Teritorijalna organizacija i lokalna samouprava
40 članova. Prečišćen tekst, poslednja izmena Sl. glasnik RS 9/2020.
Ovim zakonom uređuje se nadležnost, sadržaj, način i postupak vođenja Registra prostornih jedinica i Adresnog registra, kao i način prikupljanja, upravljanja, čuvanja, razmene, korišćenja, održavanja i upotrebe podataka, utvrđivanje i označavanje naziva ulica, objekata i katastarskih parcela kućnim brojevima i druga pitanja od značaja za vođenje Registra prostornih jedinica i Adresnog registra u elektronskom obliku.
(1) Ovim zakonom propisuju se ovlašćenja, dužnosti i odgovornosti državnih organa i organizacija, organa i organizacija pokrajinske autonomije, organa i organizacija jedinica lokalne samouprave, ustanova, javnih preduzeća, posebnih organa preko kojih se ostvaruje regulatorna funkcija i pravnih i fizičkih lica kojima su poverena javna ovlašćenja (u daljem tekstu: organi) kada koriste podatke iz Registra prostornih jedinica i Adresnog registra.
(2) Za sve što nije ovim zakonom propisano primenjuju se odredbe drugih zakona, a naročito zakona kojim se uređuje državni premer i katastar, zakona kojim se uređuje postupak upisa u katastar nepokretnosti, kao i zakona kojim se uređuje opšti upravni postupak.
Pojedini pojmovi upotrebljeni u ovom zakonu imaju sledeće značenje:
Republički geodetski zavod (u daljem tekstu: Zavod) vodi i održava Registar prostornih jedinica (u daljem tekstu: RPJ) i Adresni registar (u daljem tekstu: AR).
(1) Podaci RPJ i AR su javni i deo su Nacionalne infrastrukture geoprostornih podataka i vode se u okviru katastra nepokretnosti i vodova, u skladu sa zakonom.
(2) Evidentiranje, prikupljanje, iskazivanje, razmena i povezivanje različitih vrsta prostornih, statističkih podataka i podataka o adresi vrši se na osnovu podataka iz RPJ i AR.
(1) Podaci iz RPJ i AR koriste se u skladu sa propisima kojima se uređuje elektronska uprava, odnosno u okviru softverskog rešenja koje omogućava korišćenje elektronskih servisa dostupnih na Servisnoj magistrali organa preko Jedinstvene informaciono-komunikacione mreže elektronske uprave.
(2) Ako organ nema tehničkih uslova za preuzimanje podataka na način iz stava 1. ovog člana, preuzimanje podataka vrši se preko Sistema za razmenu podataka.
(3) Preuzimanje podataka na način iz stava 1. ovog člana, odnosno izvršen uvid na način propisan stavom 2. ovog člana ima dokaznu snagu javne isprave.
(4) Organ je dužan da u obavljanju svojih poslova koristi podatke iz RPJ i AR.
(1) RPJ je javna evidencija koja sadrži alfanumeričke i geoprostorne podatke o prostornim jedinicama.
(2) RPJ naročito sadrži podatke o:
(1) Vrste prostornih jedinica su: Republika Srbija, autonomna pokrajina, upravni okrug, jedinica lokalne samouprave (grad Beograd, grad, opština), gradska opština, katastarski srez, katastarska opština, naseljeno mesto, mesna zajednica, statistički krug, popisni krug i područje biračkog mesta.
(2) Pored prostornih jedinica iz stava 1. ovog člana, u RPJ vode se i prostorne jedinice definisane nomenklaturom statističkih teritorijalnih jedinica (NSTJ): Srbija-sever i Srbija-jug (NSTJ1), regioni (NSTJ2) i oblasti (NSTJ3).
(3) Izuzetno od člana 7. stav 1. tačka 1) ovog zakona statistički i popisni krug i područje biračkog mesta ne sadrže naziv prostorne jedinice.
(1) U zavisnosti od vrste prostorne jedinice, podaci o prostornim jedinicama, unose se u RPJ na osnovu ustava, zakona, uredbe ili akta nadležnog organa.
(2) Akt iz stava 1. ovog člana nadležni organ bez odlaganja dostavlja Zavodu elektronskim putem, u skladu sa zakonom.
(3) Zavod unosi podatke u RPJ i bez odlaganja iste objavljuje na veb prezentaciji Zavoda.
(1) Granice prostornih jedinica prate granice katastarskih parcela.
(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana granica statističkog kruga, popisnog kruga i područja biračkog mesta ne mora da prati granicu katastarske parcele.
(3) U slučaju da promena granice prostorne jedinice utiče na promenu oblika i površine katastarske parcele obavezna je izrada elaborata geodetskih radova koji se izrađuje u skladu sa zakonom kojim se uređuje državni premer i katastar.
(4) Akt o promeni prostorne jedinice iz stava 1. ovog člana sadrži spisak katastarskih parcela koje čine područje prostorne jedinice.
AR je osnovni i javni registar koji sadrži podatke o ulicama utvrđenim odlukama jedinice lokalne samouprave (u daljem tekstu: JLS) i kućnim brojevima.
(1) AR sadrži izvorne i preuzete podatke.
(2) Izvorni podaci su: naziv ulice, matični broj ulice, vrsta ulice, kućni broj, jedinstveni adresni kod, kao i geoprostorni i istorijski podaci ulica i kućnih brojeva.
(3) Preuzeti podaci u AR su:
(1) Skupština JLS odlučuje o nazivima ulica u skladu za zakonom kojim se uređuje lokalna samouprava.
(2) JLS je obavezna da u svakom delu naseljenog mesta u kome su izgrađeni stambeni ili poslovni objekti imenuje ulicu.
(3) JLS je obavezna da održava ulični sistem u naseljenom mestu na način da se svakom stambenom ili poslovnom objektu može utvrditi kućni broj.
(4) JLS je obavezna da vodi evidenciju svih naziva ulica po naseljenim mestima sa opisom položaja ulice, kao i da bez odlaganja obavesti Zavod o objavljivanju odluke kojom se vrši promena podataka koji se vode u AR.
(5) Kad nadležni organ JLS utvrdi, izmeni ili ugasi naziv ulice dužan je da bez odlaganja dostavi odluku Zavodu elektronskim putem, u skladu sa zakonom.
(1) JLS je u obavezi da istovremeno sa usvajanjem planskog dokumenata utvrdi nazive ulica predviđene planom.
(2) Za ulicu za koju nije utvrđen naziv, a koja je formirana na terenu izgradnjom više od deset objekata na parnoj ili neparnoj strani, Zavod je dužan da se obrati JLS zahtevom da se utvrdi naziv ulice.
(3) Uz zahtev iz stava 2. ovog člana Zavod dostavlja i Elaborat uličnog sistema.
(4) Ako JLS ne utvrdi naziv ulice u roku od 60 dana, Zavod će o tome obavestiti ministarstvo koje vrši nadzor nad primenom ovog zakona, koje će u roku od pet radnih dana formirati komisiju u čijem sastavu će učestvovati i predstavnici ministarstva nadležnog za poslove lokalne samouprave, odnosno za teritoriju autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine.
(5) Komisija iz stava 4. ovog člana utvrđuje naziv ulice u roku od 30 dana od dana obrazovanja komisije i po donetoj odluci o nazivu obaveštava Zavod i JLS na čijoj teritoriji se nalazi ulica.
(6) Odluka iz stava 5. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srbije”.
(1) U slučaju kada se ulica prostire granicom dva susedna naseljena mesta u kojima kućni brojevi na parnoj strani pripadaju jednom naseljenom mestu, a kućni brojevi na neparnoj strani drugom naseljenom mestu, naziv ulice mora biti isti u oba naseljena mesta.
(2) Ako ulica iz stava 1. ovog člana ima različite nazive, Zavod je dužan da nadležnim JLS dostavi dopis sa primedbom da postoji greška u nazivu ulice koju treba ispraviti.
Po imenovanju ulice, JLS je dužna da obavesti stanovnike naseljenog mesta o donetoj odluci putem sredstava javnog informisanja, kao i u jednom lokalnom listu i na veb prezentaciji JLS.
(1) Po dostavljenoj odluci u skladu sa članom 13. stav 5. ovog zakona od strane JLS, Zavod rešenjem utvrđuje kućne brojeve u predmetnoj ulici.
(2) Rešenje iz stava 1. ovog člana objavljuje se na veb prezentaciji Zavoda.
(3) Rešenje iz stava 1. ovog člana je konačno. Protiv rešenja iz stava 1. ovog člana može se pokrenuti upravni spor u roku od 30 dana od dana objavljivanja ne veb prezentaciji Zavoda.
(1) Zavod dodeljuje matični broj ulici.
(2) Kod promene naziva ulice matični broj ulice se ne menja.
(3) Kod deobe ulice, kada jedan deo ulice zadržava postojeći naziv, a drugi deo ulice dobija nov naziv, deo ulice koji zadržava naziv, zadržava i matični broj ulice, a deo ulice kome je promenjen naziv postaje nova ulica u AR koja dobija nov matični broj.
(4) Kod spajanja dve postojeće ulice u jednu, tako da nova ulica zadržava naziv jedne od postojećih, nova ulica zadržava matični broj ulice koja nije promenila naziv, dok se druga ulica gasi.
(5) Kod spajanja dve postojeće ulice u jednu, tako da nova ulica dobija nov naziv, ta ulica dobija i nov matični broj.
(1) Održavanje AR jeste provođenje promena u bazi podataka AR koje se odnose na ulice i kućne brojeve.
(2) Održavanje AR vrši se po zahtevu stranke ili po službenoj dužnosti.
(3) Zavod utvrđuje kućni broj rešenjem.
(4) Protiv rešenja iz stava 3. ovog člana može se izjaviti žalba drugostepenom organu Zavoda u roku od osam dana od dana prijema rešenja.
(5) Ako je za utvrđivanje kućnog broja neophodno izvršiti uviđaj na terenu, uviđaj obavlja zaposleno lice u Zavodu, o čemu sačinjava zapisnik.
(1) Kućni broj se utvrđuje za sve stambene i poslovne objekte, za zgrade za privremeno stanovanje, za objekte u izgradnji čiji je postupak izgradnje započet u skladu sa zakonom kojim se uređuje izgradnja objekata, za neizgrađene katastarske parcele koje su urbanističkim planom predviđene za izgradnju, za poseban deo stambenog ili poslovnog objekta, ako taj poseban deo ima neposredan ulaz sa ulice.
(2) Kućni broj se ne utvrđuje za pomoćne objekte koji su u funkciji glavnog objekta i izgrađeni su na istoj katastarskoj parceli na kojoj je izgrađen glavni objekat.
(3) Kućni broj se ne utvrđuje za: ambare, silose, štale, ribnjake, žičare, mostove, vijadukte, tunele, heliodrome, parkinge, stadione, bazene, relejne stanice i TV tornjeve, osim ako u njima postoji poseban deo namenjen za stanovanje ili obavljanje delatnosti.
(4) Vlasnik, korisnik, odnosno zakupac katastarske parcele može i pre izgradnje zgrade da podnese zahtev za utvrđivanje kućnog broja za neizgrađenu katastarsku parcelu.
(5) Uz zahtev iz stava 4. ovog člana, kao dokaz da je katastarska parcela predviđena za izgradnju, dostavlja se informacija o lokaciji izdata od nadležnog organa JLS.
(6) Utvrđivanje kućnog broja nije uslovljeno pravnim statusom objekta, niti upisom objekta u bazu podataka katastra nepokretnosti.
(1) Utvrđivanje kućnih brojeva vrši se posebno za svaku ulicu u naseljenom mestu, pri čemu objekti, odnosno katastarske parcele sa leve strane ulice, odakle počinje utvrđivanje, dobijaju neparne kućne brojeve, počevši od broja jedan, a objekti, odnosno katastarske parcele sa desne strane ulice, dobijaju parne brojeve, počevši od broja dva.
(2) Utvrđivanje kućnih brojeva u ulici, kao i na keju, vrši se sa kraja ulice koji je bliži glavnom delu, odnosno centru naseljenog mesta i nastavlja se u pravcu periferije.
(3) Utvrđivanje kućnih brojeva na trgu vrši se u kontinuitetu u smeru kretanja kazaljke na satu, počev od ugla glavne ulice i od broja jedan.
(4) Utvrđivanje kućnih brojeva u zaseoku vrši se u kontinuitetu u smeru kretanja kazaljke na satu, počev od broja jedan, onim redom koji je najpovoljniji i najkraći prilaz od jedne ka drugoj zgradi.
(5) Utvrđivanje kućnih brojeva u naseljenim mestima razbijenog tipa, odnosno u mestima u kojima ne postoje ulice, vrši se od ulaska u naselje iz pravca administrativnog centra JLS, u kontinuitetu počev od broja jedan, onim redom koji je najpovoljniji i najkraći prilaz od jedne ka drugoj zgradi.
(1) Ako objekat ima više zasebnih ulaza ili se nalazi na raskrsnici ulica, svakom ulazu utvrđuje se poseban kućni broj u odnosu na pripadajuću ulicu.
(2) Kućni brojevi za objekat sa više ulaza utvrđuju se jednim postupkom za sve ulaze u taj objekat.
(3) Ako utvrđivanje dodatnog kućnog broja za ulaz u objekat izaziva potrebu promene ostalih kućnih brojeva na objektu, za sve ulaze u objekat utvrdiće se isti kućni broj kome se dodaju slovne oznake po azbučnom redu sa narednom slovnom oznakom.
(4) Za dvorišne objekte utvrđuje se kućni broj objekta kome se dodaje slovna oznaka po azbučnom redu sa narednom slovnom oznakom, a ako ulični objekat ima više ulaza sa kućnim brojem utvrđenim slovnim oznakama, dvorišnom objektu se utvrđuje kućni broj uličnog objekta sa narednom slovnom oznakom.
(5) Objektu sagrađenom između dva postojeća objekta, posle izvršenog utvrđivanja kućnih brojeva, utvrđuje se kućni broj prvog susednog objekta manjeg kućnog broja, kojem se dodaje slovna oznaka po azbučnom redu sa narednom slovnom oznakom.
(6) Slovnu oznaku iz st. 3–5. ovog člana čini jedno veliko slovo azbuke.
(1) Za objekte za koje nije utvrđen kućni broj, stambena zajednica, odnosno vlasnik objekta, odnosno zakupac na građevinskom zemljištu u javnoj svojini na kojem je izgrađen objekat, odnosno investitor, odnosno podnosilac zahteva za ozakonjenje objekta dužan je da Zavodu podnese zahtev za utvrđivanje kućnog broja.
(2) Uz zahtev iz stava 1. ovog člana dostavlja se i dokaz o aktivnoj stranačkoj legitimaciji za pokretanje i vođenje postupka.
(1) Zavod će prenumerisati kućne brojeve, ukoliko je odlukom nadležnog organa promenjen naziv dela ulice ili ako kućni broj nije utvrđen u skladu sa ovim zakonom, odnosno ako je ranije utvrđen kućni broj „bb”.
(2) Prenumeracija kućnih brojeva vrši se na osnovu elaborata kućnih brojeva.
(3) Na osnovu elaborata kućnih brojeva iz stava 2. ovog člana, Zavod po službenoj dužnosti donosi rešenje o utvrđivanju kućnog broja.
(1) Za dva ili više objekta u istoj ulici ne može se utvrditi isti kućni broj.
(2) Kada su u jednoj ulici dva ili više objekta obeležena istim kućnim brojem, Zavod će postupiti u skladu sa članom 19. stav 5. ovog zakona i svim licima koja su podnela zahtev iz člana 23. stav 1. ovog zakona, čiji su objekti obeleženi istim kućnim brojem, dostaviti poziv za usmenu raspravu na kojoj će se, na osnovu priloženih dokaza, utvrditi koji od objekata zadržava kućni broj, a sa kojih objekata treba skinuti neovlašćeno postavljenu tablicu sa kućnim brojem.
(3) Lica iz stava 2. ovog člana dužna su da u roku od tri dana postupe po nalogu Zavoda po kome treba skinuti neovlašćeno postavljenu tablicu sa kućnim brojem.
(4) Za objekte koji su bili neovlašćeno obeleženi donosi se rešenje kojim se utvrđuje kućni broj uz obavezu plaćanja takse.
(5) Za objekte za koje je rešenjem JLS utvrđen duplirani kućni broj ili numeracija objekata ne odgovara parnosti strane ulice, donosi se rešenje kojim se utvrđuje kućni broj bez naplate takse.
(1) Zavod je dužan da po službenoj dužnosti ažurira podatke o adresi objekta u AR u odnosu na faktičko stanje sa terenu.
(2) Podaci o adresi objekta ažuriraju se u bazi podataka katastra nepokretnosti prema podacima AR po službenoj dužnosti, bez donošenja rešenja.
(3) U postupku održavanja baze AR, Zavod je dužan da po službenoj dužnosti ispravi grešku nastalu u AR, kao i da usaglašava podatke o adresi objekta iz baze podataka AR, baze podataka katastra nepokretnosti i faktičkog stanja sa terena.
(4) U postupku ispravke greške, prenumeracija kućnih brojeva vršiće se samo za objekte koji nisu numerisani u skladu sa odredbama ovog zakona, i to umetanjem slovnih oznaka, dok ostali objekti zadržavaju postojeću numeraciju.
(1) Kućni broj se po službenoj dužnosti briše iz AR prijavom promene nastale uklanjanjem objekta na osnovu elaborata geodetskih radova ili na osnovu uviđaja na terenu, uz zapisnik o izvršenom uviđaju.
(2) Postupak brisanja kućnog broja sprovodi se bez naplate takse.
(1) Označavanje naziva ulica i označavanje kućnih brojeva vrši se prema podacima AR.
(2) Nazivi ulica ispisuju se u skladu sa zakonom kojim se uređuje službena upotreba jezika i pisma i zakonom kojim se uređuju zaštita prava i sloboda nacionalnih manjina, u delu kojim se uređuje službena upotreba jezika i pisma.
(1) JLS je u obavezi da izvrši označavanje naziva ulice u roku od 15 dana od dana donošenja odluke o imenovanju ili promeni naziva ulice.
(2) Kada odluka o imenovanju ili promeni naziva ulice prouzrokuje i prenumeraciju kućnih brojeva, JLS je dužna da istovremeno sa označavanjem naziva ulice, izvrši i označavanje objekta kućnim brojem prema podacima AR.
(3) Ne može se vršiti označavanje objekta kućnim brojem u novoj ulici bez prethodno označenog naziva ulice.
(4) Lice iz člana 23. stav 1. ovog zakona je u obavezi da označi objekat, odnosno katastarsku parcelu kućnim brojem u roku od 15 dana od dana utvrđivanja kućnog broja.
(5) Zabranjeno je neovlašćeno označavanje, postavljanje ili skidanje tabli sa nazivima ulica i tablica sa kućnim brojevima, kao i uništavanje, oštećivanje ili narušavanje izgleda tabli, odnosno tablica.
(1) Troškove označavanja ulica snosi JLS.
(2) Troškove označavanja objekata i katastarskih parcela kućnim brojevima snose lica iz člana 23. stav 1. i člana 25. ovog zakona.
(3) Izuzetno, troškove označavanja objekata i katastarskih parcela kućnim brojevima u postupku numeracije ili prenumeracije kućnih brojeva izazvane donošenjem novih ili promenom postojećih naziva ulica, snosi JLS.
(1) Kontrolu nad označavanjem ulica vrši JLS.
(2) Kontrolu nad označavanjem objekata vrši Zavod.
(3) Organi su dužni da prijave nepravilnosti i nedostatke uočene na terenu organu nadležnom za kontrolu iz st. 1. i 2. ovog člana.
U slučajevima iz člana 25. i člana 29. st. 1. i 2. ovog zakona stambena zajednica, odnosno vlasnik objekta, odnosno zakupac na građevinskom zemljištu u javnoj svojini na kojem je izgrađen objekat, odnosno investitor, odnosno podnosilac zahteva za ozakonjenje objekta dužni su da omoguće JLS označavanje naziva ulice i/ili označavanje objekta ili građevinskog zemljišta unutar katastarske parcele kućnim brojem.
(1) Table sa nazivima ulica izrađuju se u skladu sa Knjigom grafičkih standarda koju donosi direktor Zavoda ili u skladu sa odlukom JLS za teritoriju te lokalne samouprave.
(2) Tablice sa kućnim brojem izrađuju se u skladu sa Knjigom grafičkih standarda koju donosi direktor Zavoda ili u skladu sa izgledom, namenom objekta ili materijalom od koga je zgrada izgrađena.
Nadzor nad primenom ovog zakona vrši ministarstvo nadležno za poslove građevinarstva.
(1) Novčanom kaznom od 10.000 do 50.000 dinara kazniće se za prekršaj fizičko lice, ako:
(2) Novčanom kaznom od 100.000 do 150.000 dinara kazniće se za prekršaj iz stava 1. ovog člana pravno lice.
(3) Novčanom kaznom od 50.000 do 100.000 dinara kazniće se za prekršaj iz stava 1. ovog člana i odgovorno lice u pravnom licu.
(4) Novčanom kaznom od 50.000 do 100.000 dinara kazniće se za prekršaj iz stava 1. ovog člana preduzetnik.
Ministarstvo nadležno za poslove građevinarstva će u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona doneti podzakonski akt kojim se bliže uređuje način vođenja RPJ i AR.
Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o registru prostornih jedinica („Službeni glasnik SRS”, broj 19/89), Zakon o jedinstvenoj evidenciji prostornih jedinica („Službeni list SFRJ”, broj 18/88), član 111. st. 4. i 5. i član 181. stav 1. Zakona o državnom premeru i katastru („Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 18/10, 65/13, 15/15 – US, 96/15, 47/17 – autentično tumačenje, 113/17 – dr. zakon, 27/18 – dr. zakon i 41/18 – dr. zakon), član 10. Zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, br. 129/07, 18/16 i 47/18) u delu: „ulica, trgova i zgrada, kao i vođenje registra kućnih brojeva, ulica i trgova” i Uredba o adresnom registru („Službeni glasnik RS”, broj 63/17).
(1) Zavod će započeti registraciju, vođenje i izdavanje istorijskih podataka o prostornim jedinicama, početkom primene novog informacionog sistema u Zavodu.
(2) Zavod se obavezuje da će informacioni sistem iz stava 1. ovog člana biti uspostavljen u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
(3) Republički zavod za statistiku nadležan je za izdavanje istorijskih podataka o prostornim jedinicama nastalih pre početka vođenja i održavanja RPJ u Zavodu, odnosno nastalih do uspostavljanja novog informacionog sistema iz stava 1. ovog člana.
Nadležni organ za vođenje biračkog spiska dužan je da Zavodu dostavi sve neophodne podatke za definisanje područja biračkog mesta u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.
Sl. glasnik RS 9/2020
Izvor: Pravno-informacioni sistem Republike Srbije, redakcijski prečišćen tekst. Važi samo tekst objavljen u „Službenom glasniku Republike Srbije“.