Uredba o utvrđivanju Regionalnog prostornog plana za područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga

Prilozi

REGIONALNI PROSTORNI PLAN ZA PODRUČJE NIŠAVSKOG, TOPLIČKOG I PIROTSKOG UPRAVNOG OKRUGA

UVOD

Usvajanjem Zakona o regionalnom razvoju („Službeni glasnik RS”, br. 51/09 i 30/10) napravljen je prvi korak u uspostavljanju efikasne regionalne organizacije države. Zakon omogućava uspostavljanje regiona (statistička funkcionalna teritorijalna celina, koja se sastoji od jedne ili više oblasti, uspostavljena za potrebe planiranja i sprovođenja politike regionalnog razvoja, u skladu sa nomenklaturom statističkih teritorijalnih jedinica na nivou 2) i oblasti (statistička funkcionalna teritorijalna celina, uspostavljena za potrebe planiranja i sprovođenja politike regionalnog razvoja, u skladu sa nomenklaturom statističkih teritorijalnih jedinica na nivou 3), ali bez pravnog subjektiviteta i u skladu sa nomenklaturom statističkih teritorijalnih celina 2 (NSTJ-2), odnosno celina 3 (NSTJ-3). Uredbom o nomenklaturi statističkih teritorijalnih jedinica utvrđeni su kriterijumi po kojima se vrši grupisanje po tri nivoa (NSTJ-1 između tri i sedam miliona stanovnika, NSTJ-2 između 800.000 i tri miliona stanovnika, NSTJ-3 između 150.000 i 800.000 stanovnika).

Na osnovu Odluke o izradi Regionalnog prostornog plana za područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga (NSTJ-3) („Službeni glasnik RS”, broj 31/10), zaključen je ugovor o izradi Regionalnog prostornog plana za područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga (u daljem tekstu: prostorni plan) između Republičke agencije za prostorno planiranje (kao Naručioca i Nosioca) i JP Zavod za urbanizam Niš (kao Izvršioca). U skladu sa Ugovorom o dugoročnoj poslovnoj saradnji između JP Zavod za urbanizam Niš i Instituta za arhitekturu i urbanizam Srbije, ostvarena je saradnja u realizaciji pojedinih aktivnosti na izradi prostornog plana.

Vremenski horizont Prostornog plana biće 2020. godina, odnosno, prostorni plan će obuhvatiti vremenski period od 2011. do 2020. godine.

Izrada Prostornog plana usklađena je sa Zakonom o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik RS”, 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US i 24/11), Pravilniku o sadržini, načinu i postupku izrade planskih dokumenata („Službeni glasnik RS”, br. 31/10, 69/10 i 16/11), Zakonom o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 88/10), Zakonom o regionalnom razvoju („Službeni glasnik RS” br. 51/09 i 30/10), Zakonom o zaštiti životne sredine („Službeni glasnik RS”, br. 135/04 i 36/09), Zakonom o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS” br. 36/09, 88/10 i 91/10), Zakonom o turizmu („Službeni glasnik RS”, br. 36/09 i 88/10), Zakonom o Prostornom planu Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 88/10), Uredbom o utvrđivanju Vodoprivredne osnove Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 11/02), aktuelnim nacionalnim strategijama Vlade Republike Srbije, regionalnim razvojnim planovima, programima i strategijama za područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga i drugim normativnim aktima i dokumentima koji regulišu oblast prostornog planiranja.

Nacrt prostornog plana je pripremljen nakon postupanja po primedbama i sugestijama na „Koncept Regionalnog prostornog plana za područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga”, od strane „Komisije za stručnu kontrolu regionalnog prostornog plana, programa implementacije regionalnog prostornog plana, prostornog plana područja posebne namene i programa implementacije prostornog plana područja posebne namene”, obrazovane Rešenjem pomoćnika ministra br. 119-01-7/2011-07 od 24. januara 2011. godine, a na osnovu ovlašćenja ministra životne sredine i prostornog planiranja datog Rešenjem br. 031-01-00007/2009-07 od 24. novembra 2009. godine, na sednici održanoj 3. marta 2011. godine.

Neposredan cilj izrade prostornog plana ogleda se u zaustavljanju negativnih demografskih trendova i daljeg socioekonomskog stagniranja, uz stvaranje neophodnih uslova za dalji prostorni razvoj na nacionalnom, regionalnom i lokalnom nivou.

Osnovni zadatak prostornog plana je da ponudi koncepcije razvoja i planska rešenja koja će biti u stanju da adekvatno valorizuju i očuvaju vrednosti, potencijale i komparativne prednosti ovog područja za dugoročni i uravnoteženi prostorni i ekonomski razvoj, zasnovan na postulatima održivog razvoja i zaštite životne sredine.

Donošenjem prostornog plana stvoriće se planski osnov za racionalnu organizaciju, izgradnju, uređenje i korišćenje prostora, zaštitu prirodnih i kulturnih dobara i zaštitu životne sredine. Unapređenjem infrastrukturne i komunalne opremljenosti naselja i privrednim i ekonomskim razvojem poboljšaće se kvalitet življenja stanovništva na području Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga. Prostorni plan daće smernice za institucionalnu, organizacionu, upravnu, kontrolnu i informatičku podršku u primeni i sprovođenju.

Prostorni plan je zasnovan na smernicama i rešenjima Prostornog plana Republike Srbije i svih prostornih planova užih i širih teritorijalnih celina koji tretiraju područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga, kao i na drugim dugoročnim strategijama, osnovama i politikama nacionalnog, regionalnog i lokalnog značaja, iz oblasti privrede, životne sredine i dr. Takođe je zasnovan na rezultatima istraživanja koja se odnose na ovo područje, studijskoj i dokumentacionoj građi formiranoj u prethodnom periodu koja se odnosi na razvoj područja i na analitičko-planskoj građi formiranoj u toku izrade prostornog plana.

Shodno članu 4. „Pravilnika o sadržini, načinu i postupku izrade planskih dokumenata” („Službeni glasnik RS”, br. 31/10, 69/10 i 16/11), prostorni plan sadrži tekstualni i grafički deo. Tekstualni deo prostornog plana ima sledeći osnovni sadržaj: I Polazne osnove, II Principi, ciljevi i opšta koncepcija regionalnog prostornog razvoja, III Koncepcije, propozicije i planska rešenja prostornog razvoja i IV Mere i instrumenti za primenu i sprovođenje plana.

Grafički deo prostornog plana jesu tri referalne karte i to:

1) Referalna karta broj 1 „Osnovna namena prostora” – sadrži okvirno određene celine osnovnih kategorija zemljišta, i to poljoprivredno zemljište, šume i šumsko zemljište i vode i vodno zemljište, kao i građevinsko zemljište;

2) Referalna karta broj 2 „Mreža naselja i infrastrukturni sistemi” – sadrži mrežu naselja i centara, sadržaje javnih službi, raspored osnovnih privrednih delatnosti, infrastrukturne sisteme;

3) Referalna karta broj 3 „Turizam i zaštita prostora” – sadrži turističke zone i lokacije, zone ugroženosti i aktivnosti na zaštiti životne sredine, prirodna i nepokretna kulturna dobra sa propisanim zonama i režimima zaštite.

Referalne karte urađene su u razmeri 1 : 200 000.

Digitalne karte Prostornog plana su vektorski podaci koji su izrađeni u softverskom paketu zasnovanom na CAD tehnologiji.

Paralelno sa izradom prostornog plana izrađen je i „Izveštaj o strateškoj proceni uticaja prostornog plana na životnu sredinu”.

U pripremi i izradi prostornog plana uspostavljena je saradnja sa nadležnim organima: ministarstvima, posebnim organizacijama, javnim preduzećima i ustanovama nadležnim za poslove poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, saobraćaja, telekomunikacija, energetike, privrede i regionalnog razvoja, turizma, zaštite životne sredine, rudarstva i prostornog planiranja, zaštite spomenika kulture, zaštite prirode, kao i svim zainteresovanim organima i organizacijama, kao i stručnim službama gradskih i opštinskih uprava – grada Niša, gradske opštine – Medijana, Niška Banja, Palilula, Pantelej i Crveni Krst; opštine – Aleksinac, Svrljig, Doljevac, Gadžin Han, Merošina i Ražanj (na teritoriji Nišavskog upravnog okruga); opštine – Blace, Prokuplje, Žitorađa i Kuršumlija (na teritoriji Topličkog upravnog okruga); i opštine – Bela Palanka, Babušnica, Dimitrovgrad i Pirot (na teritoriji Pirotskog upravnog okruga).

Uspostavljena je i saradnja sa Oblasnom razvojnom asocijacijom „Jug”, čija će uloga posebno biti izražena u procesu implementacije planskih rešenja.

U pripremi Analitičko-dokumentacione osnove prostornog plana obuhvaćeno je područje Nišavskog, Topličkog i Pirotskog upravnog okruga, kao i delovi susednih područja, koja u prostorno-funkcionalnom smislu tangiraju područje prostornog plana (energetika, saobraćaj, vodoprivreda, prirodne vrednosti, položaj turističkih regija itd).