Uredba o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene Nacionalnog parka „Đerdap”

Prilozi

UVODNE NAPOMENE

Izradi Prostornog plana područja posebne namene Nacionalnog parka „Đerdap” (u daljem tekstu: Prostorni plan) pristupilo se na osnovu Odluke o izradi Prostornog plana područja posebne namene Nacionalnog parka „Đerdap” („Službeni glasnik RS”, broj 114/20) i Odluke o izradi Strateške procene uticaja Prostornog plana područja posebne namene Nacionalnog parka „Đerdap” na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, broj 97/20).

Prostorni plan je urađen na osnovu principa i načela planiranja, korišćenja, uređenja i zaštite prostora utvrđenim članom 3. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US, 24/11, 121/12, 42/13 – US, 50/13 – US, 98/13 – US, 132/14, 145/14, 83/18, 31/19, 37/19 – dr. zakon, 9/20 i 52/21) i načela zaštite i održivog korišćenja prirodnih resursa, vrednosti i dobara utvrđenih članom 5. Zakona o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, br. 36/09, 88/10, 91/10 – ispravka i 14/16, 95/18 – dr. zakon i 71/21).

Za formulisanje i utvrđivanje planskih rešenja značajne su i odredbe drugih zakona i podzakonskih akata Republike Srbije koje se neposredno ili posredno odnose na prostorno planiranje, zaštitu prirode, kulturna dobra, turizam i održivi razvoj područja Prostornog plana, a posebno: Zakona o Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine („Službeni glasnik RS”, broj 88/10), Zakona o nacionalnim parkovima („Službeni glasnik RS”, br. 84/15 i 95/18 – dr. zakon), Zakona o kulturnim dobrima („Službeni glasnik RS”, br. 71/94, 52/11 – dr. zakon, 99/11 – dr. zakon, 6/20 – dr. zakon i 35/21 – dr. zakon), Zakona o kulturnom nasleđu („Službeni glasnik RS”, broj 129/21), Zakona o turizmu („Službeni glasnik RS”, broj 17/19), Zakona o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon, 43/11 – US, 14/16, 76/18 i 95/18 – dr. zakon), Zakona o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 88/10), Pravilnika o sadržini, načinu i postupku izrade dokumenata prostornog i urbanističkog planiranja („Službeni glasnik RS”, broj 32/19) i drugih propisa i akata koje se odnose na pripremu Prostornog plana.

Izrada Prostornog plana predstavlja obezbeđivanje uslova za realizaciju nacionalnih interesa na principima održivog razvoja u oblasti zaštite prirodnih i kulturnih vrednosti Nacionalnog parka „Đerdap” i Geoparka „Đerdap” u skladu sa odredbama Zakona o nacionalnim parkovima i Zakona o zaštiti prirode i razvoja turizma u skladu sa odredbama Zakona o Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine, kao i drugih planskih dokumenata koji važe na području Prostornog plana. Usklađivanje i integracija zaštite prirodnih i kulturnih vrednosti i njihova prezentacija u funkciji razvoja turizma, posebno onih vidova turizma oslonjenih na ukupne vrednosti Geoparka „Đerdap”, imaće pozitivne efekte na podizanje nivoa konkurentnosti prostora, razvoj lokalnih zajednica i dinamiku budućeg razvoja u širem okruženju, uključujući i transgraničnu saradnju.

Prostorni plan sadrži elemente detaljne regulacije za sportsko rekreativne sadržaje u obuhvatu Omladinskog sportskog kampa „Karataš” (na osnovu zahteva Ministarstva omladine i sporta br. 350-01-14/2020-03, od 25. februara 2021. godine). Za ovu celinu obezbeđuje se direktno sprovođenje, u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji. Prostorni plan će se sprovoditi i indirektno, planovima detaljne regulacije i urbanističkim projektima u skladu sa zakonom, za celine definisane Prostornim planom.

Prostorni plan je treći prostorni plan područja posebne namene koji se donosi za područje Nacionalnog parka „Đerdap”, nakon njegovog proglašenja 1974. godine. Prethodno je donet 1989. godine (Prostorni plan područja Nacionalnog parka „Đerdap”, „Službeni glasnik RS”, broj 34/89) i 2013. godine (Uredba o utvrđivanju Prostornog plana područja Nacionalnog parka „Đerdap”, „Službeni glasnik RS”, broj 43/13). Prostorni plan sadrži rešenja prethodnog Prostornog plana područja posebne namene Nacionalnog parka „Đerdap” iz 2013. godine, koja su korigovana u pogledu obuhvata prostornih jedinica sa režimima zaštite prirode i merama zaštite prirode u skladu sa novim Zakonom o nacionalnim parkovima i drugim dokumentima iz oblasti zaštite prirode. Pored ovoga, obuhvat Prostornog plana je značajno proširen obuhvatajući područje Geoparka „Đerdap”, što je uslovilo dopunu i inoviranje podataka za sva planska rešenja relevantna za područje posebne namene.

Za formiranje planskih rešenja poseban značaj su imali sledeći dokumenti: „Stručna osnova za izradu Zakona o Nacionalnom parku „Đerdap” (Zavod za zaštitu prirode Srbije, 2011. godine); Koristi ekosistemskih usluga Nacionalnog parka Đerdap za lokalne zajednice (Javno preduzeće Nacionalni park Đerdap, u daljem tekstu: JP „Nacionalni park Đerdap” i Zavod za zaštitu prirode Srbije, 2014. godine); Plan upravljanja Nacionalnim parkom Đerdap za period 2020–2029. godina (JP „Nacionalni park Đerdap”, 2019. godina); aplikacioni dokument Geoparka „Đerdap” – Application Dossier for Membership in UNESCO Global Geoparks Network (grupa autora, 2017. godina); publikacija Uloga objekata geonasleđa u turizmu Podunavlja Srbije (D. Lukić i M. D. Petrović, GI „Jovan Cvijić”, SANU, 2020. godina).

Prostorni plan je urađen u geografskom informacionom sistemu i sadrži tekstualni deo i grafičke prikaze. Tekstualni deo obuhvata: I. Polazne osnove, II. Principi, ciljevi i opšta koncepcija prostornog razvoja područja posebne namene, III. Planska rešenja Prostornog razvoja, IV. Pravila upotrebe zemljišta, uređenja i građenja, V. Implementacija Prostornog plana;

Grafički prikazi su referalne karte u razmeri 1:100 000, i to:

– Referalna karta 1. „Posebna namena prostora”;

– Referalna karta 2. „Mreža naselja i infrastrukturni sistemi”;

– Referalna karta 3. „Prirodni resursi, turizam, zaštita životne sredine i prirodnih i kulturnih dobara”;

– Referalna karta 4. „Sprovođenje prostornog plana”;

– karte detaljne razrade u razmeri 1:1000: Karta detaljne razrade 1. „Granica detaljne razrade i postojeća namena”; Karta detaljne razrade 2. „Plan namene sa elementima regulacije i nivelacije”; Karta detaljne razrade 3. „Sinhron plan”.

Izveštaj o strateškoj proceni uticaja Prostornog plana na životnu sredinu je sastavni deo dokumentacione osnove Prostornog plana.