Uredba o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene međunarodnog vodnog puta E 80 – Dunav (Panevropski koridor VII)

Prilozi

UVODNE NAPOMENE

Na osnovu Odluke o izradi Prostornog plana područja posebne namene međunarodnog plovnog puta E80 – Dunav (Panevropski koridor VII) („Službeni glasnik RS”, broj 3/10), kao i na osnovu Izveštaja o izvršenoj stručnoj kontroli Koncepta prostornog plana područja posebne namene međunarodnog plovnog puta E80 – Dunav (Panevropski koridor VII) od 20. decembra 2010. godine (dopis Ministarstva životne sredine i prostornog planiranja broj 350-01-01272/2010-07, zaveden u Republičkoj agenciji za prostorno planiranje pod brojem 350-321-46/2010-01), zaključen je ugovor o izradi Nacrta prostornog plana područja posebne namene međunarodnog plovnog (vodnog) puta E80 – Dunav – Panevropski koridor VII između Republičke agencije za prostorno planiranje (broj 404-70-8/2011-01 od 23. marta 2011. godine) kao naručioca, i Instituta za arhitekturu i urbanizam Srbije (broj 477 od 23. marta 2011. godine) i Javnog preduzeća Zavod za urbanizam Vojvodine (broj 2/21 od 24. marta 2011. godine) kao izvršilaca. Vremenski horizont Prostornog plana je do 2025. godine.

Prostorni plan područja posebne namene međunarodnog plovnog (vodnog) puta E80 – Dunav–Panevropski koridor VII1 (u daljem tekstu: Prostorni plan) je usklađen sa Zakonom o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US, 24/11, 121/12, 42/13 – US, 50/13 – US, 98/13 – US, 132/14 i 145/14 – u daljem tekstu: Zakon), Pravilnikom o sadržini, načinu i postupku izrade planskih dokumenata („Službeni glasnik RS”, br. 31/10, 69/10 i 16/11 – u daljem tekstu: Pravilnik), Zakonom o plovidbi i lukama na unutrašnjim vodama („Službeni glasnik RS”, br. 73/10 i 121/12), Zakonom o pomorskoj plovidbi („Službeni glasnik RS”, br. 87/11 i 104/13), Zakonom o vodama („Službeni glasnik RS”, br. 30/10 i 93/12), Zakonom o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – US), Zakonom o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 88/10), Zakonom o regionalnom razvoju („Službeni glasnik RS”, br. 51/09 i 30/10), Zakonom o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10 i 91/10 – ispravka), Zakonom o turizmu („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 99/11 – dr. zakon i 93/12), odredbama Zakona o Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine („Službeni glasnik RS”, broj 88/10 – u daljem tekstu: Prostorni plan Republike Srbije), Uredbom o utvrđivanju Programa implementacije Prostornog plana Republike Srbije od 2010. do 2020. godine, za period od 2011. do 2015. godine („Službeni glasnik RS”, broj 102/11), Uredbom o utvrđivanju Vodoprivredne osnove Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 11/02), važećim aktima Vlade, kao što je Odluka o određivanju pristaništa za međunarodni saobraćaj („Službeni glasnik RS”, br. 51/05 i 14/10) i drugim normativnim aktima i dokumentima koji se odnose na problematiku iz predmeta Prostornog plana.

Prostorni plan je pripremljen na osnovu: verifikovanog i prihvaćenog Koncepta prostornog plana (Rešenje broj 350-01-01272/2010-07, interni broj 43/2010 od 20. decembra 2010. godine Komisije za stručnu kontrolu regionalnog prostornog plana, programa implementacije regionalnog prostornog plana, prostornog plana područja posebne namene i programa implementacije prostornog plana područja posebne namene Ministarstva životne sredine i prostornog planiranja), postupanja po primedbama iz Izveštaja o izvršenoj stručnoj kontroli Prostornog plana, Komisije za stručnu kontrolu regionalnih prostornih planova, prostornih planova područja posebne namene i prostornih planova opština, broj 350-321-58/2012-01, od 24. decembra 2012. godine), postupanja po primedbama iz Izveštaja o obavljenom Javnom uvidu u Nacrt prostornog plana i Izveštaja o strateškoj proceni uticaja Prostornog plana na životnu sredinu (Komisija za sprovođenje javnog uvida, broj 350-321-103/2010-01 od 28. jula 2013. godine) i Dokumentacione osnove Prostornog plana (koja je zasnovana na analizi postojeće dokumentacije, uslovima i mišljenjima nadležnih organa i organizacija, studijama i sektorskim ekspertizama urađenim za sve oblasti od značaja za plansko područje i definisanje planskih rešenja), te na osnovu mišljenja nadležnih republičkih organa i organizacija na Predlog uredbe o utvrđivanju Prostornog plana. Prostorni plan sadrži:

– polazne osnove (sa obuhvatom i granicama područja Prostornog plana; obavezama, uslovima i smernicama iz Prostornog plana Republike Srbije i drugih razvojnih dokumenata; sinteznim prikazom analize i ocene stanja, ograničenja i potencijala, opravdanošću funkcionisanja vodnog puta i dogradnje vodoprivrednih sistema);

– principe, ciljeve i koncepcije prostornog razvoja područja posebne namene (principi prostornog razvoja; opšti i operativni ciljevi prostornog razvoja; regionalni položaj i međunarodni aspekti razvoja područja posebne namene; koncepcija i planska rešenja održivog prostornog razvoja koridora vodnog puta Dunava);

– planska rešenja, sa uticajima posebne namene na razvoj pojedinih oblasti (prirodni sistemi i resursi, zaštita životne sredine, predeli, prirodna i kulturna dobra, funkcionisanje naselja sa demografskim, socijalnim, ekonomskim i drugim aspektima, odnos prema drugim tehničkim sistemima, upotreba zemljišta i bilans površina posebne namene);

– pravila upotrebe zemljišta, uređenja i građenja;

– implementaciju Prostornog plana (institucionalni okviri i učesnici; smernice za izradu urbanističkih planova i druge razvojne dokumentacije; prioritetna planska rešenja i projekti; mere i instrumenti za implementaciju);

– završne odredbe Prostornog plana; i

– referalne karte i grafički prikaz: Grafički prikaz: „Područje Prostornog plana”; Referalna karta 1: „Posebna namena prostora”, u razmeri 1:100.000; Referalna karta 2: „Mreža naselja i infrastrukturni sistemi”, u razmeri 1:100.000; Referalna karta 3: „Prirodni resursi, zaštita životne sredine i prirodnih i kulturnih dobara”, u razmeri 1:100.000 i Referalna karta 4: „Sprovođenje Prostornog plana”, u razmeri 1:100.000.

Uporedo sa izradom Prostornog plana, pripremljen je Izveštaj o strateškoj proceni uticaja Prostornog plana na životnu sredinu. Prostorni plan je urađen u geografskom informacionom sistemu (u daljem tekstu: GIS) zasnovanom na ESRI tehnologiji (ArcGIS 10h), što omogućava jednostavniju razmenu podataka, formiranje Geografskog informacionog sistema za obuhvaćeno područje i efikasniju kontrolu sprovođenja Prostornog plana.

Planska rešenja Prostornog plana za koridor vodnog puta Dunava utvrđena su sa većim stepenom detaljnosti u odnosu na deonice trasa koridora ostalih magistralnih infrastrukturnih sistema (autoputeva, železničkih pruga, gasovoda, optičkih kablova, plovnih kanala i dr.) koji se na više mesta ukrštaju sa koridorom vodnog puta.

Neposredan cilj izrade Prostornog plana je doprinos uređenju, razvoju i zaštiti Dunava kao prvenstveno plovnog koridora, ali i vodnog, ekološkog, kulturnog i turističkog koridora. Ključne odrednice Prostornog plana su usmerene ka: postizanju većeg stepena konkurentnosti i kvaliteta plovnog puta Dunava, odnosno pratećih sadržaja i objekata u funkciji bezbednosti plovidbe, nautike i dr; ostvarivanju bržeg uređenja vodnog puta Dunava prema međunarodnim standardima, u skladu sa načelima evropske transportne politike u domenu vodnog i kombinovanog transporta2; uspostavljanju ravnoteže između rečnog i drugih vidova prevoza, kao ključa uspešne strategije održivog razvoja transporta; stvaranju preduslova za realizaciju razvojnih interesa Republike Srbije na području Panevropskog koridora VII u okviru saobraćajnih, ekonomskih, kulturnih i drugih oblika integracija u evropske razvojne tokove. U tim uslovima prvi zadatak Prostornog plana je da ponudi konceptualne osnove za integralan i plovidbeno bezbedan prostorni razvoj Dunava kao Panevropskog koridora VII, kao i prostorno-planska rešenja koja će omogućiti očuvanje vrednosti i valorizaciju potencijala ovog koridora, kao dela Podunavlja u Republici Srbiji, za razvoj lokalnih zajednica u priobalnom pojasu, sa adekvatno prilagođenim sistemom upravljanja razvojem, zaštitom životne sredine, primenom rečnih informacionih servisa3 (u daljem tekstu: RIS) i dr. Prostornim planom su sagledani i evaluirani potencijali, ograničenja i načini rešavanja konflikata u prostornom razvoju Koridora VII, posebno sa aspekata uticaja vodnog puta Dunava, vodoprivrede, saobraćaja, turizma, rudarstva, energetike, industrije i dr. na održivo korišćenje prirodnih i stvorenih resursa.

U pripremi i izradi Prostornog plana uspostavljena je saradnja sa stručnim i drugim institucijama i organizacijama, kao i preduzećima koja obavljaju delatnosti na planskom području. Ostvarena je uspešna saradnja sa Direkcijom za vodne puteve, kao organom uprave u sastavu Ministarstva građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture, čija će uloga posebno biti izražena u procesu implementacije planskih rešenja.

Takođe, ostvarena je saradnja sa Ministarstvom odbrane, Zavodom za zaštitu prirode Srbije, Pokrajinskim zavodom za zaštitu prirode, Republičkim zavodom za zaštitu spomenika kulture, Pokrajinskim zavodom za zaštitu spomenika kulture i dr, u okviru koje su dobijeni uslovi za izradu Prostornog plana.

––––––––––––––

1 Imajući u vidu da je 20. septembra 2010. godine na snagu stupio Zakon o plovidbi i lukama na unutrašnjim vodama koji razdvaja pojmove plovnog i vodnog puta, naziv Prostornog plana, odnosno pojam „plovni put” se menja tako da glasi „vodni put”, jer je prema novim definicijama predmet Prostornog plana vodni, a ne samo plovni put kao njegov uži deo.

2 Kombinovani transport obuhvata prevoz tovarne jedinice (kontejner ili izmenjivi transportni sud) ili drumskog vozila kod koga se veći deo prevoznog puta obavlja železnicom, a početni i završni deo prevoznog puta drumskim transportom na što je moguće kraćim rastojanjima, član 78. Zakona o železnici („Službeni glasnik RS”, broj 45/13).

3 RIS pruža usluge kojima se omogućava poboljšavanje komunikacije i obezbeđuje razmena informacija: o plovnom putu (geografske, hidrološke, saobraćajne i administrativne informacije), za upravljanje transportom, statističke, za potrebe carinskih i policijskih organa, o nezgodama, o lučkim i drugim taksama i druge informacije (koje indirektno mogu doprineti i optimizaciji potrošnje goriva i samim tim smanjiti ekološke rizike plovidbe).