanja), s obzirom na povoljnije uslove odvijanja saobraćaja na „mreži sa investicijom”, koji su izraženi pokazateljima nivoa usluge, kao što su: iskorišćenost praktičnog kapaciteta putnih deonica, veličina eksploatacionih brzina vozila, vreme putovanja, bezbednost saobraćaja, troškovi eksploatacije motornih vozila (gorivo, ulje, pneumatici, održavanje vozila), troškovi vremena putovanja i drugo.

Uticaji budućeg saobraćaja na kapacitet:

Obim saobraćaja na deonici Novi Sad–Šabac brzo će se povećavati. Nivo usluga će biti smanjen usled nedostatka kapaciteta. S obzirom na to da putovanja na ovoj deonici imaju izvore i ciljeve na prostoru između Novog Sada i Šapca, rast neće biti ugrožen postojanjem autoputa E-75 i nove obilaznice oko Beograda. Deonice između Novog Sada i Šapca će definitivno imati potrebu za opcijom poboljšanja kapaciteta. S obzirom na to da je predviđeno da veći deo saobraćajnih kretanja bude tranzitnog tipa, neophodno je obezbediti dupli kolovoz sa dve trake (što je generalni projekat predvideo).

Na deonici Šabac–Loznica postojeći put ima loš nivo usluge zbog brojnih naseljenih mesta kroz koje prolazi. S obzirom na to da postojeća trasa ne može da bude poboljšana u skladu sa standardnim kapacitetima, novi put sa dve trake koji obilazi naseljena mesta mora da zadovolji potrebe. Prema Generalnom projektu nova veza između Šapca i Loznice je kolovoz za dve trake u planskom periodu, ali je neophodno omogućiti buduće proširenje na dupli kolovoz sa dve trake prilikom otkupa zemljišta.

––––––––––––––

3 konkretizacije ovih aktivnosti u realizaciji podrazumeva rehabilitaciju kolovoza, održavanje, kompletiranje nedostajućih putnih elemenata, usklađivanje zahtevanih karakteristika svih državnih puteva, kao i svih objekata na mreži državnih puteva (mostovi, nadvožnjaci i dr.)

4 M21 i M 19 Novi Sad (Petrovaradin) - Ruma - Šabac - Loznica (granični prelaz Šepak) – knjiga 2, Saobraćajno-ekonomska studija

4. Regionalni značaj sistema i funkcionalne veze

Regionalni značaj sistema i funkcionalne veze područja koje je u obuhvatu Prostornog plana može se sagledati sa četiri aspekta regionalne integracije prostora:

– infrastrukturni – međunarodni putni koridori, međunarodni železnički koridori, plovni putevi, luke (Novi Sad – Šabac), elektronske komunikacije;

– vodni – „povezivanje reka” Dunav–Sava–Drina;

– privredni – „put hemije” Novi Sad–Šabac–Loznica i „put poljoprivrede” Srem–Mačva–Podrinje;– povezivanje naselja (povećanje dostupnosti i pristupačnosti područja).

Spajanjem Novog Sada i Šapca, kao značajnih centara u privrednom i intermodalnom smislu, planiranim koridorom državnih puteva br. 21 i br. 19, obezbediće se postizanje sinergijskog efekta njihovih aktivnosti, kao i njihov multiplikatorski efekat na okruženje.

Infrastrukturna povezanost sa okruženjem:

Infrastruktura je jedan od osnovnih instrumenata integracije jedne države u šire okruženje. Razvoj infrastrukture predstavlja jedan od tri osnovna cilja Perspektiva prostornog razvoja Evropske unije (ESDR) i jedan od šest ciljeva Teritorijalne agende EU. Uticaj saobraćajne infrastrukture posmatra se:

– transgranično (međuzavisnost pograničnih područja koja se povezuju), transnacionalno (međuzavisnost sa evropskim okruženjem) i

– transregionalno (funkcije i interesi koji regione iz Srbije vezuju sa drugim regionima u Evropi).

Saobraćajni koridori:

Panevropski koridor VII (Dunav) ukršta se sa planiranim koridorom koji povezuje državni put I reda M 21 i autoput E-75 (koridor H). Za korišćenje Dunava i uređivanje obala utvrđena su posebna pravila kojima će se obezbediti brže poboljšavanje plovnosti, utvrditi jednoobrazna pravila razvoja flote i pristaništa i pravila funkcionisanja unutrašnjeg vodnog transporta.

Određivanjem Dunava za panevropski koridor potvrđen njegov međunarodni i kontinentalni značaj, a predstavlja izuzetan potencijal za Republiku Srbiju.

Pristupanjem novih zemalja Evropskoj uniji, definisani su koridori u okviru Transevropskih mreža (TEN). TEN program ima tri komponente: saobraćajnu (TEN-T, TEEN, eTEN), energetsku i elektronsku komunikacionu. U okviru saobraćajne komponente definisano je 30 infrastrukturnih projekata koji treba da budu ostvareni do 2020. godine, a među njima je pod rednim brojem 18 i plovni put koji preko Dunava, Majne i Rajne spaja Crno more i Severno more. Dunavu je dat dvostruki značaj – kroz panevropske koridore, kao koridor VII, i u okviru TEN-T programa, kroz projekat 18.

Panevropski koridor X koji obuhvata železničku i putnu mrežu, duž koga se planira i izgradnja gasovoda, mreže optičkih kablova, brojnih motela, benzinskih pumpi, tehnoloških parkova, je ne samo važan faktor integracije Srbije u evropsko okruženje, nego i jedna od razvojnih šansi za privredu Srbije. Koridor H sa oba svoja kraka u Srbiji je identifikovan od strane HLG-a5 kao jedan od pravaca koji najbolje povezuju transevropsku mrežu sa susednim zemljama i dugoročno jačaju regionalne integracije. Taj pravac pruža za preko 200 km kraću vezu od bilo kog alternativnog pravca između Srednje Evrope i Bliskog istoka.

Za saobraćajnu infrastrukturu je 2003. godine realizovan projekat REBIS6, u okviru koga je određena osnovna infrastrukturna mreža za Zapadni Balkan. Od ovih sedam tzv. Ruta, pet prolazi kroz Srbiju. Cilj ovih putnih pravaca je direktno povezivanje svih države Zapadnog Balkana sa svakom od njenih susednih država bar jednim kvalitetnim putnim pravcem. Studija REBIS je urađena takođe za železničku infrastrukturu sa četiri dodatne rute. Uvođenjem infrastrukturnih koridora R1-R11 povećana je gustina osnovne putne i železničke mreže u državama Zapadnog Balkana koja odgovara gustini osnovne putne i železničke mreže TEN programa u Evropskoj uniji.

Karakteristike granice Srbije prema BiH

Koncept EU po pitanju integrisanog upravljanja granicom podrazumeva da granice treba da budu otvorene za kretanje ljudi, robe i informacija, za regionalnu saradnju, kako u okviru regiona, tako i između regiona i Evropske unije. Pogranična regionalna saradnja, definisana je IPA programom, a svi oblici bilateralne saradnje Srbije sa susednim zemljama odvijaju preko državne granice, tako da je integralno upravljanje granicom i graničnim prelazima definisano posebnom Strategijom.

Međunarodna saradnja, kad je u pitanju upravljanje granicom, se može podeliti na tri nivoa:

– Lokalna saradnja graničnih službi sa obe strane granice,

– Bilateralna saradnja među susednim državama,

– Multilateralna saradnja, usmerena na pitanja upravljanja granicama.

Prirodnu granicu Republike Srbije prema BiH čine dve reke: Sava i Drina. Reka Sava preseca koridor državnih puteva I reda br. 21 i br. 19.

Na reci Savi, prema Bosni i Hercegovini, režim plovidbe je regulisan Okvirnim sporazumom o slivu reke Save sa Aneksima i Protokolom o režimu plovidbe. Takođe, „plavu” granicu Srbije prema Republici BiH čini i reka Drina, koja nije međunarodni plovni put.

Programi prostorne saradnje Republike Srbije

Prekogranična saradnja Republike Srbije i Republike Bosne i Hercegovine

Kroz Program prostorne saradnje Srbije definisana je prekogranična saradnja Srbije i Bosne i Hercegovine. Oblast obuhvaćena programom obuhvata površinu 27.852 km2, sa procenom od u ovom regionu živi oko 2.297.000 stanovnika. Oblast u Srbiji sa 31 opštinom u okviru Sremskog, Mačvanskog, Kolubarskog i Zlatiborskog upravnog okruga čini 55,2% ukupnog pograničnog područja dve države, dok se u na četvrtini teritoriji Bosne i Hercegovine, nalazi se 38 opština.

Tabela 3: Podaci o pograničnoj oblasti Srbije i Bosne i Hercegovine

Država

Površina pogranične oblasti

Broj stanovnika u pograničnoj oblasti

km2

Udeo u %

Udeo površine oblasti u matičnoj državi u %

Poslednji popisi u državama

Udeo u %

Udeo stanovništva oblasti u matičnim državama

Srbija

15.370

55,2

17,0

1.171.000

51,0

15,6

BiH

12.482

44,8

24,0

1.126.000

49,0

28,3

Ukupno

27.852

100

-

2.297.000

100

-

Bilateralna saradnja dve zemlje zasniva se na intenziviranju saradnje na planu evropskih integracija na osnovu čega je potpisan Protokol o saradnji u oblasti evrointegracija (2005. godina).

Ostali vidovi prostorne saradnje Republike Srbije

Evroregion7 „Drina–Sava–Majevica” – Granični položaj ovog područja iniciranjem integracionih procesa gubi uslovne karakteristike perifernosti. Inicijativi za saradnju na ovom prostoru pružena je mogućnost za realizaciju osnivanjem Evroregiona Drina–Sava–Majevica 2003. godine u Brčkom distriktu.

Osnivači Evroregiona su opštine i gradovi donjeg Podrinja, iz Bosne i Hercegovine: opštine Bijeljina, Zvornik, Ugljevik i Lopare iz Republike Srpske i Brčko Distrikt, a iz Srbije su gradovi Šabac i Loznica i opštine Mali Zvornik i Bogatić. Cilj Evroregiona, koji je formiran u okviru inicijative „Balkan bez granica,” je stabilizacija i dalji razvoj prekogranične saradnje između Bosne i Hercegovine i Srbije. Na prostoru Evroregiona živi oko pola miliona ljudi. Značajniji gradovi zaleđa su Šabac, Bijeljina i Brčko, dok je kod Loznice, dvojnog centra Zvornik–Mali Zvornik i na potezu Badovinci–Bjeljina reka Drina premošćena i time su olakšani prekogranični promet ljudi, robe i informacija, što sve doprinosi i boljoj saradnji ovih dveju oblasti.

Zajednička interesovanja članica je prekogranična saradnja radi:

– povezivanja i unapređivanja zajedničkih prirodnih resursa i saobraćajnih veza,

– realizacije međusobnih zajedničkih regionalnih projekata,

– podsticanja saradnje građana, kulturnih i javnih institucija,

– aktiviranja privrednih subjekata i potencijala članica,

– razvoja poljoprivredne proizvodnje,

– razvoja ekologije i zaštite čovekove okoline,

– utvrđivanja zajedničkih interesa i strateških razvoja članica,

– međusobnog informisanja i saradnje,

– formiranja i organizacije zajedničkih institucija radi lakšeg ostvarivanja ljudskih prava,

– unapređivanja slobodnog protoka robe i ljudi i

– unapređivanja multietničkog povezivanja građana članica Evroregiona.

––––––––––––––

5 HLG – Grupa za proširenje glavnih Transevropskih transportnih osa na susedne države i regione

6 REBIS (Regional Balkans Infrastructure Study)

7 Evroregioni su dobrovoljne interesne asocijacije, formirane na regionalnom i lokalnom nivou, koje pokrivaju pogranična područja susednih država radi pospešivanja međuregionalne saradnje u cilju unapređivanja ekonomskih, socijalnih i kulturnih potreba, kao i zahteva zaštite životne sredine. Evroregioni svoje osnove nalaze u: geografskom položaju, zajedničkim resursima i potencijalima, istorijskim vezama i odnosima, manjinama sa obe strane granice, stanju međudržavnih odnosa, međudržavnim i regionalnim projektima.

III PLANSKA REŠENJA

Planska rešenja zaštite i korišćenja prirodnih resursa bazirana su na principima racionalne i kontrolisane eksploatacije, u skladu sa ciljevima koncepta održivog razvoja, a u odnosu na koridor državnog puta koji je predmet ovog Prostornog plana.

1. Uticaj na prirodu i životnu sredinu i mere zaštite

Uticaj na prirodu i životnu sredinu i mere zaštite iz Prostornog plana važe i za deonicu Ruma–Šabac koja ima elemente auto-puta, uz izmene i dopune uslova i mera zaštite navedenih u Prostornom planu za deonicu Ruma–Šabac.

1.1. Prirodni resursi

1.1.1. Poljoprivredno zemljište

Planirani koridor državnog puta I reda br. 21 i br. 19 koristiće, u meri gde je to moguće, postojeće putne pravce, što svodi na minimum moguću uzurpaciju poljoprivrednog zemljišta. Ipak, izgradnja i proširenje, nosi sa sobom neminovnost zauzimanja određenih površina poljoprivrednog zemljišta, što je svakako negativna propratna pojava razvoja. Takođe, javlja se i mogućnost eventualnog zagađenja tokom eksploatacije same saobraćajnice, usled pojačane frekvencije u vidu štetnih dejstva na okruženje i čak na ugrožavanje površinskih podzemnih voda.

Prostornim planom je predviđeno maksimalno očuvanje poljoprivrednog zemljišta i ublažavanje mogućih konflikata koji mogu biti:

– neposredno i posredno delovanje koridora na očuvanje, ili degradaciju poljoprivrednog zemljišta,

– delovanje same gradnje koridora na neposredno okruženje.

Uporedo sa izgradnjom neophodno je preduzeti mere zaštite poljoprivrednog zemljišta i to:

– podizanjem sistema zaštitnog zelenila sa ciljem zaštite od izduvnih gasova i umanjenje uticaja eolske erozije

– definisanje i uređenje mreže atarskih puteva sa ciljem očuvanja poljoprivrednog zemljišta i mogućnošću njegove valorizacije.

1.1.2. Šume i šumsko zemljište

Kako bi se postigli zadati ciljevi i ostvarile osnovne funkcije šuma i vanšumskog zelenila u okviru obuhvata Prostornog plana, u odnosu na planirani koridor puta, razvoj šumarstva odnosi se na:

– unapređenje stanja šuma na teritoriji obuhvata Prostornog plana,

– povećanje stepena šumovitosti i obraslosti područja, a pogotovo ugroženih delova (područja manje šumovitosti i mesta izložena intenzivnom negativnom uticaju),

– zaštita šuma od svih oblika negativnog delovanja i stabilnost šumskih ekosistema,

– rešavanje potencijalnih konflikata vezanih za prolazak koridora kroz šume i šumsko zemljište,

– podizanje zaštitnih imisionih šuma u graničnim zonama industrijskih postrojenja i saobraćajnica,

– formiranje zaštitnog zelenila uz radne površine u ataru, na prostorima za rekultivaciju (napuštene deponije, degradirano zemljište) i u zonama kuća za odmor,

– uspostavljanje monitoringa, očuvanje stabilnosti i kvaliteta lovne divljači,

– očuvanje i poboljšanje uslova izvornih tipova staništa za divljač radi povećanja hranidbene baze i mesta za zaklon,

– zaštita retkih vrsta ptica kroz očuvanje njihovih potencijalnih gnezdilišta;

– formiranje propusta i prolaza za specijalne mašine, a naročito za životinje kroz infrastrukturni koridor, radi smanjenja njihovog uginuća i nesmetanog komuniciranja;

– podizanje zaštitnih ograda duž trase puta radi zaštite životinjskog sveta i ostvarenja bezbednosti saobraćaja na deonici Ruma–Šabac, a na delu trase koji vodi kroz lovište.

1.1.3. Vode

Voda i vodotoci, kao dobra od opšteg interesa, za zadovoljenje opštih i pojedinačnih interesa pod posebnom su zaštitom i koriste se pod uslovima i na način koji određuje Zakon o vodama.

Pri planiranju budućeg snabdevanja stanovništva vodom, u domenu izbora izvorišta, prednost dobijaju ona izvorišta koja su ekonomski povoljnija i koja su izložena manjim rizicima ugrožavanja kvaliteta voda, pa ih relativno lako možemo adekvatno zaštititi, odnosno svesti rizike na prihvatljivi nivo. Neophodno je sva izvorišta visokokvalitetnih podzemnih i površinskih voda adekvatnim merama zaštititi i unaprediti (pošumljavanje slivova, saniranje izvora zagađivanja, itd.).

Javno vodosnabdevanje, u granicama koridora, vrši se zahvatanjem podzemnih voda na sledećim izvorištima:

– Izvorište regionalnog vodosnabdevanja Novog Sada i susednih opština - „Petrovaradinska ada” srednje dnevnog kapaciteta Q = 600 l/s;

– Izvorište regionalnog vodosnabdevanja Rume i susednih opština - „Jarak” srednje dnevnog kapaciteta Q = 150 l/s;

– „Fišerov Salaš” – vodosnabdevanja Rume i susednih opština - Q = 80 l/s;

– Izvorišta grada Šapca i prigradskih naselja:

1. izvorište „Mali Zabran” srednje dnevnog kapaciteta Q = 150 l/s;

2. izvorište „Veliki Zabran” srednje dnevnog kapaciteta Q = 30 l/s;

3. izvorište „Tabanović” srednje dnevnog kapaciteta Q = 90 l/s;

4. izvorišta vodosnabdevanja industrijskih objekata (četiri izvorišta) ukupnog prosečnog dnevnog kapaciteta oko Q = 185 l/s.

– Staro i novo izvorište „Loznica” ukupnog srednjeg dnevnog kapaciteta Q = 200 l/s.

Potencijalna izvorišta se nalaze na lokacijama Hrtkovačke Drage i Prnjavora, kao i u aluvionu Save (leva obala) i Drine (desna obala).

Postoje naselja za koja nije racionalno povezivanje na regionalne vodovodne sisteme, odnosno gde je povoljnije koristiti samo lokalna izvorišta. Optimalno rešenje se nalazi u korišćenju podzemnih i površinskih voda na najracionalniji način.

Podzemna voda je povoljna kao izvorište higijenski ispravne vode, jer izdanska sredina predstavlja prirodni filter i biohemijski reaktor u kome se prirodnim fizičkim, hemijskim i biološkim procesima vrši transformacija kvaliteta vode, u smislu poboljšanja kvalitativnih osobina.

Kod svih vrsta izvorišta, a posebno kod izvorišta čije su vode namenjene vodosnabdevanju stanovništva, moraju se preduzeti sve potrebne mere razvoja i preventivne zaštite izvorišta od slučajnog ili namernog zagađivanja. Ovo se pre svega odnosi na potrebu uvođenja zona i pojaseva sanitarne zaštite i opšte sanitarno uređenje izvorišta u skladu sa Zakonom o vodama i Pravilniku o načinu određivanja i održavanja zona sanitarne zaštite izvorišta za vodosnabdevanje („Službeni glasnik RS”, broj 92/08).

Vode iz plićih izdani mogu se koristiti za potrebe pojedinih potrošača ili industrije, ali uglavnom za tehničke potrebe i u uslovima gde nisu potrebne hemijski i bakteriološki ispravne vode.

Ciljevi zaštite i korišćenja vodnog resursa su: optimiziranje režima voda, praćenja stanja i analize kvaliteta voda. Ovim će se omogućiti racionalno i višenamensko korišćenja reke (plovidba, rekreativne i turističke aktivnosti, poribljavanje, hidroenergetski potencijal i sl.)

Razvoj i značaj vodnih resursa zavisiće od njihove zaštite, očuvanja i uređenja, nastavka izgradnje zalivnih sistema, zatim razvoja privrednog i sportskog ribolova, kao i izgradnja odgovarajuće turističke infrastrukture i razvoja turizma.

Vodno zemljište se može koristiti na način kojim se ne utiče štetno na vode i priobalni ekosistem i ne ograničavaju prava drugih, i to za:

1. izgradnju vodnih objekata i postavljanje uređaja namenjenih uređenju vodotoka i drugih voda;

2. održavanje korita vodotoka i vodnih objekata;

3. sprovođenje mera zaštite voda;

4. sprovođenje zaštite od štetnog dejstva voda;

5. ostale namene, utvrđene zakonom.

Priobalno zemljište, jeste pojas zemljišta neposredno uz korito za veliku vodu vodotoka koji služi održavanju zaštitnih objekata i korita za veliku vodu i obavljanju drugih aktivnosti koje se odnose na upravljanje vodama.

Širina pojasa priobalnog zemljišta je:

1. u području nezaštićenom od poplava do 10 m;

2. u području zaštićenom od poplava do 50 m (zavisno od veličine vodotoka, odnosno zaštitnog objekta), računajući od nožice nasipa prema branjenom području.

1.1.4. Mineralne sirovine

Koncept korišćenja mineralnih sirovina zasniva se na procesima njihove kontrolisane eksploatacije i korišćenja savremenih tehnoloških postupaka u eksploataciji. Eksploatacija mineralnih sirovina obavljaće se na prostorima za koja su odobreni eksploatacioni radovi.

Na prostoru izmena i dopuna Prostornog plana odobrenje za eksploataciju opekarskih sirovina ima IGM „Ruma” a.d. Ruma, na ležištu koje je obeleženo na grafičkom prikazu, a izvođenje geoloških istraživanja nafte i gasa, južno od Save i Dunava, na istražnom prostoru koji se u registru istražnih prostora vodi pod brojem 1915 (Rešenje broj 310-02-0059/2010-06 od 1. aprila 2010. god.) ima NAFTNA INDUSTRIJA SRBIJE a.d. – Novi Sad, odobreni istražni prostor obuhvata teritoriju Republike Srbije južno od Save i Dunava i isti je omeđen koordinatama: 42° 15' 22" i 45° 03' 06" severne geografske širine i 19° 00' 54" i 23° 00' 43" istočne geografske dužine.

Na prostoru obuhvata Prostornog plana nalaze se aktivni istražni i eksploatacioni prostori opekarskih glina i podzemnih i termomineralnih voda koji predstavljaju resurs i potencijal razvoja ovog prostora, i to:

1) Ciglana a.d. „Obnova” – Kać – mineralna sirovina: gline;

2) IGM „STRAŽILOVO” a.d. Sremski Karlovci – mineralna sirovina: gline;

3) „OPEKA S” d.o.o. Irig – mineralna sirovina: gline;

4) AD „RUMA” Ruma – mineralna sirovina: podzemne vode;

5) „OPEKA”, ciglana „NIKINCI” Nikinci – mineralna sirovina: gline;

6) „PIVARA MB” d.o.o. Novi Sad – mineralna sirovina: podzemne vode;

7) Institut za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu Novi Sad – mineralna sirovina: podzemne vode;

8) „NISˮ a.d. Novi Sad, NIS-PETROL Novi Sad – mineralna sirovina: podzemne vode;

9) „NIS-Naftagas” a.d., Pogon, „HIDROSONDA” Novi Sad – mineralna sirovina: podzemne vode;

10) „FRIGO-SREM” Irig – mineralna sirovina: podzemne vode;

11) JP „VODOVOD” Ruma – mineralna sirovina: podzemne vode.

Trasa planiranog puta se nalazi u zoni izvorišta na prostoru Fišerov Salaš i Sava I Jarak od strane JP „VODOVOD” Ruma, koje se koristi za javno snabdevanje vodom.

U narednom planskom periodu nastaviće se sa daljom eksploatacijom mineralnih sirovina na eksploatacionim poljima kao istražnim radovima na istražnim prostorima odobrenim od nadležnog ministarstva.

U cilju kontrolisanog uticaja na prirodu i životnu sredinu i definisanja adekvatnih mera zaštite, prilikom izrade projektno-tehničke dokumentacije uraditi projekat i izvesti inženjersko-geološka-geotehnička istraživanja (shodno čl. 18, 30. i 34. Zakona o rudarstvu i geološkim istraživanjima („Službeni glasnik RS”, br. 101/15 i 95/18 – dr. zakon)). Nakon izvršenih istraživanja uraditi Elaborat o inženjersko-geološko-geotehničkim uslovima izgradnje infrastrukturnog koridora državnog puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma – Šabac i državnog puta I reda broj 19 Šabac–Loznica i uskladiti projektna rešenja sa uslovima datim u ovom elaboratu.

1.2. Zaštita i korišćenje prirodnih vrednosti

Na prostorima prirodnih dobara kroz koje prolazi planirana trasa infrastrukturnog koridora i ostala putna infrastruktura, (Nacionalni park „Fruška gora” i Specijalni rezervat prirode „Koviljsko-petrovaradinski rit”, kao zaštićena prirodna dobra i lokalitet „Senjajske bare” značajan kao stanište prirodnih retkosti), potrebno je uskladiti aktivnosti u prostoru sa merama zaštite.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, prema podacima iz Rešenja o uslovima zaštite prirode za potrebe izrade Prostornog plana, planirana trasa infrastrukturnog koridora DP I reda br. 21 Novi Sad – Ruma–Šabac prelazi preko sledećih prostornih celina od značaja za očuvanje biološke raznovrsnosti:

– Staništa zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta od nacionalnog značaja sa oznakom RUM01a,b, RUM02, SMI05a (registrovanih u bazi podataka nadležnog Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode);

– Lokalnih ekoloških koridora Jarčina i Vranj.

Prilikom utvrđivanja tehničkih elemenata trase koridora infrastrukturnih sistema neophodno je u što manjoj meri poremetiti ekološku ravnotežu, s obzirom da planirani koridor prolazi kroz navedena zaštićena prirodna dobra i staništa prirodnih retkosti.

Na ostalim zaštićenim prirodnim dobrima koja se nalaze u obuhvatu Prostornog plana, ali van planirane trase infrastrukturnog koridora, mere zaštite je potrebno sprovoditi na osnovu važećih uredbi i odluka o proglašenju zaštite.

Mere zaštite, uređenja i unapređenja prirodnih dobara, biodiverziteta i diverziteta predela sprovoditi na osnovu Zakona o zaštiti prirode, Zakona o zaštiti životne sredine i principa međunarodnih konvencija.

Na osnovu Zakona o zaštiti prirode potrebno je zaštititi i očuvati prirodu, biološku, geološku i predeonu raznovrsnost.

Prema Zakonu o zaštiti životne sredine potrebno je obezbediti zaštitu i nesmetano ostvarivanje funkcija zaštićenih prirodnih dobara sa njihovom zaštićenom okolinom i u najvećoj mogućoj meri očuvati staništa divljih biljnih i životinjskih vrsta i njihove zajednice.

Biljni i životinjski svet su prirodne vrednosti, koje se koriste pod uslovima i na način kojima se obezbeđuje očuvanje vrednosti geodiverziteta, biodiverziteta, zaštićenih prirodnih dobara i predela. Jedinica lokalne samouprave, pravna i fizička lica odgovorna su za svaku aktivnost kojom menjaju ili mogu promeniti stanje i uslove u životnoj sredini, odnosno za nepreduzimanje mera zaštite životne sredine, u skladu sa propisima.

Biodiverzitet i biološke resurse je potrebno očuvati i na osnovu obaveza koje potiču i iz međunarodnih konvencija.

Na osnovu Zakona o potvrđivanju Konvencije o očuvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa („Službeni glasnik RS – Međunarodni ugovori”, broj 102/07), u politici planiranja i razvojnoj politici, potrebno je obezbediti očuvanje divlje flore i faune i posvetiti posebnu pažnju zaštiti oblasti koje su od značaja za migratorne vrste.

U skladu sa Zakonom o potvrđivanju Konvencije o biološkoj raznovrsnosti („Službeni list SRJ – Međunarodni ugovori”, broj 11/01), potrebno je sprečavati širenje, a po potrebi preduzimati mere za uništavanje invazivnih vrsta.

Neophodno je imati u vidu da se uređenje prostora zasniva na obavezama utvrđenim odredbama čl. 14. i 15. Zakona o zaštiti životne sredine koji se odnose na obaveznu dokumentacionu osnovu projekta, kao i člana 46. kojim je predviđena obaveza izvođača radova da je, ukoliko u toku radova naiđe na prirodno dobro koje je geološko – paleontološkog ili mineraloško – petrografskog porekla (za koje se pretpostavlja da ima svojstvo prirodnog spomenika), dužan da o tome obavesti nadležnu instituciju i da preduzme sve mere kako se prirodno dobro ne bi oštetilo do dolaska ovlašćenog lica.

Koncept zaštite i korišćenja Nacionalnog parka „Fruška gora”

U skladu sa Zakonom o nacionalnim parkovima na području Nacionalnog parka „Fruška gora” koji je sa sva tri režima zaštite u obuhvatu Prostornog plana, potrebno je sprovoditi sledeće mere:

– na području, pod režimom I stepena zaštite potrebno je isključiti sve oblike korišćenja i aktivnosti osim naučno-istraživačkog rada, kontrolisane edukacije i aktivnosti kojima se sprečava degradacija i nestanak osetljivih ekosistema. To su prostori specifičnih geoloških, geomofroloških i drugih oblika i pojava, značajni šumski ekosistemi Fruške gore, kao i staništa zaštićenih biljnih i životinjskih vrsta u okviru zaštite biodiverziteta Nacionalnog parka,

– na području, pod režimom II stepena zaštite na ugroženim i značajnim prostorima, potrebno je posebnim merama ograničiti i strogo kontrolisati korišćenje. Dozvoljene su aktivnosti na unapređenju i prezentaciji prirodnih vrednosti. To je najveći deo šumskog kompleksa Nacionalnog parka koji zahteva specifične mere nege i obnove narušenih šumskih ekosistema i staništa značajne flore i faune Fruške gore na kojima su neophodne interventne mere zaštite i očuvanja,

– na području, pod režimom III stepena zaštite je određeno ograničeno korišćenje i kontrolisane aktivnosti u skladu sa funkcijama Nacionalnog parka, tradicionalnim privrednim delatnostima i stanovanjem, uključujući i turističku izgradnju. To su turističko-rekreativni i kulturno istorijski lokaliteti, degradirane površine pod šumskom vegetacijom, površinski kopovi, akumulacije i sl.

PPPPN Fruške gore do 2022. godine predvideo je aktivnosti u putnom saobraćaju kojima bi se ostvarili neophodni uslovi za odvijanje saobraćaja kroz zaštićeno prirodno dobro – NP „Fruška gora”.

Prostornim planom su definisane i aktivnosti na izgradnji i rekonstrukciji državnog puta I reda br. 21 kojima je planirana izgradnja tunela ispod Fruške gore. Područje planirano za izgradnju tunela nalazi se ispod režima II i III stepena zaštite, što će značajno uticati na smanjenje negativnih uticaja saobraćaja na Nacionalni park.

Proces izgradnje tunela imaće određene negativne efekte na životnu sredinu, od kojih su najznačajnije:

– stvaranje prašine zbog velike količine iskopanog materijala,

– moguće značajne promene u režimu podzemnih voda zbog odvodnjavanje za potrebe izgradnje tunela,

– uticaj na vegetaciju i staništa posebno u zonama ulaznog i izlaznog portala,

– pojave buke i vibracija usled miniranja i bušenja.

Većina navedenih uticaja je prostorno ograničena i imaće privremeni karakter, koji će se uz punu primenu mera zaštite moći kontrolisati i delimično umanjiti.

Izgradnjom tunela realizovaće se značajni dugoročni pozitivni efekti u oblasti zagađenja vazduha i redukcije buke i vibracija.

Koncept zaštite i korišćenja Specijalnog rezervata prirode „Koviljsko – petrovaradinski rit”

Na području Specijalnog rezervata prirode „Koviljsko-petrovaradinski rit” ustanovljena je prostorna zaštita, a najvrednija staništa stavljena su pod režim zaštite I, II i III stepena, sa propisanim merama očuvanja i unapređenja. Na prostoru obuhvata Prostornog plana se nalaze područja sa režimima zaštite II i III stepena sa zaštitnom zonom na kojima je potrebno u skladu sa Uredbom o zaštiti područja, sprovoditi sledeće mere:

– u II stepenu zaštite utvrđuje se ograničeno i strogo kontrolisano korišćenje prirodnih bogatstava, dok se aktivnosti u prostoru mogu vršiti u meri koja omogućava unapređenje stanja i prezentaciju prirodnog dobra bez posledica po njegove primarne vrednosti,

– u III stepenu zaštite utvrđuje se selektivno i ograničeno korišćenje prirodnih bogatstava i kontrolisane intervencije i aktivnosti u prostoru, u skladu sa funkcijama zaštićenog prirodnog dobra ili su vezane za nasleđene tradicionalne oblike obavljanja privrednih delatnosti i stanovanja uključujući i turističku izgradnju.

Oko Specijalnog rezervata prirode „Koviljsko-petrovaradinski rit” ustanovljena je zaštitna zona, koja je u funkciji zaštite prirodnih vrednosti u Rezervatu od okolnih antropogenih uticaja. Propisane mere i ograničenja treba da spreče razvojne aktivnosti u neposrednoj okolini prirodnog dobra, koje bi mogle uticati negativno na kvalitet sredine.

Koncept zaštite i korišćenja staništa prirodnih retkosti:

U skladu sa Pravilnikom o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva („Službeni glasnik RS”, broj 5/10), zaštita strogo zaštićenih vrsta se sprovodi zabranom korišćenja, uništavanja i preduzimanja svih aktivnosti kojima se mogu ugroziti divlje vrste i njihova staništa, kao i preduzimanjem mera i aktivnosti na upravljanju populacijama. Zaštita zaštićenih divljih vrsta se sprovodi ograničenjem korišćenja, zabranom uništavanja i preduzimanja drugih aktivnosti kojima se nanosi šteta vrstama i njihovim staništima kao i preduzimanjem mera i aktivnosti na upravljanju populacijama. Ove mere podrazumevaju zaštitu staništa, sanaciju i revitalizaciju oštećenih staništa i druge neophodne mere.

Na lokalitetima koji su evidentirani kao staništa strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta prema uslovima nadležne institucije potrebno je sprovoditi sledeće mere:

– Lokalitete pašnjaka „Breg” i „Kasarna” i uvalu potoka Kaloder koji se nalaze na južnim padinama Fruške gore, potrebno je valorizovati za ustanovljenje visokog stepena zaštite. Potrebno je sačuvati izvornost stepskih i pašnjačkih površina sa pašarenjem.

– Na području lokalitete „Senjajskih bara” ne treba preduzimati aktivnosti na promeni prirodnog režima plavljenosti područja. Šumarstvo treba razvijati u pravcu očuvanja osnovnih prirodnih vrednosti.

– U šumama Baradinci i Lošinci ne treba planirati izgradnju objekata koji nisu u funkciji zaštite ovog prostora i razvoja šumarstva. Takođe je neophodno sačuvati stare šumske sastojine koje su staništa orla kliktavca (Aquila pomarina) i crne rode (Ciconia nigra).

Aktivnosti vezane za izgradnju putne infrastruktura uskladiti sa merama zaštite na području lokalitete „Senjajskih bara”.

Koncept zaštite ekoloških koridora i zaštite faune

Ekološke koridore koji povezuju izolovana prirodna staništa i omogućavaju odvijanje migracija i razmenu genetskog materijala, potrebno je održavati u prirodnom i poluprirodnom stanju, uz obezbeđenje njihove prohodnosti, posebno uz vodotoke.

Na osnovu Zakona o potvrđivanju Konvencije o očuvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa („Službeni glasnik RS – Međunarodni ugovori”, broj 102/07), u politici planiranja i razvojnoj politici, potrebno je obezbediti očuvanje divlje flore i faune i posvetiti posebnu pažnju zaštiti oblasti koje su od značaja za migratorne vrste.

Na trasi infrastrukturnog koridora DP I reda br. 21 i br. 19 je potrebno formirati prolaze za životinje koji će omogućiti ne samo kretanje svih životinjskih vrsta, nego i ublažiti negativne uticaje odvijanja saobraćaja na populaciju životinja.

Ograničavanjem brzine kretanja vozila u skladu sa ciljevima povećanja bezbednosti saobraćaja će smanjiti i uginuće životinja na putu. Prelazi za životinje treba da ublaže negativne uticaje puta i da omoguće kretanje svih vrsta životinja. Način i učestalost kretanja divljih životinja između odgovarajućih staništa nije ravnomeran. Najveća opasnost od sudara sa divljim životinjama može da se očekuje na prostorima u blizini šumaraka, tršćaka ili vodotoka. Zaštićene životinjske vrste od međunarodnog značaja (vodozemci i gmizavci, a od sisara je najznačajnija vidra), redovno koriste obalni pojas vodotoka tokom migracije, pa prelaz za životinje može da bude kombinovan sa mostovima iznad vodotoka.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, s obzirom na tehničke uslove da koridor saobraćajnice bude ograđen, radi zaštite živog sveta, pogotovo duž delova trase koji prolaze kroz ili tangiraju postojeća lovišta obavezno je:

– formiranje propusta i prolaza za specijalne mašine, a naročito za životinje kroz infrastrukturni koridor, radi smanjenja njihovog uginuća i nesmetanog komuniciranja, pogotovo u lovištima (GJ „Senajske bare – Karakuša” odeljenja br. 5, 9 i 10, kao i GJ „Senajske bare – Krstac” odeljenja br. 29, 30 i 31);

– zaštita retkih vrsta ptica (orao belorepan i crna roda) kroz očuvanje starih stabala kao potencijalnih gnezdilišta;

– podizanje zaštitnih ograda duž trase puta radi zaštite životinjskog sveta i ostvarenja bezbednosti saobraćaja na deonici Ruma–Šabac, a na delu trase koji vodi kroz lovište visoke divljači „Karakuša” (GJ „Senajske bare – Karakuša” odeljenja br. 5, 9 i 10, kao i GJ „Senajske bare – Krstac” odeljenja br. 29, 30 i 31) i postavljanje visoke usmeravajuće zaštitne ograde kojom bi se divljač usmeravala ka prolazima za životinje sa obe strane puta;

– na delu trase puta okvirne stacionaže km 60+500 do km 65+000, sa severne i južne strane postavljanje lovne ograde prema uslovima nadležnog preduzeća, radi zaštite Reprocentra u okviru „Posavskog lovišta Karakuša”.

Koncept zaštite predela i pejzažnog oblikovanja putnog pojasa:

U skladu sa Konvencijom o biološkoj raznovrsnosti, potrebno je sprečavati širenje, a po potrebi preduzimati mere za uništavanje invazivnih vrsta. Potrebno je zaštititi i očuvati biološki diverzitet ukupnog prostora i predeo u celini.

Strategija zaštite i korišćenja prirodnih vrednosti podrazumeva postizanje ravnoteže između aktivnosti u prostoru i predeonih elemenata, radi minimiziranja opterećenja na zastupljene tipove predela i očuvanje i unapređenje predela i predeone raznovrsnosti u obuhvatu Prostornog plana.

U cilju zaštite autohtonog pejzaža i unapređenja ambijentalnih uslova, predviđene su sledeće mere:

– adekvatno ozelenjavanje nasipa i konstrukcija autohtonim vrstama;

– uklapanje useka i nasipa u prirodni oblik terena;

– ponovno uspostavljanje trajnog biljnog pokrivača na svim mestima na kojima su prestale aktivnosti koje prate građenje;

– gde prostorni uslovi i uslovi bezbednosti saobraćaja omogućavaju, formiranje novih pojaseva i zona zaštitnog zelenila, koji će smanjiti uticaj monotonosti koridora, naizmeničnim otvaranjem i zatvaranjem vizura prema okolnom predelu.

U tom smislu je potrebno pejzažno oblikovati putni pojas, sve infrastrukturne objekte i prateće sadržaje, radi saniranja posledica oštećenja predela, estetskog i vizuelnog vođenja saobraćaja, zaštite životne sredine i stvaranja novog vegetacijskog koridora kroz koji će biti omogućen protok vrsta.

Za ozelenjavanje trase puta se predlaže korišćenje autohtonih vrsta. Kroz formiranje grupa sadnica i zaštitnog zelenila, ostvariće se zaštita zemljišta, zaštita od udara vetra i nanosa snega na ugroženim deonicama i buke i aerozagađenja na deonicama puta koje tangiraju naselja. Na prostorima kroz koje putna infrastruktura prolazi kroz zaštićena prirodna dobra, ozelenjavanje je potrebno uskladiti sa uslovima zaštite.

Radi zaštite životinja potrebno je formirati prolaze za životinje kroz trup puta koji će omogućiti ne samo kretanje svih životinjskih vrsta, nego i ublažiti negativne uticaje odvijanja saobraćaja na populaciju životinja. Da bi se smanjila verovatnoća dospevanja životinja na put, potrebno je modelirati teren sa obe strane puta, posebno kroz formiranje remiza na mestima gde će biti projektovani prolazi za životinje.

Zaštitno zelenilo treba podizati uz uvažavanje tehničko-tehnoloških zahteva infrastrukturnih sistema za preglednošću (petlji, mostova, denivelisanih ukrštanja i sl.) i zaštitom od akcidenata (ograničenja za podizanje zelenila u zaštitnim zonama gasovoda i elektroenergetskih vodova).

Sva pozajmišta vezana za izgradnju infrastrukturnih objekata po završetku radova treba dovesti u odgovarajuće funkcionalno stanje usaglašeno sa neposrednom okolinom.

Po završenom izvođenju građevinskih radova obavezno je formirati autohtoni biljni pokrivač (kultivisati teren) na svim ugroženim mestima, primenom odgovarajućih vrsta, u skladu sa podlogom i konkretnim uslovima.

Mere zaštite biodiverziteta unutar granice Prostornog plana na deonici Ruma–Šabac:

1. Tokom planiranja, projektovanja i izgradnje neophodno je primeniti odgovarajuća planska i tehnička rešenja sa ciljem smanjenja negativnih uticaja na područja značajnih za očuvanje biodiverziteta;

2. Radi očuvanja ekološkog integriteta i prirodnih vrednosti područja:

– Zabranjena je izgradnja parkirališta na prostorima staništa/koridora i na udaljenosti manjoj od 200 m od naznačenih ekoloških koridora ili staništa. U skladu sa mogućnostima, nadvožnjake i druge osvetljene objekte planirati i projektovati na udaljenosti većoj od 200 m od naznačenih ekoloških koridora/staništa;

– Zabranjeno je otvaranje pozajmišta, odlaganje otpadnog materijala i postavljanje bilo kakvih privremenih objekata/materijala za potrebe radova van trase puta na prirodnim staništima zaštićenog dobra, registrovanih staništa ekološke mreže i ekoloških koridora, kao i u zoni neposrednog hidrološkog uticaja (200 m) na njih;

– Zabranjeno je parkiranje ili servisiranje mehanizacije, kao i odlaganje otpada na površinama pod prirodnom vegetacijom;

– Upravljanje opasnim materijama vršiti saglasno odredbama Pravilnika o sadržini politike prevencije udesa i sadržini i metodologiji izrade Izveštaja o bezbednosti i Plana zaštite od udesa („Službeni glasnik RS”, broj 41/10);

– U slučaju izlivanja opasnih materija (gorivo, mašinska i druga ulja) zagađeni sloj zemljišta se mora otkloniti i isti staviti u ambalažu koja se može prazniti samo na, za tu svrhu, predviđenoj lokaciji;

3. Za očuvanje ekoloških svojstava vodotokova (uključujući i kanalizovane vodotokove čije je korito u blisko-prirodnom stanju) kao staništa i ekoloških koridora:

– u najvećoj mogućoj meri očuvati morfologiju priobalja i obalnog pojasa;

– izbeći zacevljenje vodotoka/kanala koji su naznačeni kao ekološki koridori;

– očuvati i/ili formirati pojas vegetacije uz obalu, kao preduslov funkcionalnosti koridora;

– obezbediti tehnička rešenja koje obezbeđuju bezbedno kretanje malim životinjama unutar korita, odnosno omogućuju izlazak iz korita;

– poštovati zabranu ispuštanja neprečišćenih/nedovoljno prečišćenih otpadnih voda u vodotoke i kanale sa ulogom ekoloških koridora, a sve otpadne vode, uključujući procedne vode sa saobraćajnice ili vode sa sadržajem toksičnih i zapaljivih tečnosti. moraju biti tretirane u skladu sa propisima;

4. Radi smanjenja akcidenata uzrokovanih sudarom sa divljači i uginuća životinja na putu:

– Na području naznačenih staništa obraslih visokom vegetacijom (šuma, grmlje, šibljaci, trstik), radi smanjenja učestalosti kretanja šumskih vrsta prema saobraćajnici, obezbediti odgovarajuće modeliranje terena i plansko održavanje vegetacije;

– Na području naznačenih staništa obezbediti ogradu za divljač između saobraćajnice i prirodnih staništa/koridora koji obezbeđuje zaštitu populacija svih zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta predmetnog prostora;

– Sprečiti dospevanje sitnih vodozemaca na put trajnom vertikalnom barijerom glatke površine, zavisno od vrste i značaja vodotoka/kanala;

– Na područjima staništa osvetljenje saobraćajnice i pratećih objekata planirati u skladu sa potrebama zaštite divljih vrsta koje su aktivne noću;

5. Funkcionalnu povezanost elemenata ekološke mreže i prohodnost ekoloških koridora koji se presecaju saobraćajnicom, obezbediti primenom tehničkih rešenja koja obezbeđuju prohodnost migracionih puteva životinja svih dimenzija koje žive na tom području, a funkcionalnost prolaza za životinje obezbediti redovnim održavanjem;

6. Ozelenjavanje duž trase puta i terena koji su u njegovom neposrednom okruženju treba da se odvija paralelno sa izgradnjom puta, formiranjem travnih površina i visokog zelenila u zoni uticaja izdvojenih staništa i ekoloških koridora (udaljenost od 500 metara), uz odabir neinvazivnih vrsta;

7. Pronađena geološka i paleontološka dokumenta (fosili, minerali, kristali i dr) koja bi mogla predstavljati zaštićenu prirodnu vrednost, nalazač je dužan da prijavi nadležnom ministarstvu u roku od osam dana od dana pronalaska, i preduzme mere zaštite od uništenja, oštećivanja ili krađe.

1.3. Zaštita i korišćenje nepokretnih kulturnih dobara

Zaštita nepokretnih kulturnih dobara odnosi se na sve kategorije nepokretnih kulturnih dobara i podrazumeva konzervaciju i prezentaciju već istraženih nepokretnih kulturnih dobara, propisivanje uslova za njihovo očuvanje, održavanje i korišćenje, kao i istraživanje ugroženih lokaliteta i sprečavanje njihovog daljeg urušavanja.

Zaštita spomenika kulture i znamenitih mesta vršiće se primenom sledećih uslova i mera:

– sva urbanistička i tehnička dokumentacija mora se raditi u skladu sa uslovima i merama zaštite utvrđenim od strane nadležnih zavoda za zaštitu spomenika kulture;

– crkva sa okolinom podleže najvišem stepenu zaštite primenom konzervatorskih mera i očuvanjem autentičnosti, karakterističnih elemenata arhitekture, gabarita, dekorativnih elemenata eksterijera i enterijera;

– konzervatorsko-restauratorske radove na slikarstvu mogu vršiti samo ovlašćena lica, u skladu sa Zakonom o kulturnim dobrima;

– obavezna je izrada Elaborata za izmeštanje Spomenika kulture „Kipovi” u KO Irig (opština Irig), na potezu „Ovsište”, na granici KO Irig i KO Ruma, po uslovima izdatim od nadležne ustanove zaštite;

– investitor je dužan da obezbedi sredstva za izmeštanje spomenika.

Za sve vrste intervencija na nepokretnim kulturnim dobrima potrebno je pribaviti uslove i saglasnost od nadležne ustanove za zaštitu spomenika kulture.

Za manastirske komplekse utvrđuje se uža i šira zona zaštite i u odnosu na te zone propisuju se mere zaštite.

Uža zona zaštite obuhvata manastirski kompleks koji podleže najvišem stepenu zaštite kroz primenu konzervatorskih i restauratorskih radova.

Šira zona zaštite obuhvata područje oko manastirskog kompleksa i u njoj posebno utvrđene prostore kontrolisane gradnje objekata za potrebe privređivanja manastirskog bratstva i potrebe turističke prezentacije manastira (parkinzi, sanitarni čvorovi, prodaja suvenira, pristupne saobraćajnice). Svu plansku, urbanističku i tehničku dokumentaciju za uređenje šire zone zaštite kao i izgradnju planiranih objekata raditi u skladu sa uslovima utvrđenim od strane nadležnih službi za zaštitu kulturnih dobara.

Zaštita i uređivanje prostorne kulturno-istorijske celine naselja realizovati primenom sledećih uslova i mera:

– svu plansku, urbanističku i tehničku dokumentaciju za ove celine raditi u skladu sa uslovima i merama zaštite nepokretnog kulturnog dobra, utvrđenim od strane nadležne službe za zaštitu kulturnih dobara;

– očuvati stare, postojeće specifične urbane matrice naselja, sa regulacionim elementima prvobitne mreže ulica i blokova (raskrsnice, krstovi, raspeća, spomen obeležja, lokacije starih grobalja);

– očuvati postojeće građevinsko-regulacione linije i princip ivičnog, tradicionalnog građenja tamo gde je očuvan, kao i revitalizovati princip ivične regulacije;

– očuvati arhitektonske oblike objekata sa utvrđenim svojstvima (vertikalni i horizontalni gabarit, izgledi fasada, krovne mase), tradicionalne materijale (materijali za izgradnju i obradu, krovni pokrivač, dekorativni elementi). Za sve intervencije u prostoru, za koje se pribavlja građevinska dozvola moraju se pribaviti mere tehničke zaštite koje utvrđuje nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture.

Arheološka istraživanja i nadzor:

– prilikom izvođenja zemljanih radova na izgradnji buduće saobraćajnice, na celoj dužini obavezan je arheološki nadzor od strane stručne službe nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture;

– ako se u toku izvođenja zemljanih radova naiđe na arheološka nalazišta ili arheološke predmete, izvođač radova je dužan da odmah, bez odlaganja, prekine radove i obavesti nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture, kao i da preduzme mere da se nalaz ne uništi i ne ošteti i da se sačuva na mestu i u položaju u kom je otkriven, a sve u skladu sa članom 109. Zakona o kulturnim dobrima;

– investitor je u obavezi da obustavi radove ukoliko naiđe na arheološka nalazišta ili arheološke predmete od izuzetnog značaja, radi istraživanja lokacije (obavljanje dodatnih arheoloških istražnih radova reguliše se posebnim ugovorom);

– investitor je dužan da obezbedi sredstva za praćenje, istraživanje, zaštitu i čuvanje pronađenih ostataka koji uživaju prethodnu zaštitu u skladu sa članom 110. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima;

– obavezuje se investitor da najkasnije 60 dana pre početka izvođenja zemljanih radova na izgradnji saobraćajnice obavesti nadležni zavod za zaštitu spomenika kulture radi sprovođenja arheoloških istraživanja i pripreme nadzora na terenu;

– obavezna su prethodna arheološka istraživanja lokaliteta:

1) praistorijskog lokaliteta Velike ledine, koji se nalazi između pruge Ruma–Šabac i puta Ruma–Buđanovci;

2) srednjovekovnog naselja iz XII–XIV veka kod Rumske petlje, koja se regulišu posebnim ugovorom sa investitorom na osnovu Elaborata za arheološka istraživanja lokaliteta i u skladu sa rešenjem Ministarstva kulture i informisanja.

– obavezno dostaviti na uvid lokacije eventualnih zona budućih pozajmišta zemlje za izradu nasipa kako bi se blagovremeno izvršilo rekognosciranje istih i sačinio program zaštite lokaliteta;

– zabranjuje se aktiviranje pozajmišta zemlje na pozicijama arheoloških lokaliteta kod Barutane, Vašarište, kod Vrcalove Vodenice, Borkovac i Kudoške livade u KO Ruma i drugih arheoloških lokaliteta koji uživaju status prethodne zaštite;

– zabranjeno je privremeno ili trajno deponovanje smeća, zemlje, kamena i drugih materijala na i u blizini arheoloških nalazišta.

Na evidentirana kulturna dobra koja uživaju prethodnu zaštitu primenjuju se isti uslovi i mere zaštite kao i za utvrđena kulturna dobra. Za sve intervencije na objektima obavezna je saglasnost nadležnog zavoda za zaštitu spomenika kulture uz primenu dobijenih uslova i mera zaštite.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, na trasi puta, nalaze dva arheološka lokaliteta, od kojih prvi – lokalitet „Oderovci” u Jarku predstavlja lokalitet pod prethodnom zaštitom za koji se predviđa pojačan nadzor, dok drugi lokalitet – „Adžine njive” u Klenku predstavlja evidentiranu nepokretnost koji uživa poseban režim zaštite i na kojem je izgradnja moguća uz obavezna zaštitna arheološka istraživanja. Zaštićeno Arheološko nalazište u Hrtkovcima je izvan koridora trase planiranog državnog puta i za njega se ne propisuju posebni uslovi i mere zaštite u kontekstu realizacije planiranog predmetnog puta. Za područje obuhvaćeno Prostornim planom za deonicu Ruma–Šabac:

– obavezna su zaštitna arheološka iskopavanja i istraživanja na području obuhvaćenim Planom na potesu koji je opredeljen kao arheološki lokaliteti: „ADŽINE NJIVE” na potesu Brajkova II u Klenku na katastarskim parcelama: 4062, 4063, 4064, 4065/1, 4065/2, 4066, 4067, 4068, 4069, 4070, 4071, 4072, 4073, 4074, 4075, 4076, 4077, 4078, 6028 (put), 4103, 4104,4105,4106,4107,4108,4109, 4110, 4111, zatim zapadnih delova katastarskih parcela 4112, 4113, 4114, 4115, 4116, 4117, 4118, 4119, 4120, 4121 u dužini od 170 metara u K.O. Klenak, koji predstavlja evidentiranu nepokretnosti koji uživa poseban režim zaštite;

– obavezan je pojačan arheološki nadzor na lokalitetu „ODEROVCI” u Jarku na katastarskim parcelama: 1035, 1034/2, 103411, 1033, 1032/2, 1032/1, 1031, 1030, 1029, 1028, 1027 i 1026 u K.O. Jarak;

– posebnim programom i merama tehničke zaštite Zavod za zaštitu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici utvrđuje način obavljanja radova na arheološkim lokalitetima koji će dostaviti Investitoru;

– Investitor je u obavezi da obezbedi sredstva za praćenje, istraživanje, zaštitu i čuvanje pronađenih ostataka koji uživaju prethodnu zaštitu, a prema programu i predračunu za arheološka istraživanja;

– za zaštitna arheološka istraživanja potrebno vreme, početak radova, obim i troškovi utvrđuju se ugovorom;

– Investitor je obavezan da obezbedi stalni arheološki nadzor prilikom izvođenja zemljanih radova, jer put prolazi pored brojnih konstatovanih arheoloških lokaliteta;

– arheološki nadzor obaviće stručnjaci Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici;

– ako se u toku izvođenja građevinskih i drugih radova naiđe na arheološke slojeve ili arheološke predmete, izvođač radova je dužan da odmah, bez odlaganja prekine radove i o tome obavesti Zavod za zaštitu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici, kao i da preduzme mere da se nalaz ne uništi i ne ošteti i da se sačuva na mestu i u položaju u kome je otkriven, a sve u skladu sa članom 109. stav 1. Zakona o kulturnim dobrima;

– Investitor je dužan da obezbedi sredstva za praćenje, istraživanje, zaštitu i čuvanje pronađenih ostataka koji uživaju prethodnu zaštitu.

– obavezna prijava početka zemljanih radova 180 dana pre njihovog izvođenja, Zavodu za zaštitu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici.

1.4. Uticaj na životnu sredinu i mere zaštite

Održivo prostorno planiranje podrazumeva, između ostalog i zaštitu, uređenje i unapređenje životne sredine koja podrazumeva primenu mera i aktivnosti čijom realizacijom će se zaustaviti i sprečiti negativni uticaji na životnu sredinu koje mogu imati pojedini operateri i aktivnosti.

Prostornim planom su predviđene sledeće opšte i posebne mere zaštite prirodnih resursa i zaštite životne sredine:

1.4.1. Opšte mere zaštite prirodnih resursa

Opšte mere zaštite prirodnih resursa odnose se na:

1) vođenje registra izvora zagađivanja životne sredine od strane nadležnih opštinskih uprava za poslove zaštite životne sredine u opštinama Irig i Ruma, kao dela integralnog nacionalnog registra izvora zagađivanja koji vodi Agencija za zaštitu životne sredine;

2) uspostavljanje kontinuirane kontrole i sistematsko praćenje kvaliteta parametara životne sredine (vazduha, vode, zemljišta, buke i nejonizujućeg zračenja) od strane ovlašćenih organizacija;

3) identifikacija privrednih subjekata – operatera na prostoru obuhvata Prostornog plana koji su u obavezi da podnesu zahtev za izdavanje integrisane dozvole u skladu sa Zakonom o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 25/15) i pratećim podzakonskim aktima – ukoliko dođe do izgradnje ovih objekata u planskom periodu;

4) identifikacija seveso postrojenja na osnovu Zakona o zaštiti životne sredine, Zakona o smanjenju rizika od katastrofa i upravljanju vanrednim situacijama i pratećih podzakonskih akata;

5) formiranje zaštitnih pojaseva zelenila u okviru saobraćajne infrastrukture i poljoprivrednog zemljišta, u cilju zaštite od eolske erozije – odnošenja površinskog sloja zemljišta i useva u fazi semena;

6) racionalno korišćenje prostora za potrebe izgradnje i eksploatacije infrastrukturnog sistema.

1.4.2. Posebne mere zaštite prirodnih resursa

Mere zaštite vazduha

Zaštita vazduha će se obezbediti kroz primenu sledećih mera:

1) poštovanje Zakona o zaštiti vazduha i prateća podzakonska akta;

2) u slučaju prekoračenja graničnih vrednosti nivoa zagađujućih materija u vazduhu, obavezno je preduzimanje tehničko-tehnoloških mera ili obustavljanje tehnološkog procesa, kako bi se koncentracije zagađujućih materija svele na nivo propisanih vrednosti;

3) ukoliko dođe do kvara uređaja kojim se obezbeđuje sprovođenje propisanih mera zaštite, ili do poremećaja tehnološkog procesa, u postrojenjima u obuhvatu Prostornog plana za obilaznicu oko Rume i kontaktnoj zoni, usled čega dolazi do prekoračenja graničnih vrednosti emisije, nosilac projekta je dužan da kvar ili poremećaj otkloni ili prilagodi rad novonastaloj situaciji, odnosno obustavi tehnološki proces kako bi se emisija svela u dozvoljene granice u najkraćem roku;

4) kod stacionarnog izvora zagađivanja, u toku čijeg obavljanja delatnosti se mogu emitovati neprijatni mirisi, obavezna je primena mera koje će dovesti do redukcije mirisa, iako je koncentracija emitovanih materija u otpadnom gasu ispod granične vrednosti emisije;

5) u skladu sa proračunima pojave i merama zaštite koje će se utvrditi kroz procenu uticaja i projekat mera zaštite sprovesti eventualno potrebne mere zaštite od aerozagađenja i buke kroz postavljanje fizičkih barijera i/ili uspostavljanje zaštitnih zona sa zaštitnim zelenilom uz saobraćajnice u skladu sa zakonom i prostornim mogućnostima, kako bi se umanjili efekti buke i aerozagađenja;

6) Odgovarajuću hortikulturnu obradu lokacija pratećih sadržaja auto-puta;

7) definisanje i drugih mera zaštite kvaliteta vazduha kroz postupak procene uticaja na životnu sredinu.

Mere zaštite voda

U cilju zaštite voda (površinskih i podzemnih) uspostavljaju se sledeće mere zaštite:

1) kontrolisano sakupljanje atmosferskih otpadnih voda koje se slivaju sa kolovoznih površina (zatvoreni sistem odvodnjavanja) – vršiti prihvat zauljenih otpadnih voda preko separatora ulja i masti;

2) kontrolisano sakupljanje i evakuacija otpadnih voda – vršiti biohemijsko i mehaničko ispitivanje parametara kvaliteta otpadnih voda;

3) kontrola kvaliteta vode za piće (fizičko-hemijski i mikrobiološki standardi) od strane stručnih službi na lokalnom nivou u objektima u obuhvatu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac i kontaktnoj zoni;

4) poštovanje uslova i kriterijuma za unapređenje i zaštitu životne sredine pri uređenju vodotoka, a u zonama posebnih prirodnih vrednosti težiti ostvarenju „naturalne regulacije”;

5) sanacija i revitalizacija objekata i opreme vodovodne infrastrukture i izgradnja novih objekata u skladu sa sanitarno-tehničkim uslovima izgradnje i uređenja;

6) strogo kontrolisana primena hemijskih sredstava u poljoprivredi u obuhvatu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac i kontaktnoj zoni u cilju zaštite površinskih i podzemnih voda od zagađivanja;

7) zabrana trajnog deponovanja otpada na celom području obuhvata Prostornog plana i kontaktnoj zoni, što podrazumeva zatvaranje opštinske deponije u kontaktnoj zoni;

8) sprovođenje postupka procene uticaja na životnu sredinu i izrada studije u kojoj će biti definisane i mere u vezi sa zaštitom voda (način odvođenja otpadnih voda, tretman i dr) za alternativnu trasu infrastrukturnog koridora;

9) postavljanje elastičnih ograda i vodonepropusnih folija na delovima koridora, gde ona eventualno dolazi u kontakt sa postojećim izvorištima vodosnabdevanja;

10) s obzirom da planirana saobraćajnica ugrožava sve vodotoke u zoni neposrednog uticaja, regulacioni radovi ne smeju ugroziti postojeći režim voda;

11) organizovanje svih ukrštanja planiranih infrastrukturnih sistema (auto-put, pruga, optički kabl i gasovod) sa vodotocima u prirodnom ili uređenom stanju, tako da se ne remeti osnovna namena i funkcija vodotoka.

Mere zaštite zemljišta

Zaštita zemljišta najuže je povezana sa zaštitom vazduha i vode, jer se mnogi od zagađivača preko padavina, nagiba i pukotina u tlu i slično, prenose iz voda u zemljište.

Posebni uslovi i mere u funkciji zaštite zemljišta su:

1) primena biorazgradivih materijala u zimskom periodu za održavanje puteva i drugih površina u funkciji putne infrastrukture;

2) primena mera kojima se sprečava rasipanje i razvejavanje praškastih materija i otpada po okolini, prilikom manipulisanja ili privremenog čuvanja:

– u slučaju izlivanja opasnih materija (gorivo, mašinsko ulje i sl.), zagađeni sloj zemljišta mora se otkloniti i isti staviti u ambalažu koja se može prazniti samo na, za tu svrhu, predviđenoj lokaciji. Na mestu akcidenta naneti novi, nezagađeni sloj zemljišta;

– zaštita funkcije zemljišta, zaustavljanje degradacije zemljišta i rekultivacija degradiranih površina;

– rekultivacija i revitalizacija svih površina degradiranih usled korišćenja mineralnih sirovina;

– zabrana stihijskog odlaganja otpada na teritoriji Prostornog plana za obilaznicu oko Rume i sanacija neuređenih odlagališta otpada, u kontaktnoj zoni Prostornog plana za obilaznicu oko Rume u cilju zaštite zemljišta.

Zaštitu zemljišta od potencijalne degradacije obezbediti adekvatnim odvođenjem otpadnih voda, kao i preduzimanjem preventivnih mera pri pretakanju ili pretovaru materija koje imaju zagađujući karakter.

Privredna društva, druga pravna lica i preduzetnici koji u obavljanju delatnosti utiču ili mogu uticati na kvalitet zemljišta u kontaktnoj zoni Prostornog plana za obilaznicu oko Rume dužni su da obezbede tehničke mere za sprečavanje ispuštanja zagađujućih, štetnih i opasnih materija u zemljište, prate uticaj svoje delatnosti na kvalitet zemljišta, obezbede druge mere zaštite u skladu sa Zakonom o zaštiti zemljišta i drugim zakonima.

Vlasnik ili korisnik zemljišta ili postrojenja čija delatnost, odnosno aktivnost može da bude uzrok zagađenja i degradacije zemljišta, dužan je da pre početka obavljanja aktivnosti izvrši ispitivanje kvaliteta zemljišta.

1.4.3. Ostale mere zaštite

Mere zaštite od buke

Mere i uslove zaštite od buke, jedinica lokalne samouprave utvrđuje u skladu sa Zakonom o zaštiti od buke u životnoj sredini. Obaveze jedinice lokalne samouprave, odnose se na akustičko zoniranje na teritoriji lokalne samouprave, određivanje mera zabrane i ograničenja u skladu sa zakonom, donošenje lokalnog akcionog plana zaštite od buke u životnoj sredini, obezbeđenje i finansiranje monitoringa buke u životnoj sredini i vršenje nadzora i kontrole primene mera zaštite od buke u životnoj sredini.

Uredbom o indikatorima buke, graničnim vrednostima, metodama za ocenjivanje indikatora buke, uznemiravanja i štetnih efekata buke u životnoj sredini („Službeni glasnik RS”, broj 75/10) propisani su indikatori buke u životnoj sredini, granične vrednosti, metode za ocenjivanje indikatora buke, uznemiravanja i štetnih efekata buke na zdravlje ljudi.

Prema potrebi, nadležni organ može utvrditi potrebu monitoringa buke u skladu sa Pravilnikom o metodologiji za određivanje akustičkih zona („Službeni glasnik RS”, broj 72/10), zakonom i važećim podzakonskim aktima.

Sa aspekta izgradnje planiranog auto-puta na deonici od Rume do Šapca, tokom izrade tehničke dokumentacije sprovesti procenu uticaja izgradnje i eksploatacije planiranog objekta saobraćajnice na životnu sredinu. Prilikom izrade tehničke dokumentacije i procene uticaja na životnu sredinu, u skladu sa propisima, definisaće se akustične zone i stepen ugroženosti saobraćajnom bukom, te na osnovu toga definisati konkretne mere zaštite od buke, u skladu sa zakonskom regulativom. Sadržaj i detaljnost karata buke prilagoditi nivou tehničke dokumentacije za koju se ona izrađuje, u skladu sa zakonskom regulativom.

U fazi izrade Idejnog projekta, odnosno Studije o proceni uticaja na životnu sredinu, potrebno je izvršiti modelovanje saobraćajne buke i na osnovu rezultata predvideti mere u toku izgradnje i u toku eksploatacije, koje su neophodne za umanjenje uticaja buke na okolinu. U toku izvođenja radova potrebno je preduzeti sledeće mere zaštite:

− sprovoditi redovan monitoring buke u neposrednoj blizini gradilišta;

− zahtevati od izvođača radova da poštuje mere ublažavanja od buke;

− prilikom izvođenja radova koristiti modernu opremu sa prigušivačima buke (oprema koja zadovoljava zahteve propisa koji se usklađuju sa Direktivom Evropske unije EC/2000/14);

− pridržavati se uobičajenih radnih sati u toku dana;

− u blizini naselja rad sa bučnom opremom treba da bude ograničen, obavezna upotreba zaklona.

Pre puštanja državnog puta u eksploataciju, a na osnovu lokacijskih uslova, uraditi tehničku dokumentaciju za tehničke mere zaštite od buke unutar pojasa puta (Projekat za građevinsku dozvolu tehničkih mera zaštite od buke i Projekat za izvođenje tehničkih mera zaštite od buke), pri čemu obezbediti sledeće mere zaštite:

− na mestima gde dolazi do prekoračenja saobraćajne buke, u blizini naseljenih mesta i objekata, potrebno je planirati tehničke mere zaštite – konstrukcije za zaštitu od buke odgovarajućih materijala i oblika, koji će u što manjoj meri narušiti vizuelna svojstva predela, prateći sledeće smernice;

− konstrukcije za zaštitu od buke moraju zadovoljavati akustične, konstruktivne i vizuelne karakteristike;

− konstrukcije je potrebno dimenzionisati i realizovati za planski period od najmanje deset godina, sa mogućnošću etapne nadogradnje.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, trasa planiranog auto-puta prolazi izvan građevinskih područja naselja, kroz planirane privredne zone južno od Rumske petlje ka Jarku, ka jugu prolazeći istočno od Jarka i Hrtkovaca, a zapadno od Platičeva i Klenka, presecajući poljoprivredno i manjim delom šumsko zemljište, dakle nenaseljene zone. Pri izradi nove, odnosno izmena i dopuna postojeće planske i urbanističke dokumentacije planirane namene definisati tako da se u zonama ugroženim bukom planiraju odgovarajuće namene u skladu sa propisima, a naročito se mora sprovesti planska zabrana gradnje objekata koji su osetljivi na buku u zonama sa prekoračenim nivoima buke. Kao dodatna smernica pri izradi planske dokumentacije na nivou jedinice lokalne samouprave (za kontaktne zone izvan područja koje se Prostornim planom za deonicu Ruma–Šabac direktno sprovodi), ističe se obaveza poštovanja zona i pojaseva u skladu sa Zakonom o putevima, posebno planske i kontrolisane izgradnje u skladu sa posebnom namenom.

Mere zaštite pri upravljanju otpadom

Sa otpadom postupati u skladu sa Zakonom o upravljanju otpadom, Pravilnikom o uslovima i načinu sakupljanja, transporta, skladištenja i tretmana otpada koji se koristi kao sekundarna sirovina ili za dobijanje energije („Službeni glasnik RS”, broj 98/10), Pravilnikom o kategorijama, ispitivanju i klasifikaciji otpada („Službeni glasnik RS”, br. 56/10 i 93/19) i Pravilnikom o načinu skladištenja, pakovanja i obeležavanja opasnog otpada („Službeni glasnik RS”, broj 92/10).

Po završetku građevinskih radova, sav otpadni materijal treba ukloniti. Zabranjeno je odlaganje svih vrsta otpada u vodotoke i zemljište, kao i trajno deponovanje otpada na putnom i vodnom zemljištu.

Utvrditi obavezu sanacije ili rekultivacije svih degradiranih površina. Uz saglasnost nadležne komunalne službe, predvideti lokacije na kojima će se trajno deponovati neiskorišćeni geološki građevinski i ostali materijal nastao predmetnim radovima.

Koncepciju odlaganja komunalnog otpada treba usaglasiti sa principima strategije kojom se utvrđuju javne politike u oblasti upravljanja otpadom.

Svaki generator otpada je obavezan da izvrši karakterizaciju i kategorizaciju otpada kod nadležnih organizacija i da se u zavisnosti od njegove prirode sa njim postupa u skladu sa zakonskim propisima.

Obaveza generatora otpada je da, u skladu sa Zakonom o upravljanju otpadom i ostalim zakonskim i podzakonskim aktima, koji neposredno regulišu ovu oblast: obezbedi potreban prostor za odlaganje otpada, obezbedi potrebne uslove i opremu za sakupljanje, razvrstavanje i privremeno čuvanje različitih otpadnih materija, a da sekundarne sirovine, opasan i drugi otpad, predaje subjektu koji ima odgovarajuću dozvolu za upravljanje otpadom (skladištenje, odlaganje, tretman i sl.).

Posebne mere i uslovi su:

1) komunalni otpad potrebno je sakupljati i obezbediti njegovu redovnu evakuaciju na lokaciju koja je utvrđena od strane komunalne službe do konačnog odlaganja na regionalnoj deponiji u Inđiji;

2) privremeno skladištenje eventualno prisutnog opasnog otpada vršiti u skladu sa Zakonom o upravljanju otpadom. Otpad mora da bude propisno obeležen i privremeno skladišten na propisan način do njegovog konačnog zbrinjavanja;

3) raznošenje čvrstog otpada sprečiti njegovim sistematskim prikupljanjem i deponovanjem na za to uređenim lokacijama na teritoriji opština Irig i Ruma;

4) na svakoj građevinskoj parceli obezbediti poseban prostor, tako da se omogući lak pristup nadležne službe, kao i potrebne uslove i opremu za sakupljanje, razvrstavanje i privremeno čuvanje različitih otpadnih materija, u skladu sa zakonom i drugim propisima;

5) primenjivati opšte i posebne sanitarne mere predviđene zakonom i drugim propisima kojima se uređuju poslovi sanitarnog nadzora.

U slučaju potrebe za prostorom za selektivno sakupljanje otpada koji se ne može čuvati u kontejnerima za komunalni otpad, obaveza je vlasnika/korisnika da pribavi uslove, odnosno dozvolu/saglasnost nadležnog organa za potrebe uređenja ili korišćenja navedenog prostora.

Za postrojenja i aktivnosti koja mogu imati negativne uticaje na zdravlje ljudi, životnu sredinu ili materijalna dobra, vrste aktivnosti i postrojenja, nadzor i druga pitanja od značaja za sprečavanje i kontrolu zagađivanja životne sredine, uređuju se uslovi i postupak izdavanja integrisane dozvole, koja je definisana Zakonom o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine. Zakonom o integrisanom sprečavanju i kontroli zagađivanja životne sredine, propisano je da, za postojeća postrojenja i aktivnosti operater pribavlja dozvolu prema programu usklađivanja pojedinih privrednih grana sa odredbama tog zakona. Na osnovu Uredbe o utvrđivanju Programa dinamike podnošenja zahteva za izdavanje integrisane dozvole („Službeni glasnik RS”, broj 108/08), utvrđuju se rokovi u okviru kojih se podnose zahtevi za izdavanje integrisane dozvole, po vrstama aktivnosti i postrojenja.

Za sve objekte koji mogu imati uticaja na životnu sredinu, nadležni organ mora propisati izradu studije procene uticaja na životnu sredinu u skladu sa Zakonom o zaštiti životne sredine, Zakonom o proceni uticaja na životnu sredinu, Pravilnikom o sadržini studije o proceni uticaja na životnu sredinu i Uredbom o utvrđivanju Liste projekata za koje je obavezna procena uticaja i Liste projekata za koje se može zahtevati procena uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 114/08).

Akcidentne situacije (udesi)

U cilju zaštite životne sredine, pri pojavi akcidentnih situacija (saobraćajne nezgode i havarije na saobraćajnicama), preporučuju se sledeće aktivnosti:

– sakupljanje zagađujuće materije koja ističe;

– prepumpavanje preostalih količina iz oštećenih cisterni;

– izrada rovova za sakupljanje rasutih zagađujućih supstanci;

– odstranjivanje površinski sakupljenih zagađujućih supstanci;

– u slučaju izlivanja većih količina opasnih i toksičnih hemijskih materija i njihovog prodiranja u zemljište i podzemne vode, potrebno je preduzeti odgovarajuće mere zaštite;

– skidanje kontaminiranih slojeva zemlje i nasipanje nekontaminiranom.

Prema podacima nadležnog ministarstva, u području posebne namene ne postoji nijedno postrojenje koje podleže izdavanju integrisane dozvole, kao nijedno seveso postrojenje višeg ili nižeg reda, ali u kontaktnoj zoni Prostornog plana koja se odnosi na deonicu Ruma–Šabac, uticaj na područje posebne namene ima Fabrika za proizvodnju sunđera – Health Care Europe. Operater „Health Care Europe” d.o.o. Ruma, na lokaciji Potes Rumska petlja 5, Ruma, je 23. jula 2019. godine dostavio nadležnom organu obaveštenje iz razloga povećanja kapaciteta skladištenja opasnih materija i određivanja novog statusa kompleksa. U tom obaveštenju operater je prikazao povećanje maksimalnog skladišnog kapaciteta opasne materije toluen diizocijanata sa 84 t na 168 t, zbog aktiviranja blindiranog rezervoara. Zbog povećanja maksimalnog skladišnog kapaciteta za opasnu materiju toluen diizocijanat, kompleks Fabrika za proizvodnju sunđera – operatera „Health Care Europe” d.o.o. Ruma, na lokaciji Potes Rumska petlja 5, Ruma je iz statusa kompleksa „nižeg reda” prešao u kompleks „višeg reda”, pri čemu operater ima obavezu da izradi dokumenta – Izveštaj o bezbednosti i Plan zaštite od udesa i ista dostavi nadležnom organu radi dobijanja saglasnosti.

Za navedeni kompleks operater je Izveštaj o bezbednosti i Plan zaštite od udesa dostavio 16. januara 2020. godine i u toku je postupak davanja saglasnosti na dokumenta.

Na osnovu dostavljenih podataka i izvršene analize, utvrđeno je da usled promena do kojih je došlo na predmetnom kompleksu i prelaženja iz statusa kompleksa „nižeg reda” u kompleks „višeg reda”, nije potrebno menjati ili dopunjavati prethodno date uslove, a koji su implementirani u Izveštaj o strateškoj proceni uticaja izmena i dopuna prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora državnog puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma–Šabac i državnog puta I reda broj 19 Šabac – Loznica na životnu sredinu.

Shodno navedenom, a u skladu sa članom 34. stav 1. tačka 26) Zakona o zaštiti životne sredine, u skladu sa uslovima izdatim od nadležnog organa, radi utvrđivanja područja u kojima će se dugoročno sačuvati odgovarajuće udaljenosti između objekata u kojima je prisutna ili može biti prisutna jedna ili više opasnih materija u količinama koje su veće od propisanih i stambenih područja, javnih prostora, kao i područja od posebnog značaja, radi zaštite života i zdravlja ljudi i životne sredine:

1) potrebno je predvideti tehničko-tehnološke i organizacione mere potpune obustave saobraćaja u slučaju hemijskih udesa na kompleksu na lokaciji Potes Rumska petlja 5, Ruma, na razdaljini od 1.000 m od lokacije kompleksa, kako na deonici puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma–Šabac, tako i na deonici auto-puta E-75;

2) potrebno je u saradnji sa MUP-om – Sektor za vanredne situacije, predvideti i mere evakuacije korisnika puta I reda broj 21, kao i auto-puta E-75 iz zone ugrožene efektima hemijskih udesa;

3) potrebno je, prilikom razmatranja izgradnje novih industrijskih objekata u obuhvatu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, prilikom izdavanja lokacijskih i građevinskih dozvola, obavezno upoznati potencijalne investitore sa opasnostima od hemijskog udesa na svim navedenim lokacijama.

U slučaju izgradnje novih seveso postrojenja/kompleksa, a u skladu sa Pravilnikom o sadržini politike prevencije udesa i sadržini i metodologiji izrade Izveštaja o bezbednosti i Plana zaštite od udesa, kao polazni osnov za identifikaciju povredivih objekata razmatra udaljenost od minimum 1.000 m od granica seveso postrojenja, odnosno kompleksa, dok se konačna procena širine povredive zone – zone opasnosti, određuje na osnovu rezultata modeliranja efekata udesa.

Takođe, identifikacija seveso postrojenja/kompleksa vrši se na osnovu Pravilnika o Listi opasnih materija i njihovim količinama i kriterijumima za određivanje vrste dokumenata koje izrađuje operater seveso postrojenja, odnosno kompleksa („Službeni glasnik PC”, br. 41/10, 51/15 i 50/18). Pored toga, obaveze operatera i nadležnih organa su propisane Zakonom o zaštiti životne sredine, u glavi III. MERE I USLOVI ZAŠTITE ŽIVOTNE SREDINE, odeljku 3. Mere zaštite od opasnih materija, pododeljku 3.2 Zaštita od hemijskog udesa, te shodno navedenom, obaveze operatera prema nadležnim organima u oblasti zaštite od hemijskog udesa, a u slučaju izgradnje novog seveso postrojenja/kompleksa, počinju u roku od najmanje tri meseca pre početka rada postrojenja/kompleksa. Pored toga, u slučaju izgradnje postrojenja/kompleksa višeg reda, ukoliko operater ne ispuni uslove iz čl. 60đ, 60g i 60d Zakona o zaštiti životne sredine, postupiće se u skladu sa članom 60e istog zakona.

Potrebno je pažljivo planirati lociranje i izgradnju, kako novih seveso postrojenja/kompleksa i njihovih maksimalnih mogućih kapaciteta seveso opasnih materija, tako i novih građevinskih objekata, uključujući saobraćajne pravce, mesta za javnu namenu i naselja u blizini kompleksa, gde lokacija kompleksa ili građevinski objekti mogu biti izvor ili povećati rizik ili posledice velikog udesa, kako bi se izbegli nepotrebni troškovi ili loše investicije za operatere, ali i obezbedilo adekvatno upravljanje bezbednošću od hemijskog udesa.

U Republici Srbiji nadležnost u oblasti hemijskih udesa je podeljena, kao i u većini zemalja EU, pri čemu je oblast prevencije i kontrole hemijskih udesa obrađena u Zakonu o zaštiti životne sredine, a oblast izrade eksternih planova zaštite od udesa, koji su sastavni deo planova zaštite i spasavanja u vanrednim situacijama, kao i odgovora na udes je obrađena u Zakonu o smanjenju rizika od katastrofa i upravljanju vanrednim situacijama, te je u slučaju izgradnje osnovnih seveso postrojenja/kompleksa, u interesu i građana i lokalnih samouprava na čijoj teritoriji se grade, i da investitori i svi nadležni organi koji su uključeni u proces donošenja odluka o lociranju novih seveso postrojenja/kompleksa, razmotre postojeće kapacitete snaga i sredstava za odgovor na hemijski udes koji su u nadležnosti MUP-a – Sektor za vanredne situacije.

Jedinice lokalne samouprave sa teritorijom na području Prostornog plana su u obavezi da, na osnovu planova zaštite od udesa operatera koji se nalaze na teritoriji svoje lokalne samouprave, izrade Plan zaštite od udesa lokalne samouprave (eksterni Plan zaštite od udesa), čiji je sadržaj i metodologija izrade uređena Zakonom o smanjenju rizika od katastrofa i upravljanju vanrednim situacijama.

Monitoring stanja životne sredine u toku eksploatacije puta

Izradom studije o proceni uticaja na životnu sredinu buduće saobraćajnice definisaće se plan i program praćenja stanja životne sredine.

1.5. Zaštita od elementarnih nepogoda i korišćenje i uređenje prostora od interesa za odbranu zemlje

1.5.1. Zaštita od elementarnih nepogoda

Na osnovu seizmoloških uslova dobijenih od Republičkog seizmološkog zavoda, na posmatranom području su utvrđene regionalne vrednosti očekivanih maksimalnih parametara oscilovanja tla na površini terena. Prema karti seizmičkog hazarda za povratni period od 475 godina u obuhvatu Prostornog plana utvrđeni su VII odnosno VII–VIII stepen seizmičkog intenziteta prema Evropskoj makroseizmičkoj skali (EMS-98). U odnosu na strukturu i tip objekta, definisane su klase povredivosti, odnosno očekivane deformacije. Na osnovu intenziteta i očekivanih posledica zemljotresa, smatra se da će se za VII stepen manifestovati „silan zemljotres”, a za VIII stepen „štetan zemljotres”. Pri projektovanju i utvrđivanju vrste materijala za izgradnju ili rekonstrukciju objekata, obavezno je uvažiti moguće efekte za navedene stepene seizmičkog intenziteta prema EMS-98, kako bi se maksimalno predupredile moguće deformacije objekata pod seizmičkim dejstvom.

Zaštita od odronjavanja i klizanja zemljišta obuhvata izgradnju i održavanje odvodnih kanala za prihvat i odvođenje površinskih voda, obezbeđenje drenažnih sistema za odvođenje podzemnih voda, kao i humusiranje kosina padina ili nasipa.

U cilju kontrole i zaštite od erozije i bujica, potrebno je preduzeti odgovarajuće biološke, biotehničke i tehničke mere. Posebna pažnja se mora obratiti kod hidrauličkog dimenzionisanja objekata na mestima ukrštanja puta sa bujičnim vodotocima (ostvariti adekvatan transportni kapacitet za vučeni nanos).

Određenim biološkim, biotehničkim i tehničkim merama za kontrolu erozionih i transportnih procesa u slivovima, mogu se smanjiti eroziona produkcija i transport nanosa, a time i stepen ugroženosti saobraćajnice od erozije i bujica. Na mestima ukrštanja koridora sa bujičnim vodotocima potrebno je adekvatno hidrauličko dimenzionisanje objekata. Posebno treba voditi računa o opasnosti od zaustavljanja nanosa i formiranja nanosnih naslaga u zonama mostova i propusta.

Intenzitet erozionih procesa u samom koridoru je relativno mali i pripada kategorijama slabe i vrlo slabe erozije. Međutim, indirektna ugroženost koridora od erozije i nanosa nikako nije zanemarljiva, s obzirom da ka njemu gravitira veliki broj bujičnih tokova. Imajući u vidu povezanost erozione produkcije i transporta nanosa, intenzitet erozionih procesa u gornjem delovima slivova bujičnih vodotoka manifestuje se u njihovim donjim tokovima, preko intenzivnog transporta nanosa.

Odbrana od poplava će se realizovati u okviru integralnih sistema: (a) aktivnom odbranom u okviru akumulacionih basena; (b) pasivnom odbranom i (v) planskom kontrolom izgradnje u ugroženim zonama (uz diferencirane stepene zaštite, u skladu sa značajem područja koje se štiti).

Nastajanje požara se ne može isključiti, bez obzira na sve mere bezbednosti koje se preduzimaju na planu zaštite. Preventivne mere zaštite podrazumevaju planske mere zaštite koje se razrađuju u planovima nižeg reda a obuhvataju zoniranje gradova i naselja, izgradnju novih saobraćajnica i rekonstrukciju postojećih odgovarajuće širine, izgradnju ulične hidrantske mreže, planiranje uređenja crpilišta vode za potrebe gašenja požara i dr.

U cilju zaštite šuma i šumskog zemljišta na području Nacionalnog parka „Fruška gora”, neophodno je sprovoditi mere za sprečavanje pojave požara kao što su: mere za borbu protiv potencijalnih izazivača požara, mere biološko-tehničke zaštite šuma, izraditi kartu šuma po stepenu ugroženosti od požara, izgraditi i održavati protivpožarne puteve, planirati lokacije na prirodnim vodotocima za uređenje stalnih crpilišta vode za potrebe gašenja požara.

Mere za smanjenje broja saobraćajnih nezgoda, su održavanje kolovoza, bankina, parkirališta, obnavljanje i poboljšanje vertikalne i horizontalne saobraćajne signalizacije, unapređenja režima odvijanja saobraćaja, sprovođenje preventivnih aktivnosti u oblasti obrazovanja i vaspitanja učesnika u saobraćaju.

Radi obezbeđenja nesmetanog saobraćaja, a ujedno i radi očuvanja prirodnih staništa divljači, potrebno je obezbediti „propuste” ispod trase saobraćajnice za nesmetano kretanje divljači. Rastojanja „propusta” utvrdiće se na osnovu rasporeda lovišta, šuma, kanala, prirodnih staništa i sl. Takođe, potrebno je planirati i podizanje zaštitne ograde oko saobraćajnice, kako bi se u potpunosti obezbedilo odvijanje saobraćaja na visokom nivou.

Radi zaštite od stvaranja snežnih nanosa i poledice potrebno je formirati pojaseve zaštitnog zelenila, odnosno planirati zasnivanje vanšumskog zelenila i poljozaštitnih pojaseva duž koridora, koji će biti realizovano na osnovu izrade studije o opravdanosti podizanja ovih pojaseva i projektne dokumentacije koja će se izraditi za te potrebe.

Kao najvažnija preventivna mera zaštite od eksplozije i akcidentnih situacija je stroga primena propisa koji regulišu rad sa eksplozivnim materijama, zapaljivim tečnostima i gasovima, kao i način njihovog uskladištenja, prevoza i prometa. Pored toga, mere zaštite obuhvataju i redovnu kontrolu i održavanje rezervoara i postrojenja, ugradnju sigurnosne opreme, dobru obučenost i opremljenost ljudi za pružanje hitnih intervencija na terenu.

U kontekstu akcidentnih situacija, za sve lokacije na kojima se seveso postrojenja/kompleksi nalaze na udaljenosti manjoj od 1.000 m od predložene trase infrastrukturnog koridora, potrebno je obaviti dodatne konsultacije sa nadležnim ministarstvom i drugim nadležnim organima, te da se za one lokacije za koje se utvrdi da se predložena trasa autoputa nalazi na takvoj udaljenosti od navedenih seveso postrojenja/kompleksa, odnosno da se prostire kroz zonu procenjenih smrtonosnih efekata hemijskog udesa (od 1% do 100% smrtnosti) i/ili zonu mogućih oštećenja ili destrukcije objekata (od lakog oštećenja do potpune destrukcije objekata), i/ili zone prenosa požara na druge objekte (domino efekat), razmotri izmeštanje predložene trase autoputa i/ili seveso postrojenja/kompleksa, kako bi se dugoročno sačuvale odgovarajuće udaljenosti između objekata u kojima je prisutna ili može biti prisutna jedna ili više opasnih materija u količinama koje su veće od propisanih i stambenih područja, javnih prostora, kao i područja od posebnog značaja, radi zaštite života i zdravlja ljudi i životne sredine. Scenario mogućeg udesa na lokaciji Fabrike za proizvodnju sunđera operatera „Health Care Europe” d.o.o. Ruma, na lokaciji Potes Rumska petlja 5, Ruma, koji može imati efekte na deonicu puta I reda broj 21 Novi Sad – Ruma–Šabac, kao i na deonicu autoputa E-75, podrazumeva formiranje toksičnog oblaka pri požaru magacina gotovih proizvoda, te formiranje toksičnog oblaka koji može sadržati različite produkte sagorevanja, naročito u uslovima ograničenog dotoka vazduha, pri čemu mogu nastati produkti kao što su ugljen-monoksid, čađ i cijano-vodonik. S obzirom da se radi o kompleksu višeg reda, za zonu ugroženu navedenog udesa, uzima se zona od 1.000 m od lokacije udesa, pri čemu treba imati u vidu da prostiranje pomenutog toksičnog oblaka zavisi od pravca i jačine duvanja vetra u trenutku dešavanja udesa.

1.5.2. Korišćenje i uređenje prostora od interesa za odbranu zemlje

Pri planiranju korišćenja i uređenja prostora od interesa za odbranu zemlje, u svemu su ispoštovani uslovi dobijeni od Ministarstva odbrane i oni su ugrađeni u Prostorni plan.

U obuhvatu Prostornog plana nalaze se dva vojna kompleksa u statusu „Master plan” (Klub Vojske – k.p. broj 329 KO Ruma i Stanko Paunović – Veljko – k.p. broj 6362 KO Ruma) i jedan vojni kompleks statusa „Perspektivan/Master plan” (Stevan Petrović – Brile – k.p. br. 11308/2, 11284/2, 11282/5, 11282/6 i 11282/7 KO Ruma).

Vojni kompleksi sa statusom „Master plan” su zaključkom Vlade obuhvaćeni spiskom nepokretnosti koje nisu neophodne za funkcionisanje Vojske Srbije, a koji se stavljaju u funkciju pribavljanja neophodnih sredstava za sprovođenje reforme sistema odbrane i poboljšanja materijalnog položaja Vojske Srbije. U Prostornom planu je za ove nepokretnosti definisana namena koja će biti sprovodljiva tek nakon regulisanja svojinskih odnosa u skladu sa odredbama Zakona o javnoj svojini („Službeni glasnik PC”, br. 72/11, 88/13, 105/14, 104/16 – dr. zakon, 108/16, 113/17 i 65/18), a u postupku pred Republičkom direkcijom za imovinu Republike Srbije.

Do njihovog otuđenja prema odredbama Master plana, raspolaganja nepokretnostima, navedene komplekse je potrebno tretirati kao zemljište i objekte „posebne namene”, saglasno članu 105. Zakona o odbrani.

Imajući u vidu da planirana trasa koridora delimično prolazi kroz jugoistočni deo perspektivnog dela vojnog kompleksa „Stevan Petrović-Brile”, koji je na korišćenju Vojne ustanove „Morović”, prenošenje dela predmetne parcele na drugog korisnika (administrativni prenos) bi trebalo da se izvrši sa naknadom u vidu ustupanja na korišćenje drugog poljoprivrednog zemljišta u neposrednoj blizini, u istoj površini.

Ukoliko se planira postavljanje optičkog kabla duž trase puta potrebno je jedan par optičkih vlakana predvideti za stavljanje na raspolaganje Vojsci Srbije, bez naknade, za potrebe odbrane. U tom slučaju, potrebno je dostaviti trasu navedenog optičkog kabla sa svim tačkama prespajanja gde je moguće realizovati interkonekciju na dodeljeni par optičkih vlakana.

Obaveza obrađivača Prostornog plana je da prilikom izrade nižih planskih dokumenata, iste dostavi na usaglašavanje potrebama odbrane zemlje, pri čemu bi Ministarstvo odbrane zauzimalo stavove shodno potrebama.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, izrađen je poseban Aneks, u skladu sa Uslovima i zahtevima u vezi sa izradom Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, izdatim od strane Ministarstva odbrane, Sektor za materijalne resurse, Uprava za infrastrukturu (SP broj 12495-4 od 6. avgusta 2019. godine), a podaci iz njega se koriste u skladu sa zakonskim propisima.

2. Uticaj na funkcionisanje naselja (socijalni, ekonomski i tehnički aspekti)

2.1. Stanovništvo, mreža naselja, ruralna područja

Na osnovu utvrđenih biodinamičkih karakteristika populacije, očekivanih efekata demografske politike, prognoziranog privrednog i ukupnog društvenog razvoja na području obuhvata Prostornog plana, a uzimajući u obzir i pozitivan uticaj infrastrukturnog koridora na demografski razvoj, u periodu do 2021. godine očekuje se blagi rast ukupnog broja stanovnika područja. U naseljima u obuhvatu Prostornog plana krajem (2021. godina) živeće 245.105 stanovnika u 84.519 domaćinstava prosečne veličine 2,9 članova po domaćinstvu.

Tabela 4: Projekcija ukupnog broja stanovnika (2002–2021. godina)

Opština/

Broj stanovnika

Prosečna stopa rasta

grad

2002.god.

2021.god.

Novi Sad

39929

41105

0,15

Sremski Karlovci

8839

8500

- 0,21

Irig

6141

6200

0,05

Ruma

43227

43630

0,05

Šabac

84767

85120

0,02

Sremska Mitrovica

2235

2150

- 0,20

Bogatić

3317

3390

0,11

Loznica

54506

55010

‚0,05

Ukupno

243011

245105

0,04

Prostorno-funkcionalni razvoj mreže naselja datog prostora zavisio je od samog položaja i uloge pojedinih naselja, ali i od spoljnih uticaja šireg okruženja. Postojeća prostorno-funkcionalna organizacija svakog naselja nastala je kontinualnim delovanjem mnogobrojnih faktora planskog, ali delimično i stihijnog karaktera.

U obuhvatu Prostornog plana nalaze se, prema funkcionalnoj hijerarhiji centara, sledeći centri (referalna karta br. 2):

– Novi Sad, centar funkcionalno urbanog područja međunarodnog značaja,

– Šabac i Loznica, centri funkcionalno urbanog područja državnog značaja,

– Ruma, subregionalni centar,

– Sremski Karlovci i Irig, opštinski centri.

Izgradnja i razvoj koridora državnog puta br. 21 Novi Sad–Ruma–Šabac i br. 19 Šabac–Loznica, komunalno opremanje svih naselja, bolje povezivanje seoskih sa gradskim naseljima omogućiće ekonomski razvoj cele teritorije, odnosno bolji i ravnomerniji prostorni razmeštaj privrednih aktivnosti, a samim tim i zaustavljanje odnosno smanjivanje odliva seoskog stanovništva u gradove i promene u načinu i režimu korišćenja zemljišta.

Izgradnja i razvoj infrastrukturnog koridora imaće na srednji i duži rok posredne i neposredne uticaje na područje Prostornog plana i gravitirajuće okruženje, a očekivani rezultati su:

– pozitivan uticaj na postojeću socio-ekonomsku strukturu stanovništva,

– pozitivan uticaj na demografska kretanja stanovništva,

– usklađivanje lokalnih i regionalnih interesa,

– dalje jačanje postojećih polova razvoja odnosno Novog Sada, Rume, Šapca i Loznice, ali i ravnomerniji razvoj cele teritorije i smanjivanje emigracije stanovništva iz sela u gradove,

– podizanje tzv. „stepena investicione privlačnosti” područja Prostornog plana,

– poboljšanje saobraćajne povezanosti područja Prostornog plana sa okruženjem.

Razvoj ruralnih područja podrazumeva sprovođenje koordiniranih aktivnosti koje obuhvataju:

– institucionalnu i organizacionu podršku,

– efikasno fizičko i komunikaciono povezivanje seoskih naselja u mrežu naselja,

– efikasnije povezivanje seoskog stanovništva i organizacija sa državnim i javnim službama i tržišnim subjektima,

– donošenje akcionih planova ruralnog razvoja od strane nadležnih lokalnih samouprava, u skladu sa svojim mogućnostima i uz odgovarajući angažman države.

Strategijom razvoja poljoprivrede Srbije definisani su osnovni principi politike ruralnog razvoja koji podrazumevaju:

– stvaranje odgovarajućih socijalnih i ekonomskih uslova u seoskim sredinama i obezbeđivanje doprinosa ruralnih sredina privrednom rastu zemlje,

– poštovanje teritorijalne specifičnosti područja,

– kategorizaciju po EU modelu o manje povoljnim područjima (Less favourite areas, LFA) za proizvodnju (ovu činjenicu treba uzeti u obzir prilikom kreiranja mera agrarne politike).

Ruralni razvoj treba gledati kao sredstvo kanalisanja određenih sredstava u poljoprivredni sektor, ali i kao sredstvo za pomoć poljoprivrednicima da unesu raznolikost u svojim izvorima prihoda pored poljoprivrede. Problem ruralnog razvoja područja obuhvaćenog Prostornim planom ne treba rešavati samo sa aspekta poljoprivredne proizvodnje već integralnim pristupom koji će pokriti sve aspekte ruralnog područja. Sa tog aspekta posmatrano, značaj putnog koridira je veoma veliki za dalji razvoj i unapređenje ruralnog područja u obuhvatu Prostornog plana.

2.2. Prostorni razvoj i razmeštaj privrednih delatnosti

Osnovu razvoja privrede u planskom periodu činiće diversifikacija privrednih aktivnosti zasnovana na aktiviranju razvojnih potencijala područja, pre svega u oblasti poljoprivrede, prerađivačkih kapaciteta vezanih za poljoprivredu, turizma, aktivnosti ruralne ekonomije i sektora malih i srednjih preduzeća.

Najrazvijeniju strukturu privrede i dalje će imati naselja koja su centri lokalne samouprave, dok će razvoj seoskih naselja koji je danas u najvećoj meri vezan za poljoprivredu, biti podržan i bržim razvojem aktivnosti u okviru ruralne ekonomije.

Realizacija planiranog koridora će, pored povećanja pristupačnosti, značajno doprineti i povećanju konkurentnosti područja kroz koje prolazi koridor.

2.2.1. Poljoprivreda

Sa aspekta razvoja poljoprivrede promene koje će uslediti izgradnjom koridora mogu se sagledati na dva načina; u smislu prenamene poljoprivrednog zemljišta u nepoljoprivredne svrhe, što je u manjoj ili većoj meri nužna posledica izgradnje putnog pravca i u smislu opšteg doprinosa koji će izgradnja istog doneti ukupnom razvoju celog ovog područja, a samim tim i unapređenju poljoprivrede.

Izgradnja koridora omogućiće formiranje čitave mreže lokalnih saobraćajnica koje će u znatnoj meri olakšati obradu i eksploataciju poljoprivrednog zemljišta. Takođe razuđenost saobraćajne infrastrukture doprineće lakšem i bržem transportu, tako i gotovih poljoprivrednih proizvoda do mesta za preradu, ili do krajnjih kupaca u velikim potrošačkim centrima.

Mogućnost da se prerađivački kapaciteti kao i prodajni objekti poljoprivrednih proizvoda, lociraju bliže glavnih putnih pravaca, značajno mogu doprineti da se na posmatranom planskom području izvrši veći stepen finalizacije i plasmana poljoprivrednih proizvoda.

Tranzitni turizam i prateći ugostiteljski objekti takođe doprinose lokalnom plasmanu poljoprivrednih proizvoda.

Da bi se povećane mogućnosti koje pruža izgradnja saobraćajnice na pravilan način mogle iskoristiti u svrhu sveobuhvatnog razvoja poljoprivrede, moraju se definisati jasna strateška opredeljenja usmerena ka što višem stepenu tržišne orijentacije poljoprivrede i njenoj što boljoj konkurentnosti. U skladu sa tim potrebno je:

– osmisliti jasnu agrarnu politiku na nivou Republike, Pokrajine i opština kroz koje prolazi ovaj putni pravac, jer međuopštinska saradnja je od vitalne važnosti budući da se planski prostor mora posmatrati kao celina,

– iznaći mogućnost za ulaganje značajnijih sredstava u razvoj poljoprivrede ovog područja,

– stimulisati tržišne procese koji će neminovno voditi ka ukrupnjavanju zemljišnih poseda,

– vršiti kontinuiranu i postepenu preorijentaciju poljoprivredne proizvodnje sa niskoakumulativnih kultura ka visoko akumulativnim i intenzivnim kulturama, edukujući istovremeno poljoprivredne proizvođače u tom pravcu,

– omogućiti povoljne kreditne linije za obnovu izraubovanog mašinskog parka i podizanje višegodišnjih zasada.

2.2.2. Šumarstvo i lov

Koncept razvoja šumarstva zasniva se na sledećem:

– uspostavljenje programskog i prostorno planskog jedinstvenog sistema po principu nadležnosti, obaveznosti, i daljeg preuzimanja sa detaljnim razradama oblasti šumarstva, kao što je slučaj kod PPRS, Opšte osnove gazdovanja šumama, Posebne osnove gazdovanja šumama, Programa gazdovanja privatnim šumama, i dr.

– uključivanje uz koordinirano delovanje svih subjekata iz oblasti upravljačkih i korisničkih prava iz oblasti šumarstva na području obuhvata Prostornog plana, se značajnom ulogom većih sistema kao što je Javno preduzeće NP „Fruška gora”, „Vojvodinašume”, „Srbijašume”, i dr.

– izgradnja jedinstvenog sistema zelenila (šumskog i vanšumskog) u obuhvatu Prostornog plana.

– podizanje stepena obraslosti šumskim i van šumskim zelenilom na mestima deficitarnim sa vegetacijom i na posebno osetljivim mestima (urbani delovi, vodoprivredni objekti, deponije, i dr.).

– unapređenje stanja zastupljenog šumskog i vanšumskog zelenila prevođenje u više i stabilnije uzgojne oblike.

– ostvarenje maksimalnih i optimalnih efekata na zaštitno regulatornoj, sociokulturnoj, proizvodnoj i drugoj funkcionalno namenskoj opredeljenosti u obuhvatu Prostornog plana.

– korišćenje proizvoda šumarstva (drvni proizvodi i drugi šumski proizvodi) za drvnu industriju, stanovništvo i druge subjekte, prema planskim mogućnostima i održivom razvoju, uz ostvarenje maksimalno mogućih pozitivnih ekonomsko finansijskih efekata.

– infrastrukturni koridor daje mogućnost efikasnijeg povezivanja i korišćenja šuma i vanšumskog zelenila kroz drvorede i vanšumsko zelenilo.

– veća valorizacija proizvoda šumarstva i delatnosti lovstva putem uslužnih delatnosti i tržišta.

– uticaj prirodnih resursa i međusobna povezanost sa drugim privrednim granama. (turizam i dr.).

Lovstvo je veoma intezivno zastupljeno na prostoru obuhvata Prostornog plana sa krupnom i sitnom divljači.

Koncept razvoja lovstva zasniva se na sledećem:

– gazdovanje zastupljenim lovištima izvoditi u skladu sa odredbama Lovnih osnova i Godišnjih planova gazdovanja lovištima,

– povećavati površine pod šumskim i vanšumskim zelenilom čime će se unaprediti uslovi za miran boravak i razvoj divljači,

– održavati optimalan broj divljači u lovištima u skladu sa bonitetnim mogućnostima staništa,

– unaprediti genetsku osnovu fonda krupne divljači,

– vršiti aktivnu zaštitu divljači od svih oblika negativnog delovanja abiotičkih (klimatski estremi, poplave, i dr.) i biotičkih činioca (krivolov, i dr.),

– izgraditi lovno tehničke i druge objekte u svrhu zaštite divljači i unapređenja stanja kao što su ograde, hranilišta, ekološki prolazi, znaci obaveštavanja i upozorenja, i dr.,

– korišćenje divljači (meso, trofej, i dr.) u skladu sa planskim mogućnostima kroz lovni turizam domaćeg i stranog porekla.

Šumsko zemljište koristi se pre svega za rast i razvoj šumskog drveća u ostvarenju svojih brojnih polifunkcionalnih zadataka i uloga. Zaštitno regulatorne, proizvodne, socio-kulturne i druge funkcije i namene šumskih sastojina međusobno se usaglašavaju sa rešavanjem pitanja konfliktnosti. Korišćenje proizvodnih mogućnosti šumskog zemljišta podrazumeva izgradnju takvih sastojinskih i strukturnih stanja, koja će biti maksimalno otporna na negativne uticaje abiotičkog i biotičkog porekla. Korišćenje zemljišta koje se nalazi pod degradiranim i devastiranim stanjima sastojina nije zadovoljavajući, imajući u vidu da su daleko od optimalnih stanja i potrebe vršenja zaštitno regulatornih i drugih funkcija i namena.

Zemljišta u okviru poljoprivrede nižih bonitetnih klasa (ispod V i VI), kao i pod narušenim oblicima vanšumskog zelenila (razređeni drvoredi, nepovezani poljozaštitni pojasevi, i dr.) ne koristi se na racionalan i optimalan način. Uloga i zadatak vanšumskog zelenila u okviru ukupnog vegetacijskog ekosistema morao bi se podići na daleko viši nivo u pravcu većih efekata na zaštitno regulatornoj, proizvodnoj, i drugim funkcijama i namenama.

Zemljište u okviru vodoprivrednih tokova i objekata ima daleko veće mogućnosti za efikasnije korišćenje sa jednom od mera i pošumljavanja kako bi se postigli značajni rezultati na polju zaštitno regulatorne uloge i zadatka.

Korišćenjem šumskog i drugog mogućeg zemljišta za šume i druge oblike vanšumskog zelenila na optimalan način stvaraju se uslovi za miran boravak, rast i razvoj divljači. Uslovi sredine pre svega zemljišni uslovi daju široke mogućnosti u obezbeđivanju prehrambenog i drugog potencijala za razvoj divljači visokih vrednosti.

Unapređenje i zaštita šuma će se regulisati na osnovu Prostornog plana, a u skladu sa Opštom osnovom gazdovanja šumama i posebnim šumskim i lovnim osnovama.

2.2.3. Turizam

Razvoj turizma je u direktnoj zavisnosti od odgovarajućih saobraćajnih uslova (saobraćajna infra i suprastruktura). O saobraćaju kao faktoru razvoja turizma u bilo kojoj destinaciji, pa i na prostoru obuhvata Prostornog plana, može se govoriti sa dva osnovna i međusobno povezana aspekta:

– eksternog – pod kojim se, pre svega, podrazumeva spoljašnja saobraćajno-turistička dostupnost destinacije posredstvom svih vidova transporta turista;

– internog – koji obuhvata sve vidove saobraćajnica, saobraćaja i transporta turista unutar destinacije.

Veliki značaj saobraćajne infrastrukture (naročito putne infrastrukture) za obimniji razvoj turističkog prometa na prostoru obuhvata Prostornog plana proističe iz sledećih činjenica:

– koridor Novi Sad – Šabac – Loznica ima značajnu tranzitno-saobraćajnu poziciju, što zahteva veću propusnu moć saobraćajnica, naročito drumskih;

– u ukupnom prometu turista veliki udeo imaju individualna i porodična turistička kretanja, iz čega proističe povećano prisustvo automobila na putevima u vreme sezone i potreba veće propusne moći saobraćajnica.

Ovaj put je važan turistički tranzitni pravac na teritoriji Republike Srbije. Za njega se vezuje većina tranzitnog putničko-turističkog prometa subregiona. Gradovi i naselja koja se nalaze neposredno na ovom putnom pravcu, imaju najveću perspektivu za razvoj tranzitnog turizma, te u tom smislu, treba formirati odgovarajuću turističku ponudu.

Od ostalih putnih pravaca, važnu ulogu u razvoju tranzitnog turizma imaće putevi na poprečnim pravcima autoputeva E-75 i E-70. Na ovim putnim pravcima, pored domaćeg, realizuje se određeni obim tranzita inostranih putnika.

Dunavski sektor ima veoma izraženu tranzitnu poziciju na pravcu istočna – centralna i zapadna Evropa i obratno. Ove pogodnosti, koje do sada skoro da i nisu korišćene, treba daleko više i efikasnije valorizovati, kako bi se turisti u svom tranzitu ka krajnjim odredištima mogli kraće zadržati i na ovom sektoru Dunava. Za to je neophodno izgraditi odgovarajuće marine i pristaništa za putnička i turistička plovila, odakle bi se organizovale turističke posete u neposredno okruženje.

U razvoju tranzitnog turizma izvesnu ulogu može ostvariti i reka Sava. Naime, odgovarajućim infrastrukturnim opremanjem ovog plovnog puta i adekvatnim marketingom na ciljanim inostranim tržištima moglo bi se ostvariti atraktivna kombinacija nautičke plovidbe Dunavom i rekom Savom.

Kao i svi drugi perspektivni oblici turističkog prometa, za koje su utvrđeni odgovarajući razvojni preduslovi na prostoru subregiona, i tranzitni turizam, bez obzira što je već sada zastupljen u izvesnoj meri, predstavlja, još uvek, potencijalnu mogućnost. Ona se može znatno više iskoristiti pod sledećim uslovima:

– da se izvrši detaljna rekonstrukcija i modernizacija glavnih drumskih tranzitnih saobraćajnica (kvalitetan kolovoz, parking prostori sa uređenim mini-odmorištima, turistička signalizacija, benzinske pumpe i dr.),

– da se saobraćajni koridori opreme odgovarajućim objektima koji će pružati raznolike i kvalitetne ugostiteljsko-turističke, trgovinske, zanatske i druge potrebne usluge, na bazi kojih bi se realizovala znatno veća tranzitna turistička potrošnja, naročito devizna.

Ostvarivanjem navedenih i drugih uslova, duž planiranih koridora odvijaće se znatno obimniji razvoj tranzitnog turizma, što će otvoriti prostor i za veće zapošljavanje lokalnog stanovništva u uslužnim objektima koji će biti podignuti duž saobraćajnih koridora.

Kao specifičan deo šireg koncepta održivog razvoja ekoturizma8 područja NP Fruška gora, predstavlja značajnu razvojnu šansu za turizam regiona. Celokupan turistički proizvod ovog prostora zasniva na raznolikosti i zadovoljavajućoj očuvanosti prirodne sredine, bogatstvu kulturno-istorijskih spomenika i drugih kulturnih vrednosti, gostoljubivosti i srdačnosti lokalnog stanovništva. Zato jedan od osnovnih zadataka turističke operative, svih pripadajućih lokalnih samouprava, treba da bude usmeren ka usvajanju i implementaciji koncepta održivog razvoja i odgovornog upravljanja prirodnim ekosistemima, posebno u zoni zaštićenih prirodnih dobara. Na ovaj način može se ostvariti odgovarajuće pozicioniranje velikog dela regiona kao ekoturističke destinacije na širem domaćem i na inostranom tržištu.

Pored NP „Fruška gora”, brojne su i disperzno razmeštene prirodne i kulturno-istorijske vrednosti kojima raspolaže region, a koje se mogu uspešno valorizovati u svrhu razvoja ovog oblika turizma.

3. Odnos prema drugim tehničkim sistemima

3.1. Ostala saobraćajna infrastruktura

3.1.1. Infrastruktura železničkog saobraćaja

Infrastrukturu železničkog saobraćaja u obuhvatu Prostornog plana potrebno je reafirmisati kroz modernizaciju i rekonstrukciju postojećih kapaciteta: koloseka, staničnih kapaciteta i kompletne saobraćajno-signalne opreme. U obuhvatu Prostornog plana nalaze se deonice sledećih pruga:

– u okviru koridora H:

E-70: Beograd – Stara Pazova – Šid – državna granica – (Tovarnik)

rekonstrukcija, elektrifikacija, izgradnja drugog koloseka;

E-85: (Beograd) – Stara Pazova – Novi Sad – Subotica – državna granica – (Kelebija)

rekonstrukcija, elektrifikacija, izgradnja drugog koloseka;

– na ostalim pravcima:

1. (Novi Sad) – Rasputnica Sajlovo – Rimski šančevi – Orlovat stajalište, rekonstrukcija, elektrifikacija;

2. Ruma – Šabac – državna granica – (Gornja Borina), rekonstrukcija, elektrifikacija;

3. Petrovaradin–Beočin, rekonstrukcija, elektrifikacija;

4. Obrenovac–Šabac, projektovanje, izgradnja;

5. Valjevo–Loznica, projektovanje, izgradnja.

Ukrštaji železničkih pruga sa planiranim koridorom evidentirani su grafički i prikazani na referalnim kartama.

3.1.2. Infrastruktura vodnog saobraćaja

Koncept infrastrukture vodnog saobraćaja2 podrazumeva rehabilitaciju i obnavljanje, modernizaciju plovnih puteva (zadržavanje i povećavanje klase plovnosti), kao i obnavljanje i ustanovljavanje lučkih i pristanišnih kapaciteta, obezbeđenje kvalitetne povezanosti sa zaleđem kao i integralno povezivanje sa ostalim vidovima saobraćaja.

Modernizacija i rehabilitacija u oblasti infrastrukture vodnog saobraćaja odnosi se na:

1) isključivanje zastarele flote i njenu zamenu modernim, čistim i efikasnim brodovima;

2) uvođenje inteligentnih sistema u saobraćaj i transport sa satelitskim pozicioniranjem, digitalnom navigacionom kartografijom i slično;

3) poboljšanje glavnih delova mreže unutrašnjih plovnih puteva Republike Srbije povezano sa ograničenim sredstvima.

Razvoj efikasnih multimodalnih pristupnih tačaka je preduslov za efikasno korišćenje vodnog transporta. Planiran je dalji razvoj i unapređenje luka u obuhvata Prostornog plana (Novi Sad, Sremska Mitrovica i Šabac). Luke i pristaništa zajedno sa određenim terminalima, predstavljaju lokalne pristupne čvorove za evropske plovne puteve i omogućavaju intermodalne transportne usluge „od vrata do vrata” uz korišćenje vodnih puteva. Efikasne multimodalne pristupne tačke predstavljaju neophodni deo javne infrastrukture, iako uobičajeno nisu pod punom kontrolom države.

––––––––

2 definisan u okviru Plana razvoja železničkog, drumskog, vodnog, vazdušnog i intermodalnog transporta u Republici Srbiji od 2015. do 2020. godine (koji je usvojen Zaključkom Vlade 05 Broj: 34-7752/2015-02, od 23. jula 2015. godine).

3.1.3. Infrastruktura vazdušnog saobraćaja

Vazdušni terminali u neposrednoj blizini obuhvata Prostornog plana ostaju Novi Sad (Čenej) i Sremska Mitrovica (Veliki Radinci).

Koncept infrastrukture vazdušnog saobraćaja podrazumeva rezervaciju i obnavljanje, modernizaciju postojećih kapaciteta, u skladu sa interesima korisnika prostora (opština), čime se omogućuje integralno povezivanje sa ostalim vidovima saobraćaja.

3.1.4. Infrastruktura intermodalnog saobraćaja

Intermodalnim transportom postiže se optimalnost celokupnog transportnog procesa kroz isticanje prednosti koje svaki vid saobraćaja pruža u odnosu na ostale vidove. Da bi intermodalni transport bio konkurentan potrebno je unaprediti tehničko-tehnološke procese na graničnim prelazima i terminalima, železničku infrastrukturu i stimulisati drumske prevoznike koji obavljaju početno/završne operacije u intermodalnom transportnom lancu, odnosno transport do/od terminala.

Mreža puteva na osnovnom putnom pravcu državnog puta br. 21 i br. 19 daje vrlo dobre preduslove za uključivanje svih vidova saobraćaja u transportnu ponudu i povezivanje na integralnom principu. Prema Prostornom planu Republike Srbije, postojeći multimodalni čvor je u Novom Sadu, a planirani u Šapcu.

S obzirom na veličinu transportnog tržišta naše zemlje i regiona i ograničen potencijal za ovu vrstu transporta, važna je međudržavna saradnja kako strateški, na bazi regionalnih i bilateralnih inicijativa za intermodalni transport, tako i operativno preko operatera za intermodalni transport.

S obzirom na infrastrukturnu neopremljenost i nedostatak sredstava potrebno je preduzeti odgovarajuće mere (organizacione, investicione) koje bi doprinele unapređenju i razvoju intermodalnog saobraćaja.

Potrebno je osigurati da terminali, shodno potrebi, osim za pretovar kontejnera, budu osposobljeni i za pretovar ostalih jedinica intermodalnog transporta (npr. izmenljivih transportnih sudova i poluprikolica), kao i kompletnih drumskih vozila.

3.2. Vodoprivredna infrastruktura

3.2.1. Hidrotehnička infrastruktura

Na području obuhvaćenom Prostornim planom razvijaće se višenamenski hidrotehnički sistemi, kojima se integralno rešavaju problemi korišćenja i zaštite voda, uređenja vodnih režima i odbrane od poplava i to:

– regionalni sistemi za obezbeđivanje voda najvišeg kvaliteta, za naselja i one industrije koje zahtevaju vodu tog kvaliteta,

– regionalni sistemi za korišćenje, uređenje i zaštitu rečnih voda (tzv. rečni sistemi), kojima se podmiruju ostali korisnici, uređuju i štite vode.

Na prostoru Srema dominantni domicilni vodotoci teku sa Fruške gore. U cilju ublažavanja bujičnosti ovih tokova i obezbeđenja određenih količina voda izgrađene su i planirane brojne manje akumulacije. Očekuje se da će pored mera predviđenih Vodoprivrednom osnovom Srbije, Bosut celim svojim tokom, Kudaš, Jarčina (od Pećinaca do ušća u Savu), Galovica i kanal Stara Pazova biti dovoljnog kvaliteta.

Hidrosistemom „Srem” se omogućava obezbeđenje voda nižeg kvaliteta za industriju sedam naselja i omogućava se navodnjavanje preko 63.000 ha obradive površine.

Kvalitet voda reke Save, u prvom redu zavisi od dinamike urbanizacije, industrijalizacije i intenziviranja poljoprivredne proizvodnje na uzvodnim prostorima sliva.

Međutim, u novim uslovima nije izvesno da će se ove mere realizovati, a takođe prisutna je opasnost koincidencije velikih voda Save i Drine, pa je potrebna međudržavna saradnja i upravljanje režimom voda kako bi se posledice poplava ublažile na posmatranom području.

Na delu toka na teritoriji Republike Srbije, Sava prima takođe značajna zagađenja od strane industrije i naselja (Sremska Mitrovica, Šabac, Beograd), kao i od termoelektrana (termičko zagađenje). Potrebno je izvršiti prikupljanje i biološko prečišćavanje gradskih i industrijskih otpadnih voda, kao i sprečiti prekoračenja limita termičkog zagađenja parcijalnim isključenjima rada određenih blokova termoelektrana, odnosno poboljšanjem režima vode Save na ovom prostoru.

Potrebno je obezbediti mogućnost rekreacije na vodama Save i Dunava u okolini većih naselja (javne vode, zajezereni rukavci, otvoreni bazeni u prirodi, bazeni u zatvorenim prostorima, itd.).

Na Savi, Bosutu i kanalima u Sremu se predviđa razvoj privrednog i sportskog ribolova, a takođe i izgradnja šaranskih ribnjaka na površini od oko 3.000 ha kao i korišćenje svih malih akumulacija za iste namene.

Hidrosistem „Srem” čine glavni kanali sa crpnim stanicama na Dunavu, Savi i Bosutu koje upumpavaju u njih vodu iz tih reka. U sastav hidrosistema ulazi i 31 fruškogorska akumulacija. Osnovna namena hidrosistema je obezbeđenje vode za navodnjavanje 185.000 ha iz magistralnih kanala i 15.000 ha iz akumulacija sa vodom iz sopstvenog sliva, što ukupno čini 200.000 ha. Pored navodnjavanja, hidrosistemom se obezbeđuje voda i za potrebe industrije, ribnjaka, a na akumulacijama i za sportsko-rekreativne pa i turističke potrebe.

Zavisno od izvorišta vode, hidrosistem „Srem” čine podsistemi „Zapadni Srem” (gornja i donja zona) i „Istočni Srem” (gornja i donja zona)

Prostor jugozapadno od reke Save pripada sistemu Lima sa Drinom. Sistemom se omogućava obezbeđenje voda nižeg kvaliteta za industriju 10 naselja. Uzvodno od gotovo svih naselja predviđa se dovođenje kvaliteta rečnih voda do nivoa koji omogućava kontaktnu rekreaciju, odnosno ova rekreacija omogućena je na akumulacijama u blizini naselja. Upravljanjem akumulacionim prostorima i izgradnjom linijskih sistema predviđa se adekvatna zaštita od poplava na većim vodotocima. Pored zaštite akumulacionih prostora predviđa se sanacija prostora sa intenzivnom erozijom i bujičnih tokova.

Vodosnabdevanje:

U snabdevanju naselja vodom, prioritetno i maksimalno biće korišćena lokalna izvorišta podzemnih i površinskih voda, a nedostajuće količine će se obezbeđivati iz regionalnih sistema, sa oslanjanjem na izvorišta zakonom zaštićena od zagađenja, koja se dimenzionišu za obezbeđenost od 97%. Dugoročne potrebe za vodosnabdevanjem zasnivaće se na izgradnji integralnih vodoprivrednih sistema, s posebnim osloncem na višenamenske akumulacije. Prioritet u korišćenju voda ima planska racionalizacija potrošnje, višekratno korišćenje voda u tehnološkim procesima (recirkulacija) i unapređenje tehnoloških procesa proizvodnje i prerade.

Optimalnu dugoročnu orijentaciju snabdevanja vodom stanovništva predstavlja izgradnja regionalnih i međuregionalnih vodovodnih sistema u koji bi bili integrisani i postojeći vodovodni sistemi. Ovi sistemi treba da dopune nedostajuće količine vode sa lokalnih izvorišta i povećaju ukupnu sigurnost rada sistema. Postoje naselja za koje nije racionalno povezivanje na regionalne vodovodne sisteme, odnosno gde je povoljnije korišćenje samo lokalnih izvorišta.

Prostor obuhvaćen Prostornim planom pripada Sremskom regionalnom sistemu za vodosnabdevanje, kao i mačvanskom regionalnom sistemu vodosnabdevanja. Sremski regionalni sistem sistem se oslanja na četiri moćna aluvijalna izvorišta: donja Drina, Sava od Jamene do Sremske Mitrovica i Sava od Jarka do Šapca, kao i rečne vode donje Drine. Visokokvalitetne vode sa Drinskog izvorišta upućuju se preko Bogatića i Sremske Mitrovice do Rume, gde se spajaju sa vodama iz savskog izvorišta i dalje zajednički snabdevaju vodom naselja u opštinama: Irig, Pećinci, Inđija i Stara Pazova. Lokalna izvorišta ostaju u upotrebi do racionalnih limita. Predviđa se, uz prečišćavanje otpadnih voda Sremske Mitrovice, njihovo sprovođenje nizvodno od pomenutog budućeg savskog izvorišta, odnosno nizvodno od Šapca.

U mačvanskom regionalnom sistemu, kapaciteti izvorišta podzemnih voda su veći od potreba ovog područja. Ovaj sistem, kao izvorište visokokvalitetne vode koristi podzemne vode aluviona Mačve i Posavine, površinske vode i lokalna izvorišta, snabdevajući naselja u opštinama: Šabac, Bogatić, Loznica, Mali Zvornik, Osečina, Ljubovija, Vladimirci i Koceljeva. Veći deo zahvaćenih voda iz drinskog aluviona (izvorište na potezu Badovinci–ušće Drine u Savu) može se odvoditi prema Sremu, za potrebe snabdevanja vodom Srema, sa mogućnošću povezivanja sa beogradskim, novosadskim i južnobačkim sistemom. Važno je napomenuti, da bi pomenuto drinsko izvorište moglo biti eksploatisano kako se predviđa, potrebno je zaštititi vode ove reke od većih, koncentrisanih, neposrednih uzvodnih zagađivača.

Do realizacije regionalnih sistema, dalji razvoj vodosnabdevanja odvijaće se u pravcu koji je sada u funkciji, uz povećanje broja crpnih bušotina na postojećim ili novim izvorištima, sa izgradnjom pojedinačnih uređaja za doterivanje kvaliteta vode po zahtevanim kriterijumima, kao i izgradnjom neophodnih elemenata u sistemima (rezervoari, crpne stanice, komore itd.).

Pregled orijentacionog sagledavanja snabdevanja naselja i industrije vodom na razmatranom području prikazano je u narednoj tabeli:

Tabela 5: Orijentaciono sagledavanje snabdevanja vodom naselja i industrije10

Grad/opština

Perspektiva vodosnabdevanja

2021. godina

dugoročna

Visoko kvalitetne vode

Vode nižeg kvaliteta

Visoko kvalitetne vode

Vode nižeg kvaliteta

Novi Sad

PV,AIJL,(RVD)

VT

PV,AIJL,(RVD)

VT

Irig

OV,AIBJ, (AIJL)

VT

OV,AIBJ, (AIJL)

VT

Ruma

OV, AIBJ, (AIJL)

VT

OV,AIBJ, (AIJL)

VT

Šabac

PV, (AIBJ)

VT

PV, (AIBJ)

VT

Loznica

PV

VT

PV

VT

Korišćene skraćenice označavaju:

PV - podzemne vode

OV - osnovna vodonosna izdan u Vojvodini

AIJL - Aluvijalna izdan između Jamene i Laćaraka

AIBJ - Aluvijalna izdan kod Badovinaca (Drina) i Jarka (Sava)

RVD - rečna voda Dunava sa prečišćavanjem putem postrojenja ili upuštanjem u podzemlje

VT - zahvatanje iz vodotoka

U narednom periodu se planira smanjivanje specifične potrošnje vode u domaćinstvima, politikom realnih cena vode, merenjem utroška vode i merama planske racionalizacije potrošnje.

Odvođenje voda:

Površinske vode, prirodni i veštački vodotokovi izloženi su permanentnoj degradaciji, upuštanjem otpadnih industrijskih i naseljskih voda. Na prostoru obuhvaćenom Prostornog planom, razvijaće se separacioni kanalizacioni sistemi, kojima će se posebno odvoditi fekalne otpadne vode, a posebno atmosferske otpadne vode.

Osnovni zadatak kanalizacionog sistema je potpuna hidrotehnička sanitacija urbanih prostora, industrijskih i drugih radnih zona, kao i turističkih lokaliteta i centara. Fekalni kanalizacioni sistemi treba da prikupe i odvedu van teritorije sve otpadne vode formirane pri upotrebi i korišćenju. Kanalizacioni sistemi su u vrlo uskoj vezi sa vodosnabdevanjem i predstavljaju funkcionalnu i organsku celinu sa njim. Zbog toga se kanalizacioni sistemi moraju razvijati uporedo sa razvojem sistema vodosnabdevanja.

Pre upuštanja otpadnih voda u recipijent predviđa se njihovo prečišćavanje na centralnom postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda (u daljem tekst: PPOV). Karakter recipijenta predviđa, odnosno zahteva odgovarajući stepen prečišćavanja. Posle prečišćavanja na uređajima za prečišćavanje otpadnih voda, pre ispuštanja u recipijent koncentracija pojedinih zagađujućih materija u efluentu mora zadovoljavati uslove koje propisuje nadležno vodoprivredno preduzeće.

Gde god je moguće, koristiti tzv. grupne sisteme, kojima se jednim PPOV prečišćavaju otpadne vode iz više obližnjih naselja, povezanih magistralnim kolektorima sa odgovarajućim kanalizacionim crpnim stanicama.

Do izgradnje kanalizacionih sistema, za prihvat i evakuaciju otpadnih voda moguća je primena prelaznih rešenja, tj. izgradnja betonskih vodonepropusnih septičkih jama, koje će se prazniti prema potrebama autocisternama, angažovanjem nadležne komunalne organizacije.

Razvoj atmosferske kanalizacije ima zadatak zaštite urbanizovanih površina unutar naselja i industrijskih pogona od plavljenja atmosferskim vodama. Kišnu kanalizaciju koncipirati za merodavne uslove (vremenski presek, urbanizovanost prostora, računska kiša itd.), a etapno realizovati tako da se izgrađeni delovi racionalno uklapaju u buduće rešenje.

Prilikom izrade plana koji predviđa izradu koncepta atmosferske kanalizacije, potrebno je prethodno definisati ukupne količine upuštenih voda i shodno tome uz konsultaciju nadležnih organa vodoprivrede proceniti mogućnost prihvata predviđenih količina. U slučaju da su procenjene količine upuštenih voda veće od onih na koje su dimenzionisani delovi kanalske mreže u koje se predviđa upuštanje, potrebno je predvideti mogućnost rekonstrukcije (povećanje proticajnog profila i sl.).

Atmosferske i otpadne vode sakupljati postojećom već izgrađenom kanalizacijom mešovitog tipa. Po mogućstvu vršiti razdvajanje kišne od fekalne kanalizacije neposredno pre ulaska u PPOV. Ukoliko na nekim područjima ne postoji izgrađena kanalizacija ili ona nije separatnog tipa, potrebno je predvideti izgradnju kolektora u kojem bi se posebno odvodile otpadne vode.

Atmosferske i uslovno čiste tehnološke vode (rashladne i sl.), čiji kvalitet odgovara IIb klasi kvaliteta vode mogu se bez prečišćavanja upuštati u melioracione kanale. Za atmosferske vode sa zamuljenih i zaprljanih površina (benzinska pumpa i sl.) pre uliva u atmosfersku kanalizaciju ili otvorene kanale predvideti odgovarajući predtretman (separator ulje, taložnik).

Hidrotehničke melioracije – navodnjavanje i odvodnjavanje:

U razmatranom koridoru državnog puta I reda Novi Sad – Loznica ne postoje značajni sistemi za navodnjavanje poljoprivrednih površina. U daljoj perspektivi predviđa se izgradnja hidrosistema „Sava–Tamnava–Kolubara”, čiji podsistemi „Pocersko-posavski” i „Mačvanski” potencijalno mogu biti u interakciji sa koridorom puta. Predviđa se da se veći deo sistema realizuje rekonstrukcijom postojećih sistema za odvodnjavanje i ugradnjom reverzibilnih agregata u crpnim stanicama, koji bi pumpali vodu u oba smera.

Najveće potrebe za odvodnjavanjem su na najnižim površinama Mačve sa Podrinjem do Loznice, kao i Posavine od ušća Dumače do Cerskog obodnog kanala.

Brojne manje reke u Mačvi i u regionu Loznice predstavljaju glavne sabirne recipijente razgranate kanalske mreže i manjih prirodnih vodotoka nižeg reda. Svi veći prirodni vodotoci u Mačvi, Podrinju i Posavini: Zasavica, Jerez, Bela reka sa Mutnicom, Dumača, Dobrava, Jadar i Lešnica predstavljaju posebne hidrološke celine preko kojih se vrši evakuacija suvišnih voda iz razmatranog područja.

Za sve objekte koji se budu gradili na ovim sistemima definisaće se vodoprivredni uslovi i uskladiti izgradnja sa potrebama konkretnih vodoprivrednih zahteva.

Za sve tačke prelaza trase puta sa hidrološko neizučenim vodotocima izvršeno je hidrauličko dimenzionisanje propusta i mostova. Sva dimenzionisanja su izvršena na stogodišnje velike vode. U vezi sa ovim usvojeno je da se za manje vodotoke i potoke koriste cevasti propusti Æ 200 mm, a za veće, do raspona 10 metara, pločasti propusti, odnosno mostovi za raspone veće od 10 metara.

Brane i akumulacije:

U neposrednoj zoni koridora posmatranog puta ne postoji izgrađena značajna akumulacija niti se predviđa izgradnja budućih brana, akumulacija i drugih vodoprivrednih sistema, koje bi bile u interakciji sa projektovanim putem. Postoje male akumulacije na Fruškogorskoj padini, kao što su akumulacija „Borkovac” (ukupne zapremine od 1517 m3), Šelovrenac (ukupne zapremine 2 100 m3), Kudoš, Dobrodol (ukupne zapremine 1550 m3) i akumulacija „Međeš” (ukupne zapremine od 1416 m3).

Zaštita od spoljnih i unutrašnjih voda (odbrana od poplava), regulacioni radovi:

S obzirom na veliku ugroženost naselja atmosferskim vodama, odbranu od poplava treba realizovati u sadejstvu sa rešavanjem unutrašnjih voda naselja. Rekonstrukcijom postojećih nasipa na vodotocima, kao i regulacionim radovima u koritima potoka, ostvariće se visok stepen zaštite urbanog područja, kao i potpuna zaštita poljoprivrednih površina.

Na sektoru Dunava, obuhvaćenog Prostornim planom, nasipi su rekonstruisani posle poplave iz 1965. godine na stogodišnju veliku vodu. Rekonstruisani nasipi su u zadovoljavajućem stanju, uz napomenu da se kao slabija mesta smatraju lokaliteti kod objekata izgrađenih u glavnoj liniji odbrane od poplava.

Odbrambena linija duž Save je vrlo heterogena po stepenu izgrađenosti, propusnoj moći major korita, tipovima nasipa i kejskih zidova, vremenu i tehnologiji izgradnje nasipa i drugim karakteristikama, te stepen zaštite nije adekvatan vrednosti branjenog područja. Stoga je potrebno da se prvo izvrši neophodna dogradnja, a zatim i preispitivanje kompletnog zaštitnog sistema.

Desnoobalni nasip duž Drine na obezbeđuje kontinuirano stepen zaštite priobalja od stogodišnje velike vode, ali se može zaključiti da na izvesnim deonicama stanje odbrambene linije „delimično zadovoljava”. Opasnost preti od približavanja ruševnih obala odbrambenim nasipima, kao i od poplava koje mogu nastati izlivanjem iz desnih pritoka Drine. Na desnoj obali od Badovinaca do Loznice ne postoji sistem za zaštitu od poplava.

––––––––––––––

8 ekoturizam se definiše kao odgovorno putovanje u oblasti prirode koje čuva životnu sredinu i kulturne vrednosti i podržava blagostanje lokalnog stanovništva

9 definisana u okviru Strategije razvoja železničkog, drumskog, vodnog, vazdušnog i intermodalnog transporta u Republici Srbiji od 2008. do 2015. godine («Službeni glasnik RS”, broj/ 4/08)

3.2.2. Hidroenergetika

U široj zoni koridora predmetnog puta postoji raspoloživ prirodni hidropotencijal na glavnim vodotocima Dunavu i Savi, kao i na donjem toku reke Drine i reci Jadru. Ukupni potencijali ovih reka prikazan je u tabeli br. 6:

Tabela 6: Raspoloživ prirodni hidropotencijal

Vodotok

Prosečni

protok (m3/s)

Pad (m)

Potencijal (106kWh/god.)

Dužina (km)

Specifični

potencijal

(106/kWh/km.god)

Dunav

5657

37,5

10 000,00

360

38,26

Sava

1642

3,5

463,60

115

4,03

Drina

413,17

186

5 678,41

210

1,11

Jadar

7,92

388

42,67

47

0,91

Moguće je iskorišćenje hidropotencijala na potezu donje Drine. Na sadašnjem nivou sagledavanja ovo bi moglo biti rešeno putem izgradnje četiri stepenika („Kozluk”, „Drina 1”, „Drina 2” i „Drina 3”, snage od 61 do 68 MW i prosečne godišnje proizvodnje po oko 350 GWh do 360 GWh). To su stepenice (10-12 m) koje se uspešno mogu uklopiti u okruženje.

Predviđeno dalje energetsko iskorišćenje Dunava i Save biće realizovano u skladu sa mogućnošću zadovoljenja ekoloških kriterijuma u ovim akvatorijumima i njihovoj neposrednoj okolini.

––––––––––––––

10 izvor podataka: Vodoprivredna osnova Srbije

3.3. Energetska infrastruktura

3.3.1. Elektroenergetska infrastruktura

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, preko ovog područja, jednim svojim delom, prelaze/ukrštaju se trase sledećih dalekovoda koji su u vlasništvu „Elektromreža Srbije” AD:

1. DV 400 kV br. 409/2 RP Mladost – TS Sremska Mitrovica 2;

2. DV 110 kV br. 124/2 TS Ruma 1 – TS Ruma 2;

3. DV 110 kV br. 124/3 TS Ruma 2 – TS Sremska Mitrovica 1;

4. DV 110 kV br. 124/4 TS Sremska Mitrovica 1 – TS Pećinci.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, snabdevanje električnom energijom potrošača na području obuhvata vrši se iz TS 110/20 kV „Ruma 2” instalisane snage 31,5 MVA i TS 110/20 kV „Ruma 1” 2h31,5 MVA, TS110/20 kV „Pećinci 1” 2h31,5 MVA, preko srednjenaponske 20 kV mreže, transformatorskih stanica 20 /0,4 kV i niskonaponske mreže 0,4 kV.

Srednjenaponska 20 kV mreža je kablovska, nadzemna ili mešovita (kablovska i nadzemna).

Transformatorske stanice 20/0,4 kV su izvedene kao montažno betonske, kompaktno betonske, stubne, zidane i zidane-tip kula.

Niskonaponska 0,4 kV mreža je kablovska, nadzemna ili mešovita (kablovska i nadzemna).

Na području Prostornog plana izgrađena je prenosna visokonaponska 400 kV, 220 kV i 110 kV mreža koju je u narednom periodu potrebno revitalizovati. Napajanje električnom energijom obezbediće se iz postojećih trafostanica TS 400/220/ 110 i TS 110/20 kV.

U narednom periodu planiran je prelazak na dvostepenu naponsku transformaciju 110/20 kV i rekonstrukcija TS 35/10(20) kV u razvodna 20 kV čvorišta. 35 kV naponski vodovi preći će ili u 110 kV za napajanje planiranih 110/20 kV trafostanica, ili će raditi na 20 kV naponskom nivou.

Distributivne trafostanice 10/0,4 kV rekonstruisaće se za rad na 20/0,4 kV naponsku transformaciju, a 10 kV vodovi rekonstruisati za rad na 20 kV naponu.

Javno osvetljenje, sa rasvetnim telima koje će pratiti nove tehnologije razvoja, izgradiće se za potrebe svih planiranih sadržaja u obuhvatu Prostornog plana i duž važnijih saobraćajnica.

Postojeću prenosnu elektroenergetsku mrežu i planirani koridor potrebno je međusobno uskladiti, kako bi bili zadovoljeni tehnički uslovi diktirani Zakonom o javnim putevima i Pravilnikom o tehničkim normativima za izgradnju nadzemnih elektroenergetskih vodova nazivnog napona 1kV do 400 kV („Službeni list SFRJ”, broj 65/88 i „Službeni list SRJ”, broj 18/92). Ovo podrazumeva izmeštanje stubova dalekovoda, u delu trase gde nisu zadovoljeni tehnički propisi u odnosu na infrastrukturni koridor.

Postojeću nadzemnu elektroenergetsku mrežu nižeg naponskog nivoa koja će se ukrštati sa planiranom saobraćajnicom potrebno je kablirati u koridoru saobraćajnice i zaštititi uvlačenjem u zaštitne cevi. Stubovi nadzemnog voda moraju biti na propisnom rastojanju u skladu sa zakonskim uslovima i pravilnicima. Takođe, postojeću podzemnu elektroenergetsku mrežu na deonicama gde je ugrožena izgradnjom saobraćajnice, potrebno je izmestiti na propisna rastojanja i po potrebi zaštititi.

Napajanje električnom energijom funkcionalnih sadržaja infrastrukturnog koridora, kao i ostalih planiranih sadržaja u obuhvatu Prostornog plana obezbediće se izgradnjom 20kV mreže i distributivnih trafostanica.

U slučaju izgradnje objekata koji zahtevaju veću angažovanu snagu, ili ako je kapacitet postojećih transformatorskih stanica nedovoljan, za napajanje predmetnih objekata neophodna je izgradnja novih MBTS 20/0,4 kV ili KTS 20/0,4 kV sa priključnim 20 kV kablovskim vodom, čija bi lokacija bila što bliže težištu potrošnje.

Snabdevanje električnom energijom sadašnjih i budućih objekata predviđeno je preko postojećih 20 kV izvoda iz TS 110/20 kV „Ruma 1” i TS 110/20 kV „Ruma 2”, „Pećinci 1” 2h31,5 MVA. U slučaju da ukupna jednovremena maksimalna snaga sadašnjih i budućih objekata premaši raspoložive kapacitete postojećih 20 kV izvoda, potrebno je izgraditi nov 20 kV izvod iz neke od TS 110/20 kV.

3.3.2. Gasovodna i naftovodna infrastruktura

Gasovodna infrastruktura:

Postojeća gasovodna infrastruktura u obuhvatu Prostornog plana, gasovodi visokog pritiska i razvodna gasovodna mreža srednjeg pritiska za naseljena mesta, svojim položajem i kapacitetom pruža mogućnost za priključenje novih potrošača u obuhvatu Prostornog plana, što predstavlja potencijal razvoja i rasta životnog standarda na ovom prostoru.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, na predmetnom području u nadležnosti JP „Srbijagas” nalazi se gasovod visokog pritiska RG-05-05 Nikinci – Sremska Mitrovica, prečnika DN200 koji se ukršta sa planiranom trasom puta između km 51+000 i km 52+000 trase puta. Pored navedenog gasovoda visokog pritiska u blizini postojeće petlje Ruma na Autoputu A2, postoji i gasovod visokog pritiska RG-04-17 Inđija – Sremska Mitrovica, prečnika DN300 izvan granice područja detaljne razrade. Pri izradi tehničke dokumentacije obezbediti ukrštanje ovih gasovoda u skladu sa pravilima iz Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, u smislu propisanog ugla ukrštanja, izgradnje gasovoda u zaštitnoj cevi i dr.

JP „Gas-Ruma” ima svoje instalacije između stacionaža puta km 55+500 i km 56+000 na izlazu iz naseljenog mesta Hrtkovci prema Nikincima (Merno regulaciona stanica „Hrtkovci” i deonica distributivne gasne mreže MOR ≤ 4bar prema Hrtkovcima).

Potrebno je gasifikovati sva naseljena mesta u obuhvatu Prostornog plana.

JP „Transnafta” planira da energetskim koridorom u kome se, za sada, nalazi samo gasovod Pančevo–Smederevo (RG-01-10), izgradi deonicu produktovoda Pančevo–Smederevo i deonicu Pančevo–Novi Sad.

Za planirani gasovod „Južni tok” u ovom trenutku se ne može definisati konačna trasa, ali jedna od mogućih varijanti planirane trase prolazi i kroz prostor obuhvaćen Prostornim planom.

Naftovodna infrastruktura:

Prema podacima dobijenim od Ministarstva za infrastrukturu i energetiku planira se izgradnja trase Panevropskog naftovoda. Trasa naftovoda odrediće se na osnovu predinvesticione studije naftovoda od granice Rumunije do Trsta (kroz Srbiju) i odgovarajuće urbanističke dokumentacije.

Sa aspekta eksploatacije energetskih izvora (nafte, prirodnog gasa i termomineralnih voda), posmatrani prostor spada u odobreni istražni prostor NIS-NAFTAGASA. Shodno tome, na ovom prostoru mogu se vršiti istražni radovi NIS-NAFTAGASA u saglasnosti sa datim površinama i dinamikom realizacije istraživanja, poštujući planirani koridor državnog puta I reda.

Prilikom izgradnje novih objekata termoenergetske infrastrukture potrebno je posebno obratiti pažnju na zaštićena prirodna dobra u obuhvatu Prostornog plana. Takođe, prilikom planiranja projektovanja i izgradnje ovih objekata, voditi računa o smanjenju konflikta između korišćenja energetskih resursa, zaštite infrastrukturnih koridora i zaštite životne sredine (naselja, stanovništva, zemljište, itd.) i preduzimanju odgovarajućih mera za saniranje negativnih posledica (program rekultivacije, revitalizacije, otklanjanja šteta itd.).

3.4. Elektronska komunikaciona infrastruktura

Koncept razvoja elektronske komunikacione infrastrukture, u skladu sa razvojnim dokumentima i programima na nivou Republike Srbija i nadležnih operatera, predviđa izgradnju širokopojasne elektronske komunikacione infrastrukture u koridoru saobraćajnice najvišeg ranga, kojom će se omogućiti povezivanje na nacionalnom, regionalnom, prekograničnom nivou, kao preko elektronske komunikacione mreže u koridorima ostalih saobraćajnica, postojećih i planiranih sa lokalnim nivoom.

U koridoru planiranog auto-puta, planirana je elektronska komunikaciona kablovska kanalizacija (ITS – Intelligent Traffic System – „digitalni koridor” koji povezuje odmorišta, parkirališta, naplatne rampe, saobraćajne petlje) za kablove elektronskih komunikacionih sistema vezanih za funkcionisanje auto-puta (SOS telefonija, video nadzor saobraćaja, upravljanje osvetljenjem petlji, optička veza baznih stanica, međusobna telefonska veza baza za održavanje naplatnih rampi, dispečerskih/uslužnih centara, prenos podataka računarskom mrežom) kao i za potrebe ostalih imaoca sistema veza (mobilni operateri, vojska, EPS, MUP itd.). Razvojem ovih sistema veoma efikasno se doprinosi većoj bezbednosti i efikasnijem upravljanju i kontroli saobraćaja kao i povećanoj uslužnosti odmorišta / parkirališta u okviru predmetnog auto-puta. Trasa i kapaciteti „digitalnog koridora” definisaće se tehničkom dokumentacijom, a na osnovu uslova imaoca javnih ovlašćenja.

Planirana je i izgradnja privodnih optičkih kablova od optičkog kabla u koridoru puta duž svih saobraćajnica u obuhvatu Prostornog plana za povezivanje sa naseljima, sadržajima van naselja, baznim radio-stanicama.

Postojeću elektronsku komunikacionu mrežu na deonicama gde je ugrožena izgradnjom saobraćajnice, potrebno je izmestiti na propisna rastojanja i po potrebi zaštititi.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac na predmetnom području u sistemu mobilne telefonije Telekom Srbija ima aktivne bazne stanice na više lokacija i postojeće radio-relejne koridore fiksne telefonije.

Postojeći objekti i mreža kablova Telekoma Srbije u obuhvatu Plana koji su potencijalno ugroženi izgradnjom planiranih novih saobraćajnih koridora moraju biti adekvatno zaštićeni projektima izmeštanja postojećih kablovskih instalacija odnosno drugih objekata Telekoma Srbije. Ne sme se ograničiti niti onemogućiti pristup odnosno službenost prolaza parcelama sa infrastrukturom Telekoma Srbije.

Elektronski komunikacioni koridori moraju biti zaštićeni planskim dokumentom u skladu sa Pravilnikom o zahtevima za utvrđivanje zaštitnog pojasa za elektronske komunikacione mreže i pripadajućih sredstava, radio-koridora i zaštitne zone i načinu izvođenja radova prilikom izgradnje objekata („Službeni glasnik RSˮ, broj 16/12).

Kolizione tačke koridora puta i postojećih optičkih kablova date su Tabeli 6a:

Tabela 6a: Kolizione tačke koridora puta i postojećih optičkih kablova

Kolizija I · OK

Relacija

Tip kabla

Rumska petlja – Satelit

TOSM 8h12

Rumska petlja – Liman

TOSM 9x2

Rumska petlja – VF Sremska Mitrovica

TOSM 10x2

Rumska petlja – Šabac (I)

TOSM 8h2

Rumska petlja – Šabac (II)

TOSM 12x12

Novi Beograd – Rumska petlja

TOSM 12x2

Rumska petlja – TKO Sremska Mitrovica

TOSM 12x2

Novi Beograd – Rumska petlja (II)

TOSM 8x12

Rumska petlja – Naplatna stanica Ruma

TOSM 2h6

privod za Healthcare Europe

TOSM 4h6

Kolizija II — OK

Relacija

Tip kabla

Rumska petlja – Šabac (I)

TOSM 8h2

Rumska petlja – Šabac (II)

TOSM 12x12

Kolizija III — OK

Relacija

Tip kabla

Hrtkovci — Nikinci – Buđanovci

TOSM 4x6

Kolizija IV – OK

Relacija

Tip kabla

Rumska petlja – Šabac (I)

TOSM 8h2

Rumska petlja – Šabac (II)

TOSM 12x12

U obuhvatu Prostornog plana, privredno društvo Serbia Broadband Srpske kablovske mreže d.o.o., Beograd poseduje izgrađene infrastrukturne objekte optičke kablove, za koje je izdata upotrebna dozvola. Za svaku buduću aktivnost u zoni postojećih kablova potrebno je obratiti se njima radi izdavanja odgovarajućih uslova.

Za potrebe mobilnih telekomunikacija, u skladu sa planovima razvoja nadležnih operatera, planiran je veći broj baznih radio-stanica za pokrivanje celokupnog područja.

Ukoliko se na predmetnom području planira uspostavljanje novih radiorelejnih koridora, telekomunikacionih čvorišta, baznih stanica mobilne telefonije i izgradnja telekomunikacione kablovske kanalizacije, isti se realizuju u skladu sa zakonskim propisima.

4. Upotreba zemljišta

Upotreba zemljišta u obuhvatu Prostornog plana na slici je prikazana prema podacima CORINE LAND COVER 2000. Izgradnjom planiranog saobraćajnog koridora doći će do promene dosadašnjeg režima korišćenja prostora. Prostornim planom je definisan koridor potreban za funkcionisanje saobraćaja sa zaštitnim zonama. Planirano korišćenje zemljišta uticaće na namenu površina u prostornim planovima gradova–opština u obuhvatu Prostornog plana na delu koji se odnosi na prolazak koridora državnog puta br. 21 i 19 sa pratećim sadržajima– referalna karta 2.

Tabela 7: Namena prostora u obuhvatu Prostornog plana

NAMENA PROSTORA

Površina

-ha-

-%-

1. POLJOPRIVREDNO ZEMLJIŠTE

70073.71

50.34

2. ŠUMSKO ZEMLJIŠTE

10649.21

7.65

3. VODNO ZEMLJIŠTE

3107.19

2.23

4. GRAĐEVINSKO ZEMLJIŠTE

27645.43

19.86

– građevinsko područje naselja

23653.16

16.99

– vikend zone

1366.99

0.98

– radne zone

1572.84

1.13

– infrastrukturni koridori

1142.25

0.82

UKUPNO

139210.78

100

U obuhvatu Prostornog plana i dalje će dominirati poljoprivredno zemljište.

Ovaj Prostorni plan će uticati na povećanje građevinskog zemljišta namenjenog infrastrukturnom koridoru državnog puta I reda br. 21 i 19 sa pratećim sadržajima.

Planirani koridor prolazi kroz područja različitih namena, najviše kroz poljoprivredno zemljište (83,09 km) i građevinske rejone (20,81 km).

Tabela 8: Prolazak koridora kroz različite namene (u km)

RADNA ZONA

ŠUME

POLJOPRIVREDNO ZEMLJIŠTE

DRŽAVNI PUTEVI I REDA

GRAĐEVINSKI REJONI

VIKEND ZONE

PODRUČJE NP fRUŠKA gORA

REKA

UKUPNO

3,08km

7,1km

83,09km

0,28km

20,81km

2,57km

5,6km

1,29km

123,82km

IV PRAVILA UREĐENJA I PRAVILA GRAĐENJA

1. Pravila uređenja i organizacije zemljišta

1.1. Funkcionalne i geometrijske karakteristike planiranog državnog puta br. 21 i br. 19

Prilikom izrade Prostornog plana nisu razmatrane varijante puta na osnovnom putnom pravcu DP br. 21 i br. 19 i mreža putne i ostale saobraćajne infrastrukture. Varijantna rešenja su ispitana kroz Generalni projekat sa Studijom izvodljivosti, a Prostornim planom je predstavljena usvojena varijanta.

Osnovne karakteristike područja obuhvaćenog Prostornim planom su sledeće:

– Teren u području posmatranja je uglavnom ravničarski sa brežuljkastim i brdsko-planinskim deonicama na području Fruške gore i Loznice,

– Zemljište u okviru obuhvata Prostornog plana je uglavnom poljoprivredno,

– Dominantne karakteristike su postojeći državni putevi br. 21 i br. 19, Fruška gora i reke Sava i Drina,

– Gustina naseljenosti nije velika. Naselja su formirana uglavnom u zoni postojećih državnih puteva.

Planirana mreža putnih koridora biće sastavni deo državne putne mreže Republike Srbije na kojoj se ne planira sistem naplate putarine. Budući državni putevi treba da budu orijentisani za motorni saobraćaj (ekspres putevi – motoputevi11) na deonicama gde je to saobraćajno (PGDS) opravdano, dok će ostale deonice koje ne ispunjavaju kriterijume saobraćajnog opterećenje biti definisane kao standardni državni putevi sa svih potrebnim elementima:

– put za mešoviti saobraćaj (za PGDS < 6.000 vozila/dan).

– put rezervisan za saobraćaj motornih vozila – ekspres put (za PGDS > 6.000 vozila/dan).

Navedeni opis državnih puteva u obuhvatu Prostornog plana formiran je na osnovu elementa iz Generalnog projekta, kao i na osnovu važeće prostorno planske dokumentacije i prikazan na slikama deonica.

1.1.1 Putni potez I: Kać (E-75 – most na Dunavu) – Novi Sad (Petrovaradin)

Deonica počinje od ukrštaja državnog puta I reda br. 7 sa obuhvatom Prostornog plana, u KO Kać (grafički prilog). Poprečni profil puta ima četiri vozne trake, dve biciklističke staze i dve pešačke staze. Poprečni profil državnog puta I reda br. 7 predviđen je kao višetračni put sa razdvojenim kolovozima za svaki smer.

1.1.2. Putni potez II: Novi Sad (Petrovaradin) – Fruška gora (podnožje)

Deonica Petrovaradin–Paragovo

Početak deonice poklapa se sa početnom stacionažom postojećeg državnog puta I reda br. 21, u Petrovaradinu na raskrsnici sa DP I reda br. 22.1 (stari novosadski put). Projektom je predviđeno da budući put u potpunosti prati postojeći na ovoj deonici. Poprečni profil puta ima četiri vozne trake, servisne saobraćajnice, dve biciklističke staze, dve pešačke, što je u skladu sa Generalnim planom Novog Sada u ovom području.

Deonica Paragovo–Fruška Gora podnožje (tunel)

Deonica od Paragova do podnožja Fruške Gore je planirana sa poprečnim profilom puta sa četiri vozne trake, što je u skladu sa Generalnim projektom.

1.1.3. Putni potez III: Fruška gora (podnožje) – Jarak

Deonica podnožje Fruške gore – Irig

Umesto savlađivanja visinske razlike od ~170 m, novi put prolazi kroz tunel (savlađuje se ~10 m). Nakon izlaska iz tunela sagledane su mogućnosti uvođenja površinske raskrsnice kod naseljenog mesta Vrdnik u cilju povezivanja sa planiranim opštinskim putem čija je svrha uvođenje savremene saobraćajne usluge za banjsko turističko naselje Vrdnik. Dalje, put dolazi ispred naseljenog mesta Irig, gde u skladu sa planskom dokumentacijom opštine Irig, sa zapadne strane obilazi mesto i priključuje se na raskrsnicu postojećih državnih puteva broj 21 i broj 130. Na tom mestu predviđena je denivelisana raskrsnica (petlja „Vrdnik”).

Deonica Irig – auto-put E70

Dalje, koristi se postojeći put sa poprečnim profilom sa četiri trake, uz dodatne dve servisne saobraćajnice širine 5 m, sa namenom nesmetanog opsluživanja oranica, a bez direktnog priključenja na put za brz motorni saobraćaj. Izmenom Generalnog projekta – izradom Idejnog projekta u zoni Rume, koridor novog puta pomera se na istok (ka DP broj 126/R-106), odnosno ka Žarkovcu i Staroj Pazovi. U zoni Rume planira se i izgradnja raskrsnica denivelisanih/površinskih (ukrštaj DP broj 21 na ulazu u Rumu – početak deonice, sa DP broj 126/R-106, „tradicionalni ulaz – kod krila”, kružna raskrsnica na kraju deonice), kao i denivelacije sa magistralnom prugom i DP broj 120/R-103. Od denivelacije sa železničkom prugom (izgradnja objekta – mosta preko pruge paralelnog sa postojećim) trasa se vodi većim delom u okviru postojećeg koridora sa manjim delom koji je van trase postojećeg puta. Duž ove deonice planirane su obostrane servisne saobraćajnice, sa odgovarajućim brojem prolaza ispod trase državnog puta. Dakle, koridor obilazi Rumu planiranom obilaznicom i dolazi do auto-puta E70 gde je planirana nova petlja „Rumaˮ.

1.1.4. Putni potez IV Jarak–Šabac

Deonica auto-put E-70 – Šabac (Štitar)

Neposredno od nove petlje „Ruma”, nakon prelaska auto-puta E-70, koridor novoprojektovanog puta u potpunosti napušta sadašnji koridor državnog puta br. 21 i obilazi prvo naselje Jarak sa istočne strane, zatim prolazi između Hrtkovaca i Nikinaca, pa se dalje proteže zapadno od Platičeva i približava se levoj obali Save. Na ovoj deonici, planiran je auto-putski profil državnog puta. Most preko Save je projektovan tačno na mestu definisanom po GP-u Šapca (zapadno od Klenka). Trasa se nastavlja po budućoj obilaznici Šapca po prostornom planu sve do mesta Štitar.

1.1.5. Putni potez V Šabac – Lipnički Šor

Deonica Šabac (Štitar)–Lipnički Šor

Neposredno pred naselje Štitar trasa puta napušta obilaznicu i razvija se severozapadno od železničke pruge Ruma–Šabac – državna granica – (Gornja Borina). Za deonicu od Štitara do Loznice predlaže se četvorotračni put celom dužinom, sa istom širinom koridora kao na deonici Novi Sad–Šabac. Sve do mesta Petlovača trasa prati koridor postojeće pruge, odakle se dalje približava desnoj obali Drine, čime obilazi sva manja naselja locirana uz prugu.

1.1.6. Putni potez VI: Lipnički Šor – Loznica (Šepak)

Deonica Lipnički Šor – Loznica(Šepak)

Kod naselja Lipnički Šor priključuje se na državni put br. 19 i na tom mestu je predviđena jedina kružna raskrsnica na trasi, s obzirom na ukrštanje puteva sa približnim obimom saobraćaja. Poslednja deonica puta se u potpunosti poklapa sa postojećom obilaznicom Loznice i završava na skretanju za granični prelaz Šepak, sa BiH.

Za deonicu Šabac–Loznica neophodno je uraditi izmenu Generalnog projekta ili novi Generalni projekat.

––––––––––––––

11 ekspres putevi po evropskoj regulativi, po našem Zakonu o bezbednosti saobraćaja – motoputevi.

1.2. Celine i zone posebne namene

Celine i zone posebne namene odnose se na saobraćajni koridor i objekte neophodne za funkcionisanje državnog puta I reda br. 21 i br. 19, te su u tom smislu podeljene na:

– Zonu državnog puta

– Zonu ukrštanja

– Zonu pratećih sadržaja

Zona državnog puta3

Zona putnog koridora – rezervisan prostor za potrebe izgradnje i funkcionisanja puta, utvrđena je za izgradnju puta i funkcionisanje saobraćaja na njemu. Izgradnja objekata u zoni putnog koridora podrazumeva objekte puta i objekte u funkciji saobraćaja na njemu, kao i objekte infrastrukturnih sistema koji se ukrštaju ili paralelno vode u koridoru puta. Širina zone iznosi 70,0 m.

Zona zaštitnog pojasa pored javnog puta je utvrđena za obezbeđenje zaštite od štetnog uticaja putnog koridora na okruženje. Izgradnja objekata u ovoj zoni nije dozvoljena osim za objekte koji su u funkciji puta i saobraćaja na njemu. Širina zone direktno proizilazi iz zakonske regulative i iznosi 40,0 m za auto-put, odnosno 20,0 m za ostale državne puteve prvog reda.

Za deonicu koridora Ruma–Šabac, koja ima profil auto-puta, zaštitni pojas iznosi 40 m. U ovoj zoni dozvoljena je samo izgradnja objekata koji su u funkciji puta.

Zona pojasa kontrolisane izgradnje u funkciji je putnog koridora i njegovog nesmetanog funkcionisanja u prostoru. Izgradnja objekata u ovoj zoni dozvoljena je po selektivnom principu uz izradu odgovarajuće planske dokumentacije. Širina zone direktno proizilazi iz zakonske regulative i iznosi 40,0 m za auto-put, odnosno 20,0 m za ostale državne puteve prvog reda.

Za deonicu Ruma–Šabac, koja ima profil auto-puta, pojas kontrolisane izgradnje iznosi 40,0 m.

Zona ukrštanja

Zona ukrštaja državnog puta utvrđena je u odnosu na:

– postojeću i planiranu putnu mrežu,

– postojeće i planirane ostale vidove saobraćaja,

– postojeću i planiranu ostalu infrastrukturu.

Zone ukrštanja naznačene su na referalnim kartama, a rezervisan prostor omogućuje implementaciju planiranog vida ukrštaja (ukrštaj u nivou ili denivelisani) u fazi projektovanja.

Prostornim planom su definisana ukrštanja sa državnim i opštinskim putevima za deonice za koje se izdaje lokacijska dozvola direktno iz Prostornog plana, dok bi za ukrštaje i prelaze u zonama građevinskih područja naselja (radne zone), kao i za deonice za koje je predviđena urbanistička razrada trebalo ostaviti mogućnost definisanja planovima nižeg reda, uz saobraćajno - tehničke uslove upravljača puta. U radnim zonama planirane su servisne saobraćajnice, a van naselja paralelne atarske saobraćajnice i prelazi preko predmetnog puta van nivoa za funkcionisanje atarskog saobraćaja (atarski i šumski putevi), kako bi planirani put ostao put rezervisan za motorni saobraćaj.

Zona pratećih sadržaja:

Zonu pratećih sadržaja čine objekti uz državni put, koji imaju ulogu da omoguće što bolje funkcionisanje saobraćaja, kao i da pruže usluge potrebne korisnicima državnog puta, tj. zadovolje njihove potrebe i zahteve, kako bi se obezbedilo bezbednije i komfornije putovanje, ili izvršenje transportnog rada.

––––––––

3 Čl. 33, 34, 35. i 36. Zakona o putevima.

1.3. Urbanistički i drugi uslovi za uređenje i izgradnju površina i objekata posebne namene

1.3.1. Plan veza infrastrukturnih sistema sa okruženjem

Obezbeđenje pristupačnosti magistralnom pravcu (Kać) DP br. 7 – (E-75) Novi Sad – Ruma (E-70) – Šabac – Loznica svim korisnicima omogućiće se formiranjem dovoljnog broja ukrštanja i petlji na kojima će se obavljati razmena vozila sa mrežom puteva niže kategorije. Obezbeđenjem paralelnih putnih pravaca (servisno-sabirnih saobraćajnica) i izgradnjom denivelisanih ukrštanja (podvožnjaci i nadvožnjaci) omogućiće se komunikacija različitih strana infrastrukturnog koridora bez uticaja na uslove odvijanja saobraćaja na predmetnom putnom pravcu DP br. 21 i br. 19.

Veza državnog puta koji je predmet Prostornog plana sa postojećom putnom mrežom ostvaruje se putem ukrštanja, primenom sledećih kriterijuma:

1. obezbeđenje veza sa auto-putevima, državnim putevima i na mestima ukrštanja sa DP I reda i saobraćajno najopterećenijim putevima nižeg ranga (državni putevi II reda i opštinski putevi);

2. obezbeđenje veze sa državnim putem za regionalne i opštinske centre na području Prostornog plana;

3. obezbeđenje veze sa državnim putem za pojedina područja (planirana za razvoj turizma od međunarodnog i nacionalnog značaja) i značajne prostorno-razvojne strukture (industrija, robno-transportni centri i dr.).

Funkcionalno i prostorno rešenje raskrsnica

Koncepcijom rešavanja ukrštanja državnog puta i ostale putne mreže definisane su vrste ukrštanja:

– površinske (klasične i kružne),

– denivelisane.

Površinske raskrsnice su utvrđene na osnovu definisanog poprečnog profila kako u zonama građevinskih područja naselja, tako i u zonama van naselja.

Klasične površinske raskrsnice predviđene su kao ukrštaji višetračnog ili dvotračnog puta sa postojećom i planiranom putnom mrežom sa punim ili delimičnim programom veza. Tamo gde su prostor i saobraćajna situacija dozvoljavali, planirane su i kružne raskrsnice (urbane zone gradova – Ruma, Šabac i Loznica).

Denivelisane raskrsnice se mogu podeliti u postojeće (neophodno prilagođavanje novom profilu planiranog puta) i planirane.

Denivelisane raskrsnice su utvrđene na osnovu utvrđenih parametara iz Studije opravdanosti kao i na osnovu zakonskih propisa kojim se planiraju ukrštaji sa hijerarhijski definisanim infrastrukturnim sistemima.

U narednoj tabeli dat je ukupan pregled svih ukrštaja planiranih Generalnim projektom, kao i uporedne stacionaže prema Prostornom planu i Generalnom projektu. Razlika u stacionažama se javlja kao posledica različitog sagledavanja početnih tačaka u Prostornom planu i Generalnom projektu:

– početna tačka Generalnog projekta je nulta tačka državnog puta br. 21 u Petrovaradinu

– početna tačka državnog puta br. 21 u Prostornom planu je veza istočne obilaznice oko Novog Sada sa državnim putem br. 7.

Tabela 9: Uporedne stacionaže ukrštaja prema Prostornom planu i Generalnom projektu

Redni

broj

Orijentaciona stacionaža prikazana u Prostornom planu

Orijentaciona stacionaža prikazana u Generalnom projektu

Vrsta ukrštaja

Izgrađenost

1.

0 + 000

–

denivelacija

planirana

2.

3 + 540

–

denivelacija

planirana

3.

7 + 400

–

denivelacija

planirana

4.

8 + 730

–

denivelacija

planirana

5.

9 + 290

1 + 100

površinska

planirana

6.

10 + 805

2 + 308

površinska

postojeća/rekonstrukcija

7.

11 + 347

2 + 850

površinska

postojeća/rekonstrukcija

8.

14 + 400

5 + 940

denivelacija

postojeća/rekonstrukcija

9.

22 + 600

–

površinska

planirana

10.

26 + 815

–

površinska

planirana

11.

28 + 440

19 + 130

denivelacija

planirana

12.

35 + 730

–

denivelacija

planirana

13.

36 + 120

–

denivelacija

planirana

14.

37 + 010

–

denivelacija

postojeća/rekonstrukcija

15.

37 + 245

–

denivelacija

planirana

16.

38 + 310

–

denivelacija

planirana

17.

39 + 700

–

denivelacija

planirana

18.

40 + 900

–

denivelacija

planirana

19.

41 + 274

–

denivelacija

postojeća/rekonstrukcija

20.

41 + 305

–

denivelacija

planirana

21.

42 + 740

–

denivelacija

planirana

22.

44 + 490

–

denivelacija

planirana

23.

44 + 705

–

denivelacija

planirana

24.

44 + 904

–

površinska

planirana

25.

47 + 930

–

površinska

planirana

26.

49 + 470

–

površinska

planirana

27.

53 + 900

–

površinska

planirana

28.

55 + 290

–

površinska

planirana

29.

57 + 930

48 + 590

površinska

planirana

30.

64 + 660

–

površinska

planirana

31.

67 + 900

58 + 668

površinska

planirana

32.

71 + 503

62 + 230

površinska

planirana

33.

75 + 760

66 + 400

površinska

planirana

34.

82 + 000

–

površinska

planirana

35.

87 + 825

78 + 480

površinska

planirana

36.

95 + 515

86 + 220

površinska

planirana

37.

103 + 600

–

površinska

planirana

38.

115 + 520

106 + 230

površinska

planirana

Tabela 9a Stacionaže ukrštaja prema Idejnom projektu u zoni obilaznice Rume (km 34 + 657 – km 45 + 187)

Redni broj

Orijentaciona stacionaža prikazana

u Prostornom planu

Vrsta ukrštaja

Izgrađenost

1.

35 + 730

denivelacija – petlja (P1)

planirana

2.

36 + 120

denivelacija – prolaz (PR1)

planirana

3.

37 + 010

denivelacija – prolaz (PR2)

postojeća/rekonstrukcija

4.

37 + 245

denivelacija – prolaz (PR3

planirana

5.

38 + 310

denivelacija – petlja (P2)

planirana

6.

39 + 700

denivelacija – natputnjak (N1)

planirana

7.

40 + 900

denivelacija – petlja (P3)

planirana

8.

41 + 274

denivelacija – nadvožnjak (N2)

postojeća/rekonstrukcija

9.

41 + 305

denivelacija – prolaz (PR4)

planirana

10.

42 + 740

denivelacija – petlja (P4)

planirana

11.

44 + 490

denivelacija – petlja (P5)

planirana

12.

44 + 705

denivelacija – prelaz (PR5)

planirana

13.

44 + 904

površinska – kružna (KR1)

planirana

Za deonicu Ruma–Šabac, koja ima profil auto-puta, definisani su ukrštaji i tip ukrštaja prikazani u tabeli 9b. Prikazane stacionaže svih ukrštaja su orijentacione a kao početna je uzeta stacionaža raskrsnice obilaznice Rume i Infrastrukturnog koridora (km 44 + 904, na osnovu Idejnog projekta u zoni obilaznice Rume).

Tabela 9b Stacionaže ukrštaja prema Idejnom rešenju za deonicu IK Ruma–Šabac

Redni broj

Orijentaciona stacionaža prikazana u planu

Vrsta ukrštaja

Izgrađenost

1.

km 45+210.00

Petlja „Ruma”

planirana

2.

km 48+420.00

Denivelacija – prelaz preko auto-puta

planirana

3.

km 48+950.00

most preko državnog puta IB reda br.21

planiran

4.

km 50+820.00

most preko kanala „Jarčina”

planiran

5.

km 51+438.00

Denivelacija – prelaz preko auto-puta

planirana

6.

km 54+900.00

Denivelacija – prelaz preko auto-puta

planirana

7.

km 56+355.00

Denivelacija – prelaz preko auto-puta

planirana

8.

km 56+775.00

prolaz – kanal „Vranj”

planirana

9.

km 58+290.00

Petlja „Hrtkovci”

planirana

10.

km 58+570.00

most preko devijacije državnog puta IB reda br.21

planiran

11.

km 59+967.00

Denivelacija – prelaz preko auto-puta

planirana

12.

km 61+650.00

Prolaz za divlje životinje

planiran

13.

km 62+350.00

Prolaz za divlje životinje

planiran

14.

km 62+938.00

Denivelacija – prelaz preko auto-puta

planirana

15.

km 63+850.00

Prolaz za divlje životinje

planiran

16.

km 66+110.00

Prolaz za divlje životinje

planiran

17.

km 66+415.00

most preko atarskog puta

planiran

18.

km 66+510.00

most preko kanala „Savica”

planiran

Na referalnoj karti broj 2. Mreža naselja i infrastrukturni sistemi prikazane su orijentacione stacionaže prema Prostornom planu.

Putni objekti u okviru koridora:

Mostovi

Generalnim projektom mostova na DP I reda br. 21 i br. 19, Novi Sad – Ruma–Šabac–Loznica su obuhvaćeni, razmatrani i obrađeni svi karakteristični objekti u trupu puta po pitanju širine kolovoza, tipskog raspona, dužine objekta, načina fundiranja i vrste prepreke. Dat je i tipski nadvožnjak za prelaze preko magistralnog puta.

Planirani most na istočnoj obilaznici oko Novog Sada nije bio predmet Generalnog projekta, već je planskim dokumentima planirana makrolokacija mosta.

Idejnim rešenjem Deonice Ruma–Šabac (auto-putski koridor) izvršena je izmena planiranih putnih objekata u odnosu na Generalni projekat i kao takva prikazana u Tabeli 10.

Tabela 10: Putni objekti u okviru koridora

R. broj

objekat

1.

Most na reci Dunav

2.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

3.

nadvožnjak – ukrštaj sa postojećim DP.21

4.

Petlja „Rumaˮ

5.

prelaz preko auto-puta

6.

most preko državnog puta IB reda br.21

7.

most preko kanala „Jarčinaˮ

8.

prelaz preko auto-puta

9.

prelaz preko auto-puta

10.

prelaz preko auto-puta

11.

prolaz – kanal „Vranjˮ

12.

Petlja „Hrtkovciˮ

13.

most preko devijacije državnog puta IB reda br.21

14.

prelaz preko auto-puta

15.

prolaz za divlje životinje

16.

prolaz za divlje životinje

17.

prelaz preko auto-puta

18.

prolaz za divlje životinje

19.

prolaz za divlje životinje

20.

most preko atarskog puta

21.

most preko kanala „Savicaˮ

22.

reka Sava

23.

Kanal Jerez

24.

Podvožnjak – ukrštaj sa R-208

25.

Kanal

26.

nadvožnjak – ukrštaj sa lok. putem

27.

Kanal Jerez

28.

podvožnjak – ukrštaj sa prugom

29.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

30.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

31.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

32.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

33.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

34.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

35.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

36.

Potok

37.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

38.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

39.

Reka Jadar

40.

Potok

41.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

42.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

43.

Potok Otoka

44.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

45.

Potok Otoka

46.

Potok Otoka

47.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

48.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

49.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

50.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

51.

nadvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

52.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

53.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

54.

podvožnjak – ukrštaj sa opštinskim putem

55.

reka Štira

1.3.2. Pravila za usaglašavanje infrastrukturnih sistema u koridoru

Osnovna pravila za usaglašavanje infrastrukturnih sistema proizilaze iz važećih zakona, tehničkih propisa, uslova zaštite životne sredine, kao i njihovog međusobnog odnosa u prostoru. Prostornim planom utvrđuju se pravila za infrastrukturne sisteme i objekte vodoprivredne, termoenergetske, elektroenergetske i elektronske komunikacione infrastrukture.

1) Vodoprivredna infrastruktura

Pravila uređenja za zone vodozahvata

Izvorišta podzemnih voda – u zaštitnoj zoni zabranjena je svaka gradnja. Elventualna izgradnja infrastrukture u blizini uslovljena je režimom zaštite izvorišta (Pravilnik o načinu određivanja i održavanja zona sanitarne zaštite izvorišta vodosnabdevanja – („Službeni glasnik RS”, broj 92/08).

Izvorišta površinskih voda – zaštitna zona izvorišta je u radijusu od 10m, gde je zabranjena svaka gradnja. Eventualna izgradnja infrastrukture u blizini uslovljena je režimom zaštite izvorišta (Pravilnik o načinu određivanja i održavanja zona sanitarne zaštite izvorišta vodosnabdevanja – ( „Službeni glasnik RS”, broj 92/08).

Cevovod sirove vode – zaštitni koridor cevovoda je minimalno 5m obostrano. U koridoru je zabranjena svaka gradnja. Ukrštanja sa drugom infrastrukturom se vrše pod uglom od 90° po važećim propisima i normativima;

Postrojenja za prečišćavanje vode (u daljem tekstu: PPV), na parceli na kojoj se nalazi PPV nije dozvoljena bilo kakva gradnja, a eventualna izgradnja drugih vodova infrastrukture uslovljena je režimom zaštite PPV u skladu sa gore navedenim pravilnikom.

Područja na kojima se nalaze izvorišta podzemnih voda i područja izvorišta površinskih voda od kojih se zahteva visoki kvalitet treba štititi od namernih ili slučajnih zagađenja i drugih uticaja infrastrukturnih sistema u koridoru. Predvideti zaštitu podzemnih voda i zemljište obezbediti od proboja zagađenja, posebno kod prevoza opasnih materija.

U cilju minimizaranja negativnog efekta eksploatacije puta predviđeno je:

– kontrolisano sakupljanje atmosferskih otpadnih voda koje se slivaju sa kolovoznih površina (zatvoreni sistem odvodnjavanja);

– prečišćavanje otpadnih voda pre njihovog upuštanja u recipijent.

Nivo prečišćavanja otpadnih voda uslovljen je kvalitetom vode recipijenta. Na osnovu stepena zagađenosti atmosferskih otpadnih voda i zahtevanog kvaliteta za njihovo upuštanje, predviđeno je prikupljanje atmosferskih otpadnih voda u retenzije, locirane duž trase puta. Pražnjenje retenzija se vrši preko koalescentnih filtera u najbliži recipijent (otvoreni tok). Preporučuje se monitoring kvaliteta atmosferskih otpadnih voda pre njihovog upuštanja u recipijent.

Zone zaštite izvorišta i vodnih objekata, režim organizacije, uređenja i korišćenja prostora ustanovljavaju se kao:

– šira zona zaštite (zona sanitarnog osmatranja);

– uža zona zaštite (zona ograničenja);

– zona neposredne zaštite (zona strogog režima).

U pojasu šire zone zaštite dozvoljeno je slobodno korišćenje zemljišta, uz izuzetne mere ograničenja koje propisuju nadležni organi zdravstvene službe. U zoni koridora pored prirodne zaštićenosti vodonosnih sredina, mora se uzeti u obzir i značaj izdani, odnosno akumulacije podzemnih voda za javno vodosnabdevanje pri čemu je stepen značaja određen prema tipu naselja koje koristi ili može koristiti određenu izdan, odnosno akumulaciju podzemnih voda.

Formirana izvorišta uključuju i zone sanitarne zaštite. Uzimajući u obzir i ove parametre moraju se primeniti odgovarajuće mere zaštite (prema zakonskoj regulativi) na sledećim lokacijama potencijalnih (i postojećih) izvorišta:

– Fišerov salaš kod Rume,

– Sava I kod Jarka,

– Mali zabran kod Šapca,

– Hrtkovačka Draga,

– Prnjavor.

U pojasu uže zone zaštite zabranjuje se kopanje kanala i izvođenje zemljanih radova, probijanje gornjeg (zaštitnog) sloja zemljišta, odnosno kopanje šljunka, peska, gline i sl. Ne dozvoljava se građenje uređaja za uklanjanje otpadnih materija. Obzirom da trasa koridora državnog puta I reda prolazi kroz definisanu užu zonu sanitarne zaštite izvorišta „Fišerov salaš”, potrebno je na tom delu trase prilikom izgradnje, a kasnije i prilikom eksploatacije, preduzeti odgovarajuće mere zaštite, a to znači da se na toj deonici mora isprojektovati i izvesti zatvoren sistem prihvatanja, odvođenja i prečišćavanja atmosferskih otpadnih voda sa kolovoza. Kanali za prihvat atmosferskih voda na toj deonici moraju biti izvedeni od vodonepropusnih materijala, a prikupljene otpadne vode se moraju tretirati na separatorima masti i ulja, pa tek onda upuštene u konačni recipijent. Takođe, predmetna deonica državnog puta I reda, mora se vidno označiti postavljanjem table sa natpisom: „PAŽNJA! ULAZITE U ZONU REŽIMA SANITARNE ZAŠTITE” i u okviru te deonice ograničiti brzinu kretanja vozila, kako bi se rizik od eventualnih akcidenata sveo na minimum. Pojas zone neposredne zaštite služi isključivo za potrebe vodovoda te se u njemu ne dozvoljavaju druge aktivnosti.

Prostornim planom Republike Srbije, Vodoprivrednom osnovom Republike Srbije, kao i Strategijom vodosnabdevanja i zaštite voda u APV, definisano je potencijalno izvorište vode „Hrtkovačka Draga” maksimalnog projektovanog kapaciteta 4 m3/s. Iz predmetnog izvorišta predviđa se snabdevanje potrošača vodom za piće u Sremu, a planira se i povezivanje sa novosadskim regionalnim sistemom odgovarajućim cevovodom, te se za polaganje tog cevovoda u putnom pojasu državnog puta I reda rezerviše koridor širine 3 m u koji će se položiti cevovod odgovarajućeg prečnika i na taj način steći uslovi za nesmetan i dinamičan razvoj regionalnog vodosnabdevanja. Koridor se planira na deonici od cca km 60+000 (Hrtkovci) do km 0+000 (Kać), uključujući i prolaz kroz planirani tunel na Fruškoj Gori.

Magistralni vodovod – zaštitni koridor glavne cevi je min. 2.5m obostrano; zaštitni koridor cevi van naselja je opredeljen prema prečniku cevi:

– 80mm – 200mm = 1.5m

– 300mm = 2.3mm

– 300mm – 500mm = 1.5m

– 500mm – 1000mm = preko 5m.

Nije dozvoljena bilo kakva gradnja. Ukrštanja sa drugom infrastrukturom se vrše pod uglom od 90° po važećim propisima i normativima.

Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda – na parceli na kojoj se nalazi PPOV nije dozvoljena bilo kakva gradnja, a eventualna izgradnja drugih vodova infrastrukture uslovljena je režimom zaštite i funkcionisanja postrojenja PPOV (Zakon o vodama „Službeni glasnik RS”, broj 30/10).

Biodisk – obezbediti parcelu pored recipijenta – na parceli na kojoj se nalazi biodisk nije dozvoljena bilo kakva gradnja, a eventualna izgradnja drugih vodova infrastrukture uslovljena je režimom zaštite i funkcionisanja postrojenja.

Kanalizacija – zaštitni koridor cevovoda i kolektora je minimalno 1.5m obostrano. U koridoru je zabranjena svaka gradnja. Ukrštanja sa drugom infrastrukturom se vrše pod uglom od 90° uz obostranu zaštitu, po važećim propisima i normativima.

Drenaži kanal – zaštitni koridor kanala je minimalno 5m obostrano od ivice kanala. U koridoru je zabranjena gradnja stambenih i proizvodnih ugostiteljskih objekata. Izgradnja eventualne infrastrukture u blizini uslovljena je režimom zaštite i funkcionisanja kanala. Izgradnju objekata u funkciji kanala moguća je po važećim propisima i normativima uz saglasnost i uslove nadležnog Javnog vodoprivrednog preduzeća.

Odbrambeni nasip – zaštitni koridor nasipa je minimalno 5m obostrano od nožice nasipa. U koridoru je zabranjena gradnja stambenih i proizvodnih ugostiteljskih objekata. Izgradnja eventualne infrastrukture u blizini uslovljena je režimom zaštite i funkcionisanja nasipa. Izgradnju objekata u funkciji nasipa moguća je po važećim propisima i normativima uz saglasnost i uslove nadležnog Javnog vodoprivrednog preduzeća.

Vodno zemljište – Objekti se ni u kom slučaju ne mogu locirati i nalaziti u vodnom zemljištu (Zakon o vodama). Za aktivnosti na ovim prostorima obavezna je saglasnost i uslovi nadležnog Javnog vodoprivrednog preduzeća.

Tabela 11: Merodavne velike vode za sisteme zaštite od poplava

Broj stanovnika i karakter dobara na zaštićenom području – kaseti

Prioriteti

Povratni period merodavne velike vode (god)

Preko 50000 stanovnika

Od 20000 do 50000 stanovnika

Vrlo veliki i značajni industrijski i drugi privredni objekti

Od 5000 do 20000 stanovnika

Srednji industrijski i drugi privredni objekti

Melioracioni sistemi i izvorišta za vodosnabdevanje stanovništva

Do 5000 stanovnika

Mali industrijski i drugi privredni objekti

Poljoprivredne površine van melioracionih sistema

1

1

1

2

2

2

3

3

3

min. 200

min. 100

min. 100

min. 50

min. 50

min. 25

min. 25

min. 25

min. 20

2) Termoenergetska infrastruktura

Magistralni gasovodi, naftovodi i produktovodi po pravilu, ukrštaće se sa svim ostalim infrastrukturnim sistemima bušenjem ispod tih sistema i postavljanjem u zaštitnu cev, po mogućstvu pod uglom od 900, na minimalnoj dubini od 0,8m od dubine drenažnog kanala i 1m od vodovodnih, telekomunikacionih i drugih cevi i kablova i 1,5m od dna neregulisanih korita vodenih tokova i 1,0m od dna regulisanih korita vodenih tokova.

Kod prolaska u blizini ili paralelnog vođenja gasovoda uz druge objekte odstojanje ne sme biti manje od:

– 5m od spoljne ivice putnog pojasa DP II reda i opštinskih puteva,

– 10m od spoljne ivice putnog pojasa DP I reda,

– 20m od spoljne ivice putnog pojasa autoputa,

– 30m od spoljne ivice putnog/pružnog pojasa kod nadzemnih delova gasovoda, osim ako gasovod nije postavljen na drumski ili železnički most,

– 15m od spoljne ivice pružnog pojasa industrijskih koloseka,

– 10m od nožice nasipa regulisanih vodotoka i kanala,

– 0,5m od spoljne ivice drugih ukopanih instalacija i melioracionih objekata,

– 1,0m (mereno horizontalno) od temelja građevinskih objekata, ukoliko ne

– ugrožava stabilnost objekta.

Prilikom ukrštanja i paralelnog vođenja planiranog infrastrukturnog koridora državnog puta I reda br. 21 i br. 19 sa postojećim koridorima gasovodne infrastrukture, može doći do konflikta ukoliko se ne ispoštuju minimalni uglovi ukrštanja i propisana rastojanja. Ukoliko se ne mogu ispoštovati propisani tehnički normativi prilikom ukrštanja i paralelnog vođenja, predvideti izmeštanje dela gasovodne infrastrukture kako bi se ispunili tehnički normativi za bezbedno funkcionisanje gasovodne i saobraćajne infrastrukture, kao i preduzeti mere zaštite gasovoda od uticaja infrastrukturnog koridora puteva I reda u radnom pojasu u toku izgradnje, a kasnije korišćenja saobraćajne infrastrukture.

Tabela 12: Usaglašavanje gasovodne infrastrukture sa koridorom puta

Mreža / objekat

Zaštitna zona / pojas

Pravila / mogućnost izgradnje

Magistralni gasovod (p=50 bar)

Minimum 30 m, obostrano od ivice cevi.

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnom pojasu. Izgradnja u blizini gasovoda uslovljena je Pravilnikom o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim nafto-vodima i gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport

(„Službeni list SFRJ”, broj 26/85).

Razvodni gasovod (p=50 bar)

Minimum 30 m, obostrano od ivice cevi.

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnom pojasu. Izgradnja u blizini gasovoda uslovljena je Pravilnikom o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim nafto-vodima i gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport

(„Službeni list SFRJ”, broj 26/85).

Gradski gasovod (p=6/12 bar)

Minimum 3 m, obostrano od ivice gasovodne cevi.

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnom pojasu. Izgradnja u blizini gasovoda uslovljena je Pravilnikom o uslovima i tehničkim normativima za projektovanje i izgradnju gradskog gasovoda

(„Služeni list SRJ”, broj 20/92).

Gradski gasovod (p=4 bar)

Minimum 1 m, obostrano od ivice gasovodne cevi.

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnom pojasu. Izgradnja u blizini gasovoda uslovljena je Pravilnikom o uslovima i tehničkim normativima za projektovanje i izgradnju gradskog gasovoda

(„Službeni list SRJ”, broj 20/92).

Glavna mernoregulaciona stanica (GMRS)

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnoj zoni. Izgradnja u blizini GMRS uslovljena je Pravilnikom o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim nafto-vodima i gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport

(„Službeni list SFRJ”, broj 26/85).

Mernoregulaciona stanica (MRS)

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnoj zoni. Izgradnja u blizini MRS uslovljena je Pravilnikom o uslovima i tehničkim normativima za projektovanje i izgradnju gasovoda

(„Službeni list SRJ”, broj 20/92).

Magistralni i razvodni naftovod (p=50 bar)

Minimum 30 m, obostrano od ivice gasovodne cevi.

Zabraniti izgradnju stambenih, ugostiteljskih i proizvodnih objekata, u zaštitnom pojasu. Izgradnja u blizini gasovoda uslovljena je Pravilnikom o tehničkim uslovima i normativima za bezbedan transport tečnih i gasovitih ugljovodonika magistralnim nafto-vodima i gasovodima i naftovodima i gasovodima za međunarodni transport

(„Službeni list SFRJ”, broj 26/85).

3) Elektroenergetska infrastruktura

– Ukrštanje elektroenergetskih kablova sa državnim putevima izvesti isključivo mehaničkim podbušivanjem ispod trupa puta, tako da minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitne cevi od najniže gornje kote kolovoza do gornje kote zaštitne cevi iznosi 1,35–1,50m, u zavisnosti od konfiguracije terena.

– Ostali elektroenergetski vodovi naponskog nivoa 35 kV, 110 kV, 220 kV i 400 kV mogu se ukrštati i nadzemno sa putem po mogućnosti pod uglom od 90°, ali ne manjim od 45°, pri čemu najmanja visina provodnika od gornje ivice kolovoza treba da bude 7 m,

– Minimalna udaljenost električnog stuba od zemljišnog pojasa auto-puta pri ukrštanju, treba da bude 10–20m, a ne može biti manja od visine stuba, odnosno u skladu sa uslovima nadležnog preduzeća za puteve .

4) Elektronska komunikaciona infrastruktura

Na mestima ukrštanja trasa elektronske komunikacione infrastrukture sa planiranom saobraćajnicom, potrebno je predvideti zaštitu postojeće elektronske komunikacione infrastrukture, odnosno njeno izmeštanje ukoliko je potrebno.

Zaštitu i obezbeđenje postojećih objekata i kablova elektronskih komunikacija treba izvršiti pre početka bilo kakvih građevinskih radova i preduzeti sve potrebne i odgovarajuće mere predostrožnosti kako ne bi došlo do ugrožavanja mehaničke stabilnosti, tehničke ispravnosti i optičkih karakteristika postojećih objekata i kablova elektronskih komunikacija. Pri planiranju obavezno voditi računa o minimalnom rastojanju druge infrastrukture od postojeće elektronske komunikacione infrastrukture.

Prilikom planiranja novih saobraćajnih koridora planirati polaganje cevi za naknadno provlačenje kablova elektronskih komunikacija telekomunikacionih operatera u okviru parcela u vlasništvu imaoca saobraćajne infrastrukture. Predmetne cevi postaviti u zoni eksproprijacije, izvan ograde auto-puta sa druge (suprotne) strane auto-puta od položaja cevi za upravljača auto-puta i državne institucije. Položaj i kapacitet predmetnih cevi za naknadno provlačenje kablova elektronske komunikacije, kao i potrebne prelaze sa jedne na drugu stranu auto-puta definisaće se kroz izradu tehničke dokumentacije, na osnovu uslova imaoca javnih ovlašćenja.

Pri izradi tehničke dokumentacije neophodno je obezbediti zaštitu elektronskih komunikacionih mreža i pripadajućih sredstava i predvideti tehničke i druge zahteve pri izgradnji prateće infrastrukture potrebne za postavljanje elektronskih komunikacionih mreža i opreme saglasno Zakonu o elektronskim komunikacijama.

Koridori elektronske komunikacione infrastrukture moraju biti zaštićeni u skladu sa Pravilnikom o zahtevima za utvrđivanje zaštitnog pojasa za elektronske komunikacione mreže i pripadajućih sredstava, radio-koridora i zaštitne zone i načinu izvođenja radova prilikom izgradnje objekata.

Ukrštanje sa državnim putevima izvesti isključivo mehaničkim podbušivanjem ispod trupa puta, tako da minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitne cevi od najniže gornje kote kolovoza do gornje kote zaštitne cevi iznosi 1,35–1,50 m, u zavisnosti od konfiguracije terena.

Ukoliko se na predmetnom području planira uspostavljanje novih radiorelejnih koridora, telekomunikacionih čvorišta, baznih stanica mobilne telefonije i izgradnja kablovske kanalizacije za elektronske komunikacije i ITS, isti se realizuju u skladu sa zakonskim propisima.

1.4. Potrebne površine za koridore infrastrukturnih sistema

Potrebne površine za koridore infrastrukturnih sistema utvrđene su na bazi modifikovanih kriterijuma koji su korišćeni u Prostornim planovima autoputskih koridora (E-70 i E-75). Širine zaštitnih pojaseva utvrđene su primenom sledećih kriterijuma:

– zadovoljenje prostornih uslova za smeštanje planiranog infrastrukturnog sistema,

– utvrđivanje bezbednog rastojanja od infrastrukturnog sistema, radi zaštite od negativnih uticaja na životnu sredinu, što se pre svega odnosi na buku i aerozagađenje,

– obezbeđenje zaštite osnovnih funkcija u eksploatacija infrastrukturnog sistema od negativnih uticaja na okruženje kao što su neplanska izgradnja, nekontrolisano odlaganje otpada i slično.

1.5. Smernice i uslovi za formiranje građevinskih parcela

1.5.1. Smernice i uslovi za formiranje građevinskih parcela na deonici Rumske obilaznice

Za izgradnju u okviru putnog koridora, koji se prostire preko teritorije dve ili više katastarskih opština, pre izdavanja upotrebne dozvole, formira se jedna ili više građevinskih parcela, tako da jedna građevinska parcela predstavlja zbir delova pojedinačnih katastarskih parcela unutar katastarskih opština.

Na osnovu pravila uređenja i građenja i uslova datih u Prostornom planu (karakteristični poprečni profili planiranog puta po deonicama), kao i situacionih i nivelacionih elemenata puta, potrebno je uraditi projekat parcelacije i preparcelacije sa projektom geodetskog obeležavanja, kojim će se formirati građevinske parcele planiranog puta.

Regulaciona linija višetračnog puta je definisana postojećim i novoodređenim međnim tačkama.

Tabela 12a Spisak novoodređenih međnih tačaka

Broj tačke

Y

X

Broj tačke

Y

X

1.

7408789.90

4988593.61

164

7409153.48

4987083.24

2.

7408797.94

4988580.47

165

7409119.42

4987095.95

3.

7408843.91

4988567.31

166

7409073.84

4987094.70

4.

7408861.36

4988572.54

167

7409012.04

4987080.72

5.

7408804.99

4988389.76

168

7409010.77

4987097.24

6.

7408762.00

4988198.56

169

7409074.08

4987130.76

7.

7408748.81

4988085.16

170

7409073.00

4987144.28

8.

7408746.95

4987983.97

171

7409038.95

4987181.53

9.

7408756.93

4987904.58

172

7409000.84

4987215.33

10.

7408776.26

4987848.38

173

7408970.79

4987255.96

11.

7408859.11

4987765.53

174

7408937.55

4987295.54

12.

7408904.53

4987705.38

175

7408868.75

4987369.73

13.

7408916.97

4987633.08

176

7408831.53

4987414.33

14.

7408870.90

4987546.69

177

7408805.89

4987428.20

15.

7408873.41

4987497.45

178

7408755.10

4987433.07

16.

7408925.84

4987415.79

179

7408636.76

4987401.60

17.

7408961.48

4987382.31

180

7408625.52

4987382.76

18.

7408990.40

4987343.24

181

7408585.19

4987331.19

19.

7409058.26

4987272.74

182

7408542.73

4987378.36

20.

7409101.43

4987246.53

183

7408529.23

4987427.50

21.

7409281.10

4987227.34

184

7408547.58

4987456.23

22.

7409360.48

4987146.70

185

7408610.26

4987465.92

23.

7409368.28

4987089.33

186

7408656.57

4987468.53

24.

7409409.67

4987045.48

187

7408708.74

4987524.28

25.

7409416.24

4987032.14

188

7408703.35

4987584.48

26.

7409428.01

4986938.25

189

7408693.89

4987687.43

27.

7409572.47

4986799.89

190

7408685.20

4987781.88

28.

7409607.14

4986763.74

191

7408674.03

4987903.46

29.

7409644.53

4986730.52

192

7408633.82

4987961.49

30.

7409680.18

4986724.93

193

7408648.70

4988027.54

31.

7409710.54

4986726.34

194

7408666.02

4988109.26

32.

7409713.20

4986657.49

195

7408679.86

4988193.80

33.

7409751.94

4986625.74

196

7408705.57

4988317.40

34.

7409788.65

4986591.80

197

7408688.26

4988321.51

35.

7409858.56

4986524.19

198

7408638.82

4988308.56

36.

7409876.97

4986527.38

199

7408634.63

4988321.10

37.

7409896.78

4986512.15

200

7408716.38

4988356.27

38.

7409897.40

4986488.01

201

7408750.83

4988488.86

39.

7409969.20

4986417.27

202

7408570.51

4983353.01

40.

7410014.98

4986391.24

203

7408570.89

4983344.39

41.

7410048.00

4986352.30

204

7408568.68

4983312.41

42.

7410083.37

4986315.36

205

7408536.52

4983227.48

43.

7410117.78

4986277.23

206

7408507.88

4983177.05

44.

7410182.99

4986197.06

207

7408471.53

4983130.45

45.

7410212.17

4986154.03

208

7408433.99

4983091.98

46.

7410266.13

4986064.76

209

7408389.12

4983053.57

47.

7410296.67

4985964.50

210

7408343.02

4983021.19

48.

7410596.33

4985555.97

211

7408267.99

4982929.64

49.

7410479.28

4985544.38

212

7408265.01

4982965.38

50.

7410477.68

4985482.76

213

7408058.12

4982911.66

51.

7410469.02

4985457.25

214

7407977.78

4982900.33

52.

7410439.85

4985426.74

215

7407925.02

4982898.22

53.

7410398.47

4985384.02

216

7407893.46

4982873.74

54.

7410381.43

4985357.36

217

7407886.06

4982894.34

55.

7410355.14

4985257.01

218

7407834.47

4982906.41

56.

7410324.70

4985158.43

219

7407750.84

4982897.69

57.

7410283.72

4985063.93

220

7407674.37

4982856.53

58.

7410235.66

4984973.15

221

7407628.71

4982809.86

59.

7410180.83

4984886.46

222

7407552.67

4982715.95

60.

7410120.20

4984803.65

223

7407500.90

4982639.02

61.

7410050.48

4984728.39

224

7407468.50

4982507.85

62.

7409975.70

4984658.82

225

7407443.01

4982453.24

63.

7409896.46

4984595.10

226

7407412.81

4982423.20

64.

7409854.45

4984566.72

227

7407330.87

4982391.29

65.

7409772.49

4984507.81

228

7407282.79

4982392.13

66.

7409689.28

4984451.39

229

7407183.88

4982398.76

67.

7409681.19

4984429.99

230

7407150.65

4982393.54

68.

7409720.37

4984383.59

231

7407115.56

4982377.33

69.

7409764.07

4984285.38

232

7407065.66

4982306.50

70.

7409633.60

4984413.08

233

7406996.20

4982202.68

71.

7409563.20

4984369.91

234

7406922.68

4982100.18

72.

7409437.72

4984287.71

235

7406865.24

4982018.56

73.

7409350.99

4984237.68

236

7406806.33

4981937.48

74.

7409226.95

4984153.25

237

7406749.17

4981855.44

75.

7409143.29

4984098.47

238

7406674.51

4981745.08

76.

7409017.75

4984016.37

239

7406696.64

4981745.71

77.

7408893.66

4983932.01

240

7406697.28

4981736.49

78.

7408809.95

4983878.58

241

7406677.23

4981735.30

79.

7408738.00

4983820.28

242

7406677.29

4981729.03

80.

7408717.87

4983783.12

243

7406658.54

4981688.61

81.

7408715.59

4983746.46

244

7406636.35

4981645.66

82.

7408721.79

4983660.16

245

7406597.15

4981527.20

83.

7408709.71

4983573.32

246

7406594.19

4981474.27

84.

7408698.19

4983470.96

247

7406596.16

4981420.00

85.

7408734.64

4983457.69

248

7406613.99

4981342.37

86.

7408482.98

4983457.62

249

7406622.47

4981283.44

87.

7408504.96

4983553.44

250

7406619.35

4981209.43

88.

7408517.92

4983604.25

251

7406603.01

4981138.28

89.

7408639.52

4983924.53

252

7406577.15

4981075.40

90.

7408642.38

4983899.50

253

7406547.58

4981031.68

91.

7408640.38

4983858.60

254

7406526.71

4981010.56

92.

7408650.41

4983856.19

255

7406503.80

4980989.01

93.

7408732.12

4983901.52

256

7406445.96

4980919.72

94.

7408773.44

4983932.57

257

7406420.93

4980869.65

95.

7408802.09

4983964.06

258

7406461.96

4980851.15

96.

7408692.66

4984012.22

259

7406428.61

4980781.73

97.

7408708.31

4984025.33

260

7406381.67

4980797.59

98.

7408822.41

4983981.89

261

7406359.15

4980746.02

99.

7408853.41

4983984.69

262

7406342.27

4980698.95

100.

7408901.08

4984012.74

263

7406308.50

4980604.81

101.

7408986.93

4984064.15

264

7406296.62

4980567.96

102.

7409029.49

4984090.72

265

7406204.71

4980602.96

103.

7409114.84

4984142.55

266

7406214.29

4980630.28

104.

7409282.72

4984250.69

267

7406284.45

4980826.39

105.

7409406.64

4984335.88

268

7406314.01

4980890.67

106.

7409574.60

4984444.45

269

7406316.44

4981129.70

107.

7409511.10

4984583.34

270

7406353.28

4981256.31

108.

7409564.98

4984541.10

271

7406369.19

4981290.94

109.

7409619.79

4984496.95

272

7406435.17

4981389.54

110.

7409671.45

4984514.88

273

7406863.21

4982171.31

111.

7409697.48

4984529.92

274

7406907.81

4982231.69

112.

7409739.36

4984553.86

275

7406960.96

4982307.68

113.

7409783.78

4984579.44

276

7407004.99

4982373.08

114.

7409859.76

4984642.52

277

7407052.01

4982441.42

115.

7409972.50

4984737.04

278

7407081.68

4982483.82

116.

7410052.83

4984819.87

279

7407097.19

4982472.90

117.

7410106.79

4984885.05

280

7407183.14

4982538.06

118.

7410159.15

4984960.41

281

7407227.21

4982565.70

119.

7410222.59

4985084.12

282

7407272.84

4982586.95

120.

7410261.06

4985180.25

283

7407304.72

4982603.09

121.

7410286.65

4985274.08

284

7407323.70

4982620.19

122.

7410303.62

4985369.01

285

7407340.08

4982663.68

123.

7410305.93

4985414.41

286

7407335.98

4982705.96

124.

7410308.80

4985474.38

287

7407321.33

4982729.43

125.

7410307.18

4985529.01

288

7407307.33

4982732.23

126.

7410050.47

4985542.96

289

7407285.18

4982716.81

127.

7410192.58

4985554.38

290

7407267.16

4982690.70

128.

7410213.49

4985580.16

291

7407236.45

4982710.27

129.

7410200.58

4985663.81

292

7407234.72

4982732.82

130.

7410233.33

4985708.60

293

7407275.77

4982910.66

131.

7410262.58

4985796.03

294

7407318.52

4982833.76

132.

7410260.12

4985845.93

295

7407326.36

4982831.87

133.

7410243.40

4985890.13

296

7407339.43

4982836.85

134.

7410222.04

4985933.22

297

7407384.13

4982876.87

135.

7410208.98

4985979.94

298

7407406.53

4982853.85

136.

7410169.62

4986055.32

299

7407392.18

4982842.39

137.

7410135.02

4986101.94

300

7407369.82

4982819.70

138.

7410106.39

4986142.34

301

7407365.70

4982794.95

139.

7410079.75

4986182.69

302

7407374.98

4982778.45

140.

7410044.65

4986216.59

303

7407414.54

4982760.23

141.

7410015.31

4986255.36

304

7407447.91

4982761.60

142.

7409963.11

4986341.41

305

7407475.37

4982770.51

143.

7409939.27

4986363.99

306

7407522.27

4982799.17

144.

7409893.06

4986407.36

307

7407552.78

4982841.98

145.

7409870.66

4986413.94

308

7407630.52

4982913.35

146.

7409837.77

4986435.41

309

7407676.21

4982942.44

147.

7409832.80

4986461.58

310

7407762.38

4982977.48

148.

7409780.49

4986509.34

311

7407760.16

4983016.15

149.

7409742.56

4986541.96

312

7408027.58

4983025.65

150.

7409705.58

4986575.94

313

7408074.84

4983034.87

151.

7409681.06

4986583.00

314

7408122.34

4983042.50

152.

7409658.00

4986554.05

315

7408166.64

4983052.24

153.

7409647.47

4986556.15

316

7408209.01

4983066.31

154.

7409658.37

4986602.47

317

7408255.55

4983089.04

155.

7409631.07

4986642.32

318

7408313.53

4983128.42

156.

7409555.38

4986707.76

319

7408352.02

4983165.73

157.

7409444.60

4986808.91

320

7408379.49

4983202.61

159.

7409322.97

4986897.21

321

7408401.83

4983239.30

158.

7409333.05

4986909.20

322

7408420.22

4983278.64

160.

7409281.88

4986898.71

323

7408444.29

4983362.82

161.

7409279.40

4986905.78

324

7408458.73

4983390.92

162.

7409275.98

4986968.70

325

7410481.04

4985516.61

163.

7409224.83

4987013.11

Parcela višetračnog puta se obrazuje od sledećih katastarskih parcela

Tabela 12b Spisak katastarskih parcela od kojih se obrazuje parcela višetračnog puta

Parcele

cele

10369/4, 10369/3, 10370/3, 10.371/3, 11767/2, 11774/2, 11774/3, 11651/3, 11652/2, 11651/2, 11769/2, 11.769/3, 10368/7, 9706/3, 12695/3, 10367/3, 12662/2, 11280/4, 11067/3, 11069/3, 11068/3, 11066/3, 11282/9, 11282/4, 11080/2, 12730/2, 11280/5, 11308/4, 12740/2, 11282/7, 11297/5, 11297/4, 12767/2, 11650/8, 11652/3, 11768/3, 12764/2, 12764/3, 11768/2, 12765/2, 11650/5, 11772/4, 11773/3, 11771/4, 11771/5, 11772/3, 11773/2, 11770/3, 11775/2, 12612/3, 11775/3, 11776/2, 11776/4, 9721, 9734, 10336, 10337, 10726/2, 11072/10, 11766/2, 10368/6, 10368/4, 11650/7, 12612/2, 12662/3, 11280/3, 12661/3, 11072/4, 11284/2, 11654, 11282/6, 10727, 10726/3, 10726/1, 10725, 10724, 11653/2, 12612/1, 12658/2, 11653/3, 12662/4, 12740/3, 12740/4, 11282/8, 11072/5, 11072/9, 11072/6, 11069/4, 11068/4, 11067/4, 11065/3.

delovi

9736/2, 9736/1, 9733/3, 9733/2, 9733/1, 9706/1, 9705/1, 9704/1, 9703/2, 9703/1, 9702/1, 9701/1, 9700/1, 9699/1, 9698/1, 9697/1, 9696/1, 9695/1, 9694/1, 9693/1, 9692/1, 9691/1, 9690/1, 9689/1, 9688/1, 9687/1, 8100/1, 8097/2, 8097/1, 8089/6, 8089/5, 8089/4, 8089/3, 8089/2, 8089/1, 8088/2, 8088/1, 8078/2, 8078/1, 8075/2, 8075/1, 12767/1, 12765/1, 12764/1, 12730/1, 12698/1, 12696/1, 12695/1, 12662/1, 12661/4, 12661/2, 12660/2, 12660/1, 12658/3, 12658/1, 12599/1, 11778/3, 11778/1, 11777/2, 11776/3, 11772/2, 11771/2, 11770/2, 11770/1, 11769/1, 11768/1, 11767/1, 11766/3, 11766/1, 11655/4, 11655/3, 11652/1, 11651/1, 11650/6, 11650/4, 11650/1, 11308/3, 11308/2, 11306/20, 11297/1, 11285/2, 11284/3, 11282/5, 11282/3, 11282/20, 11282/2, 11282/19, 11282/18, 11282/17, 11282/16, 11282/15, 11282/11, 11282/10, 11282/1, 11280/6, 11280/2, 11280/1, 11080/1, 11078/1, 11077/1, 11076/1, 11075/1, 11074/2, 11074/1, 11073/1, 11072/3, 11072/1, 11066/2, 11066/1, 11065/2, 11065/1, 11063/1, 11062/1, 11061/1, 11060/1, 11059/1, 11058/2, 11058/1, 11057/1, 11056/1, 11055/1, 11054/1, 11053/1, 11052/1, 11051/2, 11051/1, 11050/2, 11050/1, 11049/2, 11049/1, 11048/2, 11048/1, 11047/2, 11047/1, 11040/8, 11040/7, 11040/5, 11040/4, 11040/3, 11040/2, 11040/1, 11039/6, 11039/4, 11039/3, 11039/1, 11032/3, 11031/2, 11031/1, 11025/1, 11023/4, 11023/3, 11023/2, 11023/1, 10965/1, 10965/2, 10963/2, 10963/1, 10708/9, 10708/8, 10708/7, 10708/3, 10708/2, 10708/1, 10691/3, 10691/1, 10688/2, 10371/2, 10371/1, 10370/2, 10370/1, 10369/2, 10369/1, 10368/5, 10368/3, 10368/2, 10368/1, 10367/2, 10366/2, 10366/1, 10361/2, 10361/1, 10340/2, 10340/1, 10191/2, 10191/1, 10190/2, 10190/1, 10187/2, 10187/1, 10180/2, 10180/1, 12761, 12729, 12728, 12721, 12717, 12715, 12712, 12699, 12697, 12691, 12683, 12666, 12664, 12656, 12611, 11649, 11648, 11647, 11646, 11645, 11644, 11643, 11642, 11641, 11640, 11639, 11638, 11637, 11093, 11092, 11079, 11046, 11045, 11044, 11038, 11030, 11029, 11024, 11022, 11021, 11020, 11019, 11011, 10964, 10962, 10961, 10956, 10955, 10954, 10953, 10952, 10951, 10950, 10949, 10948, 10891, 10890, 10889, 10888, 10887, 10886, 10885, 10884, 10883, 10882, 10723, 10722, 10721, 10709, 10703, 10702, 10701, 10700, 10699, 10698, 10696, 10695, 10694, 10693, 10692, 10690, 10689, 10687, 10360, 10359, 10358, 10356, 10355, 10354, 10342, 10341, 10339, 10338, 10335, 10265, 10264, 10263, 10262, 10261, 10194, 10193, 10192, 10189, 10188, 10186, 10184, 10183, 10181, 10179, 10178, 10177, 10176, 10175, 10174, 10173, 10172, 10171, 10170, 9735, 9732, 9731, 9730, 9729, 9728, 9727, 9726, 9723, 9722, 9720, 9719, 9718, 9686, 9685, 9684, 9683, 9682, 8099, 8098, 8096, 8095, 8094, 8093, 8092, 8091, 8090, 8080, 8079, 8077, 8076, 8074.

Konačna regulaciona linija višetračnog puta, kao i konačan spisak parcela za eksproprijaciju biće definisani nakon izrade i konačnog usvajanja tehničke dokumentacije4.

Parcele atarskih puteva kao poljoprivrednog zemljišta biće definisane nakon izrade i konačnog usvajanja tehničke dokumentacije (u izmenama i dopunama Prostornog plana u obuhvatu detaljne razrade, atarski putevi su dati dispoziciono na grafičkom prilogu).

U slučaju neslaganja tekstualnog opisa katastarskih parcela javne namene i grafičkih priloga plana regulacije i nivelacije, merodavni su grafički prilozi.

––––––––

4 Parcele potrebne za eksproprijaciju u zoni obilaznice Rume biće definisane finalnom tehničkom dokumentacijom (idejni projekat – IDP, projekat za građevinsku dozvolu – PGD).

1.5.2. Smernice i uslovi za formiranje građevinskih parcela za deonicu Ruma–Šabac

Prostorni plan u delu koji se odnosi na deonicu Ruma–Šabac je osnov za formiranje parcele javne namene.

Za izgradnju u okviru infrastrukturnog koridora, koji se prostire preko teritorije dve ili više katastarskih opština, pre izdavanja upotrebne dozvole, formira se jedna ili više građevinskih parcela, tako da jedna građevinska parcela predstavlja zbir celih i/ili delova pojedinačnih katastarskih parcela unutar katastarskih opština.

Ako je u toku implementacije Prostornog plana potrebno formirati manje građevinske parcele za pojedine funkcionalne celine ili ako to zahteva dinamika rešavanja imovinsko-pravnih odnosa i izgradnje, dozvoljava se dalja preparcelacija formiranih građevinskih parcela, izradom projekta parcelacije.

U obuhvatu parcela zemljišta javne namene koje su formirane za deonicu Ruma–Šabac, za potrebe izgradnje državnog puta i regulacije vodotokova, dozvoljena je izrada projekata parcelacije i formiranje manjih parcela u skladu sa potrebama i dinamikom realizacije planskih rešenja.

U okviru zemljišta javnih namena moguća je preraspodela vodnog i putnog zemljišta uz saglasnost upravljača/imaoca javnih ovlašćenja nadležnih javnih preduzeća.

U okviru granica Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac moguće je odgovarajućom urbanističkom dokumentacijom ostvariti kontinuitet prekinutih atarskih puteva radi obezbeđenja neposrednog pristupa parcelama u vangrađevinskom području.

Regulaciona linija deonice sa profilom auto-puta je definisana postojećim međnim tačkama parcela i novoodređenim međnim tačkama.

Tabela 12v Spisak novoodređenih međnih tačaka

U granicama detaljne razrade definisane su površine parcela javnih namena i prikazane u Tabeli 12g.

Tabela 12g: Spisak katastarskih parcela od kojih se obrazuju parcele javne namene

Ozn. parcele

Namena

Sastoji se od katastarskih parcela

Katastarska opština

Analit. tačke u granicama parcela

Površina (ha)

Parcele saobraćajnih površina

J1

površina namenjena za realizaciju petlje sa pristupnim saobraćajnicama i pratećim sadržajima

Cele:11297/5, 11297/4, 12767/2, 12658/2, 11653/3, 11653/2, 12612/2, 11650/8, 11650/7, 11650/5, 11651/3, 11651/2, 11652/3, 11652/2, 12765/2, 11767/2, 12764/3, 12764/2, 11768/3, 11768/2, 11769/2, 11769/3, 11770/3, 11770/2, 1771/5,11771/4,11772/4, 11772/3,11773/3, 11773/2, 11774/3, 11774/2, 11775/3, 11775/2, 11776/4, 11776/2, 12612/3, 11776/3, 11660/2, 11662/2, 11661/1, 11661/2, 11666/2, 11663/2, 11662/3, 11661/3, 12658/4, 11766/1, 11766/3, 11766/2, 11772/2, 11778/3, 11778/1, 11779/1, 11777/2, 11778/2, 11780/3, 11780/4, 11780/6, 11780/5, 12766/4, 12089/3, 12090/3, 12091/2, 12610/3, 12085/3, 12085/2, 12086/5, 12610/2, 12091/1, 12090/2, 12009/2, 12088/2, 12088/3, 12087/6, 12087/5, 12087/4, 12087/3, 11781/2, 11781/3, 11782/2, 11782/3, 11783/2, 11783/3, 11784/3, 11784/2, 11785/2, 11785/3, 12766/3, 11749/2, 11750/3, 11750/2, 11751/2, 11752/3, 12659/4, 11765/1, 12618/4, 12642/4, 12642/3, 12117/3, 12116/3, 12115/3, 12781/4, 12093/1, 12094/1, 12620/1, 12646/2, 12092, 12093/2, 12094/2, 12095/4, 12096/3, 12096/2, 12097/2, 12094/3, 12095/2, 12620/2, 12095/1, 12781/3, 12110/2, 12111/5, 12111/3, 12111/1, 12111/6, 12111/4, 12111/2, 12112/1, 12112/2, 12113/2, 12113/1, 12114/1, 12114/2, 12115/2, 12115/1, 12116/2, 12116/1, 12117/2, 12117/1, 12618/3, 12618/2, 11752/2, 11753/3, 11753/4, 11754/3, 11754/4, 11755/4, 11755/5, 11755/6, 11756/2, 11757/2, 11759/2, 11760/2, 11761/2, 11762/2, 12775/2, 12110/2, 12121/2, 12122/2, 12659/2, 12118/2, 11763/2, 12659/3, 11765/4, 11765/3, 11765/2, 11764/3, 11764/2, 11764/1, 11763/1, 11763/3, 12118/3, 11763/5, 11763/4, 12156/3, 12619/1, 12619/2, 12156/7, 12619/3

I delovi:11297/1, 12767/1, 11655/3, 11655/4, 12658/3, 11666/1, 11663/1, 11662/1, 11660/1, 12765/1, 11767/1, 11748/4, 11748/2, 11749/1, 11750/1, 11751/1, 11752/1, 11753/1, 11753/2, 11754/1, 11754/2, 11755/1, 11755/2, 11755/3, 11756/1, 12658/1, 11654, 12612/1, 11645, 11646, 11647, 11648, 11649, 11650/1, 11650/4, 11650/6, 11651/1, 11652/1, 12764/1, 11768/1, 11769/1, 11770/1, 11771/1, 11771/2, 11779/2, 12766/2, 11787/2, 11786/3, 11786/4, 12647/1, 12647/2, 12647/6, 12620/3, 12084/5, 12159/3, 12159/1, 12111/7, 12111/8, 12618/5, 12156/1, 12156/2, 12158/2, 12158/3, 12158/4, 12158/1, 12659/1, 12121/1, 12122/1, 12123/1, 12123/2, 12124/1, 12124/2, 12125, 12126, 12127, 12128, 12776, 12155, 12617/1, 12154, 12153

Ruma

1-61

482-502

84,9391

J2

Auto-put

Cele: 301/2

I delovi: 1571, 1524, 70/3, 72, 73, 74, 75, 295/1, 76/9, 76/8, 78/1, 78/4, 78/3, 78/5, 291, 294, 296/1, 296/2, 297/5, 348/2, 297/4, 297/3, 297/6, 297/1, 297/2, 295/2, 298/7, 356, 302/1, 302/9, 302/6, 302/8, 302/2, 303, 300/8, 300/7, 300/15, 300/12, 300/6, 300/13, 300/5, 300/3, 300/4, 300/10, 300/2, 301/1, 304, 307, 308, 309

Jarak

61-84

454-482

18,9241

J3

Auto-put /Prelaz preko državnog puta

Deo: 1253/1

Jarak

84, 84.1

453-454

0,3934

J4

Auto-put

Delovi: 278/1, 277, 276/4, 276/5, 276/3, 276/2, 282, 1016, 275/1, 275/2, 1013/1, 1015, 1017, 1018, 1019, 1020, 1021/1, 1021/2, 1558, 1022, 1023, 1024, 1025/1, 1025/5, 1025/2, 1025/6, 1060/1, 1060/5, 1060/2, 1060/3, 1059, 1058, 1057/2, 1057/1, 1056, 1055/2, 1055/4, 1055/1, 1054, 1053, 1052, 1083, 1050/1, 1050/5, 1050/4

Jarak

84.1-101

436-453

16,6556

J6

Auto-put

Cele: 1161/4, 1148/9, 1148/18, 1176

I delovi: 1177/1, 1175, 1174, 1164/7, 1164/8, 1164/9, 1164/14, 1164/13, 1164/10, 1168, 1161/8, 1161/11, 1161/7, 1161/6, 1161/5, 1161/3, 1161/2, 1161/1, 1161/10, 1160, 1148/10, 1158, 1152/1, 1544

Jarak

102-114

418-435

11,4766

J7

Auto-put

Cele: 3286

I delovi: 4221, 4357, 2764, 2765, 2766/2, 2766/1, 2767, 2768, 2769, 2770, 2771, 2772, 2773, 2774, 2775, 2776, 2777, 4350, 4230, 2819, 2818, 2817/1, 2817/2, 2816, 2815, 2814, 2813, 2812, 2811,2810, 2809, 4351, 2793, 2794, 2795, 2796/1, 2796/2, 2797, 2798, 2799/1, 2799/2, 2800, 2801, 4221, 3308, 3307, 4227, 3300, 3299, 3298, 3297, 3296/2, 3296/1, 3295, 4347, 3285, 3287, 4257, 4197, 3277/1, 3277/2, 3276, 3275, 3274/2, 3274/1, 3273, 3272, 3271, 4397, 4254, 3268, 3267, 3266/3, 3266/2, 3266/1, 3265, 3264, 3263/2, 3263/1, 3262/2, 3262/1, 3261, 3260, 3259, 3258, 3257, 3256, 3255, 3254, 3253, 3252, 3367, 3368, 3369, 3370, 3371, 3372, 3373, 3374, 3375, 3376, 3377, 3378, 3379, 4394, 4276, 4416, 4395, 4277, 3250, 3249, 3248, 3247, 3246, 4279, 4418, 3199, 3245, 3244, 3243, 3242, 3241

Hrtkovci

114-148

374-418

28,9089

J8

Auto-put/površina namenjena realizaciji odmorišta

Delovi: 4394, 4276, 4393, 3413/2, 3414, 3415, 3416, 3417, 3418, 3419, 3420, 3421, 3241, 3240, 3239, 3238, 4280, 3237, 3236, 3235, 3234, 3233, 3232/2, 3232/1, 3231, 3230/1, 3230/2, 3229/2, 3229/1, 3228, 3227, 3226, 3225, 3224, 3223, 3222, 3221, 2235/2, 3280/1, 3979, 3980/2, 3981, 3982, 3983, 3984

Hrtkovci

148-154

368-374

18,2980

J9

Auto-put

Cele: 3974/3, 4422, 4023, 4022, 4021, 4020

I delovi: 4195, 3968/3, 3970/1, 3970/2, 3971/1, 3972/1, 3973/1, 3974/1, 3974/2, 3975, 3976, 3977, 4392, 3979, 3980/2, 3981, 3982, 3983, 3984, 3985, 3986, 3987, 3988, 3989, 3990, 4421, 3992, 4010, 4011, 4012, 4013, 4014, 4015, 4016, 4017, 4018, 4019, 3960, 2218/2, 3959, 3961, 3962, 3963/1, 3963/2, 3964

Hrtkovci

154-160

361-368

8,4892

J11

Auto-put

Delovi: 3958, 4423, 4424, 3943, 3942, 3941, 4025/1, 4025/2, 4425, 3938, 3939, 4282, 3925/1, 4428, 4036, 4035, 4034, 4033, 4427, 3920/1, 3920/2, 3921, 3922, 3923/1, 3923/2, 3923/3, 3924, 4429, 4037/1, 4037/2

Hrtkovci

161-179

348-360

8,9916

J12

površina namenjena za realizaciju petlje sa pristupnim saobraćajnicama

Cele: 4115, 4114/2, 4114/1, 4113, 4128, 4129, 4130, 4131, 4132, 4133, 3866, 3867, 3863/2, 3862, 3863/1, 3864, 3865, 4153/1

I delovi: 3914, 3915, 3916, 3917, 3918, 3919, 3920/1, 3920/2, 3921, 3922, 3923/1, 3923/2, 4283, 4431, 4194, 4467, 4285, 4441, 3868, 4120/1, 4120/3, 4120/2, 4119, 4118, 4117, 4116, 4112, 3855, 3856, 3857, 3858, 3859, 3860, 3861, 4134, 4135, 4141, 4142/1, 4142/2, 4144, 4145/1, 4145/2, 4146/1, 4146/2, 4146/7, 4146/3, 4146/8, 4146/9, 4146/10, 4153/2

Hrtkovci

179-184

340-348

44,0542

J13

Auto-put

Delovi: 4153/2, 4155, 4491, 4490, 4156/2, 4489, 4476, 4199, 4475, 4156/1, 4156/3, 4159, 4162, 4507/1, 4161

Hrtkovci

184-204

322-340

21,3341

J14

Auto-put

Delovi: 3572, 3669, 3564, 3548, 3568, 3569, 3570, 3571, 3599, 3600, 3621

Platičevo

204-222

228-230

299-322

23,8602

J15

Auto-put

Delovi: 6028, 6029, 4084/2, 4085

Klenak

223-228

0,2751

J16

Auto-put

Delovi: 4040, 4083, 4082, 4081, 4080, 4079, 4078, 4077, 4076, 4075, 4074, 4073, 4072, 4071, 4070, 4069, 4068, 4067, 4066, 4065/2, 4065/1, 4064

Klenak

230-237

282-298

12,2297

J17

Auto-put/površina namenjena za realizaciju naplatne rampe

Delovi: 4040, 6027, 4064, 4063, 4062, 4061, 4060

Klenak

237-240

277-282

4,3377

J18

Auto-put

Delovi: 4040, 4034, 4035

Klenak

240-251

267-277

6,2818

J20

Auto-put

Delovi: 4029, 4030, 4020, 4022, 4024, 4025, 4026

Klenak

252-266

2,8370

Parcele vodnog zemljišta

Jv5

Vodno zemljište – kanal Jarčina

Deo: 1553

Jarak

101-102

435-436

2,7373

Jv10

Vodno zemljište – kanal Vranj

Deo: 2228/2

Hrtkovci

160-161

360-361

0,7628

Jv19

Vodno zemljište – kanal Savica

Deo: 6022

Klenak

251-252

266-267

0,1732

U slučaju neslaganja tekstualnog opisa katastarskih parcela javne namene i grafičkih priloga plana regulacije i nivelacije, merodavni su grafički prilozi.

1.5.3. Smernice i uslovi za formiranje građevinskih parcela na deonici državnog puta I reda broj 21 kroz administrativno područje grada Novog Sada

Prostorni plan u delu koji se odnosi na deonicu državnog puta I reda broj 21 kroz administrativno područja grada Novog Sada je osnov za formiranje parcele javne namene.

U obuhvatu parcela zemljišta javne namene koje su formirane za deonicu državnog puta I reda broj 21 kroz administrativno područje grada Novog Sada, za potrebe izgradnje državnog puta i regulacije votokova, dozvoljena je izrada projekata parcelacije i formiranje manjih parcela u skladu sa potrebama i dinamikom realizacije planskih rešenja.

U okviru zemljišta javnih namena moguća je preraspodela vodnog i putnog zemljišta uz saglasnost upravljača, odnosno nadležnih imalaca javnih ovlašćenja.

1.6. Mere zaštite života i zdravlja ljudi

Adekvatna implementacija planskih rešenja u oblasti zaštite životne sredine, pre svega, preporuke i obaveza izrade studija procena uticaja projekata na životnu sredinu, studija uticaja na zdravlje ljudi i dr. i strateških procena planova na životnu sredinu, kao i uspostavljanje monitoringa parametara životne sredine i inspekcijski nadzor imaju važnu ulogu u očuvanju kvaliteta života i zdravlja ljudi na području Prostornog plana.

Održivo upravljanje životnom sredinom je ključni faktor u suzbijanju brojnih bolesti čiji su direktni izazivači faktori životne sredine, pre svega antropogeni uticaji i njihovo sinergijsko dejstvo sa prirodnim, kao i njihovi međusobni uticaji.

Uticaji životne sredine na zdravlje ljudi su veliki i predstavljaju posledičnu reakciju, te je stanovništvo u obuhvatu Prostornog plana svakodnevno izloženo nizu fizičkih, hemijskih i bioloških agenasa, prirodnog i antropogenog porekla.

Javno zdravlje podstiče odgovornost države i društva u obezbeđenju dobrobiti za sve građane putem unapređenja zdravlja i očuvanja zdrave životne sredine.

Zdravstvena zaštita je organizovana i sveobuhvatna delatnost društva sa osnovnim ciljem da se ostvari najviši mogući nivo očuvanja zdravlja građana i porodice. Zdravstvena zaštita je sve ono što jedna država ili društvo (zajednica) u celini, kao i zdravstvena služba posebno, čine da zaštite i poboljšaju zdravlje stanovništva. To mogu biti raznovrsne aktivnosti i mere na različitim nivoima.

Mere zaštite života i zdravlja ljudi mogu se podeliti u nekoliko ključnih oblasti dejstva, prema dominantnom uticaju u skladu sa zakonskom regulativom iz pojedinih oblasti:

1) obezbeđenje okoline neophodne za zdrav život stanovništva, posebno dece, kroz zaštitu i očuvanje kvaliteta životne sredine;

2) eliminisanje zagađenja vazduha koje nastaje kao produkt sagorevanja čvrstih goriva i usled egzistencije postojećih privrednih kompleksa u obuhvatu Prostornog plana i kontaktnoj zoni, koje može biti u vezi sa mnogim oboljenjima;

3) blagovremeno upozoravanje i prevencija od štetnih efekata dejstva hemikalija koje predstavljaju potencijalni rizik za zdravlje ljudi;

4) zaštita zdravlja ljudi od elektromagnetnog zračenja;

5) zaštita života i zdravlja ljudi u vanrednim situacijama planiranjem prevencije i adekvatnim reagovanjem na nastalu situaciju, čime bi se smrtnost i bolesti od posledica vanrednih situacija, nesreća i izbijanja epidemija koji su povezani sa faktorima rizika životne sredine značajno smanjili;

6) zaštita života i zdravlja ljudi od posledica klimatskih promena kao globalne opasnosti po zdravlje ljudi, koje izazivaju oštećenja ozonskog omotača, gubljenje biodiverziteta i dr.

1.7. Smernice i uslovi za delove teritorije u obuhvatu Prostornog plana za koje je predviđena izrada urbanističkog plana

Delovi teritorije za koje je predviđena izrada urbanističkog plana obuhvataju:

– administrativno područje grada Novog Sada;

– deonicu Šabac–Loznica;

– kompleks namenjen pratećim putnim sadržajima, izuzev u okviru deonice Ruma–Šabac;

– građevinska područja uz državne puteve I reda.

1.7.1. Administrativno područje grada Novog Sada

Na osnovnom putnom pravcu DP br. 21 na administrativnom području grada Novog Sada u toku je izrada Plana detaljne regulacije infrastrukturnog koridora državnog puta I reda (M-21) na administrativnom području grada Novog Sada (istočna obilaznica oko Novog Sada). Pravila građenja će biti utvrđena kroz predmetni Plan detaljne regulacije, uz primenu smernica iz Generalnog projekta i pravila uređenja iz ovog Prostornog plana.

1.7.2. Deonica Šabac–Loznica

Od obilaznice oko Šapca do graničnog prelaza Trbušnica je neophodna izrada plana detaljne regulacije uz primenu pravila uređenja iz ovog plana i tehničkih elemenata puta koji će biti definisani u Generalnom projektu za četvorotračni put. Planove detaljne regulacije na ovog deonici moguće je izraditi u skladu sa funkcionalnim i prostornim elementima u okviru putnog koridora (70 m, tj 2 h 35 m).

1.7.3. Smernice za kružnu raskrsnicu na km 24 + 300

U cilju sagledavanja mogućnosti uvođenja površinske raskrsnice kod naseljenog mesta Vrdnik, a na osnovu inicijativa pristiglih tokom Ranog javnog uvida za predmetne izmene i dopune Prostornog plana, urađena je saobraćajna analiza SIDRA INTERSECTION metodom. Analizom se došlo do zaključka da raskrsnica može biti i površinska u kom slučaju se interni odnosi konfliktnih saobraćajnih tokova rešavaju u istoj ravni na zajedničkoj površini, pa je predložena izgradnja površinske raskrsnice na km 24 + 300 koja će povezati planirani opštinski put za Vrdnik sa državnim putem broj 21. Analiza je bazirana na Studiji opravdanosti izgradnje državnog puta Ib reda br. 21 Ruma – Novi Sad. Ovim predlogom se ukida most na km 24 + 250 u dužini od 22 m, a atarski put se uz devijaciju planira ispod mosta koji je projektovan od km 24 + 095 do km 24 + 212.

1.7.4. Putni sadržaji

Odmorišta i stanice za snabdevanje gorivima, kao prateći putni sadržaji, se mogu graditi uz sve puteve, na deonicama unutar i van naselja, pridržavajući se osnovnih odredbi koje proizlaze iz Zakona o putevima. U pojasu uz državne i ostale puteve unutar naselja izbor mikrolokacije pre svega zavisi od postojećeg broja i stanja SSG, zoninga naselja, postojećih i planiranih namena prostora, zaštićenih prirodnih dobara kao i drugih relevantnih podataka (stanje ekoloških parametara, pravci duvanja vetrova, položaja industrijskih i drugih ekološki problematičnih sadržaja, položaja stambenih zona, škola i svih drugih sadržaja gde je moguće potencijalno ugrožavanje životne sredine).

Uz javne puteve se mogu graditi i poslovni objekti, objekti za smeštaj poljoprivredne mehanizacije, skladištenje i preradu poljoprivrednih proizvoda. Ove sadržaje uz javne puteve preporučljivo je koordinisano vezivati na državne puteve preko servisne saobraćajnice, sa periodičnošću od minimalno 800 m između priključaka.

Za sve objekte koji imaju direktan priključak obavezan je preplet od minimalno 800 m (kraj uliva i početak izliva). Stacionaže pratećih sadržaja su iz tog razloga orijentacione.

Za putne sadržaje na deonici Ruma–Šabac predviđeno je direktno sprovođenje na osnovu Prostornog plana.

1.8. Plan razmeštaja putnih sadržaja

Prateći sadržaji:

Prateći sadržaji državnih puteva predstavljaju elemente koji su njegov integralni deo, ali nisu neposredno vezani za osnovnu funkciju državnog puta - kretanje vozila i izvršenje transportnog rada. Pošto je planirani državni put funkcionalna kategorija saobraćajnih kapaciteta visokog ranga, svi prateći sadržaji po obliku, izgledu, opremljenosti moraju odraziti ovu činjenicu, uz poštovanje svih evropskih standarda.

Podela pratećih sadržaja državnog puta ukazuje na bitnu razliku između funkcionalnih i pratećih sadržaja za korisnike puta: funkcionalni sadržaji državnog puta direktno utiču na eksploatacione uslove za odvijanje saobraćaja i oni su nivo obaveze upravljača državnih puteva u domenu funkcionisanja državnog puta na osnovnom putnom pravcu. Sadržaji za potrebe korisnika imaju indirektan uticaj na nivo bezbednosti i komfora vožnje, ali imaju i značajan doprinos za postizanje značajnih ekonomskih efekata i prihoda.

Međutim, obe grupe pratećih sadržaja državnog puta moraju biti prilagođene i podređene osnovnoj funkciji državnih puteva – da se obezbedi protočnost, sigurnost i udobnost kretanja i izvršenja transportnog rada.

Funkcionalni sadržaji državnog puta obuhvataju sve službe i objekte državnih puteva koji direktno utiču na eksploatacione parametre i uslove na državnom putu, a pre svega na ostvarenje kapaciteta državnog puta, brzinu i gustinu saobraćajnog toka, na pouzdanost i bezbednost saobraćajnog toka, kao i udobnost vožnje i nivo saobraćajne usluge.

Sadržaji za potrebe korisnika državnog puta podrazumevaju sve objekte i funkcije koji obezbeđuju bezbednije i komfornije putovanje kako vozača tako i putnika, ali i omogućuju ostvarenje pozitivnih ekonomskih efekata.

1.8.1. Funkcionalni sadržaji

Baze za održavanje puta:

Ovi objekti imaju osnovnu funkciju servisiranja svih potrebnih radova zimskog i letnjeg održavanja puta, kao i tehničke intervencije kod poremećaja odvijanja saobraćaja zbog saobraćajnih nezgoda. Uz ovaj sadržaj lociraju se komplementarni objekti u službi regulisanja saobraćaja i informatike.

Završetak izgradnje državnog puta i puštanje u eksploataciju, zahtevaju organizovanje službe održavanja, jer se moraju obezbediti propisani nivoi kvaliteta svih elemenata, kao i kontinuirano praćenje promena u domenu odvijanja saobraćaja duž državnog puta.

Potreba za organizovanjem baza za održavanje proističe iz sledećih činjenica:

– državni put je saobraćajni kapacitet u koji su uložena značajna investiciona sredstva koja zahtevaju i određeni nivo investicionog održavanja,

– ekonomski značaj državnog puta i saobraćaja koji se odvija na njemu za neku zemlju i okruženje ne dopušta prihvatanje rizika prekida odvijanja saobraćaja.

Funkcionalno održavanje državnog puta na osnovnom putnom pravcu br. 21 i br. 19 – će se vršiti na nivou putne mreže sa postojećim kapacitetima za održavanje putne mreže.

U zoni uticaja državnog puta na osnovnom putnom pravcu br. 21 i br. 19 nalaze se sledeće baze – punktovi za održavanje postojeće i planirane putne mreže:

Tabela 13: Baze-punktovi za održavanje postojeće i planirane putne mreže

Broj

Preduzeće za održavanje

Baza/Punkt

Središte i nadzor

1.

DD „Vojvodinaput - Bačkaput” Novi Sad

Novi Sad

Novi Sad

2.

MDD „Sremput” Ruma

Ruma

Ruma

3.

PZP „Valjevo” Valjevo

Šabac

Valjevo

4.

PZP „Valjevo” Valjevo

Loznica

Valjevo

Stanice za upravljanje i kontrolu saobraćaja

Na današnjem nivou razvoja savremenih saobraćajnih tehnologija, primenjuju se sistemi za kontrolu i upravljanje saobraćaja. Nivo postignutih efekata kod kontrole i vođenja saobraćaja zavisi pre svega od stepena organizovanosti, kao i doslednog sprovođenja predviđenih zadataka.

Sistemi kontrole vođenja i upravljanja saobraćajem zasnivaju se na osnovnim principima koji se mogu izraziti na sledeći način:

Saznati – u što kraćem roku o svim pojavama od uticaja na odvijanje saobraćajnog toka.

Obavestiti – obavestiti nadležne službe i korisnike puta, o mestu i vrsti pojava.

Preduzeti – optimalne akcije da se pravovremeno neutrališu i/ili umanje negativne posledice takvih pojava.

Informacije o uslovima za odvijanje saobraćaja duž državnog puta daće sledeći sistem davanja informacija:

– telefonski stubići (postavljeni na razmaku od 2 km),

– senzori saobraćajnog toka,

– senzori lokalnih meteo uslova,

– video sistemi,

– patrolno vozilo.

Informacije o uslovima odvijanja saobraćaja na državni putu se prosleđuju sledećim službama koje će, u svom domenu, na osnovu tih informacija preduzeti potrebne radnje:

– služba održavanja državnog puta,

– policija,

– medicinska služba,

– vatrogasna služba,

– korisnici – putem promenljive saobraćajne signalizacije.

Ove službe po prijemu informacija preduzimaju radnje kako bi se brzo saniralo stanje i saobraćajni tok vratio u normalu.

Zasebnim projektnim zadacima se konstituišu radio-mobilni sistemi za davanje informacija, koji sve informacije šalju u centar za kontrolu i upravljanje saobraćajem, a iz njega se uspostavljaju veze i radnje kako bi se uspostavilo optimalno vođenje i upravljanje saobraćajem.

Kontrolne stanice se uspostavljaju na dva mesta (Ruma i Šabac), što predstavlja optimum sa aspekta odvijanja i kontrole saobraćaja, s tim da će se u odnosu na ove službe organizovati i sistem održavanja (tekućeg i investicionog, letnjeg i zimskog), kao i sistem policijskog nadzora sa utvrđivanjem stalnih punktova duž državnog puta, kao i mesta sa većom koncentracijom boravka policije radi kontrole.

U okviru ovog sistema uspostaviće se planovi delovanja medicinskih službi iz pojedinih centara kod manjih i većih nezgoda, kao i način postupanja oko zbrinjavanja povređenih. U okviru ovog sistema egzistiraće i vatrogasna služba.

Nakon usvajanja ovog Prostornog plana studijski će utvrditi mikrolokacije opreme iz domena kontrole, vođenja i upravljanja saobraćajem a to su:

– telefonski stubići (na svaka 2 km)

– senzori saobraćajnog toka (posle svakog ukrštanja – petlje)

– senzori lokalnih meteoroloških uslova

– video sistemi (u okviru pojedinih značajnijih ukrštanja – petlji)

– lokacije patrolnih vozila duž državnog puta, kako bi se moglo odmah intervenisati na mestima ugrožavanja odvijanja saobraćaja.

Naplata putarine:

Deonica infrastrukturnog koridora Ruma–Šabac planirana je kao auto-putski koridor sa kontrolisanim pristupom, što između ostalog podrazumeva i naplatu putarine.

Naplata putarine na ovoj deonici planirana je na sledećim orijentacionim stacionažama:

– Naplatna rampa u okviru petlje „Ruma”: km 44+810.00

– Naplatna rampa u okviru petlje „Hrtkovci”: km 58+375.00

– Čeona naplatna rampa ispred mosta na Savi: km 65+650.00

Saobraćajne trake na naplatnim platoima projektovati sa širinom od minimum 3,50 m, a traku za prolaz vangabaritnog vozila projektovati širine 5,50 m. Dužinu ostrva naplatnih platoa isprojektovati u skladu sa modernizacijom naplatnog sistema na čitavoj teritoriji države, odnosno L=52.0 m. Kolovoznu konstrukciju na dužini ostrva naplatnih platoa treba projektovati sa betonskim zastorom.

1.8.2. Sadržaji za potrebe korisnika državnog puta

Prateći sadržaji za potrebe korisnika puta su obavezni elementi državnog puta koji pozitivno utiču na nivo usluge, stepen bezbednosti, kao i na ukupni nivo komfora koji se nudi duž državnog puta. Sadržaji za potrebe korisnika državnog puta se maksimalno približavaju korisnicima, u skladu sa zakonima ponude i potražnje usluga, kako preobilno postojanje ovih sadržaja ne bi ugrozilo osnovnu funkciju odvijanja dinamičkog saobraćaja duž državnog puta, ali i kako bi se istovremeno ostvario značajni ekonomski efekat.

Prateći sadržaji za potrebe korisnika državnog puta objektivno predstavljaju značajnu komponentu ukupnog kvaliteta ponude sa indirektnim uticajem na bezbednost kretanja saobraćaja. Osnovna prostorna disperzija i raspodela ovih sadržaja se oslanja na specifičnost podneblja i ocenu učestalosti potreba korisnika za određenim uslugama, kao i generalni stav da uz veće urbane centre – gradove gustina ovih sadržaja može biti i veća. Odmorišta su prateći sadržaji za potrebe korisnika uz državni put na osnovnom putnom pravcu br. 21 i br. 19.

Odmorišta su predviđena za duža zadržavanja putnika sa svim potrebnim komforom za odmor (30-90 min.).

Osnovni sadržaji odmorišta su:

– parking za putničke automobile (kapaciteta do 40 mesta),

– parking za teretna vozila (kapaciteta do 16 mesta) i parking za autobuse (4 mesta);

– javna česma, sanitarni čvor (površine 50–100m2 bruto);

– mesta za odmor i sedenje, površina za odmor i relaksaciju (staze, klupe i stolovi, korpe za otpatke i dr.).

Za osnovne sadržaje odmorišta min površina lokacije iznosi 0,5 ha.

Stanice za snabdevanje gorivima (SSG) su mogući sadržaji kompleksa odmorišta. SSG u okviru odmorišta, osim kapaciteta za opsluživanje vozila, moguće je realizovati i ostale sadržaje (prodavnice rezervnih delova, ulja, opreme) prodavnice dopunskog asortimana (hrana, osvežavajuća pića, kozmetika i sl.), restorane sa prostorom za piće i obedovanje, kao i prostor za odmor i rekreaciju.

Ako je SSG u sastavu odmorišta kapaciteti za stacioniranje vozila su zajednički za ceo kompleksa odmorišta.

Potrebna površina za komplekse odmorišta sa stanicom za snabdevanje gorivom iznosi min. 1,5 ha.

Stanice za snabdevanje gorivima su namenjeni opsluživanju svih struktura vozila, kao i opsluživanju vozača i saputnika u domenu ishrane, osveženja i zadovoljenju nekih zahteva (telefonske usluge, turističke usluge itd). Benzinske stanice duž puta po svojoj izgrađenosti, opremljenosti, dostupnosti, bezbednosti i ostali moraju da prate evropske standarde za ovu vrstu objekata. Postojeći objekti koji ne zadovoljavaju po bilo kom osnovu ove standarde moraju se rekonstruisati. Stanice za snabdevanje gorivima, osim kapaciteta za opsluživanje vozila, mogu imati i prateće sadržaje (prodavnice rezervnih delova, ulja, opreme) prodavnice dopunskog asortimana (hrana, osvežavajuća pića, kozmetika i sl.), restorane sa prostorom za piće i obedovanje kao i prostor za odmor i rekreaciju. Od pratećih kapaciteta obaveza ovih sadržaja su parkinzi za teretna vozila i to u obimu koji se očekuje, s tim da se ovi sadržaji hortikulturno uređuju kako bi se podigao nivo čuvanja vozila. Stanice za snabdevanje gorivima se prostorno oblikuju i razrađuju planovima detaljne regulacije.

Osnovni sadržaji stanica za snabdevanje gorivom su:

– ulazna i izlazna kolovozna traka;

– pumpna stanica sa 8 točionih mesta (6 za putnička vozila – od toga 3 za benzin, 2 za dizel, 1 za plin, i 2 za teretna vozila – po jedno za benzin i dizel), sa prodavnicom ostalog potrošnog materijala i sitnih rezervnih delova za automobile, sa prostorom za čekanje vozila u redu, mestima za promenu ulja i dr.;

– javna česma i javni mokri čvor;

– informativno-turistički punkt (sa javnim i službenim telefonom i informacijama o okruženju, o saobraćajnim skretanjima prema gradovima, turističkim destinacijama, kulturnim dobrima i sl.)

– prodavnica opšte potrošnje (piće, hrana, cigarete, štampa i sl.).

Osnovni kriterijumi za izbor mikrolokacija za prateće sadržaje su:

– saobraćajno tehnički uslovi

– prostorni uslovi

– prirodni uslovi

– komunalna i infrastrukturna opremljenost

– uslovi zaštite životne sredine.

Određivanje mikrolokacija pratećih sadržaja je vrlo kompleksan zadatak koji obuhvata višekriterijumsku analizu svih prethodno nabrojanih parametara.

1. Saobraćajno tehnički uslovi se pre svega odnose na sagledavanje postojanja izliva/uliva i njihovog uticaja na odvijanje dinamičkog saobraćajnog toka duž putnog pravca14. U tom pogledu mesta uliva/izliva za odmorišta moraju biti lako uočljiva, iz daleka vidljiva i prepoznatljiva u odnosu na okruženje tj. ovim mikrolokacijama se mora obezbediti tzv. spoljna gledanost, koja obezbeđuje pregled svih mogućih saobraćajnih situacija.

Rastojanja između dva uzastopna izliva/uliva na putnom pravcu treba da iznosi min. 800 m, kako bi se isključili svi negativni uticaji na saobraćajne tokove sa aspekta iskorišćenja kapaciteta puta, nivoa saobraćajne usluge i bezbednosti15.

Saobraćajno tehnički uslovi lociranja odmorišta diktiraju postojanje dovoljne vizure preglednosti u odnosu na očekivane brzine kretanja, s tim što se u potpunosti mora zadovoljiti apsolutni minimum zaustavne preglednosti (granična vrednost vizure zahtevane preglednosti).

Prostorni raspored pratećih sadržaja duž državnog puta može biti naspraman i naizmeničan. Može biti povezan sa pešačkom pasarelom ili bez nje u zavisnosti i od drugih prostornih uslova.

2. Prostorni uslovi su vrlo značajan kriterijum za izbor lokacije pratećih sadržaja, jer u zavisnosti od obima sadržaja zavisi i obim zauzimanja zemljišta (od 0,5 – 1,5 ha). Konfiguracija zemljišta je od značaja za odabir lokacija, jer mogu iziskivati dodatne radove ili sukob sa zahtevima za očuvanjem kvalitetnog poljoprivrednog zemljišta (visoka nadoknada). Najozbiljnija prostorna ograničenja za izgradnju pratećih sadržaja na državnom putu su zone Drine, Save i NP Fruška Gora kroz koji planirana trasa prolazi.

3. Prirodni uslovi su uvek prilika za afirmaciju pojedinih mikrolokacija kroz formiranje apstraktnih i pristupačnih pratećih sadržaja. Prirodne vrednosti privlače korisnike puta svojim položajem, izgledom i ukupnim nivoom atraktivnosti. Prostor kroz koji se pruža trasa je bogat prirodnim lepotama. Formiranje kompleksa pratećih sadržaja ne sme izazivati ozbiljne zahvate na remodeliranju terena, kao i radnje koje bi mogle da poremete prirodne odnose već naprotiv, kroz ovakva uređenja treba da podignu nivo privlačnosti pojedinih mikrolokacija. U prirodnim ambijentima se formiraju, po pravilu, dodatni ugostiteljsko turistički sadržaji, u kompleksu odmorišta.

4. Komunalna i infrastrukturna opremljenost pojedinih lokacija, kao i mogućnosti autonomnog (sopstvenog) komunalnog opremanja, snabdevanja i održavanja su veoma bitni parametri kod izbora mikrolokacija pratećih sadržaja. Mogućnost povezivanja mikrolokacija sa okruženjem, u smislu potrebne komunalne infrastrukture, su veoma značajne u pogledu gradnje, eksploatacije i održavanja pratećih objekata. Direktna povezanost ovih sadržaja sa naseljima u okruženju obezbeđuju efikasno i pouzdano snabdevanje objekata, kao i brz dolazak urgentnih i komunalnih vozila i radne snage.

5. Zaštita životne sredine u okviru zona pratećih sadržaja je jedan od važnih kriterijuma za izbor mikrolokacija pratećih sadržaja, jer sve ove zone sa ekološkog aspekta imaju tretman zona povećanog rizika (naročito u akcidentnim situacijama).

Osim analize mogućih uticaja na okruženje u odnosu na vodu, vazduh, zemljište, moraju se sagledati i mere očuvanja održivog stanja životne sredine, jer njeno narušavanje može tokom eksploatacije da smanjuje ekonomske efekte funkcionisanja pratećih sadržaja.

Tabela 14: Orijentacione stacionaže pratećih sadržaja - stanice za snabdevanje gorivima (na osnovu Generalnog projekta infrastrukturnog koridora)

Br.

Strane

Stacionaža u Prostornom planu

Izgrađenost

1.

leva

9+450-9+950

postojeća

2.

desna

11+540-12+040

planirana

3.

leva

13+500-14+000

planirana

4.

desna

16+050-16+550

planirana

5.

desna

28+550-29+050

postojeća

6.

leva

29+680-30+180

postojeća

7.

leva

34+480-34+980

postojeća

8.

leva

35+500-36+000

planirana

9.

leva

52+450-52+950

planirana

10.

desna

53+050-53+550

planirana

11.

leva

75+000-75+500

planirana

12.

desna

76+750-77+250

planirana

13.

leva

94+750-95+250

planirana

14.

desna

95+750-96+250

planirana

15.

leva

114+750-115+250

planirana

16.

leva

120+000-122+448

planirana

17.

desna

120+000-122+448

postojeća

Sadržaji za potrebe korisnika državnog puta (profil auto-puta) na deonici Ruma–Šabac (odmorišta sa uslužnim centrom) prema Idejnom rešenju, dati su na orijentacionim stacionažama u tabeli koja sledi.

Tabela 14a: Orijentacione stacionaže pratećih sadržaja – odmorišta sa uslužnim centrom, na deonici Ruma–Šabac (prema Idejnom rešenju)

Br.

Strane

Orijentaciona stacionaža u Prostornom planu

Vrsta pratećeg sadržaja

1.

leva

km 55+800.00

Odmorište sa uslužnim centrom

2.

desna

km 55+800.00

Odmorište sa uslužnim centrom

U sklopu planiranih odmorišta potrebno je formirati i uslužni centar, kao najpotpuniji prateći sadržaj koji se može ponuditi korisnicima budućeg auto-putskog pravca.

U okviru odmorišta tipa O-2 sa uslužnim centrom, u skladu sa propisima, potrebno je da se pojave sadržaji sa sledećim orijentacionim vrednostima parametara kapaciteta:

– telefon za pomoć,

– javni telefon,

– voda za piće – česma na otvorenom,

– sanitarno higijenski čvor – površine 40–100 m2,

– informacije – zaseban informativno-turistički punkt, površine oko 25 m2, kao i tabla sa nazivom i planom odmorišta uključujući i informaciju o stanici za snabdevanjem gorivom i o motelu (ukoliko postoji), na ulazu, te tabla sa osnovnim informacijama o daljem putu na izlazu (o glavnim skretanjima, rastojanjima, turističkim, kulturnim i prirodnim lokalitetima, narednim stanicama za snabdevanje gorivom i motelima),

– prostor za odmor i rekreaciju – za približno 100–200 osoba, na okvirnoj površini od 500 m2, sa parkovskim mobilijarom (klupe, stolovi, korpe za otpatke) i stazama,

– prodavnice opštih artikala – hrana, piće, štampa, cigarete, ukupne površine oko 100 m2,

– kafe i restoran – za orijentaciono 120 osoba u zatvorenom delu i 150 mesta na terasi, kuhinja i mokri čvor, službeni smeštaj osoblja restorana,

– motel – orijentaciono sa 50–60 ležaja, moguće uz objekat restorana,

– stanica za snabdevanje gorivom – orijentaciono: šest multifunkcionalnih obostranih točionih mesta, četiri u delu za putničke automobile, dva u odvojenom delu za komercijalna vozila, sa punim asortimanom motornih benzina i dizel goriva, kao i zasebno mesto za plin, mesta za punjenje vozila na električni pogon, mesto za proveru i regulaciju pritiska u pneumaticima, mesto za promenu ulja, prostor za čekanje vozila u redu,

– prodavnica potrošnog materijala, sitnih rezervnih delova za motorna vozila i opreme,

– auto servis – za opravku putničkih i komercijalnih vozila, sa šlep službom, parkingom za havarisana vozila i dr, površine objekta minimalno 200 m2,

– parking prostor – orijentaciono: za 62–150 putničkih vozila, 12–20 autobusa, 24–40 teretnih vozila, sa potrebnim prolaznim saobraćajnim trakama.

Orijentaciono, površina odmorišta O-2 sa uslužnim centrom, sa navedenim sadržajima je 3–7 ha.

Pomenuti sadržaji bi omogućili korisnicima aktivan i pasivan odmor, prenoćište, usluge ishrane, osveženja i slično, kao i eventualne zahvate na vozilima u cilju održanja potrebnog nivoa tehničke ispravnosti. Moguća su i rešenja sa izgradnjom pojedinih sadržaja samo sa jedne strane budućeg auto-putskog pravca, uz omogućavanje dostupnosti i za korisnike koji se kreću u drugom smeru (npr. motel samo sa jedne strane uz odvojeni pešački koridor, denivelisan u odnosu na saobraćajnicu).

Na odmorištu sa uslužnim centrom je potrebno obezbediti minimalnu komunalnu opremljenost (vodovod, uređaj za prečišćavanje otpadne vode ili priključak na lokalnu kanalizacionu mrežu, snabdevanje električnom energijom, javnu rasvetu, telefon, sakupljanje i odvođenje smeća, obezbeđivanje zaštite od požara i zaštite životne sredine).

Za putne sadržaje za potrebe korisnika državnog puta predviđeno je direktno sprovođenje na osnovu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac.

––––––––––––––

14 Minimalno rastojanje od ulivne/izlivne trake pratećeg sadržaja do uliva/uzliva sa denivelisanog ukrštaja ili površinske raskrsnice je 800 m.

15 Dr Ljubiša Kuzović–Analiza kapaciteta i nove saobraćajne usluge na autoputu E-75 – Beograd 2001. g.

1.8.3. Granični prelazi

Ove službe zahtevaju odgovarajuće objekte u okviru graničnih prelaza, pri čemu će njihova veličina, sadržaj i ostali zahtevi biti definisani izradom odgovarajućeg urbanističkog plana i projektne dokumentacije.

U okviru državnog puta na osnovnom putnom pravcu br. 21 i br. 19 postoji granični prelaz sa Republikom BiH (Trbušnica–Šepak)16.

Funkcije graničnog prelaza su:

a) Carinsko administrativni poslovi

b) Servisni poslovi

c) Komercijalno-turistički poslovi

a) Carinsko administrativni poslovi

Poslovi carinske i administrativne službe koji su regulisani propisima, obavljaju predstavnici MUP-a (kontrola ulaza / izlaza) i predstavnici carine i inspekcijskih službi.

b) Servisni poslovi

Servisni poslovi su poslovi koji svojim radnjama omogućuju brže i lakše obavljanje carinsko administrativnih poslova na graničnom prelazu. Servisni poslovi su razni špediterski poslovi (špedicija, karnet itd.) inspekcijski poslovi (fitopatološka, veterinarska, tržišna, sanitarna), menjački poslovi, informacioni poslovi, poslovi naplate određenih vrsta taksi, osiguranja, garancija, kao i poslovi vezani za skladištenje pojedinih vrsta robe. Ovi sadržaji mogu biti u bloku objekata, ili uz pojedine vrste službi i to u sklopu celokupnog prostornog uređenja graničnog prelaza.

c) Komercijalno-turistički poslovi

Komercijalno-turistički poslovi u principu nemaju direktne tehnološke veze sa graničnim prelazima, ali su tu locirani kao elementi sadržaja pratećih objekata koji su sastavni delovi graničnih prelaza (restoran, motel, banka, pošta, uslužni servisi). Ovi sadržaji su pratioci rada svih graničnih prelaza i oni se lociraju prema prostornoj organizaciji prelaza i u obliku i veličini koji će zadovoljiti sve potrebne zahteve.

2. Pravila građenja i drugi elementi regulacije za delove teritorije u obuhvatu Prostornog plana za koje nije predviđena izrada urbanističkog plana

Pravila građenja se odnose na deonice državnih puteva I reda br. 21. i br. 19, kao i na objekte u koridoru koji su neophodni za nesmetano funkcionisanje saobraćaja (tunel, mostovi, nadvožnjaci...)

2.1. Deonice planiranog puta za koje je predviđena direktna primena Prostornog plana

Na osnovu pravila građenja i grafičkih prikaza (referalna karta 4a: Karta sprovođenja i referalna karta 4.1. Detaljna razrada izmena i dopuna Prostornog plana – obilaznica oko Rume – Sinhron plan, kao i Referalna karta 4a.2. Detaljna razrada Prostornog plana – deonica Ruma–Šabac – Situaciono rešenje sa regulacijom putnog zemljišta) predviđena je direktna primena Prostornog plana na sledećim deonicama planiranog putnog koridora:

A) deonica DP broj 7 (od granice obuhvata Prostornog plana do ukrštaja sa DP broj 21),

B) deonica DP broj 21 (od petlje Paragovo do ulaska u tunel),

V) tunel,

G) deonica DP broj 21 od izlaska iz tunela – obilaznica Irig (ukrštaj „Vrdnik”) – Ruma (do petlje Ruma), osim dela predmetne deonice koji se odnosi na ukrštaj na delu trase severno od naselja Irig, a pre ulaska u planirani tunel (planirana kružna raskrsnica orijentaciono na km 24 + 300),

D) deonica koridora od petlje Ruma do mosta na Savi (Šabac) – (orijentaciona stacionaža km 44+490 do km 66+800),

Đ) Šabac (Most na Savi) – ukrštaj sa DP br. 208.

Osnovni uslovi i pravila građenja za saobraćajnu infrastrukturu na deonicama A), B), V), G i Đ)

Osnovni uslovi i pravila građenja za saobraćajnu infrastrukturu na ovoj deonici:

– državni put I reda u okviru obuhvata Prostornog plana će se graditi prema predloženoj trasi van naselja, za motorni saobraćaj interregionalnog nivoa sa elementima i objektima za ovaj hijerahijski nivo saobraćajnica,

– trasu državnog puta izabrati tako da se minimizira zauzimanje novog poljoprivrednog zemljišta kao i da se delimičnom komasacijom minimizira narušavanje postojeća organizacija atara.

Tabela 15: Elementi DP broj 21 i broj 19

DRŽAVNI PUT broj 21 i broj 19

širina koridora (m)

110

širina putnog pojasa (m)

70

saobraćajne trake (m)

2 h (2 x 3,5) – DP broj 21

2 x 3,5 – DP broj 19

stabilizovana bankina (m)

1,5

razdelna traka (m)

3,0

ivične trake (m)

2 x 0,5

bankina (m)

2 x 1,5

nosivost (kN)

110

Vrac (km/h)

80/100

– u zonama građevinskih područja većih urbanih aglomeracija – gradova, područja povećane saobraćajne tražnje (Novi Sad, Ruma, Šabac, Loznica) uz državni put je obavezna izgradnja servisnih saobraćajnica sa svođenjem istih na unapred utvrđene saobraćajna čvorišta – raskrsnice, što će se definisati kroz izradu Planova detaljne regulacije.

Tabela 16: Elementi DP broj 7

DRŽAVNI PUT broj 7

širina koridora (m)

110

širina putnog pojasa (m)

70

saobraćajne trake (m)

2 x 3,5 – postojeći kolovoz

2 x 3,5 – planirani kolovoz

stabilizovana bankina (m)

1,85

razdelna traka (m)

2,0

ivične trake (m)

2 x 0,35

bankina (m)

2 x 1,5

nosivost (kN)

110

Vrac (km/h)

80/100

Osnovni uslovi i pravila građenja za saobraćajnu infrastrukturu na deonici D) od petlje Ruma do mosta na Savi (Šabac) – (orijentaciona stacionaža km 44+490 do km 66+800)

– državni put I reda u okviru obuhvata Prostornog plana će se graditi prema predloženoj trasi van naselja, za motorni saobraćaj interregionalnog nivoa sa elementima i objektima za ovaj hijerahijski nivo saobraćajnica,

– trasu državnog puta izabrati tako da se minimizira zauzimanje novog poljoprivrednog zemljišta kao i da se delimičnom komasacijom minimizira narušavanje postojeća organizacija atara.

U pogledu saobraćaja motornih vozila, dozvoljeno je kretanje putničkih automobila, motocikala, turističkih autobusa, teretnih vozila, autovozova i vučnih vozova, dok saobraćaj traktora i poljoprivrednih vozila nije dozvoljen.

Programski uslovi kretanja motornih vozila definisani su kao:

– Uslovi saobraćajnog toka vozila

kontinualan (neprekinut tok)

– Merodavni nivo usluge

D (C)

– Računska brzina

130 km/h

– Najmanja odstojanja raskrsnica

5000 m (3000 m)

– Osnovni tipovi raskrsnica

denivelisane (definisano projektni zadatkom)

– Zaustavljanje po želji

zabranjeno (obavezno korišćenje pratećih sadržaja)

– Zaustavljanje (opravdani razlozi)

dozvoljeno izvan protočnog kolovoza

– Parkiranje vozila

isključivo van kolovoza na posebnim površinama pratećih sadržaja

Tabela 16a: Elementi poprečnog profila deonice Ruma–Šabac

Deonica Ruma–Šabac

širina putnog pojasa (m)

70

saobraćajne trake (m)

4 x 3,75

Zaustavne trake

2 x 2.50

stabilizovana bankina (m)

2h1,85

razdelna traka (m)

1h3,0

ivične trake (m)

2 x (1.00+0.50)

bankina (m)

2 x 1,5

nosivost (kN)

110

Vrac (km/h)

130

Granični elementi plana i profila

Granični elementi plana i profila podrazumevaju proračun minimalnih i maksimalnih vrednosti za situacioni plan, podužni profil, poprečni profil i preglednost u funkciji računske brzine. Granični elementi trase auto-puta za Vrac = 130 km/h:

– minimalni poluprečnik horizontalnih krivina

Rmin = 800 m

– minimalni parametar klotoide

Amin = 300 m

– maksimalni podužni nagib

Imax = 4%

– maksimalni poprečni nagib

Imax = 7%

– minimalna dužina preglednosti pri kočenju

R2 = 300 m

– minimalni poluprečnik vertikalnog zaobljenja nivelete

konveksni prelomi

Rvmin = 22.500 m

konkavni prelomi

Rvmin = 11.250 m

Primenjeni elementi u trasiranju moraju biti jednaki graničnim ili povoljniji od njih.

2.2. Objekti u koridoru za koje je predviđena direktna primena Prostornog plana

2.2.1. Tunel kroz Frušku goru

Tunel kao jedan od najvažnijih i najkomplikovanijih inženjerskih objekata planiran je Generalnim projektom, (orijentacione – približne stacionaže: ulaz km 11+353 do stacionaže km 14+080 izlaz), kroz Nacionalni park „Fruška Gora”. Generalnim projektom je dato rešenje za tunelsku konstrukciju za nivo generalnog projekta. Sagledavanja svih relevantnih parametara, koji definišu tunelsku konstrukciju potpunije će se obaviti tek nakon izrade sledećih faza projekta, kada će se bliže i preciznije odrediti geološki uslovi i geomehanički parametri sredine kroz koju se tunel provlači. Stoga treba očekivati da će predloženo rešenje pretrpeti određene izmene, prilikom izrade narednih faza projekta.

Dimenzije kolovoza i slobodnih profila koji se moraju obezbediti su:

– širina kolovoza u tunelu 2h7,7m ,

– konstrukcija tunela svodna (dve cevi), sa promenjivim radijusima,

– sa obe strane kolovoza projektovati službene pešačke staze, širine 0,75–1,0m,

– ispod ovih staza predvideti prostor za vođenje raznih instalacija kroz tunel. Prostor je prosečnih dimenzija 0,5/0,5m, i biće izolovan u hidroizolacionom smislu,

– saobraćajno vozni gabarit projektovati sa visinom od 4,55m, dok pešački gabarit ima visinu od 2,5 m,

– poprečni padovi kolovoza u tunelu od 2,5 % – 5,5 %,

– podužni padovi u tunelu od 1% – 2,5%.

U okviru dalje razrade projektne dokumentacije (Idejni projekat) dodatno analizirati trasu tunela i iznaći adekvatno rešenje portala tunela prema sledećim smernicama:

– Portalne delove po mogućstvu planirati u krivinskim elementima kako bi se izbegao negativan vizuelni efekat malog svetlosnog izvora na velikoj udaljenosti. Krivinske elemente definisati na osnovu računske brzine od min. 80 km/h pri čemu se mora zadovoljiti vizura zaustavne preglednosti u odnosu na gabarit svetlog otvora tunela.

– Ulazni portal planirati na približnoj stacionaži km 10+380 osovine generalnog projekta, upravno na izohipse (zona „S” krivine postojeće usponske trake), na polovini visine u odnosu na dno jaruge i usponske trake za Venac. Deonicu od razdvajanja smerova kod Paragova do ulaznog portala planirati paralelno sa silaznom trakom na ovom delu i sa posebnim osvrtom na nivelaciono uklapanje i zadržavanje ove trake kao turističkog puta.

– Izlazni portal pomeriti u desno duž grebena kako bi se izbegla jaruga u portalnom delu i u nastavku trase.

– Prilikom izgradnje tunela, tunelske cevi (dve) će biti razdvojene 20 do 30 m u zavisnosti od geomehaničkih karakteristika terena.

2.2.2. Ostali objekti saobraćajne infrastrukture

Objekti u trupu državnog puta utvrđeni su kao tipski uz uvažavanje elemenata trase, geotehničkih uslova i karakteristika terena. Objekti – mostovi (nadvožnjaci – podvožnjaci) odnosno potrebne dužine usklađeni su sa geomehaničkim uslovima, visinom nasipa puta, blizinom radnih i stambenih sadržaja. Vodotoci i kanali su premošćavani u skladu sa hidrotehničkim uslovima i proračunom.

Prepreke, koje se trasom puta premošćuju, su:

– Vodotoci,

– Kanali i jaruge,

– Postojeći DP I reda

– Postojeći DP II reda, kao i opštinski putevi,

– Postojeća magistralna i regionalna železnička pruga.

Dispozicije mostova, podvožnjaka i nadvožnjaka su date na osnovu Generalnog projekta trase magistralnog puta M-21, M-19, Novi Sad–Ruma–Šabac–Loznica odnosno na bazi situacije terena u razmeri 1:25000 i podužnih profila DP br. 21 i 19 Novi Sad–Ruma–Šabac–Loznica u razmeri 1:25000 / 2500.

Tabela 17: Objekti u okviru koridora

Red. broj

Objekat preko

1.

reka Dunav - most

2.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

3.

Ukrštaj sa M-21 - nadvožnjak

4.

Kanal - most

5.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

6.

Kanal Jarčina- most

7.

Kanal- most

8.

Kanal- most

9.

Kanal Vranj- most

10.

reka Sava- most

11.

Kanal Jerez- most

12.

Ukrštaj sa R-208 - podvožnjak

13.

Kanal - most

14.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

15.

Kanal Jerez- most

16.

Ukrštaj sa prugom - podvožnjak

17.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

18.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

19.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

20.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

21.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

22.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

23.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

24.

Potok- most

25.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

26.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

27.

Reka Jadar- most

28.

Potok- most

29.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

30.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

31.

Potok Otoka- most

32.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

33.

Potok Otoka- most

34.

Potok Otoka- most

35.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

36.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

37.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

38.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

39.

Ukrštaj sa opštinskim putem - nadvožnjak

40.

Ukrštaj sa opštinskim putem – podvožnjak

41.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

42.

Ukrštaj sa opštinskim putem - podvožnjak

43.

Reka Štira- most

Preciznije mikrolokacije putnih objekata u zoni obilaznice Rume biće definisani finalnom tehničkom dokumentacijom (idejni projekat – IDP projekat za građevinsku dozvolu – PGD.

Karakteristični objekta najzahtevniji u građevinskom smislu su prelazi državnog puta preko reka: Dunava, Save, Jadra i Štire. Ostali prelazi preko vodotoka, kanala, jaruga i nižerangirane putne mreže i pruga su manjih gabarita i manje zahtevni u građevinskom i saobraćajnom smislu.

Na osnovu idejnog rešenja deonice Ruma–Šabac, određen je orijentacioni položaj mostova, podvožnjaka i nadvožnjaka na bazi situacije terena u razmeri 1:25.000 i podužnih profila deonice Ruma–Šabac u razmeri 1:25.000/2.500.

Tabela 17a: Objekti u okviru koridora na deonici Ruma–Šabac

Red. broj

Objekat

1.

Petlja „Ruma”

2.

prelaz preko auto-puta

3.

most preko državnog puta IB reda br. 21

4.

most preko kanala „Jarčina”

5.

prelaz preko auto-puta

6.

prelaz preko auto-puta

7.

prelaz preko auto-puta

8.

prolaz – kanal „Vranj”

9.

Petlja „Hrtkovci”

10.

most preko devijacije državnog puta IB reda br. 21

11.

prelaz preko auto-puta

12.

prolaz za divlje životinje

13.

prolaz za divlje životinje

14.

prelaz preko auto-puta

15.

prolaz za divlje životinje

16.

prolaz za divlje životinje

17.

most preko atarskog puta

18.

most preko kanala „Savica”

2.2.3. Uslovi ostale infrastrukture

Uslovi ostale infrastrukture iz Prostornog plana, važe i za deonicu Ruma–Šabac koja ima elemente auto-puta.

1) Elektroenergetska infrastruktura

– trafostanice graditi kao zidane kompaktne, montažno-betonske (u daljem tekstu: MBTS) i stubne (u daljem tekstu: STS), za rad na 20 kV naponskom nivou;

– trafostanica se može graditi u liniji postojećeg nadzemnog voda ili van njega na parceli vlasnika (korisnika), najmanje 3,0 m od stambenih i drugih objekata;

– za izgradnju ovakvih objekata potrebno je obezbediti slobodan prostor maksimalnih dimenzija 5,8 h 6,3 m za izgradnju jednostruke montažno-betonske trafostanice i slobodan prostor maksimalnih dimenzija 7,1 h 6,3 m za izgradnju dvostruke montažno-betonske trafostanice;

– minimalna udaljenost od drugih objekata treba da bude 3 m;

– za postavljanje nosećeg portala (portalnog stuba) stubne transformatorske stanice, mora se obezbediti slobodan prostor dimenzija 4,2 h 2,75 m za izgradnju temelja portala i postavljanje zaštitnog uzemljenja. Ove transformatorske stanice ne mogu biti priključivane na podzemne srednjenaponske vodove;

– pored objekata ovih trafostanica, obavezno predvideti slobodan prostor za izgradnju slobodnostojećeg ormana, mernog mesta za registrovanje utrošene električne energije javnog osvetljenja;

– visokonaponska i niskonaponska mreža se može graditi nadzemno ili podzemno na poljoprivrednom zemljištu, po mogućnosti u već postojećim elektroenergetskim koridorima, uz saglasnost vlasnika (korisnika) parcele;

– 20 kV mrežu i niskonaponsku mrežu na šumskom zemljištu graditi podzemno u putnom pojasu šumskog puta ili stazi, odnosno u postojećim koridorima ako postoje;

– ukrštanje elektroenergetskih vodova, zaključno sa 20 kV sa putem izvešće se kabliranjem i postavljanjem u za to planirane infrastrukturne tehnološke kanale;

– ukrštanje elektroenergetskih kablova sa državnim putevima izvesti isključivo mehaničkim podbušivanjem ispod trupa puta, tako da minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitne cevi od najniže gornje kote kolovoza do gornje kote zaštitne cevi iznosi 1,35–1,50 m, u zavisnosti od konfiguracije terena;

– elektroenergetski vodovi naponskog nivoa 400 kV, 220 kV i 110 kV se mogu ukrštati i nadzemno sa državnim putem i prugom po mogućnosti pod uglom od 90°, ali ne manjim od 45°, pri čemu najmanja visina provodnika od gornje ivice kolovoza treba da bude 7 m, a od šina železničke pruge 12 m, odnosno u skladu sa uslovima nadležnih preduzeća za puteve i železnicu;

– minimalna udaljenost električnog stuba od zemljišnog pojasa državnog puta pri ukrštanju, treba da bude od 10–20 m (ne manje od visine stuba), odnosno u skladu sa uslovima nadležnog preduzeća za puteve;

– pri paralelnom vođenju elektroenergetske kablove polagati najmanje 3,0 m od državnih puteva I i II reda (krajnja tačka poprečnog profila – izuzetno ivica kolovoza), odnosno u skladu sa uslovima nadležnog preduzeća za puteve. Od ostalih puteva min. 1,0 m;

– elektroenergetske kablove pri paralelnom vođenju polagati u zemljanom rovu ili kablovskoj kanalizaciji, na dubini najmanje 1,35 m;

– za visokonaponsku elektroenergetsku mrežu (400, 220 i 110 kV), kao linijsku infrastrukturu obavezna je izrada urbanističkog plana;

– svaka gradnja ispod, ili u blizini nadzemnih elektroenergetskih vodova nazivnog napona od 1 kV do 400 kV uslovljena je: Zakonom o energetici, Zakonom o planiranju i izgradnji, Pravilnikom o tehničkim normativima za izgradnju nadzemnih elektroenergetskih vodova nazivnog napona od 1 kV do 400 kV („Službeni list SFRJ”, broj 65/88 i „Službeni list SRJ”, broj 18/92), Pravilnikom o tehničkim normativima za elektroenergetska postrojenja nazivnog napona iznad 1.000 V („Službeni list SFRJ”, broj 4/74), Pravilnikom o tehničkim normativima za uzemljenja elektroenergetskih postrojenja nazivnog napona iznad 1.000 V („Službeni list SRJ”, broj 61/95), Zakonom o zaštiti od nejonizujućih zračenja („Službeni glasnik PC”, broj 36/09) sa pripadajućim pravilnicima, od kojih se posebno izdvaja: Pravilnik o granicama izlaganja nejonizujućim zračenjima („Službeni glasnik PC”, broj 104/09) i Pravilnik o izvorima nejonizujućih zračenja od posebnog interesa, vrstama izvora, načinu i periodu njihovog ispitivanja („Službeni glasnik PC”, broj 104/09), SRPS N.C0.105 Tehničkim uslovima zaštite podzemnih metalnih cevovoda od uticaja elektroenergetskih postrojenja („Službeni list SFRJ”, broj 68/86), SRPS N.C0.101 – Zaštitom telekomunikacionih postrojenja od uticaja elektroenergetskih postrojenja – Zaštita od opasnosti, SRPS N.C0.102 – Zaštitom telekomunikacionih postrojenja od uticaja elektroenergetskih postrojenja – Zaštita od smetnji („Službeni list SFRJ”, broj 68/86), kao i SRPS N.C0.104 – Zaštita telekomunikacionih postrojenja od uticaja elektroenergetskih postrojenja – Uvođenje telekomunikacionih vodova u elektroenergetska postrojenja („Službeni list SFRJ”, broj 49/83).

Zona zaštite elektroenergetskih objekata

Zaštitni pojas za nadzemne elektroenergetske vodove, sa obe strane voda od krajnje faznog provodnika definisan je Zakonom o energetici i iznosi:

1) za naponski nivo od 1 kV do 35 kV:

– za gole provodnike 10 m,

– za slabo izolovane provodnike 4 m,

– za samonoseće kablovske snopove 1 m;

2) za naponski nivo 35 kV, 15 m;

3) za naponski nivo 110 kV, 25 m;

4) za naponski nivo 220 i 400 kV, 30 m.

Zaštitni pojas za podzemne vodove (kablove) iznosi:

1) za naponski nivo od 1 kV do 35 kV, uključujući i 35 kV, 1 m;

2) za naponski nivo 110 kV, 2 m;

3) za naponski nivo iznad 110 kV, 3 m.

Zaštitni pojas za transformatorske stanice na otvorenom iznosi:

1) za naponski nivo od 1 kV do 35 kV, 10 m;

2) za naponski nivo 110 kV, 25 m;

3) za naponski nivo 220 kV i 400 kV, 30 m.

U slučaju gradnje ispod ili u blizini dalekovoda, potrebna je saglasnost preduzeća.

Ostali opšti tehnički uslovi:

1) prilikom izvođenja radova kao i kasnije prilikom eksploatacije planiranih objekata, voditi računa da se ne naruši sigurnosna udaljenost od 5 m u odnosu na provodnike dalekovoda naponskog nivoa 110 kV, odnosno 6 m i 7 m u odnosu na provodnike dalekovoda naponskog nivoa 220 i 400 kV;

2) ispod i u blizini dalekovoda ne saditi drveće koje se svojim rastom može približiti na manje od 5 m u odnosu na provodnike dalekovoda naponskog nivoa 110 kV, odnosno 6 m i 7 m u odnosu na provodnike dalekovoda naponskog nivoa 220 i 400 kV;

3) zabranjeno je korišćenje prskalica i vode u mlazu za zalivanje ukoliko postoji mogućnost da se mlaz vode približi na manje od 5 m od provodnika dalekovoda naponskog nivoa 110 kV, odnosno ne manje od 6 m u odnosu na provodnike dalekovoda naponskog nivoa 220 kV i ne manje od 7 m u odnosu na provodnike naponskog nivoa 400 kV;

4) zabranjeno je skladištenje lako zapaljivog materijala u zaštitnom pojasu dalekovoda;

5) niskonaponske, telefonske priključke, priključke na KDS i druge priključke izvesti podzemno u slučaju ukrštanja sa dalekovodom;

6) prilikom izvođenja bilo kakvih građevinskih radova, nivelacije terena, zemljanih radova i iskopa u blizini dalekovoda, ni na koji način se ne sme ugroziti statička stabilnost stubova dalekovoda. Teren ispod dalekovoda se ne sme nasipati;

7) sve metalne instalacije (elektroinstalacije, grejanje i sl.) i drugi metalni delovi (ograde i sl.) moraju da budu propisno uzemljeni. Naročito voditi računa o izjednačenju potencijala;

8) delovi cevovoda kroz koje se ispušta fluid moraju biti udaljeni minimalno 30 m od najisturenijih delova pod naponom.

2) Elektronska komunikaciona infrastruktura

– objekti, mreže, sistemi i sredstva elektronske komunikacione infrastrukture moraju se graditi, projektovati, proizvoditi, upotrebljavati i održavati u skladu sa propisanim standardima i normativima;

– mreže elektronske komunikacione infrastrukture će se u potpunosti graditi podzemno na području Prostornog plana;

– dubina polaganja kablova elektronske komunikacione infrastrukture treba da je najmanje 0,8–1,2 m;

– ukrštanje kablova elektronskih komunikacija sa putem izvešće se kabliranjem i postavljanjem u zaštitne cevi;

– u okviru parcele u vlasništvu imaoca saobraćajne infrastrukture planirati polaganje odgovarajućih cevi za naknadno provlačenje telekomunikacionih kablova;

– postojeći objekti mreža kablova koji su potencijalno ugroženi izgradnjom planiranih saobraćajnih koridora moraju biti adekvatno zaštićeni projektima izmeštanja postojećih kablovskih relacija odnosno drugih telekomunikacionih objekata;

– uz predmetni auto-put obezbediti koridor za elektronske komunikacione kablove unutar zaštitne zone auto-puta, odgovarajućeg kapaciteta (u pogledu broja cevi za polaganje predmetnih kablova i njihovog prečnika) za potrebe upravljača puta i državnih institucija, što će se detaljno definisati kroz izradu tehničke dokumentacije, a na osnovu uslova imaoca javnih ovlašćenja;

– ukrštanje sa državnim putevima izvesti isključivo mehaničkim podbušivanjem ispod trupa puta, tako da minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitne cevi od najniže gornje kote kolovoza do gornje kote zaštitne cevi iznosi 1,35–1,50 m, u zavisnosti od konfiguracije terena;

– pri paralelnom vođenju kablova elektronskih komunikacija polagati najmanje 3,0 m od državnih puteva I i II reda (krajnja tačka poprečnog profila – izuzetno ivica kolovoza), odnosno u skladu sa uslovima nadležnog preduzeća za puteve. Od ostalih puteva min. 1,0 m po uslovima nadležnog preduzeća;

– pri paralelnom vođenju kablova elektronskih komunikacija i elektroenergetskih kablova do 10 kV najmanje rastojanje mora biti 0,50 m i 1,0 m za kablove napona preko 10 kV;

– pri ukrštanju najmanje vertikalno rastojanje od elektroenergetskog kabla mora biti 0,50 m, a ugao ukrštanja oko 90°;

– pri ukrštanju kabla elektronskih komunikacija sa cevovodom vodovoda, kanalizacije, vertikalno rastojanje mora biti najmanje 0,30 m, a sa cevovodom gasovoda visokog pritiska najmanje 0,50 m;

– pri približavanju i paralelnom vođenju kabla elektronskih komunikacija sa cevovodom vodovoda i kanalizacijom horizontalno rastojanje mora biti najmanje 0,50 m, a za gasovode visokog pritiska najmanje 1,00 m;

– zabranjeno je sađenje biljaka čiji koren ima dubinu veću od 1 m na udaljenju manjem od 5 m od ose gasovoda i u pojasu zaštite optičkog kabla;

– oprema elektronskih komunikacija za potrebe TT (telefon – telegraf), RBS (radio bazne stanice), KDS (kablovski distributivni sistem) i RTV (radio – televizija) može biti postavljena u pomoćni objekat u okviru kompleksa ili parcele;

– ako se oprema elektronskih komunikacija postavlja u zaseban kompleks na slobodnostojeći antenski stub, isti mora biti ograđen;

– napajanje električnom energijom obezbediti sa niskonaponske mreže 0,4 kV ili iz trafostanice 20/0,4 kV;

– do kompleksa obezbediti pristupni put minimalne širine 3 m do najbliže javne saobraćajnice.

3) Vodoprivredna infrastruktura

Prilikom realizacije vodoprivredne infrastrukture, poštovati sledeće uslove:

– Sva ukrštanja planiranih infrastrukturnih sistema (državni put, pruga, gasovod, optički kabl) sa površinskim vodotocima (prirodnim i veštačkim) izvodiće se uz poštovanje uslova da se ne remeti osnovna namena i funkcija vodotoka i da se osigura normalan proticaj vodotoka u svim uslovima;

– položaj trase infrastrukturnog sistema biće van zone neposredne i uže zaštite podzemnih i površinskih izvorišta vodosnabdevanja, a kada to nije moguće, zaštita izvorišta obezbediće se posebnim projektom zaštite i kontinualne kontrole kvaliteta vode;

– propusti i mostovi dimenzionisaće se na stogodišnje vode, a da se pri tome ne ugrozi bezbednost funkcionisanja infrastrukturnog sistema, dok će se na mestima ukrštanja obezbediti zaštita obala i korita (obaloutvrda uzvodno i nizvodno prema hidrauličnom proračunu) od erozije, uz odvodnjavanje u zoni mostova;

– položaj trase površinskog ili podzemnog linijskog infrastrukturnog sistema, po pravilu je van vodnog zemljišta, a na mestima ukrštanja sa vodotokom, kada je god moguće, pod uglom od približno 90°, pod uslovom da se podzemni infrastrukturni sistemi na mestu ukrštanja sa vodotokom obezbeđuju putem objekata (mosta) za veće vodotoke, ili zaštitnim cevima ispod dna korita manjih vodotoka, na minimalnoj dubini od 0,8 do 1,5 m;

– preporučuje se tipiziranje izgleda propusta tako da dimenzionisanje otvora zadovolji hidrauličke elemente za pojedine vodotoke i kanale;

– dubina ukopavanja vodovoda ne sme biti plića od 1,0 m, zbog zone mržnjenja i saobraćajnog opterećenja;

– prilikom izvođenja radova voditi računa o podeonim zatvaračima i hidrantima na postojećoj vodovodnoj mreži, a položaj i dubinu ukopavanja postojeće vodovodne mreže, utvrditi otvaranjem vertikalnih šlicova uz prisustvo predstavnika nadležnog komunalnog preduzeća;

– paralelno vođenje vodovodne mreže planirati na 3,0 m od krajnje tačke poprečnog profila državnog puta (nožice nasipa, ili spoljne ivice putnog kanala za odvodnjavanje), izuzetno od ivice rekonstruisanog kolovoza ukoliko se time ne remeti režim odvodnjavanja kolovoza;

– ukrštanje sa državnim putem planirati, projektovati i izvesti isključivo metodom mehaničkog podbušivanja ispod trupa puta, upravno na put, u propisanoj zaštitnoj cevi;

– zaštitna cev mora biti projektovana na celoj dužini između krajnjih tačaka poprečnog profila puta uvećana za po 3,0 m sa svake strane;

– minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitnih cevi merena od najniže kote kolovoza do gornje kote zaštitne cevi iznosi minimalno 1,35 m;

– minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitnih cevi ispod putnog kanala za odvodnjavanje (postojećeg ili planiranog) merena od kote dna kanala do gornje kote zaštitne cevi iznosi 1,0 m;

– obezbediće se kontrolisano prikupljanje i evakuacija atmosferskih voda duž trupa državnog puta i pruge i njihovo odvođenje u postojeće retencione prostore (vodotoke, kanale) po principu brže evakuacije (rigole, propusti i dr.);

– na mestima ukrštanja državnog puta i pruge sa postojećim trasama vodovoda i kanalizacije predvideće se propusti sa zaštitnim cevima;

– sve radnje na usaglašavanju saobraćajnih sistema sa vodoprivrednom infrastrukturom obavljaće se uz saglasnost i kontrolu nadležnih organa za poslove vodoprivrede.

Sa aspekta Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, poštovati i sledeće uslove:

– Prilikom projektovanja obezbediti takva tehnička rešenja kojima će se na racionalan i ekonomičan način ostvariti: zaštita ljudi i dobara od štetnog dejstva voda (poplava) vodotokova I i II reda (za vodotoke I reda nadležno je javno vodoprivredno preduzeće, a za vodotoke II reda nadležna je jedinica lokalne samouprave) uz primenu odgovarajuće hidrotehničke dokumentacije; unapred sprečiti izvođenje radova i objekata koji bi pogoršali vodni režim u vodnom zemljištu vodotokova, planirati koridore za službe i mehanizaciju za sprovođenje odbrane od poplava i predvideti rešavanje imovinsko-pravnih odnosa u vodnom zemljištu i drugo, a u skladu sa odredbama člana 3. stav 1. i čl. 5–10, 13, 23, 52, 53. i 58. Zakona o vodama;

– Obavezna je izrada takvih tehničkih rešenja kojima će se na racionalan i ekonomičan način ostvariti nesmetan režim proticanja i evakuacije velikih voda prilikom izgradnje objekata koji se ukrštaju sa vodotokom tako da ne budu suprotni odredbama čl. 97. i 133. Zakona o vodama;

– Radi očuvanja kvaliteta podzemnih i površinskih voda predvideti odgovarajuće prečišćavanje ili predtretman pre ispuštanja u recipiente tako da ne budu suprotni odredbama čl. 98. i 133. Zakona o vodama;

– Na osnovu planskih rešenja Prostornog plana i planiranog položaja predmetnih objekata u odnosu na postojeće i buduće vodne objekte i režim voda vodotoka – pribaviti vodna akta za izradu projekta u skladu sa odredbama čl. 113–127. Zakona o vodama;

– Za postojeće cevovode sirove vode ø600 i tranzitni cevovod prema Rumi ø500, neophodno je obezbediti pojas zaštite istih;

– U fazi projektovanja neophodno je snimanje cevovoda, pa na osnovu toga preduzimanje svih mera zaštite;

– Položaj i dubinu ukopavanja postojeće vodovodne mreže na izmenjenoj trasi DP I reda br. 21, utvrditi otvaranjem vertikalnih šliceva uz prisustvo predstavnika JP „Vodovod” – Ruma;

– Sva paralelna vođenja i međusobna ukrštanja sa postojećom vodovodnom mrežom moraju se izvesti u skladu sa važećim propisima i normativima za tu vrstu radova,

– Trasa vodovodne mreže treba da ostane u putnom pojasu duž saobraćajnice;

– Prolazak ispod saobraćajnica obezbediti odgovarajućom mehaničkom zaštitom;

– Dubina ukopavanja vodovoda ne bi smela da je plića od 1,0–1,2 m od nivelete terena, zbog zone mržnjenja i saobraćajnog opterećenja;

– Prilikom izvođenja radova voditi računa o podeonim zatvaračima i hidrantima na postojećoj vodovodnoj mreži;

– Minimalno 15 dana pre otpočinjanja radova pismeno se obratiti JP „Vodovod” – Ruma radi praćenja ispravnosti gradnje u blizini vodovodne mreže i konačnog definisanja položaja vodovoda ugroženog predmetnim radovima, a za koji su prethodno planirane mere zaštite na mestima ukrštanja sa putem;

– Sve troškove oštećenja vodovodne mreže prilikom izvođenja radova, ili kasnije nastalih oštećenja usled neadekvatno izvedenih radova snosiće izvođač, odnosno investitor radova;

– U koridoru predmetnog državnog puta predvideti prostor za polaganje novog magistralnog cevovoda ø500 od fabrike vode „Fišerov salaš” do crpne stanice „Borkovac” u Rumi, kao i radnih zona na ovom potezu. Trasa planiranog cevovoda je jednim delom paralelna sa postojećim cevovodom, na rastojanju 5,0 m prema zapadu od postojećeg cevovoda.

4) Termoenergetska infrastruktura

Prilikom zaštite, uređenja, projektovanja, izgradnje i izmeštanja termoenergetske infrastrukture ispoštovati uslove koji su dati u Pravilniku o uslovima za nesmetan i bezbedan transport prirodnog gasa gasovodima pritiska većeg od 16 bar („Službeni glasnik RS”, br. 37/13 i 87/15), Pravilniku o uslovima za nesmetanu i bezbednu distribuciju prirodnog gasa gasovodima pritiska do 16 bar („Službeni glasnik PC”, broj 86/15), Pravilniku o tehničkim normativima za bezbednost od požara i eksplozija postrojenja i objekata za zapaljive i gorive tečnosti i o uskladištavanju i pretakanju zapaljivih i gorivih tečnosti („Službeni glasnik RS”, broj 114/17) i Internim tehničkim pravilima JP „Srbijagas” iz oktobra 2009. godine. Pri projektovanju i izgradnji gasne kotlarnice pridržavati se Pravilnika o tehničkim normativima za projektovanje, građenje, pogon i održavanje gasnih kotlarnica („Službeni list SFRJ”, br. 10/90 i 52/90).

Transportni gasovodi pritiska većeg od 16 bar

Pri projektovanju gasovoda, mora se uzeti u obzir gustina naseljenosti područja na kome će gasovodi biti izgrađeni.

Na deonicama gasovoda, na kojima se građevinska područja naselja nalaze u zaštitnom pojasu gasovoda (pojas širine od po 200 m sa svake strane, računajući od ose gasovoda), u kome gasovod utiče na druge objekte i obrnuto drugi objekti utiču na sigurnost gasovoda.

U zaštitnom pojasu projektovanog gasovoda izdvajaju se četiri klase lokacije koje uslovljavaju građenje, broj, spratnost i namenu objekata i površina, kao i njihovu udaljenost od gasovoda.

To su:

1) klasa lokacije I – pojas gasovoda u kome se na jedinici pojasa gasovoda nalazi do šest stambenih zgrada nižih od četiri sprata;

2) klasa lokacije II – pojas u kome se na jedinici pojasa gasovoda nalazi više od šest, a manje od 28 stambenih zgrada, nižih od četiri sprata;

3) klasa lokacije III – pojas gasovoda u kome se na jedinici pojasa gasovoda nalazi 28 ili više stambenih zgrada, nižih od četiri sprata ili u kome se nalaze poslovne, industrijske, uslužne, školske, zdravstvene i slične zgrade i javne površine, kao što su: gradilišta, šetališta, rekreacioni tereni, otvorene pozornice, sportski tereni, sajmišta, parkovi i slične površine na kojima se trajno ili povremeno zadržava više od dvadeset ljudi, a nalaze se na udaljenosti manjoj od 100 m od ose gasovoda;

4) klasa lokacije IV – pojas gasovoda u kome na jedinici pojasa gasovoda preovlađuju četvorospratne ili višespratne zgrade.

Tabela 18: Širina zaštitnog pojasa naseljenih zgrada, u zavisnosti od pritiska i prečnika gasovoda

Radni pritisak gasovoda

Pritisak od 16 do 55 bar (m)

Prečnik gasovoda do DN 150

30

Prečnik gasovoda od DN 150 do DN 500

30

Prečnik gasovoda od DN 500 do DN 1000

30

Prečnik gasovoda iznad DN 1000

30

U zaštitnom pojasu naseljenih zgrada širine od 30 m levo i desno od ose gasovoda, nakon izgradnje gasovoda, ne mogu se graditi zgrade namenjene za stanovanje ili boravak ljudi, bez obzira na koeficijent sigurnosti sa kojim je gasovod izgrađen i bez obzira na to u koji je razred pojas gasovoda svrstan.

Tabela 19: Širina eksploatacionog pojasa gasovoda u zavisnosti od pritiska i prečnika gasovoda

Radni pritisak gasovoda

Pritisak od 16 do 55 bar (m)

Prečnik gasovoda do DN 150

10

Prečnik gasovoda od DN 150 do DN 500

12

Prečnik gasovoda od DN 500 do DN 1000

15

Prečnik gasovoda iznad DN 1000

20

Vrednosti iz Tabele 19 predstavljaju ukupnu širinu eksploatacionog pojasa, tako da se po jedna polovina date vrednosti prostire sa obe strane ose gasovoda.

Kod paralelnih gasovoda čiji se eksploatacioni pojasevi dodiruju ili preklapaju, ukupna širina eksploatacionog pojasa sastoji se iz zbira rastojanja među gasovodima i polovina širine eksploatacionog pojasa odgovarajućih gasovoda.

U eksploatacionom pojasu gasovoda mogu se graditi samo objekti koji su u funkciji gasovoda.

U eksploatacionom pojasu gasovoda ne smeju se izvoditi radovi i druge aktivnosti (postavljanje transformatorskih stanica, pumpnih stanica, podzemnih i nadzemnih rezervoara, stalnih kamp mesta, vozila za kampovanje, kontejnera, skladištenja silirane hrane i teško-transportujućih materijala, kao i postavljanje ograde sa temeljom i sl.) izuzev poljoprivrednih radova dubine do 0,5 m bez pismenog odobrenja operatora transportnog sistema.

U eksploatacionom pojasu gasovoda zabranjeno je saditi drveće i drugo rastinje čiji koreni dosežu dubinu veću od 1 m, odnosno, za koje je potrebno da se zemljište obrađuje dublje od 0,5 m.

Izgradnja novih objekata ne sme ugroziti stabilnost, bezbednost i pouzdan rad gasovoda.

Tabela 20: Minimalna rastojanja spoljne ivice podzemnih gasovoda od drugih objekata ili objekata paralelnih sa gasovodom

Radni pritisak gasovoda

Pritisak 16 do 55 bar (m)

Prečnik gasovoda

DN ≤ 150

150 < DN ≤ 500

Nekategorisani putevi (računajući od spoljne ivice zemljišnog pojasa)

1

2

Opštinski putevi (računajući od spoljne ivice zemljišnog pojasa)

5

5

Državni putevi II reda (računajući od spoljne ivice zemljišnog pojasa)

5

5

Državni putevi I reda, osim autoputeva (računajući od spoljne ivice zemljišnog pojasa)

10

10

Državni putevi I reda – autoputevi (računajući od spoljne ivice zemljišnog pojasa)

20

20

Železnički koloseci (računajući od spoljne ivice pružnog pojasa)

15

15

Podzemni linijski infrastrukturni objekti (računajući od spoljne ivice objekta)

0.5

1

Neregulisan vodotok (računajući od ivice korita mereno u horizontalnoj projekciji)

5

10

Regulisan vodotok ili kanal (računajući od branjene nožice nasipa mereno u horizontalnoj projekciji)

10

10

Rastojanja iz Tabele 20 se mogu izuzetno smanjiti uz primenu dodatnih mera kao što su: smanjenje projektnog faktora, povećanje dubine ukopavanja, ili primena mehaničke zaštite pri iskopavanju.

Minimalno potrebno rastojanje pri ukrštanju gasovoda sa podzemnim linijskim infrastrukturnim objektima je 0,5 m.

Tabela 21: Minimalna rastojanja podzemnih gasovoda od nadzemne elektro mreže i stubova dalekovoda

Stubovi dalekovoda

Paralelno vođenje (m)

Pri ukrštanju (m)

≤ 20 kV

10

5

20 kV < U ≤ 35 kV

15

5

35 kV < U ≤ 110 kV

20

10

110 kV < U ≤ 220 kV

25

10

220 kV < U ≤ 440 kV

30

15

Minimalno rastojanje dato u Tabeli 21 se računa od temelja stuba dalekovoda i uzemljivača.

Tabela 22: Minimalna rastojanja spoljne ivice nadzemnih gasovoda od drugih objekata ili objekata paralelnih sa gasovodom

Radni pritisak gasovoda

Pritisak 16 do 55 bar (m)

Putevi (računajući od spoljne ivice zemljišnog pojasa)

30

Železnički koloseci (računajući od spoljne ivice pružnog pojasa)

30

Izgradnja nadzemnih gasovoda preko železničke pruge nije dozvoljena, osim u izuzetnim slučajevima po pribavljenoj saglasnosti upravljača železničke infrastrukture.

Prilikom izgradnje gasovoda ukrštanje gasovoda i javnih puteva vrši se u skladu sa uslovima upravljača javnog puta.

Ako se gasovod postavlja ispod puteva prokopavanjem, on se postavlja i polaže bez zaštitne cevi, sa dvostrukom antikorozivnom izolacijom koja se izvodi u dužini od najmanje 10 m sa obe strane zemljišnog pojasa.

Ispod elektrifikovanih železničkih pruga mora biti urađena dvostruka izolacija gasovoda u dužini od 50 m sa obe strane pružnog pojasa.

U rovu ispod puteva i pruga, gasovod bez zaštitne cevi mora biti položen u posteljicu od sitnog peska u sloju od 15 cm oko cevi, zbijenog vodom ili nekom drugom odgovarajućom metodom. Debljina zida cevi ispod puteva i pruga mora biti proračunata tako da se uzmu u obzir uticaji svih spoljnih sila na gasovod.

Ako se gasovod postavlja ispod puteva i pruga bušenjem, po pravilu se postavlja u zaštitnu cev odgovarajuće čvrstoće.

Krajevi zaštitne cevi koja se postavlja na prelazu ispod puta moraju biti udaljeni minimalno 3 m od linija koje čine krajnje tačke poprečnog profila javnog puta van naselja, mereno na spoljnu stranu i minimalno 3 m sa obe strane od ivice krajnje kolovozne trake.

Krajevi zaštitne cevi koja se postavlja na prelazu ispod železničke pruge moraju biti udaljeni minimalno 5 m sa obe strane od osa krajnjih koloseka, odnosno 1m od nožica nasipa.

Na ukrštanju gasovoda sa putevima, prugama, vodotokovima, kanalima, dalekovodima, naftovodima, produktovodima i drugim gasovodima, ugao ose gasovoda prema tim objektima mora da iznosi između 60° i 90°.

Na ukrštanju gasovoda sa državnim putevima I i II reda i autoputevima, kao i vodotokovima sa vodnim ogledalom širim od 5 m, ugao ose gasovoda prema tim objektima po pravilu mora da iznosi 90°.

Ugao ukrštanja na mestima gde je to tehnički opravdano, dozvoljeno je smanjiti na minimalno 60°.

Za izvođenje ukrštanja gasovoda sa infrastrukturnim objektima, sa uglom manjim od 60° potrebno je pribaviti odgovarajuću saglasnost.

Ukrštanje i paralelno vođenje gasovoda sa državnim putevima

1) paralelno vođenje gasovodne mreže planirati na 3,0 m od krajnje tačke poprečnog profila državnog puta (nožice nasipa, ili spoljne ivice putnog kanala za odvodnjavanje), izuzetno od ivice rekonstruisanog kolovoza ukoliko se time ne remeti režim odvodnjavanja kolovoza;

2) ukrštanje sa državnim putem planirati, projektovati i izvesti isključivo metodom mehaničkog podbušivanja ispod trupa puta, upravno na put, u propisanoj zaštitnoj cevi;

3) zaštitna cev mora biti projektovana na celoj dužini između krajnjih tačaka poprečnog profila puta uvećana za po 3,0 m sa svake strane;

4) minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitnih cevi merena od najniže kote kolovoza do gornje kote zaštitne cevi iznosi minimalno 1,35 m;

5) minimalna dubina predmetnih instalacija i zaštitnih cevi ispod putnog kanala za odvodnjavanje (postojećeg ili planiranog) merena od kote dna kanala do gornje kote zaštitne cevi iznosi 1,0 m.”

Tabela 23: Minimalne dubine ukopavanja gasovoda merene od gornje ivice gasovoda

Klasa lokacije5

Minimalna dubina ukopavanja (cm)

Klasa lokacije I

80

Klasa lokacije II, III i IV

100

U zaštitnom pojasu stambenog objekta

110

––––––––

5 Prema gustini naseljenosti, pojasevi gasovoda se svrstavaju u sledeće četiri klase lokacije:

1) Klasa lokacije I – pojas gasovoda u kome se na jedinici pojasa gasovoda nalazi do šest stambenih zgrada nižih od četiri sprata;*

2) Klasa lokacije II – pojas u kome se na jedinici pojasa gasovoda nalazi više od šest, a manje od 28 stambenih zgrada, nižih od četiri sprata;*

3) Klasa lokacije III – pojas gasovoda u kome se na jedinici pojasa gasovoda nalazi 28 ili više stambenih zgrada, nižih od četiri sprata ili u kome se nalaze poslovne, industrijske, uslužne, školske, zdravstvene i slične zgrade i javne površine, kao što su: gradilišta, šetališta, rekreacioni tereni, otvorene pozornice, sportski tereni, sajmišta, parkovi i slične površine na kojima se trajno ili povremeno zadržava više od dvadeset ljudi, a nalaze se na udaljenosti manjoj od 100 m od ose gasovoda;*

4) Klasa lokacije IV – pojas gasovoda u kome na jedinici pojasa gasovoda preovlađuju četvorospratne ili višespratne zgrade.*

Za gasovode prečnika preko 1.000 mm minimalna dubina ukopavanja je 1 m.

Tabela 24: Minimalna dubina ukopavanja gasovoda, merena od gornje ivice cevi, kod ukrštanja sa drugim objektima

Objekat

Minimalna dubina ukopavanja (cm)

do dna odvodnih kanala puteva i pruga

100

do dna regulisanih korita vodenih tokova

100

do gornje kote kolovozne konstrukcije puta

135

do gornje ivice praga železničke pruge

150

do gornje ivice praga industrijske pruge

100

do dna neregulisanih korita vodenih tokova

150

Od minimalne dubine ukopavanja cevi date u Tabeli 24 može se odstupiti uz navođenje opravdanih razloga za taj postupak, pri čemu se moraju predvideti povećane mere bezbednosti, ali tako da minimalna dubina ukopavanja ne može biti manja od 50 cm. Koridor gasovoda mora biti vidno obeležen posebnim oznakama.

Razmak između oznaka za obeležavanje gasovoda ne sme biti veći od 500 m na ravnom delu trase. Na mestu promene pravca trase gasovoda moraju biti postavljene najmanje tri oznake, i to: po jedna na početku, u sredini i na kraju krivine.

Tabela 25: Minimalna rastojanja objekata koji su sastavni delovi gasovoda od drugih objekata

Građevinski i drugi objekti

Objekti koji su sastavni delovi gasovoda (udaljenosti u m)

MRS, MS i RS

Blok stanice

sa ispuštanjem gasa

Čistačke stanice

Zidane ili montažne

Na otvorenom ili pod nadstrešnicom

≤ 30.000 m³/h

> 30.000 m³/h

Za sve kapacitete

Za sve kapacitete

Stambene i poslovne zgrade

15

25

30

30

30

Proizvodne fabričke zgrade i radionice

15

25

30

30

30

Postrojenja, objekti za skladištenje zapaljivih i gorivih tečnosti i zapaljivih gasova i stanica za snabdevanje gorivom prevoznih sredstava u drumskom saobraćaju, manjih plovila, manjih privrednih i sportskih vazduhoplova

15

25

30

30

30

Električni vodovi (nadzemni)

Za sve objekte:

1 kV ≥ U

Visina stuba + 3 m

1 kV < U ≤ 110 kV

Visina stuba + 3 m

110 kV < U ≤ 220 kV

Visina stuba + 3,75 m

400 kV < U

Visina stuba + 5 m

Trafo stanice

30

30

30

30

30

Železničke pruge i objekti

30

30

30

30

30

Industrijski koloseci

15

15

25

15

15

Državni putevi I reda – autoputevi

30

30

30

30

30

Državni putevi I reda, osim autoputeva

20

20

30

30

20

Državni putevi II reda

10

10

10

10

10

Opštinski putevi

6

10

10

15

10

Vodotokovi

izvan vodnog zemljišta

Šetališta i parkirališta

10

15

20

30

30

Ostali građev. objekti

10

15

20

15

15

* – ova rastojanja se ne odnose na objekte koji su u funkciji gasovodnog sistema,

** – ali ne manje od 10 m,

*** – ali ne manje od 15 m. Ovo rastojanje se može smanjiti na 8 m za vodove kod kojih je izolacija voda mehanički i električno pojačana

Za zidane ili montažne objekte rastojanje dato u Tabeli 25 se meri od zida objekta.

Za nadzemne objekte na otvorenom prostoru rastojanje dato u Tabeli 25 se meri od potencijalnog mesta isticanja gasa.

Rastojanja objekata data u Tabeli 25 od železničkih pruga mere se od spoljne ivice pružnog pojasa, a rastojanje od javnih puteva meri se od spoljne ivice zemljišnog pojasa.

Distributivni gasovod pritiska do 16 bar

U naselju gasovod graditi u regulacionom pojasu saobraćajnica.

Tabela 26: Minimalna dozvoljena horizontalna rastojanja podzemnih gasovoda od stambenih objekata, objekata u kojima stalno ili povremeno boravi veći broj ljudi (od bliže ivice cevi do temelja objekta)

MOP ≤ 4 bar (m)

4 bar < MOP ≤ 10 bar (m)

10 bar < MOP ≤ 16 bar (m)

Gasovod od čeličnih cevi

1

2

3

Gasovod od polietilenskih cevi

1

3

–

Rastojanja data u Tabeli 26 se mogu izuzetno smanjiti na minimalno 1,0 m, uz primenu dodatnih mera zaštite, pri čemu se ne sme ugroziti stabilnost objekata.

Tabela 27: Minimalna dozvoljena rastojanja spoljne ivice podzemnih čeličnih gasovoda 10 bar < MOP ≤ 16 bar i čeličnih i PE gasovoda 4 bar < MOP ≤ 10 bar sa drugim gasovodima, infrastrukturnim i drugim objektima

Minimalna dozvoljena rastojanja spoljne ivice podzemnih čeličnih i PE gasovoda 4 < MOP ≤ 10 bar do:

Minimalno dozvoljeno rastojanje (m)

Ukrštanje

Paralelno vođenje

drugog gasovoda

0,20

0,60

vodovoda i kanalizacije

0,20

0,40

niskonaponskih i visokonaponskih električnih kablova

0,30

0,60

elektronskih komunikacionih kablova

0,30

0,50

šahtova i kanala

0,20

0,30

visokog zelenila

–

1,50

Tabela 28: Minimalna dozvoljena rastojanja spoljne ivice podzemnih čeličnih i PE gasovoda MOP ≤ 4 bar sa drugim gasovodima, infrastrukturnim i drugim objektima

Minimalna dozvoljena rastojanja spoljne ivice podzemnih čeličnih i PE gasovoda MOP ≤ 4 bar do:

Minimalno dozvoljeno rastojanje (m)

Ukrštanje

Paralelno vođenje

drugog gasovoda

0,20

0,40

vodovoda i kanalizacije

0,20

0,40

niskonaponskih i visokonaponskih električnih kablova

0,20

0,40

telekomunikacionih i optičkih kablova

0,20

0,40

šahtova i kanala

0,20

0,30

visokog zelenila

–

1,50

Tabela 29: Minimalna horizontalna rastojanja podzemnih gasovoda od nadzemne elektro mreže i stubova dalekovoda

Minimalno rastojanje

Nazivni napon

pri ukrštanju (m)

pri paralelnom vođenju (m)

1 kV ≥ U

1

1

1 kV < U ≤ 20 kV

2

2

Minimalno horizontalno rastojanje se računa od temelja stuba dalekovoda, pri čemu se ne sme ugroziti stabilnost stuba.

Lokacija MRS, MS i RS

Tabela 30: Minimalna horizontalna rastojanja MRS, MS i RS od stambenih objekata i objekata u kojima stalno ili povremeno boravi veći broj ljudi

MOP na ulazu

Kapacitet m3/h

MOP ≤ 4 bar

4 bar < MOP ≤ 10 bar

10 bar <MOP≤ 16 bar

do 160

uz objekat (otvori na objektu moraju biti van zona opasnosti)

3,0 m ili uz objekat (na zid ili prema zidu bez otvora)

5,0 m ili uz objekat (na zid ili prema zidu bez otvora)

od 161 od 1.500

3,0 m ili uz objekat

(na zid ili prema zidu bez otvora)

5,0 m ili uz objekat (na zid ili prema zidu bez otvora)

8,0 m

od 1.501 do 6.000

5,0 m

8,0 m

10,0 m

od 6.001 do 25.000

8,0 m

10,0 m

12,0 m

preko 25.000

10,0 m

12,0 m

15,0 m

Podzemne stanice

1,0 m

2,0 m

3,0 m

Rastojanje se meri od temelja objekta do temelja MRS MS, odnosno RS.

MRS moraju biti ograđene, kako bi se sprečio pristup neovlašćenim licima. Ograda MRS mora da obuhvati zone opasnosti i mora biti minimalne visine 2,0 m.

MRS kapaciteta do 160 Nm3/h ne moraju da imaju ogradu.

Ukoliko je MRS na otvorenom prostoru, sa ili bez nadstrešnice, ograda mora biti udaljena minimalno 10,0 m od stanice.

Ako se MRS nalazi u ograđenom prostoru industrijskog objekta može biti i bez sopstvene ograde, ali vidno obeležena tablama upozorenja i zaštićena od udara vozila.

Tabela 31: Minimalna horizontalna rastojanja MRS, MS i RS od ostalih objekata

MOP na ulazu

Objekat

MOP ≤ 4bar

4 bar < MOP ≤ 10bar

10 bar <MOP≤ 16bar

Železnička pruga

10 m

15 m

15 m

Kolovoz naseljskih saobraćajnica

3 m

5 m

8 m

Opštinski put

3 m

5 m

8 m

Državni put

8 m

8 m

8 m

Interne saobraćajnice

3 m

3 m

3 m

Izvor opasnosti stanice za snabdevanje gorivom prevoznih sredstava u drumskom saobraćaju, manjih privrednih i sportskih vazduhoplova

10 m

12 m

15 m

Izvor opasnosti postrojenja i objekata za

skladištenje zapaljivih i gorivih tečnosti i

zapaljivih gasova

10 m

12 m

15 m

Transformatorska stanica

10 m

12 m

15 m

Nadzemni elektro vodovi

0 bar < MOP ≤ 16 bar:

1 kV ≥ U

Visina stuba + 3 m

1 kV < U ≤ 110 kV

Visina stuba + 3 m

* ali ne manje od 10 m.

** ali ne manje od 15 m. Ovo rastojanje se može smanjiti na 8m za vodove kod kojih je izolacija voda mehanički i električno pojačana

Minimalno horizontalno rastojanje MRS, MS i RS od železničkih pruga meri se od bliže šine, a rastojanje od javnih puteva meri se od ivice kolovoza.

Za zidane ili montažne objekte MRS, MS i RS minimalno horizontalno rastojanje se meri od zida objekta.

Za objekte MRS, MS i RS postavljene na otvorenom prostoru, sa ili bez nadstrešnice, rastojanje se meri od najbližeg potencijalnog mesta isticanja gasa.

Na ukrštanju gasovoda sa putevima, prugama, kanalima, ugao ose gasovoda prema tim objektima mora da iznosi između 60° i 90°.

Na ukrštanju gasovoda sa naseljskim saobraćajnicama, kao i vodotocima sa vodnim ogledalom širim od 5,0 m, ugao ose gasovoda prema tim objektima po pravilu mora da iznosi 90°.

Ugao ukrštanja na mestima gde je to tehnički opravdano, dozvoljeno je smanjiti na minimalno 60°.

Za izvođenje ukrštanja gasovoda sa infrastrukturnim objektima sa uglom manjim od 60° potrebno je pribaviti odgovarajuću saglasnost upravljača, odnosno operatora nad tim objektima.

Minimalna dubina ukopavanja gasovoda je 80 cm mereno od gornje ivice gasovoda.

Tabela 32: Minimalna dubina ukopavanja čeličnih i PE gasovoda, merena od gornje ivice cevi, kod ukrštanja sa drugim objektima

Objekat

Minimalna dubina ukopavanja (cm)

do dna odvodnih kanala puteva i pruga

100

do gornje kote kolovozne konstrukcije puta

135

do gornje ivice praga železničke pruge

150

Od minimalne dubine ukopavanja cevi može se odstupiti uz navođenje opravdanih razloga za taj postupak, pri čemu se moraju predvideti povećane mere bezbednosti, ali tako da minimalna dubina ukopavanja ne može biti manja od 50 cm.

U zavisnosti od pritiska zaštitni pojas gasovoda je:

1) za PE i čelične gasovode MOR ≤ 4 bar – po 1 m od ose gasovoda na obe strane;

2) za čelične gasovode 4 bar < MOP ≤ 10 bar – po 2 m od ose gasovoda na obe strane;

3) za PE gasovode 4 bar < MOP ≤ 10 bar – po 3 m od ose gasovoda na obe strane;

4) za čelične gasovode 10 bar < MOP ≤ 16 bar – po 3 m od ose gasovoda na obe strane.

U zaštitnom pojasu gasovoda ne mogu se izvoditi radovi i druge aktivnosti izuzev poljoprivrednih radova dubine do 0,5 m bez pismenog odobrenja operatera distributivnog sistema.

U zaštitnom pojasu gasovoda zabranjeno je saditi drveće i drugo rastinje čiji koreni dosežu dubinu veću od 1 m, odnosno, za koje je potrebno da se zemljište obrađuje dublje od 0,5 m.

Paralelno vođenje i ukrštanje gasovoda i javnih puteva i obrnuto, vrši se u skladu sa odredbama Pravilnika o uslovima za nesmetanu i bezbednu distribuciju prirodnog gasa gasovodima pritiska do 16 bara, posebnim uslovima upravljača javnog puta, kao i posebnim uslovima koje izdaje operator distributivnog sistema prirodnog gasa.

Uslovi za priključenje na termoenergetsku infrastrukturu

Priključenje na gasovodnu infrastrukturu izvesti u skladu sa uslovima i saglasnostima dobijenim od nadležnog distributera za gas i u skladu sa odredbama Pravilnika o uslovima za nesmetanu i bezbednu distribuciju prirodnog gasa gasovodima pritiska do 16 bara („Službeni glasnik RS”, broj 86/15).

5) Toplovodna mreža

Dubina polaganja toplovoda je od 0,6 m do 1,0 m. Lokacija rovova treba da je u zelenom pojasu između trotoara i ivičnjaka ulice, trotoara i rigola, trotoara i betonskog kanala. Na lokaciji gde nema zelenog pojasa gasovod se vodi ispod uličnog trotoara, betoniranih platoa i površina ili ispod uličnih kanala za odvod atmosferske vode na dubini 1,0 m od dna kanala ili rigola. Izuzetno, toplovod se polaže duž trupa puta, uz posebne mere zaštite od mehaničkih i drugih oštećenja.

Pri paralelnom vođenju toplovoda sa podzemnim vodovima, minimalno svetlo rastojanje iznosi 0,4 m, a u izuzetnim slučajevima može biti manje od 0,2 m. Pri ukrštanju distributivnog gasovoda sa podzemnim vodovima, minimalno svetlo rastojanje iznosi 0,2 m, a pri vođenju toplovoda pored temelja 1,0 m.

Ukrštanje toplovoda sa saobraćajnicama vrši se uz njegovo polaganje u zaštitnu cev ili kanal (minimalna rastojanje od gornje kote zaštitne cevi do gornje kote kolovoza iznosi od 1,35–1,50 m), izuzev ako se proračunom dokaže da to nije potrebno.

Minimalna dubina ukrštanja toplovoda sa putevima i ulicama je 1,0 m, sa železničkim prugama 1,5 m, a sa industrijskim kolosecima 1,0 m. Minimalna udaljenost toplovoda od bliže ivice temelja objekta je 1,0 m.

Pri ukrštanju toplovoda sa saobraćajnicama, vodotocima i kanalima, ugao zaklapanja njihovih osa mora biti između 600 i 900. Za ukrštanje pod manjim uglom potrebna je saglasnost nadležnog organa.

Udaljenost toplovoda od stubova električne rasvete, vazdušne niskonaponske i PTT mreže mora biti tolika da ne ugrožava stabilnost stubova, minimalno 0,5 m.

6) Pravila za međusobno usaglašavanje infrastrukturnih sistema

Usaglašavanje infrastrukturnih sistema sprovesti u skladu sa odredbama važećih zakona, podzakonskih akata i tehničkim propisima, koji određuju međusobni odnos infrastrukturnih sistema u prostoru, odnosno njihovo trasiranje i paralelno vođenje kroz zajednički koridor, uz obavezno uvažavanje pravila funkcionisanja i zaštite svakog pojedinačnog sistema, što podrazumeva racionalni pristup u korišćenju zemljišta u koridoru.

2.2.4. Mineralne sirovine

Ukoliko planirana trasa infrastrukturnog koridora državnog puta I reda bude zahvatala ekploataciona polje, potrebno je da se pre izdavanja lokacijskih uslova koji se izdaju u skladu sa posebnim propisima za izgradnju objekata, pribavi se mišljenje privrednog subjekta koji vrši eksploataciju o predloženom pravcu i položaju ovih objekata na eksploatacionom poljuda, u skladu sa članom 66. stav 2. Zakona o rudarstvu i geološkim istraživanjima.

Takođe, skladu sa odredbama člana 66. stav 1. Zakona o rudarstvu i geološkim istraživanjima („Izgradnja zgrada, javnih puteva, železničkih pruga, kanala i drugih saobraćajnica, kao i električnih vodova visokog napona sa određenim zaštitnim stubovima na eksploatacionom polju, kao i ostalih infrastrukturnih objekata, može se odobriti po prethodno pribavljenoj saglasnosti Ministarstva.”), stoga je obavezno pribavljanje saglasnosti ministarstva nadležnog za poslove rudarstva, u cilju izgradnje infrastrukturnih objekata na eksploatacionom polju.

2.2.5. Uslovi za objekte i zone zaštite životne sredine, prirodnih resursa i vrednosti, biodiverziteta i drugo

Obavezno je poštovanje uslova i mera zaštite navedenih u glavi III PLANSKA REŠENJA, odeljak 1. Uticaj na prirodu i životnu sredinu i mere zaštite ovog Prostornog plana, pri čemu, za potrebe zaštite kanala i vodotokova (kao staništa i ekoloških koridora), faune i biodiverziteta, obezbeđenje elemenata funkcionalne povezanosti elemenata ekološke mreže i prohodnosti ekoloških koridora i ozelenjavanje i pejzažno unapređenje prostora poštovati sledeće:

1. U svim fazama projektovanja i izgradnje neophodno je primeniti odgovarajuća planska i tehnička rešenja sa ciljem smanjenja negativnih uticaja na područja značajnih za očuvanje biodiverziteta;

2. Radi očuvanja ekološkog integriteta i prirodnih vrednosti područja sprovoditi sve mere zabrane i postupanja navedene u glavi III PLANSKA REŠENJA, odeljak 1. Uticaj na prirodu i životnu sredinu i mere zaštite ovog Prostornog plana, iznete u okviru dela Mere zaštite biodiverziteta unutar granice Prostornog plana na deonici Ruma–Šabac;

3. Za očuvanje ekoloških svojstava vodotokova (uključujući i kanalizovane vodotokove čije je korito u blisko-prirodnom stanju) kao staništa i ekoloških koridora poštovati sledeće uslove:

3.1. U najvećoj mogućoj meri očuvati morfologiju priobalja i obalnog pojasa. Na deonicama gde ne postoje alternativna rešenja i neophodno je izvršiti regulaciju vodotoka/kanala ili premeštanje deonice toka, primeniti tehnička i biotehnička rešenja, kojima se prirodne hidrološke i ekološke karakteristike vodotoka očuvaju u što većoj meri;

3.2. Nije dozvoljeno zacevljenje vodotoka/kanala koji su naznačeni kao ekološki koridori, odnosno koji povezuju staništa sa ekološkim koridorima;

3.3. Očuvati, a kod regulisanih delova formirati pojas vegetacije uz obalu, kao preduslov funkcionalnosti koridora. Minimalna vegetacija obale je travni pojas širine 5 m, a na deonicama gde je širina obalnog pojasa veća od 8 m obezbediti podizanje pojaseva visokog zelenila;

3.4. Kod svih hidrotehničkih objekata koji stvaraju barijeru za kretanje životinja koritom ili obalom (npr. strme veštačke površine) treba obezbediti tehnička rešenja (npr. hrapave površine) koje obezbeđuju bezbedno kretanje malim životinjama unutar korita, odnosno omogućuju izlazak iz korita. Obezbediti kontinuitet travnog pojasa ekološkog koridora uz hidrotehničke objekte;

Z.5. Vodotoci i kanali sa ulogom ekoloških koridora ne mogu da služe kao prijemnici neprečišćenih/nedovoljno prečišćenih otpadnih voda;

3.6. U skladu sa članom 97. Zakona o vodama, zabranjeno je ispuštanje neprečišćenih otpadnih voda u krajnji recipijent. Nakon prikupljanja zauljenih otpadnih atmosferskih voda sistemom nepropusnih drenažnih cevi/kanala neophodno je njihovo prečišćavanje na separatoru ulja i masti. Sve otpadne vode, uključujući procedne vode sa saobraćajnice ili vode sa sadržajem toksičnih i zapaljivih tečnosti. moraju biti tretirane u skladu sa pravilima odvođenja i prečišćavanja otpadnih voda i prema zahtevima Uredbe o graničnim vrednostima emisije zagađujućih materija u vode i rokovima za njihovo dostizanje („Službeni glasnik RS”, br. 67/11, 48/12 i 1/16), odnosno kvalitet prečišćenog efluenta mora zadovoljavati propisane kriterijume za upuštanje u krajnji recipijent;

4. Radi smanjenja akcidenata uzrokovanih sudarom sa divljači i uginuća životinja na putu:

4.1. Na području naznačenih staništa obraslih visokom vegetacijom (šuma, grmlje, šibljaci, trstik), radi smanjenja učestalosti kretanja šumskih vrsta prema saobraćajnici, modeliranjem terena i planskim održavanjem vegetacije formirati travni pojas širine najmanje 4 m između saobraćajnih traka i prirodnih staništa sa visokom vegetacijom, koji se mora održavati redovnim košenjem (najmanje 2 puta godišnje);

4.2. Na području naznačenih staništa obezbediti ogradu za divljač između saobraćajnice i prirodnih staništa/koridora. koji obezbeđuje zaštitu populacija svih zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta predmetnog prostora. Donji deo ograde do 60 cm visine, treba da ima otvore (okca) do 0.5 cm. Ogradu pozicionirati na način koji omogućuje održavanje funkcionalnosti ograde (prvenstveno košenje) sa obe njene strane. Ograda treba da usmerava kretanje faune prema uređenim prolazima za životinje, kao i prema mostovima i propustima za vodu kao potencijalnim prolazima. Preispitati potrebu podizanja ograde za divljač i na drugim deonicama;

4.3 Sprečiti dospevanje sitnih vodozemaca na put trajnom vertikalnom barijerom glatke površine visine najmanje 0,5 m;

– u dužini od najmanje 50 m uz put sa obe strane vodotoka/kanapa sa ulogom ekoloških koridora;

– u dužini od najmanje 50 m uz put sa obe strane vodotoka/kanala koje (direktno ili preko kanalske mreže) povezuju zaštićena područja ili označena staništa međusobno, odnosno sa ekološkim koridorima;

– na drugim lokalitetima na kojima procena uticaja dokazuje povećanu frekvencu kretanja vodozemaca ili drugih zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta malih dimenzija;

4.4. Na područjima staništa osvetljenje saobraćajnice i pratećih objekata planirati u skladu sa potrebama zaštite divljih vrsta koje su aktivne noću:

– primeniti svetlosna tela sa zastorima koji sprečavaju rasipanje svetlosti prema nebu (prema vazdušnim koridorima migracije) i okolnim staništima/ekološkim koridorima;

– osvetljenje vršiti svetlosnim telima postavljenim najniže moguće, sa svetlosnim snopovima usmerenim prema auto-putu;

5. Funkcionalnu povezanost elemenata ekološke mreže i prohodnost ekoloških koridora koji se presecaju saobraćajnicom. obezbediti primenom tehničkih rešenja koja obezbeđuju prohodnost migracionih puteva:

5.1. Omogućiti bezbedno kretanje krupne divljači adekvatnim uređenjem prostora (zaštita od noćnog osvetljenja, visina unutrašnjosti prolaza je veći ili jednak 3 m, a indeks slobodnog prostora prolaza ili unutrašnjosti multifunkcionalnog mosta jednak ili veći od 1,5):

– izgradnjom multifunkcionalnog mosta kod kanalizovanog vodotoka Jarčina, povezujući staništa zaštićenih vrsta i lovne divljači agrarnog predela Srema sa ekološkim koridorom Save;

– izgradnjom multifunkcionalnog mosta kod kanalizovanog vodotoka Vranj, uz sam rub šumskog staništa RUMO1a (zajednički prolaz za vrste šumskih staništa i ekološkog koridora);

– izgradnjom prolaza za krupnu divljač uz severni rub šumskog staništa RUM02 (Karakuša), za divljač agrarnog predela koja se kreće uz samu ogradu lovišta i uz meliorativni kanal;

– izgradnjom prolaza za krupnu divljač unutar lovišta Karakuša (RUMO2) u skladu sa potrebama upravljanja lovištem i sa potrebama kretanja divljih vrsta po gredama prema zapadnom višem delu lovišta tokom poplava;

– uređenjem prostora ispod mosta na Savi obezbeđujući kontinuitet zelenog pojasa obale i prohodnost obale ispod mosta za terestične vrste u periodima srednjeg vodostaja;

5.2. Za životinje malih i srednjih dimenzija koje se kreću uz vodotokove obezbediti prohodnost obale ispod mosta nad kanalom koji se pruža paralelno sa barom Dugajom unutar RUM02. Minimalna širina traka za kretanje životinja je 1 m, širina unutrašnjeg prostora (vizuelne celine) prolaza treba da je veća od 9 m, a poželjno je obezbediti visinu veću od 2 m. Modeliranjem terena trake za kretanje životinja unutar prolaza povezati sa gredama (uzvišenjima terena) radi slobodnog kretanja divljih vrsta po gredama prema zapadnom, višem delu lovišta tokom poplava;

5.3. Za životinje malih dimenzija (prvenstveno vodozemce) obezbediti prolaze kod presecanja kanala koji povezuju označena staništa/zaštićena područja sa ekološkim koridorima. Minimalna širina traka za kretanje životinja je 0,5 m. Koristiti specijalne materijale i tehnička rešenja u skladu sa prihvaćenim međunarodnim standardima (npr. beton posebnih hidroloških osobina). Obezbediti osvetljenost provetravanje, redovno čišćenje i održavanje prolaza;

5.4. Prolaze za životinje unutar mostova i propusta urediti po sledećim opštim pravilima:

– prostore za kretanje divljih vrsta planirati sa obe strane korita vodotokova/kanala;

– prostore za kretanje divljih vrsta smestiti iznad nivoa prosečnih prolećnih vodostaja (period mart-april), a unutar zatvorenog lovišta „Karakuša” na nivou najviših tačaka greda sa kojima su povezani;

– ako profil korita vodotoka unutar prolaza ima nagib veći od 15o, treba formirati horizontalnu terasu širine 0,4–1,0 m za kretanje životinja iznad nivoa srednjeg vodostaja. Kosine korita i obale treba da budu grubo hrapave (moguće rešenje su horizontalna rebra ili urezi), što će sprečavati da životinje upadnu u vodu i olakšaće im izlaz iz vode. Samu terasu za kretanje obložiti prirodnim tipom podloge obale vodotoka date lokacije (npr. glinovito zemljište) i povezati sa obalom van propusta/mosta;

– obezbediti što bolju osvetljenost prolaza dnevnom svetlošću;

– vegetacija ispred mosta treba da bude fizički povezana sa prirodnom vegetacijom okoline pomoću niske žbunaste vegetacije raspoređene u obliku latiničnog slova „V” (izbor vrsta zavisi od lokalnih ekoloških uslova i od postojanja obaloutvrde):

– obala (ili deo obalnog pojasa) ispred mosta treba da bude pokrivena o prirodnim tipom zemljišta datog lokaliteta (izbegavati beton).

5.5 Poboljšati prohodnost cevastih propusta kao potencijalnih prolaza za sitne životinje, poboljšavanjem osvetljenosti i uslova provetravanja na što većem broju lokacija, naročito kod propusta prečnika većih od jednog metra;

5.6. U zavisnosti od rezultata procene uticaja na životnu sredinu, po potrebi planirati specijalne prolaze za vodozemce šumskih područja, u skladu sa važećom regulativom za bezbedno kretanje divljih vrsta;

5.7. Funkcionalnost prolaza za životinje obezbediti redovnim održavanjem;

6. Ozelenjavanje trase puta i neposrednog okruženja treba da se vrši pod sledećim opštim uslovima:

6.1. Ozelenjavanje uzurpiranih površina, izloženih eroziji i širenju invazivnih vrsta, treba da se odvija paralelno sa izgradnjom puta, formiranjem travnih površina u što kraćem roku;

6.2 Kod planiranja visokog zelenila u zoni uticaja izdvojenih staništa i ekoloških koridora (udaljenost od 500 m) zabranjena je sadnja invazivnih vrsta.

V IMPLEMENTACIJA

1. Institucionalni okvir implementacije i učesnici u implementaciji

Implementacija Prostornog plana predstavlja proces primene i sprovođenja ciljeva i rešenja utvrđenih Prostornim planom. Realizacija ovog procesa zahteva definisanje sistema upravljanja prostornim razvojem (u okviru aktuelnog zakonodavstva i institucionalnog ambijenta), zatim utvrđivanje potrebnih aktivnosti, mera i instrumenata za implementaciju, utvrđivanje prioriteta u implementaciji, kao i utvrđivanje učesnika u procesu implementacije i njihovih obaveza, ovlašćenja i odgovornosti.

Realizacija funkcija i sadržaja infrastrukturnog koridora ima karakter razvojnog „praga”, s obzirom na značaj infrastrukture kao neophodnog uslova za razvoj područja. Bez realizacije infrastrukturnog koridora, ne mogu se očekivati značajni razvojni efekti u drugim oblastima privređivanja. Navedeni organi državne uprave, u skladu sa svojim nivoom, ovlašćenjima, obavezama i odgovornostima, moraju biti koordinatori planiranih aktivnosti i aktera u procesu implementacije. Aktivnosti svih nivoa upravljanja moraju da budu i vertikalno i horizontalno međusobno usklađene.

Upravljanje prostornim razvojem predstavlja proces donošenja odluka, zasnovanih na potrebi realizacije ciljeva i planskih rešenja utvrđenih izmenama i dopunama Prostornog plana. Posebnu ulogu i odgovornost imaju sledeći učesnici u implementaciji Prostornog plana:

1) ministarstvo nadležno za poslove prostornog planiranja, urbanizma i projektovanja, kroz kontrolu daljih aktivnosti na izradi planske i tehničke dokumentacije, upravnog postupka izdavanja pojedinih dozvola i odobrenja, inspekcijski nadzor, kao i ocenjivanja potrebe i opravdanosti izmena i dopuna pojedinih rešenja ovog prostornog plana;

2) JP „Putevi Srbije”, upravljač državnih puteva;

3) „Koridori Srbije” d.o.o, Beograd;

4) opština Ruma, na čijoj teritoriji se nalazi predmet izmena i dopuna Prostornog plana (Rumska obilaznica i deonica Ruma–Šabac);

5) Grad Sremska Mitrovica, na čijoj teritoriji se nalazi predmet izmena i dopuna Prostornog plana (deonica Ruma–Šabac);

6) ostale jedinice lokalne samouprave (gradovi Novi Sad, Šabac i Loznica i opštine Sremski Karlovci, Irig i Bogatić) na čijoj se teritoriji nalaze deonice predmetnih puteva koje se razrađuju kroz urbanističku plansku dokumentaciju i

7) institucije, organi i organizacije koje su davale uslove i podatke u toku izrade Prostornog plana.

Pored navedenih, učesnici u implementaciji su i:

– ministarstvo nadležno za poslove zaštite životne sredine i pokrajinski sekretarijat nadležan za poslove zaštite životne sredine;

– ministarstvo nadležno za poslove poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva i pokrajinski sekretarijat nadležan za poslove poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva;

– ministarstvo nadležno za poslove privrede i pokrajinski sekretarijati nadležni za poslove privrede i regionalnog razvoja;

– ministarstvo nadležno za poslove energetike i pokrajinski sekretarijat nadležan za poslove energetike;

– Fond za kapitalna ulaganja APV;

– pokrajinski sekretarijati za urbanizam, graditeljstvo i zaštitu životne sredine;

– jedinice lokalne samouprave sa područja Prostornog plana;

– JP Nacionalni park „Fruška gora”;

– Zavod za zaštitu prirode Srbije;

– institucije koje će učestvovati u proceduri izrade i kontrole tehničke dokumentacije.

2. Smernice za sprovođenje plana

Predmet Prostornog plana je koridor putne infrastrukture državnog puta I reda br. 21 i državnog puta I reda br. 19, sa pratećim sadržajima. Ostale namene površina u obuhvatu Prostornog plana definisane su važećim prostornim i urbanističkim planovima.

Prostorni planovi područja posebne namene4 čiji delovi se preklapaju sa Prostornim planom, kao i delovi planova jedinica lokalne samouprave5, koji su u obuhvatu Prostornog plana, usklađuju se sa ovim Prostornim planom u delu putnog koridora, a u ostalim delovima ostaju na snazi. Prostornim planom posebno se utvrđuju uslovi i mere zaštite, korišćenja i uređenja prostora koji se opredeljuje za posebnu namenu (koridor puta), dok se preostali prostor u granicama Prostornog plana rešava okvirno po pitanju korišćenja zemljišta ostavljajući mogućnost nadležnim državnim organima da donošenjem planova preciziraju način korišćenja prostora, njegove zaštite i izgradnje.

Sprovođenje Prostornog plana, odnosno njegova realizacija odvijaće se:

– ugrađivanjem planskih rešenja u razvojne planove i programe;

– razradom planskih rešenja odgovarajućim urbanističkim planovima (delovi teritorije u obuhvatu Prostornog plana za koje je predviđena izrada urbanističkog plana sa smernicama za njihovu izradu dati su u glavi IV PRAVILA UREĐENJA I PRAVILA GRAĐENJA, odeljak 1. Pravila uređenja i organizacije zemljišta, pododeljak 1.7. Smernice i uslovi za delove teritorije u obuhvatu plana za koje je predviđena izrada urbanističkog plana, ovog Prostornog plana);

– direktnim putem (za delove teritorije za koje nije predviđena izrada urbanističkog plana).

Prostorni plan sprovodiće se obaveznim ugrađivanjem njegovih odredbi u:

– planove i programe javnih preduzeća u oblasti infrastrukture (saobraćaj, vodoprivreda, elektroprivreda, telekomunikacije, energetike i dr);

– posebne planove, programe, projekte i osnove za pojedine oblasti (poljoprivrednog, vodnog i šumskog zemljišta, rekultivaciju degradiranog zemljišta, zaštitu životne sredine, zone zaštićenih prirodnih i kulturnih dobara i dr.).

––––––––

4 Prostorni plan područja posebne namene „Fruška goraˮ („Službeni list APV”, broj 8/19), Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora autoputa E-75 Subotica–Beograd (Batajnica), Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora granica Hrvatske–Beograd (Dobanovci)

5 Gradovi: Novi Sad, Sremska Mitrovica, Šabac i Loznica, i opštine: Sremski Karlovci, Irig, Ruma i Bogatić

2.1. Smernice za implementaciju Prostornog plana za deonicu Rumske obilaznice

Prostorni plan za deonicu Rumske obilaznice sprovodi se na sledeći način:

1) direktno (neposredno), izdavanjem informacije o lokaciji i lokacijskih uslova za predmet Prostornog plana za deonicu Rumske obilaznice;

2) sprovođenjem preventivnih mera zaštite i ograničenja u pogledu korišćenja zemljišta u širem pojasu zaštite državnog puta – predmeta Prostornog plana za deonicu Rumske obilaznice u planskim dokumentima jedinice lokalne samouprave;

3) izradom plana detaljne regulacije za površinsku raskrsnicu Vrdnik, sa tehničkom dokumentacijom kao osnovom za planski dokument, a na nivou razrade u skladu sa zakonom.

2.1.1. Smernice za izradu plana detaljne regulacije

Na osnovu izrađene saobraćajne analize, koja je pokazala mogućnost realizacije zahteva iskazanih kroz rani javni uvid, Prostornim planom za deonicu Rumske obilaznice daje se plansko utemeljenje za dalje sprovođenje kroz plan detaljne regulacije za površinsku raskrsnicu za petlju Vrdnik, na teritoriji opštine Irig, na projektantskoj stacionaži km 24 + 100 do km 24 + 400.

2.2. Smernice za implementaciju Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac

Prostorni plan za deonicu Ruma–Šabac sprovodi se na sledeći način:

1. direktno (neposredno), izdavanjem lokacijskih uslova, za deo Prostornog plana sa razradom na nivou detaljne regulacije u obuhvatu zemljišta javne namene, odnosno pojasa državnog puta (objekti puta), servisnih i pristupnih saobraćajnica i vodnog zemljišta kanala i vodotokova;

2. indirektno, za Prostorni plan za deonicu Ruma–Šabac, izvan regulacione linije predmetnog državnog puta (auto-puta), i to: 1) primenom i razradom planskih rešenja Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac u drugim planskim dokumentima za infrastrukturne sisteme, koji se nalaze u koridoru ili se ukrštaju sa koridorom predmetnog državnog puta (auto-puta); i 2) primenom i razradom planskih rešenja Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac u planskim dokumentima jedinica lokalne samouprave.

Prostorni plan za deonicu Ruma–Šabac je osnov za formiranje parcele javne namene.

Ako je u toku implementacije Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac potrebno formirati manje građevinske parcele za pojedine funkcionalne celine ili ako to zahteva dinamika rešavanja imovinskopravnih odnosa i izgradnje, dozvoljava se dalja preparcelacija formiranih građevinskih parcela, izradom projekta parcelacije.

U obuhvatu parcela zemljišta javne namene koje su formirane Prostornim planom za deonicu Ruma–Šabac, za potrebe izgradnje državnog puta i regulacije vodotokova, dozvoljena je izrada projekata parcelacije i formiranje manjih parcela u skladu sa potrebama i dinamikom realizacije planskih rešenja.

U okviru zemljišta javnih namena moguća je preraspodela vodnog i putnog zemljišta uz saglasnost upravljača/imaoca javnih ovlašćenja nadležnih javnih preduzeća.

Za potrebe infrastrukturnih koridora i objekata, prelaza za životinje i drugih javnih radova, gde tehnička dokumentacija pokaže potrebu da se izađe iz regulacije saobraćajnice, moguća je izrada urbanističkog projekta, na osnovu čl. 60. i 61. Zakona o planiranju i izgradnji.

Kroz izradu urbanističkog projekta i odgovarajuće tehničke dokumentacije, uz saglasnost JP „Putevi Srbije”, moguće je uvođenje i dodatnih kolskih i pešačkih prelaza i prolaza, na mestima ukrštanja saobraćajnice sa drugim putevima, ukoliko se za to ukaže potreba.

Radi povezivanja radne zone „Rumska petlja – zapad” moguća je izgradnja prelaza preko auto-puta između orijentacionih stacionaža km 45–47. Tehničko rešenje prelaza i tačan položaj razradiće se urbanističkim projektom nakon usvajanja izmena i dopuna plana detaljne regulacije za radnu zonu „Rumska petlja – zapad”, uz saglasnost JP „Putevi Srbije”.

U okviru granica Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac moguće je odgovarajućom urbanističkom dokumentacijom ostvariti kontinuitet prekinutih atarskih puteva radi obezbeđenja neposrednog pristupa parcelama u vangrađevinskom području.

Prostornim planom za deonicu Ruma–Šabac je dozvoljena faznost realizacije, tako da jedna faza predstavlja funkcionalnu celinu, uz saglasnost upravljača puta.

Na mestima ukrštanja manjih kanala i puta, tehničkom dokumentacijom definisaće se tehnička rešenja u skladu sa uslovima javnog vodoprivrednog preduzeća.

Direktna primena Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac

Prostorni plan za deonicu Ruma–Šabac sprovodi se direktno (neposredno) za deo sa razradom na nivou detaljne regulacije u obuhvatu zemljišta javne namene, odnosno pojasa državnog puta (objekti puta), servisnih i pristupnih saobraćajnica i vodnog zemljišta za potrebe regulacije kanala i vodotokova, i to izdavanjem lokacijskih uslova za:

– celokupnu trasu državnog puta sa mostovima, propustima i drugim objektima;

– petlje/denivelisana ukrštanja i raskrsnice;

– funkcionalne prateće sadržaje: baze za održavanje puta, objekti kontrole i upravljanja i dr.;

– prateće sadržaje za korisnike puta: odmorišta sa uslužnim centrom;

– pristupne saobraćajnice i protivpožarne puteve do pojedinih objekata državnog puta;

– zaštitne objekte i radove na mestima ukrštanja državnog puta sa ostalim infrastrukturnim sistemima;

– objekte na kanalima sa kojima se ukršta državni put;

– elektroenergetsku, elektronsku, hidrotehničku i drugu infrastrukturu u funkciji državnog puta;

– pejzažno uređenje zelenih površina u pojasu državnog puta.

Prostorni plan za deonicu Ruma–Šabac predstavlja osnov za utvrđivanje javnog interesa za eksproprijaciju, odnosno administrativni prenos nepokretnosti. Potpunom eksproprijacijom, odnosno administrativnim prenosom nepokretnosti, obezbeđuje se prostor za formiranje građevinskih parcela objekata koji su sastavni delovi državnog puta i parcela vodnog zemljišta. Potpunom eksproprijacijom se trajno menja postojeća namena i vlasništvo nad obuhvaćenim nepokretnostima.

Rešenjem o utvrđivanju javnog interesa, određuje se korisnik eksproprijacije, odnosno administrativnog prenosa nepokretnosti. Korisnik eksproprijacije preuzima sva prava, obaveze i odgovornosti predviđene Zakonom o eksproprijaciji.

U delu Prostornog plana koji se direktno sprovodi, površine koje su predmet utvrđivanja javnog interesa određene su grafički sa elementima za geodetsko obeležavanje i popisom obuhvaćenih katastarskih parcela (u celini ili u delovima).

U slučaju međusobnog neslaganja tekstualnih i grafičkih podataka ili neslaganja zbog naknadnih promena nastalih održavanjem katastra nepokretnosti, merodavna je situacija na grafičkim prilozima Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac.

Smernice za implementaciju u drugim prostornim i urbanističkim planovima

Važeći planski dokumenti doneti do dana stupanja na snagu ove uredbe, primenjuju se na sledeći način:

1. ne primenjuju se planski dokumenti u delu definisanom regulacionom linijom državnog puta – auto-puta i vodnog zemljišta (zemljišta javne namene) utvrđenog na grafičkim prilozima sa detaljnom razradom Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac;

2. primenjuju se, u delu i na način koji nije u suprotnosti sa ovim prostornim planom, planski dokumenti u delu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac izvan regulacione linije predmetnog državnog puta (auto-puta), utvrđenog na grafičkim prilozima sa detaljnom razradom za deonicu Ruma–Šabac, naročito u pogledu režima korišćenja, uređenja i zaštite prostora, kao i u pogledu sprečavanja širenja građevinskih područja.

Nadležni organi jedinica lokalne samouprave, čiji su delovi teritorije u obuhvatu Prostornog plana za deonicu Ruma–Šabac, doneće odluku i pokrenuti postupak usaglašavanja (izmene i dopune) donetih planskih dokumenata sa Prostornim planom u delu deonice Ruma–Šabac, u roku koji ne može biti duži od dve godine od dana stupanja na snagu ove uredbe.

Implementacija u sektorskim planovima i programima

Implementacija i usaglašavanje planskih koncepcija, rešenja i propozicija utvrđenih Prostornim planom za deonicu Ruma–Šabac u sektorskim planovima i programima u skladu sa zakonom, obezbeđuju:

− ministarstvo nadležno za poslove vodoprivrede, odnosno Republička direkcija za vode i nadležna vodoprivredna preduzeća, usklađivanjem i realizacijom planiranih radova na uređivanju i održavanju kanalske mreže;

− ministarstvo nadležno za poslove energetike i Akcionarsko društvo „Elektromreža Srbije” Beograd, usklađivanjem i realizacijom planiranih radova na elektroenergetskoj mreži i objektima;

− operatori mobilne telefonije usklađivanjem svojih programa razvoja mobilne telefonije;

− organi lokalne samouprave i gradska i opštinska javna komunalna preduzeća usklađivanjem programa razvoja vodovodne i kanalizacione infrastrukture;

− organi lokalne samouprave i gradska i opštinska javna preduzeća nadležna za izgradnju i održavanje puteva, usklađivanjem programa razvoja opštinskih javnih puteva;

− organi lokalne samouprave u saradnji sa ministarstvom nadležnim za poslove zaštite životne sredine, usklađivanjem i realizacijom lokalnih planova i programa zaštite životne sredine (srednjoročnih planova zaštite od buke, programa i planova monitoringa životne sredine).

3. Prioritetna planska rešenja i projekti

U sprovođenju ciljeva i planskih rešenja, kao i u primeni mera i instrumenata, normativa i standarda, prioritet ima:

– obezbeđenje neophodnih uslova i smanjenje na prihvatljivi nivo prostornih ograničenja za izgradnju, opremanje i funkcionisanje infrastrukturnog sistema u koridoru u skladu sa zakonskim propisima, opštim razvojnim opredeljenjima i postavkama Prostornog plana;

– sanacija do sada nastalih šteta od postojećih infrastrukturnih sistema i buduće rigorozno sprečavanje svih direktnih i indirektnih negativnih uticaja;

– socijalna, ekonomska i ekološka zaštita stanovništva u infrastrukturnom koridoru, koje je ugroženo izgradnjom i funkcijom infrastrukturnih sistema;

– primena prostorno-planskih, urbanističkih i ekoloških mera koje su utvrđene Prostornim planom, opštih propisa u pogledu zaštite životne sredine i neposrednih tehničko-tehnoloških mera zaštite i

– obezbeđivanje institucionalnih, organizacionih i informatičkih uslova za sprovođenje Prostornog plana, kao i uslova za nastavak započetih istraživanja, izradu odgovarajućih programa, planova i projekta od interesa za razvoj područja.

Brisan je raniji stav 2. (vidi član 3. Uredbe - 39/2019-189)

––––––––––––––

17 Prostorni plan područja posebne namene Fruške gore do 2022. godine („Službeni list APV‘”, broj 16/04), Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora autoputa E-75 Subotica-Beograd (Batajnica) („Službeni glasnik RS”, broj 69/03), Prostorni plan područja infrastrukturnog koridora granica Hrvatske-Beograd (Dobanovci) („Službeni glasnik Republike Srbije”, broj 69/03).

18 Gradovi: Novi Sad, Sremska Mitrovica, Šabac i Loznica, i opštine: Sremski Karlovci, Irig, Ruma i Bogatić

4. Mere i instrumenti za implementaciju

Strateška opredeljenja, planske koncepcije i planska rešenja sprovode se:

1) primenom opštih, pojedinačnih i sektorskih politika, mera i instrumenata;

2) poštovanjem utvrđenih normi i standarda propisanih zakonima i podzakonskim aktima i utvrđenih na osnovu planerskog iskustva zasnovanog na primerima usvojenih planova;

3) razradom utvrđenih ciljeva i koncepcija kroz planove i programe razvoja grada, odnosno opštine, javnih preduzeća i kroz druge programe razvoja;

4) daljim istraživanjem i planiranjem, izradom tehničke dokumentacije, praćenjem promena u prostoru i realizacije planskih rešenja, kao i njihovog uticaja na prostor i funkcije u njemu.

Razvoj, uređenje, korišćenje i zaštita prostora u obuhvatu Prostornog plana, odnosno realizacija planskih rešenja, zasniva se na instrumentima za implementaciju Prostornog plana, koji se baziraju na:

1) ekonomsko-finansijskim merama;

2) odgovarajućoj institucionalnoj podršci;

3) normativnim merama;

4) informatičko-organizacionim merama.

Osnovne mere i instrumenti za implementaciju planskih rešenja podrazumevaju izradu tehničke dokumentacije, pre svega idejnog projekta i projekta za građevinsku dozvolu za obilaznicu oko Rume i deonicu Ruma–Šabac i objekte u funkciji državnog puta.