Zakon o šumama

Član 1 Predmet zakona

Ovim zakonom uređuje se očuvanje, zaštita, planiranje, gajenje i korišćenje šuma, raspolaganje šumama i šumskim zemljištem, nadzor nad sprovođenjem ovog zakona, kao i druga pitanja značajna za šume i šumsko zemljište.

Član 2 Primena zakona

Odredbe ovog zakona odnose se na šume i šumsko zemljište u svim oblicima svojine.

Član 3 Cilj zakona

Ovim zakonom obezbeđuju se uslovi za održivo gazdovanje šumama i šumskim zemljištem kao dobrom od opšteg interesa, na način i u obimu kojim se trajno održava i unapređuje njihova proizvodna sposobnost, biološka raznovrsnost, sposobnost obnavljanja i vitalnost i unapređuje njihov potencijal za ublažavanje klimatskih promena, kao i njihova ekonomska, ekološka i socijalna funkcija, a da se pri tome ne pričinjava šteta okolnim ekosistemima.

Član 4 Opšti interes

(1) Očuvanje, zaštita i unapređenje stanja šuma, korišćenje svih potencijala šuma i njihovih funkcija i podizanje novih šuma u cilju postizanja optimalne šumovitosti, prostornog rasporeda i strukture šumskog fonda u Republici Srbiji, jesu delatnosti od opšteg interesa.

(2) Zaštita opšteg interesa iz stava 1. ovog člana obezbeđuje se:

1. 1) zabranom trajnog smanjivanja površina pod šumama;
2. 2) povećanjem ukupnog šumskog fonda, kao i udela državnog vlasništva u šumama u Republici Srbiji, a naročito u šumama s posebnom namenom;
3. 3) finansiranjem očuvanja, zaštite i unapređivanja stanja postojećih i podizanja novih šuma, izrade planova i programa gazdovanja šumama preko Budžetskog fonda za šume Republike Srbije (u daljem tekstu: Budžetski fond), odnosno finansiranjem očuvanja, zaštite i unapređivanja stanja postojećih i podizanja novih šuma, izrade planova i programa gazdovanja šumama preko Budžetskog fonda za šume autonomne pokrajine (u daljem tekstu: Budžetski pokrajinski fond);
4. 4) donošenjem programa razvoja šumarstva, planova gazdovanja šumama i njihovim sprovođenjem;
5. 5) osnivanjem pravnih lica za gazdovanje šumama u državnoj svojini;
6. 6) uspostavljanjem, održavanjem i korišćenjem nacionalnog informacionog sistema u šumarstvu;
7. 7) pružanjem materijalne, stručne i savetodavne podrške sopstvenicima šuma;
8. 8) zabranom otuđivanja šuma u državnoj svojini, osim u slučajevima predviđenim ovim zakonom;
9. 9) čuvanjem i zaštitom šuma kao činiocima životne sredine;
10. 10) obavljanjem drugih poslova u skladu sa ovim zakonom i propisima donetim na osnovu zakona.

Član 5 Šuma i šumsko zemljište

(1) Šuma je prostor obrastao šumskim drvećem, minimalne površine 5 ari, sa minimalnom pokrivenošću zemljišta krunama drveća od 30%.

(2) Pod šumom se takođe smatraju i mlade prirodne i veštačke sastojine, kao i ljudskim delovanjem ili iz prirodnih razloga privremeno neobrasle površine na kojima će se prirodno ili veštački ponovo uspostaviti šuma.

(3) Pod šumom se podrazumevaju i šumski rasadnici u kompleksu šuma i semenske plantaže, kao i zaštitni pojasevi drveća površine veće od 5 ari.

(4) Šumom se ne smatraju * parkovi u naseljenim mestima, kao i drveće koje se nalazi ispod dalekovoda i u koridoru izgrađenog dalekovoda, bez obzira na površinu.

(5) Šumsko zemljište jeste zemljište na kome se gaji šuma, zemljište na kome je zbog njegovih prirodnih osobina racionalnije gajiti šume, kao i zemljište na kome se nalaze objekti namenjeni gazdovanju šumama, divljači i ostvarivanju opštekorisnih funkcija šuma i koje ne može da se koristi u druge svrhe, osim u slučajevima i pod uslovima utvrđenim ovim zakonom.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 6 Funkcije i namena šuma

(1) Šume imaju opštekorisnu i privrednu funkciju.

(2) Opštekorisne funkcije šuma su:

1. 1) opšta zaštita i unapređivanje životne sredine postojanjem šumskih ekosistema;
2. 2) očuvanje biodiverziteta;
3. 3) očuvanje genofonda šumskog drveća i ostalih vrsta u okviru šumske zajednice;
4. 4) ublažavanje štetnog dejstva „efekta staklene bašte” vezivanjem ugljenika, proizvodnjom kiseonika i biomase;
5. 5) prečišćavanje zagađenog vazduha;
6. 6) uravnotežavanje vodnih odnosa i sprečavanje bujica i poplavnih talasa;
7. 7) pročišćavanje vode, snabdevanje i zaštita podzemnih tokova i izvorišta pijaćom vodom;
8. 8) zaštita zemljišta, naselja i infrastrukture od erozije i klizišta;
9. 9) stvaranje povoljnih uslova za zdravlje ljudi;
10. 10) povoljni uticaj na klimu i poljoprivrednu delatnost;
11. 11) estetska funkcija;
12. 12) obezbeđivanje prostora za odmor i rekreaciju;
13. 13) razvoj lovnog, seoskog i ekoturizma;
14. 14) zaštita od buke;
15. 15) podrška odbrani zemlje i razvoju lokalnih zajednica.

(3) Prema utvrđenim prioritetnim funkcijama šume, odnosno njihovi delovi mogu biti:

1. 1) privredne šume;
2. 2) šume s posebnom namenom.

(4) Šume s posebnom namenom su:

1. 1) zaštitne šume;
2. 2) šume za očuvanje i korišćenje genofonda šumskih vrsta drveća;
3. 3) šume za očuvanje biodiverziteta gena, vrsta, ekosistema i predela;
4. 4) šume značajne estetske vrednosti;
5. 5) šume od značaja za zdravlje ljudi i rekreaciju;
6. 6) šume od značaja za obrazovanje;
7. 7) šume za naučno-istraživačku delatnost;
8. 8) šume kulturno-istorijskog značaja;
9. 9) šume za potrebe odbrane zemlje;
10. 10) šume specifičnih potreba državnih organa;
11. 11) šume za druge specifične potrebe.

(5) Šume u zaštićenim prirodnim dobrima imaju prioritetnu funkciju šume sa posebnom namenom.

(6) Privredna funkcija šuma ostvaruje se korišćenjem šumskih proizvoda i valorizacijom opštekorisnih funkcija šume radi ostvarivanja prihoda.

(7) Namena šuma utvrđuje se, u skladu sa prioritetnim funkcijama šuma, u planu razvoja šumske oblasti*.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 7 Obaveze i ograničenja sopstvenika i korisnika šuma

Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da sprovodi mere zaštite šuma, da štiti šume i šumska zemljišta od degradacije i erozije, da izvršava planove gazdovanja šumama, kao i da sprovodi ostale mere propisane ovim zakonom i propisima donetim na osnovu ovog zakona.

Član 8 Značenje pojmova

Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom zakonu, imaju sledeće značenje:

1. 1) biodiverzitet (biološka raznovrsnost) jeste različitost organizama u određenim vrstama, između vrsta i ekosistema i obuhvata ukupnu raznovrsnost gena, vrsta i ekosistema;
2. 2) čista seča šuma jeste uklanjanje sveg ili skoro sveg drveća na određenoj površini;
3. 3) degradirana šuma jeste šuma koja je znatno izgubila kvalitet, vitalnost i sposobnost prirastanja i prirodnog obnavljanja;
4. 4) enklava jeste zemljište jednog svojinskog oblika koje je sa svih strana okruženo zemljištem drugog svojinskog oblika ili zemljištem drugog korisnika;
5. 5) poluenklava jeste zemljište koje je najmanje sa tri strane okruženo zemljištem drugog svojinskog oblika, odnosno drugih korisnika;
6. 6) gajenje šuma jeste postupak stručnog i planskog sprovođenja mera obnavljanja, nege i podizanja novih šuma, kao i proizvodnja šumskog reproduktivnog materijala;
7. 7) gazdovanje šumama jeste skup usaglašenih stručnonaučnih, tehničko-tehnoloških, ekonomskih, organizacionih i društvenih aktivnosti koje se u određenom periodu preduzimaju u šumi radi njene zaštite, održavanja, unapređivanja i korišćenja;
8. 8) krčenje šume podrazumeva uklanjanje šumskog drveća na određenoj površini radi promene namene šumskog zemljišta;
9. 9) korisnik šuma jeste pravno lice koje gazduje šumama u državnoj svojini u skladu sa ovim zakonom i drugim propisima;
10. 10) monitoring šuma jeste sistem stalnog praćenja i analize ukupnog stanja šumskih ekosistema, a posebno njihove vitalnosti, zdravstvenog stanja i biološke raznovrsnosti radi preduzimanja mera prevencije i njihove zaštite;
11. 11) nega šuma obuhvata mere gajenja koje se sprovode u sastojini od momenta njenog nastanka pa do vremena njenog obnavljanja;
12. 12) održavanje šuma jeste priprema staništa za prirodno obnavljanje šuma, nega i zaštita šuma (biološka, fizička i pravna), održavanje šumskih komunikacija i drugih objekata;
13. 13) obnavljanje šuma jeste prirodni, veštački, odnosno kombinovani stručno vođeni postupak korišćenja postojeće šume i istovremenog podizanja nove mlade šume na istom prostoru i u određenom periodu;
14. 14) osnivanje novih šuma jeste pošumljavanje neobraslog šumskog zemljišta, podizanje intenzivnih šumskih zasada i zaštitnih pojaseva na novim površinama, kao i nega novopodignutih šuma do prve prorede;
15. 15) pustošenje šuma jesu protivpravne radnje kojima se slabi plodnost (prinosna snaga) šumskog zemljišta i time dovodi u opasnost ili onemogućava trajnost šumske proizvodnje ili gajenje šuma na tom zemljištu ili ugrožava opstanak šuma i njihova opštekorisna funkcija (seča većeg obima koja se približava čistoj seči ili krčenju šuma, prebirna seča prejakog intenziteta, podbeljivanje stabala, svaka radnja koja može prouzrokovati zakorovljavanje, spiranje i odnošenje zemljišta vodom ili vetrom i dr.);
16. 16) sastojina je deo šume posebnih stanišnih uslova i strukturnih elemenata koji zahteva poseban način gazdovanja;
17. 17) stručnosavetodavni poslovi su poslovi pružanja stručnih saveta, davanje uputstava i drugih stručnih i obrazovnih usluga sopstvenicima šuma;
18. 18) sopstvenik šuma jeste fizičko, odnosno pravno lice (privredno društvo, zadruga, crkva i verska zajednica, udruženje) u čijoj se svojini nalaze šume;
19. 19) šume sopstvenika su šume u svojini fizičkog, odnosno pravnog lica (privredno društvo, zadruga, crkva i verska zajednica, udruženje građana);
20. 20) šumska infrastruktura jeste proširena biološka reprodukcija šuma (podizanje novih šuma i njihovo održavanje dok traje potreba za investicionim ulaganjima) i tehnička infrastruktura (šumske saobraćajnice, protivpožarne pruge i drugi objekti koji služe gazdovanju šumama);
21. 21) šumski putevi jesu objekti (putevi i vlake) izgrađeni prvenstveno radi obavljanja poslova gazdovanja šumama, a naročito radi zaštite šuma od požara (za prolaz vatrogasnih vozila i tehnike);
22. 22) šumski red jeste stanje šume koje obezbeđuje uslove za njeno održavanje, obnavljanje i unapređivanje, a naročito za zaštitu od požara, biljnih bolesti i štetočina i za zaštitu zemljišta od nastanka i razvijanja erozionih procesa;
23. 23) šumski proizvodi jesu svi proizvodi šuma i šumskog zemljišta (šumsko drveće i žbunje i svi njihovi delovi; biomasa ukupne šumske vegetacije; cvetovi, seme, plodovi, kora drveta, korenje; mahovina, paprat, trava, trska, cveće, lekovito, aromatično i jestivo bilje, druge biljke i njihovi delovi; gljive; med, smola; šušanj, treset i humus; travnati ili pašnjački pokrivač; divljač i ostale životinje koje žive u šumi);
24. 24) zaštita šuma jeste sistem mera i aktivnosti koje se sprovode radi sprečavanja, suzbijanja i otklanjanja posledica štetnog dejstva biljnih bolesti, insekata, glodara, divljači, stoke, čoveka, požara, drugih elementarnih nepogoda, kao i drugih biotičkih i abiotičkih činilaca;
25. 25) zaštitne šume su šume čija je prioritetna funkcija zaštita zemljišta od erozije; zaštita izvorišta vodosnabdevanja, vrela i termomineralna i mineralna izvorišta i banje; zaštita gornje granice vegetacije; zaštita objekata (vodene akumulacije, železničke pruge, putevi) i naselja.

Član 9 Mere za očuvanje šuma

(1) Radi očuvanja šuma, osim kada je ovim zakonom drugačije propisano, zabranjeno je:

1. 1) pustošenje i krčenje šuma;
2. 2) čista seča šuma koja nije planirana kao redovan vid obnavljanja šuma;
3. 3) seča koja nije u skladu s planovima gazdovanja šumama;
4. 4) seča stabala zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta drveća;
5. 5) podbeljivanje stabala;
6. 6) paša, brst stoke, kao i žirenje u šumi;
7. 7) sakupljanje ostalih šumskih proizvoda (gljiva, plodova, lekovitog bilja, puževa i drugog);
8. 8) seča semenskih sastojina i semenskih stabala koja nije predviđena planovima gazdovanja šumama;
9. 9) korišćenje kamena, šljunka, peska, humusa, zemlje i treseta, osim za izgradnju infrastrukturnih objekata za gazdovanje šumama;
10. 10) samovoljno zauzimanje šuma, uništavanje ili oštećivanje šumskih zasada, oznaka i graničnih znakova, kao i izgradnja objekata koji nisu u funkciji gazdovanja šumama;
11. 11) odlaganje smeća i štetnih i opasnih materija i otpadaka, kao i zagađivanje šuma na bilo koji način;
12. 12) preduzimanje drugih radnji kojima se slabi prinosna snaga šume ili ugrožava funkcija šume.

(2) Brisan je raniji stav 2. (vidi član 3. Zakona - 89/2015-12)

(3) Čista seča šuma može da se vrši radi izgradnje objekata koji služe gazdovanju šumama, u skladu s planovima gazdovanja šumama.

(4) Izuzetno od stava 2. ovog člana, čista seča šuma koja nije predviđena planovima gazdovanja šumama može da se vrši uz saglasnost ministarstva nadležnog za poslove šumarstva (u daljem tekstu: Ministarstvo) radi:

1. 1) prosecanja prolaza za izvršenje geodetskih radova, geoloških istraživanja, naučnoistraživačkih ogleda, postavljanja cevovoda PTT, elektro i drugih vodova i sličnih radova, ako se time ne ugrožavaju prioritetne funkcije šume;*
2. 2) otvaranja protivpožarnih linija pri gašenju visokog šumskog požara, suzbijanja biljnih bolesti i štetočina, sprovođenja aktivnosti u cilju sprečavanja pojave i otklanjanja posledica ekoloških akcidenata, ponovnog korišćenja kopova i odlagališta pepela na površinama koje su pošumljene po projektima rekultivacije, kao i kada je usled drugih prirodnih pojava ugrožena većina šumskog drveća, ako se time ne ugrožavaju prioritetne funkcije šume utvrđene planovima gazdovanja šumama.*

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 10 Promena namene šuma i šumskog zemljišta

(1) Promena namene šuma i šumskog zemljišta može da se vrši:

1. 1) kada je to utvrđeno planom razvoja šumske oblasti*;
2. 2) ako to zahteva opšti interes utvrđen posebnim zakonom ili aktom Vlade;
3. 3) radi izgradnje objekata za zaštitu ljudi i materijalnih dobara od elementarnih nepogoda i odbrane zemlje;
4. 4) u postupku komasacije i arondacije poljoprivrednog zemljišta i šuma;
5. 5) radi izgradnje ekonomskih ili stambenih objekata sopstvenika šuma na površini do 10 ari;
6. 6) radi izgradnje objekata za korišćenje ostalih obnovljivih izvora energije malih kapaciteta (male elektrane i drugi slični objekti, u smislu propisa kojim se uređuje oblast energetike) i eksploatacije mineralnih sirovina, ako je površina šuma i šumskog zemljišta za ove namene manja od 15 ha.

(2) Promena namene šuma i šumskog zemljišta iz stava 1. tač. 4)–6) ovog člana vrši se uz saglasnost Ministarstva.

(3) Uz zahtev za davanje saglasnosti iz stava 2. ovog člana podnosi se:

1. 1) dokaz o vlasništvu, odnosno pravu korišćenja šuma ili šumskog zemljišta za koje se traži saglasnost;
2. 2) zapisnik šumarskog inspektora o postojećem stanju u pogledu načina korišćenja šuma, odnosno šumskog zemljišta za koje se traži saglasnost;
3. 3) dokaz o plaćenoj administrativnoj taksi;
4. 4) projekat rekultivacije, u slučajevima iz stava 1. tačka 6) ovog člana.

(4) Promenom namene šuma ne smatra se čista seča šuma radi izvođenja radova iz člana 9. st. 2. i 3. ovog zakona.

(5) Šumom i šumskim zemljištem* za koju je, u skladu sa stavom 1. ovog člana, izvršena promena namene, do privođenja planiranoj nameni gazduje sopstvenik, odnosno korisnik šuma, u skladu sa ovim zakonom.

(6) Za zemljište u svojini sopstvenika površine do 50 ari, koje se u službenoj evidenciji vodi kao šuma ili šumsko zemljište, a koristi se za poljoprivrednu proizvodnju, na zahtev sopstvenika može se izvršiti promena namene korišćenja šumskog zemljišta uz saglasnost Ministarstva.

(7) Uz zahtev za davanje saglasnosti iz stava 6. ovog člana podnosi se:

1. 1) dokaz o vlasništvu šumskog zemljišta koje se menja u poljoprivredno zemljište;*
2. 2) zapisnik šumarskog i poljoprivrednog inspektora o postojećem stanju u pogledu načina korišćenja;*
3. 3) dokaz o plaćenoj administrativnoj taksi.*

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 11 Naknada za promenu namene šuma i šumskog zemljišta*

Prestao je da važi (vidi član 278. Zakona - 95/2018-267)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 12 Visina naknade za promenu namene šuma i šumskog zemljišta*

Prestao je da važi (vidi član 278. Zakona - 95/2018-267)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 13 Zaštićene vrste šumskog drveća

(1) Zabranjena je seča stabala, uništavanje podmlatka i sakupljanje semena strogo zaštićenih i zaštićenih vrsta šumskog drveća utvrđenih posebnim propisom kojim se uređuje zaštita prirode, osim ako su izvor zaraze od bolesti i štetočina, odnosno ako ugrožavaju ljude i objekte.

(2) Vrste iz stava 1. ovog člana mogu se koristiti uz saglasnost Ministarstva, a na teritoriji autonomne pokrajine uz saglasnost nadležnog organa autonomne pokrajine.

(3) Radi očuvanja i usmerenog korišćenja genofonda vrsta iz stava 1. ovog člana planovi gazdovanja šumama sadrže mere zaštite, korišćenja i proširenja areala tih vrsta.

Član 14 Prioritetna opštekorisna funkcija šuma

(1) Prioritetna opštekorisna funkcija šuma, kao i mere kojima se ona obezbeđuje može se menjati izmenom plana razvoja šumske oblasti*, na predlog zainteresovanog pravnog lica.

(2) Šumama za koje je utvrđena prioritetna opštekorisna funkcija gazduje se u skladu sa ovim zakonom, aktom kojim je utvrđena opštekorisna funkcija i posebnim propisom kojim se uređuje zaštita prirode.

(3) Sredstva za sprovođenje mera iz stava 1. ovog člana i naknadu u slučaju da se tim merama ograničava pravo korišćenja šuma i uvećavaju troškovi gazdovanja šumama, obezbeđuje pravno lice na čiji zahtev je utvrđena prioritetna opštekorisna funkcija šuma, odnosno krajnji korisnik opštekorisne funkcije.

(4) Šumom za koju je utvrđena prioritetna opštekorisna funkcija šuma gazduje korisnik, odnosno sopstvenik šuma koji je tom šumom gazdovao do utvrđivanja prioritetne funkcije šuma.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 15 Praćenje uticaja prekograničnog aerozagađenja*

(1) Praćenje uticaja prekograničnog aerozagađenja jeste sistem stalnog praćenja i analize ukupnog stanja šumskih ekosistema izazvanog uticajem prekograničnog aerozagađenja, u skladu sa međunarodno prihvaćenom metodologijom.

(2) Poslove iz stava 1. ovog člana vrši Ministarstvo.

(3) Poslove iz stava 1. ovog člana Ministarstvo može da poveri organizaciji koja je registrovana za obavljanje naučnoistraživačke delatnosti u oblasti šumarstva u odgovarajućem registru, u skladu sa propisima kojima se uređuje naučnoistraživačka delatnost.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 16 Obaveza sanacije

(1) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da izvrši sanaciju, i to: neobrasle površine nastale dejstvom prirodnih nepogoda (požar, vetar, sneg i slično); površine na kojoj nije uspelo podmlađivanje i pošumljavanje; površine na kojoj je izvršeno pustošenje – bespravna čista seča ili krčenje šuma ili bespravna seča retkih vrsta drveća.

(2) Ako sopstvenik, odnosno korisnik šuma ne sprovede mere iz stava 1. ovog člana u roku predviđenom planskim dokumentom gazdovanja šumama ili sanacionim planom*, te mere sprovodi Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine, na teret sopstvenika, odnosno korisnika šuma.

(3) Sanacija površine koja je oštećena dejstvom prirodnih nepogoda, a koja nije planirana planskim dokumentom gazdovanja šumama, vrši se na osnovu sanacionog plana.

(4) Sanacioni plan donosi sopstvenik, odnosno korisnik za šume za koje se izrađuje osnova.

(5) Sanacioni plan za šume za koje se izrađuje program donosi pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona.

(6) Sanacioni plan donosi se najkasnije tri meseca nakon prestanka dejstva prirodne nepogode, a sadrži naročito: podatke o mestu; istorijat nastanka šteta; površinu; vrstu drveta; zapreminu; potrebno vreme za sanaciju; plan gajenja; plan korišćenja; plan zaštite; plan izgradnje šumskih saobraćajnica; dinamiku izvođenja radova; tehnologiju izvođenja radova na gajenju i korišćenju šuma; evidenciju izvršenih radova; karte; zapisnik nadležnog šumarskog inspektora i drugo.

(7) Ministarstvo daje saglasnost na sanacioni plan iz stava 3. ovog člana.

(8) Pravna lica koja koriste šumska* zemljišta na kojima se nalazi odlagalište jalovine, pepela, šljake i drugih opasnih i štetnih materija na kojima nije izvršena rekultivacija ili za koja rekultivacija nije planirana projektima rekultivacije radi stvaranja poljoprivrednog zemljišta, dužna su da ih rekultivišu podizanjem šuma, po prethodno pribavljenoj saglasnosti Ministarstva na dostavljeni projekat rekultivacije,a na teritoriji autonomne pokrajine po prethodno pribavljenoj saglasnosti nadležnog organa autonomne pokrajine.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 17 Šumska oblast*

(1) Radi obezbeđivanja uslova za uravnoteženi i održivi razvoj šuma, racionalnog sprovođenja mera gazdovanja šumama i drugim potencijalima šuma na određenoj teritoriji, ustanovljavaju se šumske oblasti*.

(2) Šumska oblast jeste planska, geografska i prirodna celina koja obuhvata šume i šumska zemljišta šumskih područja i nacionalnih parkova.

(3) Šumske oblasti su:

(4) 1. Jugoistočna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Južnomoravskog, Jablaničkog, Nišavskog, Moravskog i Topličkog šumskog područja;

(5) 2. Istočna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Timočkog, Severnokučajskog i Južnokučajskog šumskog područja, Nacionalnog parka „Đerdap” i Nastavne baze „Majdanpečka domena” Univerziteta u Beogradu – Šumarski fakultet;

(6) 3. Jugozapadna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Rasinskog, Donjeibarskog i Gornjeibarskog šumskog područja, Nacionalnog parka „Kopaonik”, Nastavne baze „Goč” Univerziteta u Beogradu – Šumarski fakultet i zaštitne šume Vrnjačke banje;

(7) 4. Zapadna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Golijskog, Tarsko-zlatiborskog i Limskog šumskog područja i Nacionalnog parka „Tara”;

(8) 5. Centralna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Šumadijskog, Posavsko-podunavskog i Podrinjsko-kolubarskog šumskog područja;

(9) 6. Severna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Sremskog, Banatskog, Severnobačkog i Južnobačkog šumskog područja i Nacionalnog parka „Fruška gora”;

(10) 7. Južna šumska oblast, koja obuhvata šume i šumska zemljišta Pomoravskog, Nerodimsko-lepenačkog, Šarsko-podrimskog, Prokletijsko-bistričkog, Kosovskog, Ibarskog šumskog područja i Nacionalnog parka „Šar planina”.

(11) Šume i šumska zemljišta koja su obuhvaćena šumskim područjima i nacionalnim parkovima određena su u Popisu šuma i šumskih zemljišta šumskih područja, koji je odštampan uz ovaj zakon i čini njegov sastavni deo.

(12) Šumsko područje obuhvata šume u svim oblicima svojine i svih namena, osim šuma u nacionalnim parkovima.

(13) Brisan je raniji stav 5. (vidi član 10. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 18 Gazdinska jedinica

(1) Planom razvoja šumske oblasti*, u skladu s potrebama organizacije gazdovanja šumama i kriterijumima podele šumskog prostora, ustanovljavaju se gazdinske jedinice kao osnovne jedinice planiranja.

(2) Gazdinska jedinica po pravilu čini teritorijalnu celinu šuma i šumskog zemljišta, osim šuma sopstvenika – fizičkog lica, a obuhvata čitav šumski kompleks ili samo njegov deo.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 19 1. Programi razvoja šumarstva

(1) Program razvoja šumarstva na teritoriji Republike Srbije je strateški planski dokument kojim se utvrđuju pravci razvoja šuma i šumarstva sa akcionim planom za njegovo sprovođenje.

(2) Programi iz stava 1. ovog člana naročito sadrže: stanje šuma, ciljeve i mere za njihovo unapređenje, plan sprovođenja ciljeva i mera, sa utvrđenom dinamikom i finansijskim sredstvima neophodnim za njihovo ispunjavanje.

(3) Program razvoja šumarstva na teritoriji Republike Srbije donosi Vlada* za period od deset godina.

(4) Izrada Programa razvoja šumarstva na teritoriji Republike Srbije se finansira iz budžeta Republike Srbije.

(5) Brisani su raniji st. 5. i 6. (vidi član 12. Zakona - 89/2015-12)

(6) Za realizaciju programa iz stava 1. ovog člana donose se planovi gazdovanja šumama.

(7) Brisani su raniji st. 8. i 9. (vidi član 12. Zakona - 89/2015-12)

(8) Program iz stava 3. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(9) Brisan je raniji stav 11. (vidi član 12. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 20 Vrste planova

Planovi gazdovanja šumama su:

1. 1) plan razvoja šumske oblasti;*
2. 2) osnova gazdovanja šumama;
3. 3) program gazdovanja šumama.*
4. 4) -7) brisane su (vidi član 13. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 21 Planovi razvoja

(1) Plan razvoja šumske oblasti (u daljem tekstu: plan razvoja) je planski dokument kojim se utvrđuju pravci razvoja šuma i šumarstva sa planom za njegovo sprovođenje za šumsku oblast.

(2) Plan razvoja naročito sadrži: zakonski, strateški i planski okvir; prikaz i analizu stanja šuma i dosadašnjeg gazdovanja; funkcije šuma i ciljeve gazdovanja šumama; program mera i aktivnosti i smernice za realizaciju planiranih radova; projekciju očekivanih efekata; indikatore za praćenje realizacije plana razvoja; priloge i drugo.

(3) Brisan je raniji stav 3. (vidi član 14. Zakona - 89/2015-12)

(4) Plan razvoja mora biti usklađen sa programom iz člana 19. ovog zakona i sa Prostornim planom Republike Srbije.

(5) Brisan je raniji stav 5. (vidi član 14. Zakona - 89/2015-12)

(6) Plan razvoja donosi Vlada, * za period od deset godina.

(7) Izrada plana razvoja finansira se iz Budžetskog fonda * .

Član 22 Osnova gazdovanja šumama

(1) Osnova gazdovanja šumama (u daljem tekstu: osnova) jeste * planski dokument gazdovanja šumama koji se donosi za gazdinsku jedinicu, osim za šume sopstvenika – fizičkih lica.

(2) Osnova sadrži naročito: stanje šuma; razradu opštih smernica iz plana razvoja; evidenciju i analizu sprovedenih mera gazdovanja; planove gazdovanja po vrsti i obimu poslova, vremenu, mestu i načinu njihovog sprovođenja; vrednost šuma.

(3) Osnova se izrađuje na osnovu utvrđenog stanja šuma na terenu (sastojinske inventure).

(4) Osnova se donosi za period od deset godina.

(5) Ako se izmene i dopune osnove rade zbog postupanja po zahtevu ili aktu drugog organa, troškove izmene i dopune snosi taj organ.

(6) Ministar bliže propisuje sadržinu osnove, način i postupak njenog donošenja i izrade, bitne nedostatke ili izmenjene okolnosti zbog kojih se vrši izmena i dopuna osnove.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 23 Program gazdovanja šumama

(1) Program gazdovanja šumama (u daljem tekstu: program) jeste planski dokument gazdovanja šumama koji se donosi za šume većeg broja sopstvenika šuma – fizičkih lica.

(2) Na sadržinu programa shodno se primenjuju odredbe iz člana 22. stav 2. ovog zakona.

(3) Program se donosi za teritoriju jedne ili više opština za period od deset godina.

(4) Program se izrađuje na osnovu utvrđenog stanja šuma na terenu * .

(5) Brisan je raniji stav 5. (vidi član 16. Zakona - 89/2015-12)

(6) Ministar bliže propisuje sadržinu programa, način i postupak njegovog donošenja i izrade, kao i bitne nedostatke ili izmenjene okolnosti zbog kojih se vrši izmena i dopuna programa.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 24 Usaglašenost plana razvoja, osnova i programa

(1) Plan razvoja, osnove i programi moraju biti međusobno usaglašeni.

(2) Planovi gazdovanja šumama iz stava 1. ovog člana naročito moraju biti usaglašeni u pogledu perioda važenja (uređajnog razdoblja).

Član 25 Donošenje osnove i programa

(1) Osnovu donosi sopstvenik šuma, odnosno korisnik šuma * .

(2) Na osnovu iz stava 1. ovog člana saglasnost daje Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine.

(3) Program donosi Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine uz saglasnost Ministarstva*.

(4) Osnove i programi za šume koje obuhvataju zaštićena područja nacionalnog nivoa donose se i uz prethodno mišljenje ministarstva nadležnog za poslove zaštite prirode.

(5) Ako se u toku sprovođenja osnova, odnosno programa, izmene okolnosti ili utvrde bitni nedostaci na kojima su zasnovani, izvršiće se njihova izmena i dopuna u roku od godinu dana od dana utvrđivanja izmenjenih okolnosti, odnosno bitnih nedostataka, na način i po postupku utvrđenom za njihovo donošenje.

Član 26 Izrada plana razvoja, osnove i programa*

Plan razvoja može da izrađuje pravno lice koje je stručno i tehnički osposobljeno za obavljanje tih poslova i ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom i propisima donetim na osnovu ovog zakona.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 27 Važenje osnove i programa

(1) Nova osnova, odnosno program počinje da važi pošto istekne rok važenja prethodne osnove, odnosno programa.

(2) Nova osnova, odnosno program donosi se najkasnije šest meseci posle* isteka roka važenja prethodne osnove, odnosno programa.

(3) U periodu od isteka roka važenja osnove, odnosno programa, do dobijanja saglasnosti na novu osnovu, odnosno program, zabranjena je seča šume, osim sanitarne seče i seče predviđene sanacionim planom.

(4) U periodu od isteka roka važenja osnove, odnosno programa, do dobijanja saglasnosti na novu osnovu, odnosno program, korisnik, odnosno sopstvenik šuma dužan je da sprovodi mere zaštite šuma.

(5) Brisani su raniji st. 3-5. (vidi član 19. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 28 Obaveštavanje javnosti

U postupku donošenja programa razvoja, planova, osnova i programa javnost se obaveštava javnim oglašavanjem na veb-sajtu Ministarstva, i to u trajanju od najmanje 30 dana od dana javnog oglašavanja.

Član 29 Sprovođenje planova

(1) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da planove gazdovanja šumama sprovodi u rokovima i na način utvrđen tim aktima.

(2) Sprovođenje osnova i programa obezbeđuje se:

1. 1) godišnjim planom gazdovanja šumama;
2. 2) izvođačkim projektom gazdovanja šumama.*
3. 3) -4) brisane su (vidi član 20. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 30 Godišnji plan gazdovanja šumama

(1) Godišnji plan gazdovanja šumama (u daljem tekstu: Godišnji plan) za šume kojima se gazduje u skladu sa osnovom donosi korisnik, odnosno sopstvenik šuma, a za šume sopstvenika kojima se gazduje u skladu sa programom donosi pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona najkasnije do 30. novembra tekuće za narednu godinu.

(2) Godišnji plan sadrži naročito: obim, mesto i dinamiku radova na zaštiti, gajenju, korišćenju i unapređivanju šuma, proizvodnji šumskog reproduktivnog materijala, izgradnji tehničke infrastrukture * .

(3) Sastavni deo godišnjeg plana su izvođački projekti, osim za šume za koje se donosi program.

(4) Brisan je raniji stav 4. (vidi član 21. Zakona - 89/2015-12)

(5) Godišnji plan mora biti usklađen sa osnovama, odnosno programima i sanacionim planovima.

(6) Brisan je raniji stav 6. (vidi član 21. Zakona - 89/2015-12)

(7) Godišnji plan može da se izmeni zbog prirodnih* nepogoda i ako su nastale druge okolnosti koje nije bilo moguće predvideti, i to po istom postupku po kome je donet.

Član 31 Izvođački projekat gazdovanja šumama

(1) Izvođački projekat gazdovanja šumama (u daljem tekstu: izvođački projekat) izrađuje se za šume za koje se donose osnove.

(2) Izvođački projekat sadrži naročito: detaljnu razradu planova gajenja, zaštite, korišćenja i unapređivanja šuma sadržanih u osnovama; tehnološki postupak, uslove, način i rok izvršenja svih radova.

(3) Izvođački projekat mora biti usklađen sa osnovom i izrađuje se na osnovu utvrđenog stanja šuma na terenu i izvršenog obeležavanja i odabiranja stabala za seču, najduže za period od jedne godine.

(4) Izuzetno od odredbe stava 3. ovog člana, u slučaju kada planirani radovi nisu izvršeni u periodu od jedne kalendarske godine, izvođački projekat može da važi najduže dve kalendarske godine.

(5) Izvođački projekat izrađuje se za odsek ili odeljenje, a izuzetno za više odseka ili odeljenja (sliv).

(6) Izvođački projekat donosi korisnik, odnosno sopstvenik šuma, najkasnije do 31. oktobra tekuće godine za narednu godinu, osim izvođačkog projekta koji se izrađuje na osnovu sanacionog plana i izvođačkog projekta za realizaciju slučajnog prinosa.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 32 Ministar bliže propisuje sadržinu izvođačkog projekta, način i postupak njegovog donošenja i izrade, kao i period važenja.*

Brisan je (vidi član 23. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 33 Projekat za podizanje zasada kratkog proizvodnog ciklusa

(1) Za zasade šumskih vrsta drveća u kratkim proizvodnim ciklusima do deset godina, namenjenih za proizvodnju određenih sortimenata, donosi se poseban projekat za podizanje zasada kratkog proizvodnog ciklusa, čija se sadržina utvrđuje u skladu sa članom 31. ovog zakona.

(2) Na zasade iz stava 1. ovog člana ne primenjuju se odredbe čl. 9. do 12. ovog zakona.

(3) Ministar bliže propisuje sadržinu projekta za podizanje zasada kratkog proizvodnog ciklusa.

Član 34 Evidentiranje izvršenih radova

(1) Izvršeni radovi na gazdovanju šumama moraju se evidentirati na način propisan ovim zakonom.

(2) Evidencija o izvršenim radovima iz stava 1. ovog člana je sastavni deo osnova, programa i projekata iz čl. 31. i 32. ovog zakona.

(3) Sopstvenik šuma koji šumama gazduje u skladu sa osnovom, odnosno korisnik šuma dužan je da evidentira izvršene radove najkasnije do 28. februara tekuće godine za prethodnu godinu.

(4) Ministar bliže propisuje način vođenja evidencije izvršenih radova.

Član 35 Šumska hronika

(1) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da vodi knjigu šumske hronike koja je sastavni deo osnove, odnosno programa.

(2) Šumska hronika naročito sadrži podatke o fenološkim, biotičkim i abiotičkim pojavama u šumi.

(3) Ministar bliže propisuje sadržinu i način vođenja šumske hronike.

Član 36 Dostupnost podataka iz planskih dokumenata

(1) Podaci iz programa razvoja iz člana 19. ovog zakona, nacionalne inventure šuma i planova razvoja dostupni su javnosti.

(2) Podaci iz osnova i programa mogu da se koriste ako se priloži dokaz o uplati republičke administrativne takse.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, podatke iz osnova i programa mogu da koriste bez naknade naučne i obrazovne ustanove kada ti podaci služe za potrebe obrazovanja, naučnih i eksperimentalnih istraživanja.

(4) Sopstvenik šuma koji koristi podatke iz programa koji se odnose na vlasničke parcele oslobođen je plaćanja takse iz stava 2. ovog člana.

Član 37 Čuvanje planova

Planovi gazdovanja šumama čuvaju se trajno, u skladu s propisom kojim se uređuje arhivska građa.

Član 38 Nacionalna inventura šuma

(1) Nacionalna inventura šuma obavlja se radi utvrđivanja stanja šuma za potrebe strateškog planiranja, drugih državnih organa, drugih privrednih grana, odbrane zemlje, naučnoistraživačke delatnosti, po pravilu svakih deset godina.

(2) Poslove nacionalne inventure šuma vrši Ministarstvo.

(3) Ministarstvo može da poveri poslove iz stava 1. ovog člana putem konkursa koji se objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(4) Konkurs iz stava 3. ovog člana naročito sadrži:

1. 1) vrste poslova za koje se konkurs raspisuje;*
2. 2) period na koji se dodeljuju poslovi;*
3. 3) dokaz o ispunjenosti uslova u pogledu iskustva i rezultata u obavljanju poslova;*
4. 4) rok za donošenje i objavljivanje odluke o izboru po konkursu;*
5. 5) način obaveštavanja o rezultatima konkursa.*

(5) Konkurs iz stava 3. ovog člana sprovodi komisija koju obrazuje ministar.

(6) Odluku o izboru po konkursu donosi ministar.

(7) Rezultati konkursa objavljuju se u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

(8) Na osnovu nacionalne inventure šuma Ministarstvo sastavlja izveštaj o sprovedenoj inventuri šuma koji dostavlja Vladi, najkasnije šest meseci po završetku nacionalne inventure.

Član 39 Čuvanje šuma

(1) Čuvanje šuma radi njene zaštite od protivpravnog prisvajanja, korišćenja, uništavanja i drugih nezakonitih radnji (odlaganje otpadnih i otrovnih štetnih materija, zagađivanje šuma, uništavanje graničnih znakova i oznaka i drugo) obezbeđuje korisnik, odnosno sopstvenik šuma.

(2) Brisani su raniji st. 2. i 3. (vidi član 25. Zakona - 89/2015-12)

(3) Korisnik, odnosno sopstvenik šuma koji gazduje šumom u skladu sa osnovom, dužan je da organizuje službu čuvanja šuma, radi obavljanja poslova iz stava 1. ovog člana, zavisno od površine šuma kojima gazduje, karakteristika terena i drugih uslova.

(4) Brisani su raniji st. 5-7. (vidi član 25. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 40 Čuvar šuma

(1) Poslove čuvanja šuma može da obavlja lice koje ima najmanje srednju stručnu spremu (IV stepen obrazovanja) šumarskog smera – šumarski tehničar (u daljem tekstu: čuvar šuma) * .

(2) Čuvar šuma je službeno lice koje vrši poslove čuvanja šuma u propisanom službenom odelu i može biti naoružan službenim oružjem u skladu sa ovim zakonom i propisom kojim se uređuje držanje i nošenje oružja.

(3) Čuvar šuma ima legitimaciju čuvara šuma.

(4) Legitimaciju čuvara šuma izdaje na propisanom obrascu korisnik, odnosno sopstvenik šuma kod koga je čuvar šuma zaposlen.

(5) Čuvar šuma može obavljati i ostale čuvarske poslove propisane drugim propisima iz oblasti lovstva, ribarstva, zaštite prirode i drugo, ako ispunjava uslove propisane tim propisima.

Član 41 Ovlašćenja i dužnosti čuvara šuma

(1) U vršenju poslova čuvanja šuma, čuvar šuma ovlašćen je i dužan da:

1. 1) legitimiše lice zatečeno u vršenju prekršaja kažnjivog po ovom zakonu ili krivičnih dela koja se odnose na šume, kao i lica za koje postoji osnovana sumnja da je izvršilo takva dela ako ne može da utvrdi identitet tog lica na drugi način;
2. 2) pregleda sve vrste vozila kojima se drvo prevozi i sve vrste tovara kojima se drvo prenosi u cilju pronalaska predmeta krivičnog dela ili prekršaja, kao i dokumentaciju koja prati drvo u prometu (propratnicu i otpremnicu)*;
3. 3) pregleda mesta, osim stanova, na kojima se može nalaziti drvo koje je predmet krivičnog dela ili prekršaja;
4. 4) privremeno oduzme bespravno posečeno drvo i drvo stavljeno u promet suprotno odredbama člana 60. stav 1. ovog zakona*, predmete kojima je izvršeno krivično delo ili prekršaj i predmete koji su nastali ili pribavljeni izvršenjem takvog dela i da te predmete bez odlaganja preda nadležnom organu;
5. 5) obnavlja i čuva granične oznake od uništavanja i bespravnog korišćenja;
6. 6) ako su granične oznake pomerene ili uništene u cilju samovoljnog zauzimanja šuma i šumskog zemljišta, o tome pravovremeno izvesti korisnika i sopstvenika*;
7. 7) sačini zapisnik o protivpravnoj radnji i utvrđenom činjeničnom stanju i dostavi ga korisniku, odnosno sopstveniku šuma;*
8. 8) prati i obaveštava o bitnim promenama zdravstvenog stanja šuma, štetama nastalim od abiotičkih i biotičkih činilaca i drugo.*

(2) Kad čuvar šuma preduzima radnje iz stava 1. tač. 1) do 4) ovog člana, dužan je da prethodno pokaže legitimaciju čuvara šuma.

(3) Brisan je raniji stav 3. (vidi član 27. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 42 Obaveza zaštite šuma

(1) Korisnik, odnosno sopstvenik šume koji gazduje šumom u skladu sa osnovom dužan je da prati uticaj biotičkih i abiotičkih činilaca na zdravstveno stanje šuma i blagovremeno preduzima mere za zaštitu šuma i šumskog zemljišta.

(2) Ako sopstvenik, odnosno korisnik šuma ne postupa u skladu sa odredbom stava 1. ovog člana, Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine će obezbediti izvršenje te obaveze o trošku sopstvenika, odnosno korisnika šume.

(3) Sopstvenik šuma koji gazduje šumom u skladu sa programom, dužan je da postupa u skladu sa preporukama i uputstvima pravnog lica iz člana 70. stav 1. ovog zakona i pravnog lica iz člana 44. stav 2. ovog zakona.

(4) Korisnik, odnosno sopstvenik šume koji gazduje u skladu sa osnovom, dužan je da Ministarstvu, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležnom organu autonomne pokrajine, podnese godišnji izveštaj o preduzetim merama i problemima zaštite šuma najkasnije do 15. januara tekuće godine za prethodnu godinu, a u slučajevima veće ugroženosti šuma bez odlaganja.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 43 Nadležni organ autonomne pokrajine izveštaj iz stava 4. ovog člana dostavlja Ministarstvu najkasnije do 31. januara tekuće za prethodnu godinu.*

Brisan je (vidi član 29. Zakona - 89/2015-12)

Član 44 Izveštajno-dijagnozno prognozni poslovi u zaštiti šuma

(1) Vršenje izveštajno-dijagnozno prognoznih poslova u zaštiti šuma od biljnih bolesti i štetočina obezbeđuje Ministarstvo * .

(2) Poslove iz stava 1. ovog člana Ministarstvo poverava naučnoistraživačkoj ustanovi iz oblasti šumarstva, u skladu s propisom kojim se uređuje zdravlje bilja.

(3) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma koji šumama gazduje u skladu sa osnovom, dužan je da u praćenju zdravstvenog stanja i sprovođenju mera zaštite šuma od biljnih bolesti i štetočina postupa u skladu sa preporukama i predlozima pravnog lica iz stava 2. ovog člana.

(4) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma koji šumama gazduje u skladu sa osnovom dužan je da pravnom licu iz stava 2. ovog člana dostavlja uzorke materijala u roku i po postupku utvrđenom u preporukama i predlozima tog pravnog lica.

(5) Ministarstvo obaveštava javnost o ugroženosti šuma.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 45 Vanredne mere zaštite šuma

(1) U slučajevima značajnih poremećaja biološke ravnoteže i ozbiljnih šteta u šumskim ekosistemima izazvanih dejstvom prirodnih* nepogoda Ministarstvo određuje mere zaštite i sanacije šuma koje sprovode sopstvenici, odnosno korisnici šuma i obezbeđuje finansijska sredstava.

(2) Prirodna nepogoda u šumama, u smislu ovog zakona, predstavlja značajan poremećaj biološke ravnoteže i nastanak ozbiljnih šteta u šumskim ekosistemima izazvanih pre svega požarima, sušenjem, biljnim bolestima i štetočinama, vetrolomima i vetroizvalama, snegolomima i snegoizvalama, poplavama, bujičnim tokovima, klizištima i drugim nepredviđenim činiocima na velikim površinama šuma i šumskog zemljišta.

Član 46 Zaštita šuma od požara

(1) U cilju zaštite šuma od požara donosi se plan zaštite šuma od požara za period od deset godina.

(2) Plan zaštite šuma od požara donosi korisnik, odnosno sopstvenik šuma za šume kojima se gazduje u skladu sa osnovom.

(3) Plan zaštite šuma od požara kojima se gazduje u skladu sa programom, donosi pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona i sastavni je deo plana zaštite šuma od požara koji donosi za državne šume.

(4) Plan iz stava 1. ovog člana izrađuje se u skladu sa ovim zakonom i posebnim propisom kojim se uređuje zaštita od požara.

(5) U jedinstvenom informacionom sistemu za šumarstvo vodi se evidencija o šumskim požarima.

(6) Korisnik, odnosno sopstvenik šuma koji gazduje šumama u skladu sa osnovom, dužan je da prikuplja podatke o šumskim požarima, vodi evidenciju i dostavlja ih Ministarstvu.

(7) Korisnik, odnosno sopstvenik* šuma dužan je da o nastanku požara odmah obavesti najbližu vatrogasno-spasilačku jedinicu pri ministarstvu nadležnom za unutrašnje poslove i Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine i nadležni organ autonomne pokrajine.

(8) Korisnik, odnosno sopstvenik šuma koji gazduje šumama u skladu sa osnovom, dužan je da dostavi Ministarstvu, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležnom organu autonomne pokrajine, izveštaj o nastaloj šteti, najkasnije 30 dana od dana gašenja požara.

(9) U slučaju bitnih promena stanja šuma za koje je donet plan zaštite šuma od požara, izvršiće se izmene i dopune plana u roku od tri meseca od dana utvrđenih promena.

(10) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da obezbedi funkcionisanje i održavanje protivpožarne infrastrukture (protivpožarnih pruga, osmatračnica, vodozahvata i drugo).

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 47 Zabrana paljenja vatre

(1) Zabranjeno je paljenje otvorene vatre u šumi i na zemljištu u neposrednoj blizini šume, na udaljenosti manjoj od 200 m od ruba šume.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, vatra se može ložiti u šumi i na šumskom zemljištu, na mestu koje je samo za tu namenu određeno, uređeno i vidno obeleženo i uz sprovođenje propisanih mera iz člana 61. ovog zakona.

Član 48 Naknada za štetu pričinjenu šumi

Fizička i pravna lica koja nanesu štetu šumi dužna su da nadoknade nastalu štetu sopstveniku, odnosno korisniku šuma.

Član 49 Odlaganje otpada u šumi

(1) Zabranjeno je u šumi, na šumskom zemljištu i na udaljenosti manjoj od 200 m od ruba šume odlaganje smeća, otrovnih supstanci i ostalog opasnog otpada, kao i izgradnja objekata za skladištenje, preradu ili uništavanje smeća, otrovnih supstanci i ostalog opasnog otpada.

(2) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da spreči odlaganje smeća, otrovnih supstanci i ostalog opasnog otpada i bez odlaganja obavesti o tome Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine.

(3) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da sprečava radnje iz stava 1. ovog člana, ukloni smeće, otrovne supstance i ostali opasni otpad, kao i da preduzme sve mere sanacije oštećene šume.

Član 50 Zabrana promene vodnog režima u šumi

(1) Zabranjeno je odvodnjavanje i izvođenje drugih radova kojima se vodni režim u šumi menja tako da se ugrožava opstanak ili vitalnost šume.

(2) Pri izradi i sprovođenju projekata uređivanja izvorišta voda u šumskim ekosistemima, koji se donose u skladu sa posebnim propisima, neophodno je obezbediti dovoljnu količinu slobodne vode (biološki minimum) radi zadovoljavanja potreba biljnog i životinjskog sveta u šumi.

(3) Radovi iz st. 1. i 2. ovog člana mogu da se izvode ako je na projekat iz stava 2. ovog člana prethodno pribavljena saglasnost Ministarstva, a na teritoriji autonomne pokrajine saglasnost nadležnog organa autonomne pokrajine.

Član 51 Pravo i ograničenje pristupa u šumi

(1) Zabranjeno je u šumi bez dozvole sopstvenika, odnosno korisnika šuma:

1. 1) postavljanje privremenih objekata, šatora i osnivanje kampova;
2. 2) organizovanje masovnog okupljanja koje može naneti štetu šumi;
3. 3) postavljanje tabli i oznaka na način kojim se oštećuju stabla;
4. 4) postavljanje ograda;
5. 5) kretanje motornim vozilima izvan puteva koji su za to namenjeni, osim za službene potrebe;
6. 6) kretanje u zatvorenim i zabranjenim područjima, putevima, ograđenim lovištima, eksperimentalnim i poslovnim objektima;
7. 7) kretanje na površinama na kojima se vrše šumski radovi i pošumljavanje, seča, izgradnja objekata, lov i drugo.

(2) Građani imaju slobodan pristup šumi u svrhu uživanja, odmora i rekreacije, uz sopstvenu odgovornost za svoju bezbednost i obavezu da ne nanose štetu šumi.

(3) Slobodan pristup može biti ograničen u zaštićenim delovima šuma ili u delovima šuma u kojima je ugrožena bezbednost ljudi.

(4) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da vidljivim znakovima upozorenja obeleži deo šume u kojem je ograničen pristup.

Član 52 Paša u šumi

(1) Paša, brst ili žirenje u šumi može da se vrši samo uz dozvolu sopstvenika, odnosno korisnika šuma, koji može izdati dozvolu samo ako su paša, brst ili žirenje predviđeni planovima gazdovanja šumama i ako šuma nije u fazi obnavljanja.

(2) Paša je dozvoljena na šumskom zemljištu dok se ne izvrši njegovo pošumljavanje.

(3) Držaoci stoke mogu da koriste šumu za pašu, brst ili žirenje, samo pod nadzorom čuvara stoke.

(4) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma utvrđuje uslove pod kojima može da se vrši paša, brst ili žirenje (vreme paše, brsta ili žirenja, vrsta stoke, broj grla, visinu naknade, puteve za pogon stoke i slično).

Član 53 Divljač u šumi

(1) Pravno lice kojem je povereno gazdovanje divljači, u skladu sa propisom kojim se uređuje divljač i lovstvo, dužno je da brojnost i vrste divljači održava na takvom nivou da se ne narušava biološka ravnoteža šumskog ekosistema i ne sprečava sprovođenje ciljeva gazdovanja šumom.

(2) Planski dokumenti u lovstvu moraju biti u skladu s planom razvoja, osnovama i programima.

(3) Zabranjeno je intenzivno gajenje krupne divljači u ograđenim površinama u šumama u kojima je u toku proces obnavljanja (podmlađivanja).

Član 54 Gazdovanje semenskim objektima

Semenskim objektima, osim semenskim objektima za proizvodnju semena poznatog porekla, gazduje se na način kojim se obezbeđuje maksimalna proizvodnja kvalitetnog šumskog semena i omogućava lakše branje, odnosno sakupljanje semena.

Član 55 Radovi u semenskim objektima

Stabla i sastojine koji su priznati kao polazni materijal za proizvodnju šumskog semena, osim priznatog polaznog materijala za proizvodnju semena poznatog porekla, mogu se seći radi nege, da bi se postigla optimalna struktura za proizvodnju šumskog semena i uklonila stabla koja su suva ili toliko oštećena da im predstoji sušenje ili su izvor zaraze od biljnih bolesti ili štetočina.

Član 56 Bilans šumskog reproduktivnog materijala

(1) Šumski reproduktivni materijal autohtonih vrsta drveća sopstvenici i korisnici šuma obezbeđuju u skladu s Bilansom šumskog reproduktivnog materijala (u daljem tekstu: Bilans).

(2) Bilans sadrži naročito: vrste, kategoriju i količinu reproduktivnog materijala.

(3) Bilans vodi Ministarstvo.

(4) Ministar bliže propisuje sadržinu, način vođenja i izrade Bilansa.

Član 57 Odabiranje, obeležavanje i evidentiranje stabala za seču

(1) Seča stabala u šumama može da se vrši samo posle izvršenog odabiranja, obeležavanja doznačnim žigom i evidentiranja stabala za seču (u daljem tekstu: doznaka).

(2) Doznakom se smatra i obeležavanje površine šume planirane za čistu seču ili krčenje, kao i obeležavanje posebnim žigom panjeva bespravno posečenih stabala.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 58 Vršenje doznake

(1) Doznaku vrši stručno lice koje ima licencu za obavljanje stručnih poslova u gazdovanju šumama (u daljem tekstu: stručno lice).

(2) Stručnom licu Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine dodeljuje doznačni žig na ime.

(3) Pravo na žig ima stručno lice zaposleno kod korisnika, odnosno sopstvenika šuma koji šumama gazduje u skladu sa osnovom, odnosno stručno lice zaposleno kod pravnog lica iz člana 70. st 1. i 3. i člana 72. stav 2. ovog zakona.

(4) Izuzetno od stava 1. ovog člana, doznaku u izdanačkim šumama sopstvenika može da vrši tehničar šumarske struke s položenim stručnim ispitom i radnim iskustvom na tim poslovima od najmanje tri godine.

(5) Doznaka u šumama sopstvenika može da se vrši samo u prisustvu sopstvenika šuma ili lica koje on ovlasti.

(6) Pre vršenja doznake stručno lice dužno je da sopstveniku šume pruži odgovarajuće stručne savete.

(7) U šumama sopstvenika, doznaka se vrši samo ako sopstvenik šume pruži dokaz o vlasništvu i na licu mesta pokaže granice svoje šume.

(8) Ako sopstvenik šume posle izvršene doznake stabala za seču zahteva donošenje rešenja o odobrenju seče, pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona donosi rešenje u roku od sedam dana od dana podnošenja zahteva.

(9) Ministar bliže propisuje način i vreme doznake, dodeljivanja doznačnog žiga, način obeležavanja panjeva bespravno posečenih stabala, način evidentiranja tih stabala i panjeva u doznačnim knjigama, odnosno knjigama šumske krivice, oblik i sadržinu doznačnih žigova i žigova za šumsku krivicu i obrasce doznačne knjige, odnosno knjige šumske krivice.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 59 Seča

(1) Brisan je raniji stav 1. (vidi član 35. Zakona - 89/2015-12)

(2) Vreme, način i vrsta seče šuma određuje se planom razvoja*, osnovom, odnosno programom.

(3) Korisnik je dužan da korišćenje (seču, izradu i prodaju) drvnih sortimenata u državnim šumama vrši po principu maksimalnog kvalitativnog i kvantitativnog iskorišćenja.

(4) Seča šume* može da se izvodi na način i pod uslovima kojima se obezbeđuje zaštita ljudi i šume.

(5) Brisan je raniji stav 4. (vidi član 35. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 60 Promet posečenog drveta*

(1) Zabranjeno je da se posečeno drvo iz šume i šumsko drveće koje potiče sa površine koja se u smislu ovog zakona ne smatra šumom, stavlja u promet (kupuje, prodaje, poklanja, skladišti i prevozi saobraćajnim sredstvima), dok se ne žigoše šumskim žigom i izda propratnica, odnosno otpremnica, koja prati drvo u prometu.

(2) Žigosanje posečenog drveta i izdavanje propratnice, odnosno otpremnice vrši korisnik šuma, sopstvenik koji šumom gazduje u skladu sa osnovom, odnosno pravno lice iz člana 72. stav 2. ovog zakona.

(3) Žigosanje posečenog drveta iz šume sopstvenika – fizičkog lica i izdavanje propratnice, vrši pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona.

(4) Žigosanje posečenog drveta i izdavanje propratnice, odnosno otpremnice za šumsko drveće koje potiče sa površine koja se u smislu ovog zakona ne smatra šumom, vrši pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona, uz nadoknadu troškova koje snosi podnosilac zahteva.

(5) Pravo na žig ima lice zaposleno kod korisnika šuma, sopstvenika šuma koji gazduje šumom u skladu sa osnovom, pravnog lica iz člana 70. stav 1. i člana 72. stav 2. ovog zakona, a koje ima najmanje srednju stručnu spremu (IV stepena obrazovanja) šumarskog smera – šumarski tehničar.

(6) Žigosanje bespravno posečenog drveta za koje je u odgovarajućem postupku nadležni organ utvrdio da su prestali razlozi zbog kojih je drvo privremeno oduzeto, vrši korisnik, odnosno sopstvenik šume, a bespravno posečeno drvo koje je nadležni organ u propisanom postupku oduzeo, žigoše stručno lice zaposleno kod pravnog lica iz člana 70. stav 1. ovog zakona.

(7) Zabranjeno je vršiti preradu i skladištenje drveta ako drvo nije žigosano šumskim žigom i ako za isto nije izdata otpremnica, odnosno propratnica na način propisan ovim zakonom.

(8) Ministarstvo dodeljuje broj žiga za žigosanje posečenog drveta korisniku, sopstveniku šuma koji gazduje šumom u skladu sa osnovom, pravnom licu iz člana 70. stav 1. ovog zakona.

(9) Lice koje stavlja drvo u promet, osim fizičkog lica koje stavlja u promet drvo za sopstvene potrebe, dužno je da o tome vodi evidenciju na propisan način.

(10) Zabranjena je seča stabala i delova stabala za novogodišnje i druge praznike.

(11) Izuzetno od odredbe stava 10. ovog člana, seča može da se vrši:

1. 1) kada se vrši čišćenje i proreda u podmlađenim šumama predviđena osnovom ili programom;*
2. 2) kada su stabla iz stava 10. ovog člana namenski uzgajana u šumskim rasadnicima, šumskim čistinama ili na zemljištu ispod vodova (elektro i PTT).*

(12) Odredbe stava 10. ovog člana ne odnose se na vrhove četinarskih stabala posečenih putem redovnih seča obnavljanja i prorednih seča predviđenih osnovom ili programom.

(13) U slučajevima iz st. 11. i 12. ovog člana, četinarska stabla mogu da se stavljaju u promet ako su na mestu seče žigosana, odnosno obeležena na propisani način i ako je izdata propratnica, odnosno otpremnica.

(14) Za četinarska stabla namenjena za novogodišnje i druge praznike izdaje se propratnica, odnosno otpremnica.

(15) Ministar bliže propisuje oblik i sadržinu šumskog žiga, obrazac propratnice, odnosno otpremnice, uslove i način žigosanja posečenog drveta i način vođenja evidencije.

(16) Ministar bliže propisuje način žigosanja, odnosno obeležavanja četinarskih stabala, kao i izgled i sadržinu propratnice, odnosno otpremnice iz stava 13. ovog člana.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 61 Šumski red

(1) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da radove u gazdovanju šumama organizuje i izvršava u vreme i na način utvrđen u planovima gazdovanja šumama, kojima se obezbeđuje uspostavljanje i održavanje šumskog reda.

(2) Ako se poremeti šumski red, sopstvenik, odnosno korisnik šuma, dužan je da u najkraćem mogućem roku i na propisan način uspostavi šumski red.

(3) Ministar bliže propisuje način sprovođenja šumskog reda.

Član 62 Ostali šumski proizvodi

Sakupljanje ostalih šumskih proizvoda (šumskih plodova, lekovitog i drugog bilja, korišćenje kamena, peska, šljunka, humusa, kao i pčelarenje i drugo) može da se vrši uz odobrenje korisnika, odnosno sopstvenika šuma, a u skladu s projektom korišćenja ostalih šumskih proizvoda.

Član 63 Izgradnja objekata u šumama

(1) U šumama mogu da se grade objekti u skladu s planovima gazdovanja šumama i posebnim propisom kojim se uređuje oblast divljači i lovstva.

(2) U šumi i na udaljenosti manjoj od 200 m od ruba šume ne mogu da se grade ćumurane, krečane, ciglane i drugi objekti sa otvorenom vatrom.

Član 64 Tehnička infrastruktura

Tehnička infrastruktura (šumske saobraćajnice, protivpožarne pruge i drugi objekti koji služe gazdovanju šumama) planira se, gradi, održava i koristi na način koji ne ugrožava:

1. 1) izvorišta voda i vodne tokove;
2. 2) staništa značajna za opstanak divljih biljnih i životinjskih vrsta;
3. 3) proces prirodnog podmlađivanja u šumi;
4. 4) kulturnu i istorijsku baštinu;
5. 5) ostale opštekorisne funkcije šuma;
6. 6) stabilnost zemljišta i ne uzrokuje eroziju i bujice.

Član 65 Planiranje i izgradnja šumskih puteva

(1) Koncepcijska osnova planiranja razvoja mreže šumskih puteva određuje se planom razvoja za šumsku oblast, a mreža šumskih puteva za gazdinsku jedinicu detaljno se planira osnovom gazdovanja šumama.

(2) Koordinaciju planiranja, izgradnje, održavanja i sufinansiranja izgradnje i održavanja puteva radi gazdovanja šumama sopstvenika i stručni nadzor vrši stručno lice zaposleno kod pravnog lica iz člana 70. stav 1. ovog zakona, uz učešće predstavnika lokalne samouprave i sopstvenika šuma.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 66 Korišćenje i održavanje šumskih puteva

(1) Šumski putevi koriste se za potrebe gazdovanja šumama.

(2) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da redovno održava šumske puteve iz stava 1. ovog člana.

(3) Izuzetno od stava 1. ovog člana, šumski putevi mogu da se koriste i za ostale potrebe pod uslovima koje utvrdi korisnik, sopstvenik šuma koji gazduje šumama u skladu sa osnovom, odnosno lokalna samouprava za puteve u šumama sopstvenika kojima se gazduje u skladu s programom.

(4) Šumski putevi mogu da se koriste i za sportska takmičenja koja uključuju motorna vozila pod uslovima i na način utvrđen osnovom, odnosno programom.

(5) Korisnik šuma dužan je da vodi katastar šumskih puteva koji se koriste za potrebe gazdovanja šumama.

(6) Ministar bliže propisuje sadržinu i način vođenja katastra šumskih puteva iz stava 5. ovog člana.

Član 67 Popis šuma i šumskog zemljišta

(1) Korisnik šuma dužan je da vodi i održava evidenciju šuma i šumskog zemljišta kojima gazduje (u daljem tekstu: katastar šuma).

(2) Korisnik šuma dužan je da podnese zahtev državnom organu nadležnom za vođenje evidencije nepokretnosti za evidentiranje promena nastalih u prethodnoj godini, najkasnije do 31. marta tekuće godine.

(3) Organ državne uprave nadležan za vođenje evidencije nepokretnosti dužan je da bez naknade omogući Ministarstvu korišćenje podataka o šumama i šumskom zemljištu radi izrade planova gazdovanja šumama.

(4) Ministar bliže propisuje sadržinu i način vođenja katastra šuma.

Član 68 Informacioni sistem u šumarstvu

(1) Ministarstvo uspostavlja i vodi jedinstveni informacioni sistem za šume i šumarstvo Republike Srbije (u daljem tekstu: informacioni sistem).

(2) Informacionim sistemom obezbeđuju se sve neophodne informacije o stanju i promenama šumskog fonda za potrebe planiranja, praćenja stanja i izveštavanja.

(3) Poslovi izgradnje i održavanja informacionog sistema finansiraju se iz budžeta Republike Srbije, odnosno iz budžeta autonomne pokrajine.

(4) Ministar bliže propisuje sadržinu, način upravljanja, održavanja i korišćenja informacionog sistema.

Član 69 Upravljanje šumama

(1) Upravljanje šumama kao prirodnim bogatstvom u nadležnosti je Republike Srbije.

(2) Upravljanje šumama Republika Srbija ostvaruje preko Ministarstva, na teritoriji autonomne pokrajine preko nadležnog organa autonomne pokrajine, kao i preko pravnih lica za gazdovanje šumama u državnoj svojini i pravnih lica za gazdovanje šumama sopstvenika.

Član 70 Gazdovanje šumama u državnoj svojini

(1) Šumama u državnoj svojini obuhvaćenim šumskim područjem, odnosno područjem nacionalnog parka gazduje javno preduzeće, odnosno privredno društvo čiji je osnivač Republika Srbija, odnosno autonomna pokrajina, a koje ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom i posebnim propisima.

(2) Izuzetno od odredbe stava 1. ovog člana, šumama u državnoj svojini može da gazduje i ustanova koja je gazdovala tim šumama do dana stupanja na snagu ovog zakona, ako ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom i posebnim propisima.

(3) Šumama u državnoj svojini može da gazduje i javno preduzeće ili privredno društvo čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave, koje je do dana stupanja na snagu ovog zakona gazdovalo tim šumama, a koje ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom i posebnim propisima.

(4) Zaštitnim pojasevima drveća i šuma koje su nastale pošumljavanjem neobraslih površina posle stupanja na snagu ovog zakona, može da gazduje javno preduzeće ili privredno društvo čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina, odnosno jedinica lokalne samouprave, a koja ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom i posebnim propisima.

(5) Brisan je raniji stav 5. (vidi član 38. Zakona - 89/2015-12)

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 71 Poslovi u šumama sopstvenika za koje se donosi program

(1) Pravno lice iz člana 70. stav 1. ovog zakona pruža sopstvenicima šuma za koje se donosi program stručnu i savetodavnu podršku i vrši sledeće poslove:

1. 1) izradu godišnjeg plana gazdovanja šumama;*
2. 2) izradu programa podizanja novih šuma i unapređenja stanja postojećih šuma;*
3. 3) izradu plana zaštite šuma od požara;*
4. 4) doznaku stabala za seču;*
5. 5) praćenje uticaja biotičkih i abiotičkih činilaca na zdravstveno stanje šuma;*
6. 6) žigosanje posečenog drveta i izdavanje propratnice;*
7. 7) premer, obračun i evidenciju bespravno posečenog drveta;*
8. 8) evidenciju izvršenih radova na zaštiti, gajenju i korišćenju šuma u programu;*
9. 9) obaveštava nadležni organ o bespravnim radnjama;*
10. 10) vrši i druge stručno-savetodavne poslove.*

(2) Poslove iz stava 1. ovog člana može da vrši i udruženje sopstvenika šuma iz člana 73. ovog zakona, ako ima zaposleno stručno lice.

(3) Poslovi iz stava 1. ovog člana obavljaju se kao povereni.

(4) Poslovi iz stava 1. ovog člana u šumama sopstvenika za koje se donosi program finansiraju se iz sredstava budžeta Republike Srbije, a za teritoriju autonomne pokrajine iz budžeta autonomne pokrajine.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 72 Poslovi u šumama sopstvenika za koje se donosi osnova

(1) Poslove iz člana 71. stav 1. ovog zakona u šumama sopstvenika za koje se donosi osnova vrši sopstvenik šuma.

(2) Poslove iz člana 71. stav 1. ovog zakona u ime i za račun sopstvenika šume obavlja i drugo pravno lice koje ispunjava uslove propisane ovim zakonom i drugim propisima.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 73 Udruženja sopstvenika šuma

(1) Radi ostvarivanja, unapređenja i zaštite zajedničkih prava i interesa, sopstvenici šuma mogu osnivati udruženja, u skladu s posebnim propisom kojim se uređuje udruženje.

(2) Udruženje iz stava 1. ovog člana koje poseduje više od 100 ha šume, bez obzira na ukupnu površinu šuma u svojini, ima prioritet pri korišćenju sredstva Budžetskog fonda, odnosno Budžetskog pokrajinskog fonda.

(3) Udruženje iz stava 1. ovog člana dužno je da sprovodi mere gazdovanja šumama utvrđene programom.

Član 74 Registar sopstvenika šuma

(1) Sopstvenici šuma, odnosno udruženja sopstvenika šuma upisuju se u Registar sopstvenika šuma.

(2) Registar sopstvenika šuma vodi Ministarstvo.

(3) U Registru sopstvenika šuma vode se naročito podaci o sopstveniku, površini šuma, stanju šuma.

(4) Ministar bliže propisuje uslove za upis u Registar sopstvenika šuma i brisanje iz Registra sopstvenika šuma, kao i sadržinu i način vođenja tog registra.

Član 75 Savet za šume

(1) Radi razmatranja stručnih pitanja, davanja stručnih mišljenja i učešća u realizaciji projektnih zadataka u oblasti unapređivanja šuma i šumarstva, ministar, u skladu s propisima kojima se uređuje državna uprava, rešenjem osniva posebnu radnu grupu – Savet za šume (u daljem tekstu: Savet).

(2) Poslovi Saveta su:

1. 1) učestvovanje u izradi, analizi i praćenju sprovođenja nacionalne šumarske i lovne politike, propisa, strategija i programa;
2. 2) razmatranje analiza, ocena i informacija o problemima šuma i šumarstva i davanje predloga na planove gazdovanja šumama, ruralnog razvoja i zaštite prirode;
3. 3) razmatranje programa istraživanja, planova razvoja i transfera znanja u šumarstvu i lovstvu, ruralnom razvoju i zaštiti prirode i davanje mišljenja na predložene projekte;
4. 4) saradnja sa ostalim sektorima značajnim za šumu i šumarstvo.

(3) Savet čini najmanje pet članova koje imenuje ministar.

(4) Savet čine predstavnici Ministarstva, nadležnog organa autonomne pokrajine, istaknuti stručni i naučni radnici iz institucija i organizacija iz oblasti šumarstva i srodnih oblasti, kao i predstavnici sopstvenika šuma.

(5) Sredstva za obavljanje poslova Saveta obezbeđuju se iz budžeta Republike Srbije.

Član 76 Sredstva za finansiranje delatnosti od opšteg interesa

Delatnosti od opšteg interesa iz člana 4. ovog zakona finansiraju se iz:

1. 1) sredstava za obnovu – reprodukciju šuma;
2. 2) budžeta Republike Srbije, odnosno autonomne pokrajine;
3. 3) Budžetskog fonda, odnosno Budžetskog pokrajinskog fonda.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 77 Obveznik izdvajanja sredstava

(1) Sredstva za obnovu – reprodukciju šuma su:

1. 1) sredstva za reprodukciju šuma;
2. 2) sredstva za amortizaciju intenzivnih šumskih zasada.

(2) Sredstva za reprodukciju šuma koje se prirodno obnavljaju, odnosno sredstva amortizacije intenzivnih šumskih zasada izdvaja korisnik, odnosno sopstvenik šuma koji gazduje šumama u skladu sa osnovom.

(3) Sredstva za reprodukciju iz stava 1. tačka 1) ovog člana koriste se prioritetno za održavanje šuma i izradu planova gazdovanja šumama, a neutrošena sredstva u tekućoj godini moraju se iskoristiti kao učešće u finansiranju mera utvrđenih programima razvoja iz člana 19. ovog zakona, odnosno godišnjim programom korišćenja sredstava u narednoj godini.

Član 78 Način obračuna sredstava

(1) Osnovicu za obračun sredstava iz člana 77. ovog zakona čini tržišna vrednost izrađenih drvnih sortimenata na mestu seče.

(2) Na osnovicu iz stava 1. ovog člana primenjuje se stopa od najmanje 15 %.

Član 79 Evidencija sredstava

Korisnik šuma dužan je da obračuna i evidentira sredstva iz člana 77. ovog zakona, kao i da evidentira njihovo korišćenje.

Član 80 Sredstva iz budžeta Republike Srbije, autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave*

(1) U budžetu Republike Srbije, odnosno budžetu autonomne pokrajine, obezbeđuju se sredstva za realizaciju mera iz programa razvoja iz člana 19. ovog zakona, i to za:

1. 1) podizanje stepena šumovitosti pošumljavanjem;*
2. 2) unapređivanje stanja šumskih zasada;*
3. 3) prevođenje izdanačkih šuma u viši uzgojni oblik;*
4. 4) proizvodnju šumskog reproduktivnog materijala;*
5. 5) zaštitu šuma;*
6. 6) negu i obnavljanje prirodnih sastojina;*
7. 7) izgradnju, rekonstrukciju i održavanje šumskih kamionskih puteva;*
8. 8) korišćenje ostalih potencijala šuma;*
9. 9) sanaciju površina oštećenih dejstvom prirodne nepogode;*
10. 10) izradu i realizaciju razvojnih planova u šumarstvu.*

(2) Sredstva iz stava 1. ovog člana koriste se u skladu sa godišnjim programom raspodele sredstava koji donosi Vlada, odnosno izvršni organ autonomne pokrajine.

(3) Sredstva iz stava 1. ovog člana dodeljuju se na osnovu sprovedenog javnog konkursa.

(4) Iz budžeta jedinice lokalne samouprave mogu se finansirati aktivnosti na unapređenju opštekorisnih funkcija šuma od značaja za lokalnu samoupravu (komunalne, sportsko-rekreativne i druge aktivnosti i objekti), u skladu sa programom koji donosi nadležni organ lokalne samouprave.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 81 Budžetski fond

(1) Radi ostvarivanja opšteg interesa i dugoročnih ciljeva zasnovanih na principima održivog gazdovanja šumama utvrđenih Programom razvoja šumarstva na teritoriji Republike Srbije i planovima gazdovanja šumama ustanovljava se Budžetski fond, koji se vodi odvojeno u okviru glavne knjige trezora na povezanim evidencionim računima.

(2) Budžetski fond osniva se na neodređeno vreme.

(3) Budžetskim fondom upravlja Ministarstvo.

(4) Po ukidanju Budžetskog fonda prava i obaveze preuzima Ministarstvo.

Član 82 Izvori sredstava Budžetskog fonda

(1) Sredstva Budžetskog fonda obezbeđuju se iz:

1. 1) dela naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta;
2. 2) brisana je (vidi član 1. Zakona - 93/2012-28);
3. 3) budžeta Republike Srbije;
4. 4) fondova namenjenih ruralnom razvoju, zaštiti životne sredine, zaštiti voda, regionalnom razvoju i drugih fondova;
5. 5) drugih izvora u skladu sa zakonom.

(2) Izvori finansiranja Budžetskog fonda su i drugi prihodi, i to:

1. 1) brisana je (vidi član 43. Zakona - 89/2015-12)
2. 2) brisana je (vidi član 43. Zakona - 89/2015-12)
3. 3) sredstva ostvarena promenom namene šuma;
4. 4) sredstva ostvarena otuđenjem šuma i šumskog zemljišta u državnoj svojini;
5. 5) sredstva ostvarena od donacija.

(3) Sredstva ostvarena od naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta u visini od 70% prihod su budžeta Republike Srbije, a u visini od 30% prihod su budžeta jedinice lokalne samouprave.

(4) Naknade iz st. 1. i 2. ovog člana prihod su budžeta Republike Srbije i koriste se namenski preko Budžetskog fonda.

Član 83 Budžetski pokrajinski fond

(1) Radi ostvarivanja opšteg interesa i dugoročnih ciljeva zasnovanih na principima održivog gazdovanja šumama utvrđenih Programom razvoja šumarstva na teritoriji autonomne pokrajine i planovima gazdovanja šumama ustanovljava se Budžetski pokrajinski fond koji se vodi u okviru glavne knjige trezora na povezanim evidencionim računima.

(2) Budžetski pokrajinski fond osniva se na neodređeno vreme.

(3) Budžetskim pokrajinskim fondom upravlja nadležni organ autonomne pokrajine.

(4) Po ukidanju Budžetskog pokrajinskog fonda prava i obaveze preuzima nadležni organ autonomne pokrajine.

Član 84 Izvori sredstava Budžetskog pokrajinskog fonda

(1) Sredstva Budžetskog pokrajinskog fonda obezbeđuju se iz:

1. 1) dela naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta koja se ostvaruje na teritoriji autonomne pokrajine;
2. 2) brisana je (vidi član 2. Zakona - 93/2012-28);
3. 3) budžeta autonomne pokrajine;
4. 4) fondova namenjenih ruralnom razvoju, zaštiti životne sredine, zaštiti voda, regionalnom razvoju i drugih fondova za autonomnu pokrajinu;
5. 5) drugih izvora u skladu sa zakonom;

(2) Naknade iz stava 1. ovog člana, kao i naknade iz člana 82. stav 2. ovog zakona koje se ostvaruju na teritoriji autonomne pokrajine prihod su budžeta autonomne pokrajine i koriste se namenski preko Budžetskog pokrajinskog fonda.

(3) Sredstva ostvarena od naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta koja se ostvaruje na teritoriji autonomne pokrajine u visini od 70% prihod su budžeta autonomne pokrajine, a u visini od 30% prihod su budžeta jedinice lokalne samouprave, koja se nalazi na teritoriji autonomne pokrajine.

Član 85 Naknada za korišćenje šuma i šumskog zemljišta

Prestao je da važi (vidi član 278. Zakona - 95/2018-267)

Član 86

Brisan je (vidi član 3. Zakona - 93/2012-28)

Član 87 Naplata naknada

Prestao je da važi (vidi član 278. Zakona - 95/2018-267)

Član 88 Korišćenje sredstava Budžetskog fonda, Budžetskog pokrajinskog fonda i budžeta jedinice lokalne samouprave

(1) Sredstva Budžetskog fonda, odnosno Budžetskog pokrajinskog fonda koriste se za sprovođenje mera utvrđenih programom* razvoja iz člana 19. ovog zakona, kao i godišnjim programom korišćenja sredstava.

(2) Brisan je raniji stav 2. (vidi član 45. Zakona - 89/2015-12)

(3) Sredstva budžeta jedinice lokalne samouprave iz člana 82. stav 3. i člana 84. stav 3. ovog zakona, koriste se za namene utvrđene u članu 80. stav 1. ovog zakona*.

(4) Izveštaj o trošenju sredstava iz stava 2. ovog člana jedinica lokalne samouprave dostavlja Ministarstvu do 31. marta tekuće godine za prethodnu godinu.

(5) Ministarstvo, odnosno nadležni organ autonomne pokrajine sredstva iz stava 1. ovog člana dodeljuje na osnovu sprovedenog javnog konkursa.

(6) Godišnji program korišćenja sredstava za namene iz stava 1. ovog člana donosi Vlada, odnosno izvršni organ autonomne pokrajine.

(7) Ministar bliže propisuje uslove, kao i način dodele i korišćenja sredstava iz godišnjeg programa iz stava 1. ovog člana.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 89 Nedostatak sredstava

(1) Ako sredstva Budžetskog fonda, odnosno Budžetskog pokrajinskog fonda u tekućoj godini ne budu dovoljna za izvršavanje nastalih obaveza zbog iznenadne ugroženosti šuma ili bitno izmenjenih okolnosti u izradi i sprovođenju planova gazdovanja šumama koje nije bilo moguće predvideti, nedostajuća sredstva će se obezbediti iz budžeta Republike Srbije, odnosno budžeta autonomne pokrajine i sredstava korisnika šuma.

(2) Neutrošena sredstva Budžetskog fonda, odnosno Budžetskog pokrajinskog fonda u toku tekuće godine prenose se za iste namene u narednoj godini.

Član 90

(1) U osnovama i programima utvrđuje se vrednost šuma na način utvrđen ovim zakonom.

(2) Vrednost šume, u smislu ovog zakona, čini vrednost drveta, zemljišta, ostalih proizvoda i opštekorisnih funkcija šuma.

(3) Vrednost šume utvrđena u osnovama primenjuje se u sledećim slučajevima: pravnog prometa; * šumske štete; sudskih i upravnih postupaka i sporova, osim protiv konačnog poreskog upravnog akta; ocene i procene potencijala šuma za društveni razvoj; ocene uspešnosti gazdovanja šumama (pri sertifikaciji šuma); praćenja i analiziranja stanja šuma; u drugim slučajevima.

(4) Vrednost šume utvrđuje se u godini usvajanja planova gazdovanja šumama, a u toku važenja osnova i programa vrednost dela šume se, po potrebi, utvrđuje na način utvrđen ovim zakonom.

(5) Ministar bliže propisuje način utvrđivanja vrednosti šuma.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 91 Komora inženjera šumarstva Srbije

(1) Radi unapređenja uslova za obavljanje stručnih poslova u šumarstvu, zaštite opšteg i pojedinačnog interesa u obavljanju poslova i organizovanju u pružanju usluga u šumarstvu, kao i radi ostvarivanja drugih ciljeva osniva se Komora inženjera šumarstva Srbije (u daljem tekstu: Komora).

(2) Članovi Komore su inženjeri šumarske struke.

(3) Komora je pravno lice sa sedištem u Beogradu.

Član 92 Poslovi Komore

(1) Komora obavlja sledeće poslove:

1. 1) utvrđuje prava i dužnosti i etičke norme ponašanja članova u obavljanju poslova iz člana 91. ovog zakona;
2. 2) utvrđuje ispunjenost uslova za izdavanje licence;
3. 3) proverava usklađenost izdatih licenci s propisima drugih zemalja;
4. 4) vodi evidenciju lica kojima su izdate licence;
5. 5) organizuje sudove časti za utvrđivanje povreda profesionalnih standarda i normativa (profesionalne odgovornosti), kao i za izricanje mera za te povrede;
6. 6) obavlja i druge poslove u skladu sa zakonom i statutom.

(2) Organizacija i način obavljanja poslova iz stava 1. ovog člana bliže se uređuje statutom i opštim aktima Komore.

(3) Na statut i opšte akte Komore saglasnost daje Ministarstvo.

Član 93 Organi Komore

(1) Organi Komore su: skupština, upravni odbor, nadzorni odbor i predsednik.

(2) Broj, sastav, delokrug i način izbora organa iz stava 1. ovog člana utvrđuje se statutom Komore.

Član 94 Sredstva za rad Komore

(1) Sredstva za rad Komore su: članarine, taksa* za izdavanje licence, donacije, sponzorstva, pokloni i drugi izvori u skladu sa zakonom.

(2) Sredstva za osnivanje i početak rada komore obezbeđuju se u budžetu Republike Srbije.

(3) Komora utvrđuje visinu članarine i takse* za izdavanje licence iz stava 1. ovog člana uz prethodnu saglasnost ministra.

(4) Nadzor nad zakonitošću rada Komore vrši Ministarstvo.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 95 Licenca

(1) Licencu za obavljanje stručnih poslova u gazdovanju šumama (u daljem tekstu: licenca) može da dobije lice koje ima stečeno visoko obrazovanje na studijama drugog stepena (diplomske akademske studije - master, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno koje je steklo obrazovanje na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine iz oblasti šumarstva, šumarskog smera i koje ima položeni državni stručni ispit, kao i stručni ispit za sticanje licence za obavljanje određenih poslova.

(2) Ministar bliže propisuje program i način polaganja stručnog ispita za sticanje licence, obrazac zapisnika o polaganju stručnog ispita i obrazac uverenja o položenom stručnom ispitu.

Član 96 Postupak izdavanja i oduzimanja licence

(1) Postupak izdavanja i oduzimanja licence sprovodi Komora.

(2) Troškove izdavanja snosi lice koje podnese zahtev za izdavanje licence.

(3) Komora pokreće postupak za oduzimanje licence po službenoj dužnosti, na predlog lica ovlašćenog za proveru stručnog rada imalaca licenci, kao i drugih lica koja pruže dokaze da je imalac licence izvršio teže povrede struke, utvrđene statutom Komore.

(4) Licu koje izgubi uverenje o licenci Komora će na njegov zahtev i o njegovom trošku izdati duplikat uverenja.

(5) Komora vodi imenik izdatih i oduzetih licenci.

(6) Komora je dužna da na veb-sajtu Komore objavljuje spisak lica koja imaju važeće licence s podacima potrebnim za uspostavljanje kontakta s tim licima.

Član 97

(1) Izvođenjem radova na zaštiti, gajenju i korišćenju šuma može da se bavi pravno lice, odnosno preduzetnik koji je registrovan za obavljanje tih delatnosti u Registru privrednih subjekata i koji ispunjava uslove u pogledu opreme i stručnog kadra.

(2) Ministar bliže propisuje uslove u pogledu opreme i stručnog kadra iz stava 1. ovog člana.

Član 98 Otuđivanje i zamena šuma u državnoj svojini

(1) Šume i šumsko zemljište u državnoj svojini ne mogu da se otuđuju, osim u slučaju komasacije, kao i u slučajevima utvrđenim ovim zakonom.

(2) Korisnik šume može, uz saglasnost Vlade, deo šume ili šumskog zemljišta u državnoj svojini, u kojoj ne može da se organizuje racionalno gazdovanje, da proda po tržišnim uslovima ili zameni za šumu ili šumsko zemljište sopstvenika šume ako su te šume izolovane, odnosno ako su enklave ili poluenklave u kompleksu šuma u državnoj svojini.

(3) Sredstva ostvarena po osnovu stava 2. ovog člana prihod su budžeta Republike Srbije, odnosno budžeta autonomne pokrajine i koriste se namenski preko budžetskih fondova iz čl. 81. i 83. ovog zakona, i to prvenstveno za pribavljanje šuma ili šumskog zemljišta radi povećanja i ukrupnjavanja poseda u državnoj svojini.

Član 99 Zakup šumskog zemljišta u državnoj svojini

(1) Šume u državnoj svojini ne mogu se davati u zakup.

(2) Šumsko zemljište u državnoj svojini može da se da u zakup do njegovog privođenja nameni utvrđenoj planovima gazdovanja šumama.

Član 99a Šumskom zemljištu iz stava 2. ovog člana koje se daje u zakup ne može se menjati namena za vreme trajanja zakupa.*

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 100 Pravo preče kupovine

(1) Sopstvenik šume koji namerava da proda šumu dužan je da tu šumu prvo ponudi na prodaju korisniku šume ako se ona graniči sa šumom u državnoj svojini.

(2) Sopstvenik šume dužan je da u ponudi navede uslove i cenu prodaje.

(3) Korisnik šume dužan je da se o ponudi izjasni u roku od 30 dana.

(4) Ako ponuda ne bude prihvaćena u propisanom roku, sopstvenik šume može šumu prodati uz iste ili za njega povoljnije uslove od onih iz ponude.

(5) Ugovor zaključen protivno odredbama st. 1. do 4. ovog člana je ništavan.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 101 Komasacija šuma i šumskog zemljišta

(1) Komasacija šuma i šumskog zemljišta može se vršiti u skladu s posebnim propisom kojim se uređuje komasacija poljoprivrednog zemljišta.

(2) Šume i šumsko zemljište uređeno komasacijom ne može da se usitni na parcele čija je površina manja od 0,5 ha.

(3) Organ koji vodi postupak komasacije dužan je da pre donošenja odluke o komasaciji pribavi saglasnost Ministarstva, a na teritoriji autonomne pokrajine saglasnost nadležnog organa autonomne pokrajine.

Član 102 Uknjiženje svojine i evidencija

(1) Sopstvenik šuma je dužan da kod nadležnih organa pokrene propisane postupke radi: razrešavanja spornih imovinsko-pravnih pitanja; sticanja i pribavljanja propisane dokumentacije o pravu svojine; uknjiženja tih prava u javne knjige kod organa nadležnog za vođenje nepokretnosti; deobe suvlasničke šume i uspostavljanja i utvrđivanja granica svojih šuma.

(2) Šume sopstvenika za koje je donet program ne mogu da se usitnjavaju na parcele manje od 0,5 ha.

(3) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma na području na kome se snima stanje šuma radi izrade planova gazdovanja šumama, odnosno projekata komasacije ili arondacije zemljišta i šuma mora da dozvoli slobodan pristup licima koja obavljaju te poslove.

(4) Korisnik šuma dužan je da uspostavi i vodi evidenciju propisane dokumentacije o sticanju prava svojine.

Član 103 Ograničavanje šuma

(1) Sopstvenik, odnosno korisnik šuma dužan je da u skladu s posebnim propisom kojim se uređuje državni premer i katastar izvrši ograničavanje svojih šuma, u obimu i u roku utvrđenom u planovima gazdovanja šumama.

(2) Korisnik šuma dužan je da izvršava obavezu iz stava 1. ovog člana u skladu s godišnjim programom ograničavanja šuma, koji donosi do 31. oktobra tekuće godine za narednu godinu.

(3) Na program iz stava 2. ovog člana saglasnost daje Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine, u roku od 30 dana od dana dostavljanja programa.

(4) Sredstva za ograničavanje šuma u državnoj svojini obezbeđuju se iz budžeta Republike Srbije, a za teritoriju autonomne pokrajine iz budžeta autonomne pokrajine.

(5) Ministar bliže uređuje način izrade programa iz stava 2. ovog člana.

Član 104 Nadzor nad primenom zakona

(1) Inspekcijski nadzor nad sprovođenjem odredaba ovog zakona i propisa donetih na osnovu ovog zakona vrši Ministarstvo preko šumarskog inspektora u okviru delokruga utvrđenog ovim zakonom.

(2) Autonomnoj pokrajini poverava se, kao povereni posao državne uprave, vršenje inspekcijskog nadzora nad primenom odredaba ovog zakona za šumska područja na teritoriji autonomne pokrajine.

Član 105 Uslovi koje mora da ispunjava šumarski inspektor

Poslove šumarskog inspektora može da vrši lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz naučne oblasti biotehničke nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama (dipl. inženjer šumarstva, master inženjer šumarstva, specijalista inženjer šumarstva, specijalista strukovni inženjer šumarstva), odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje tri godine radnog iskustva u struci.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 106 Službena legitimacija i službeno odelo

(1) U obavljanju poslova inspekcijskog nadzora šumarski inspektor mora da ima službenu legitimaciju.

(2) Šumarski inspektor obavlja poslove inspekcijskog nadzora u propisanom službenom odelu.

(3) Ministar bliže propisuje obrazac i sadržinu legitimacije, izgled službenog odela kao i način vođenja evidencije o izdatim službenim legitimacijama.

Član 107 Obaveza lica nad kojima se vrši inspekcijski nadzor

Fizičko, odnosno pravno lice dužno je da šumarskom inspektoru omogući vršenje inspekcijskog nadzora, da mu bez odlaganja stavi na uvid i raspolaganje sve dokaze i da da izjavu o činjenicama koje su značajne za utvrđivanje nepravilnosti u primeni propisa.

Član 108 Prava i dužnosti šumarskog inspektora

U vršenju poslova šumarske inspekcije šumarski inspektor ima pravo i dužnost da utvrđuje i proverava:

1. 1) da li se promena namene šuma vrši u skladu sa odredbama ovog zakona;*
2. 2) da li se šumom za koju je izvršena promena namene gazduje do njenog privođenja planiranoj nameni u skladu sa ovim zakonom (član 10. stav 5);*
3. 3) izradu i sprovođenje planova gazdovanja šumama;*
4. 4) sprovođenje godišnjeg plana gazdovanja šumama, izvođačkog projekta gazdovanja šumama i sanacionog plana;*
5. 5) da li se u planovima gazdovanja šumama vodi evidencija izvršenih radova u šumi i šumska hronika u skladu sa čl. 34. i 35. ovog zakona;*
6. 6) sprovođenje mera zaštite šuma u skladu sa odredbama čl. 39–44. ovog zakona;*
7. 7) sprovođenje mera zaštite šuma od požara u skladu sa odredbama člana 46. stav 10. ovog zakona;*
8. 8) da li se odabiranje, obeležavanje, evidentiranje stabala za seču, odnosno doznaka stabala sprovodi u skladu sa odredbama čl. 57. i 58. ovog zakona;*
9. 9) da li se seča šuma vrši u skladu sa odredbama člana 59. ovog zakona;*
10. 10) da li se promet, žigosanje posečenog drveta i izdavanje propratnice, odnosno otpremnice vrši u skladu sa odredbama člana 60. ovog zakona;*
11. 11) da li se prerada, skladištenje i evidencija drveta u prometu vrši u skladu sa ovim zakonom;*
12. 12) da li se promet četinarskih stabala za novogodišnje i druge praznike vrši u skladu sa odredbama člana 60. ovog zakona;*
13. 13) održavanje i uspostavljanje šumskog reda;*
14. 14) da li se šumske saobraćajnice izgrađuju u skladu sa odredbama člana 64. ovog zakona;*
15. 15) da li se radovi u šumama sopstvenika – fizičkih lica sprovode u skladu sa odredbama člana 71. ovog zakona;*
16. 16) obračun i plaćanje naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta;*
17. 17) da li se sredstva ostvarena od naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta koriste u skladu sa ovim zakonom;*
18. 18) sprovođenje mera koje se finansiraju sredstvima Budžetskog fonda, odnosno Budžetskog pokrajinskog fonda;*
19. 19) da li su ispunjeni uslovi za obavljanje poslova u šumarstvu u skladu sa odredbom člana 97. ovog zakona;*
20. 20) da li se šumsko zemljište daje u zakup i koristi u skladu sa odredbama člana 99. ovog zakona;*
21. 21) poslovne knjige i ostalu dokumentaciju, radi kontrole primene ovog zakona;*
22. 22) da li se sprovode i druge odredbe propisane ovim zakonom.*

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 109 Mere koje nalaže šumarski inspektor

(1) U vršenju poslova iz člana 108. ovog zakona šumarski inspektor je ovlašćen i dužan da:

1. 1) privremeno obustavi korišćenje šuma koje se ne vrši pod uslovima utvrđenim ovim zakonom i propisima donetim na osnovu njega;
2. 2) privremeno oduzme šumske proizvode i predmete kojima je izvršen privredni prestup, odnosno prekršaj i predmete koji su nastali ili pribavljeni izvršenjem tih radnji;
3. 3) brisana je (vidi član 52. Zakona - 89/2015-12)
4. 4) naloži izvršavanje radova određenih planovima gazdovanja šumama, čije bi neizvršenje u predviđenom roku prouzrokovalo štetne posledice;
5. 5) u hitnim slučajevima, u kojima bi nastupila šteta po opšti interes, naredi mere za sprečavanje štete;
6. 6) brisana je (vidi član 52. Zakona - 89/2015-12)
7. 7) podnese zahtev za pokretanje prekršajnog postupka i prijavu za privredni prestup zbog kršenja odredbi ovog zakona i propisa donetih na osnovu njega;
8. 8) preduzme i druge mere u skladu sa ovim zakonom.

(2) Mere iz stava 1. tač. 1), 2), 4) i 5)* ovog člana šumarski inspektor nalaže rešenjem.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 110 Nadležnost za rešavanje po žalbi

(1) Na rešenje šumarskog inspektora može se izjaviti žalba ministru u roku od osam dana od dana donošenja rešenja.

(2) O žalbi ministar odlučuje rešenjem u roku od 15 dana od dana dostavljanja žalbe.

(3) Žalba ne odlaže izvršenje rešenja.

(4) Rešenje ministra iz stava 2. ovog člana je konačno i protiv njega može se pokrenuti upravni spor.

Član 111 Privredni prestup

Novčanom kaznom od 300.000 do 3.000.000 dinara kazniće se za privredni prestup pravno lice ako:

1. 1) vrši ili dozvoli pustošenje i krčenje šuma (član 9. stav 1. tačka 1);*
2. 2) vrši ili dozvoli čistu seču šuma koja nije planirana kao redovan vid obnavljanja šuma (član 9. stav 1. tačka 2);*
3. 3) vrši seču koja nije u skladu s planovima gazdovanja šumama (član 9. stav 1. tačka 3);*
4. 4) vrši ili dozvoli seču stabala zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta drveća (član 9. stav 1. tačka 4);*
5. 5) vrši ili dozvoli podbeljivanje stabala (član 9. stav 1. tačka 5);*
6. 6) vrši ili dozvoli seču semenskih sastojina i semenskih stabala koja nije predviđena planovima gazdovanja šumama (član 9. stav 1. tačka 8);*
7. 7) vrši promenu namene šuma i šumskog zemljišta suprotno odredbi člana 10. stav 1. ovog zakona;*
8. 8) prestala je da važi (vidi član 278. Zakona - 95/2018-267)
9. 9) vrši seču stabala, uništavanje podmlatka i sakupljanje semena strogo zaštićenih i zaštićenih vrsta šumskog drveća, utvrđenih posebnim propisom (član 13. stav 1);*
10. 10) ne izvrši sanaciju u skladu sa članom 16. stav 1. ovog zakona;*
11. 11) ne vrši sanaciju oštećenih šuma u skladu sa sanacionim planom (član 16. stav 3);*
12. 12) ne donese sanacioni plan u skladu sa odredbama člana 16. stav 6. ovog zakona;*
13. 13) ne izvrši rekultivaciju zemljišta na kojem se nalazi odlagalište jalovine, pepela, šljake i drugih opasnih i štetnih materija pod uslovima i na način propisan odredbom člana 16. stav 8. ovog zakona;*
14. 14) ne donese osnovu, odnosno program u skladu sa članom 25. ovog zakona;*
15. 15) ne izvrši izmene i dopune osnove, odnosno programa (član 25. stav 5);*
16. 16) ne donese osnovu u skladu sa članom 27. stav 2. ovog zakona;*
17. 17) vrši seču šuma posle isticanja roka važenja osnove, odnosno programa (član 27. stav 3);*
18. 18) ne sprovodi mere zaštite šuma u skladu sa odredbama člana 27. stav 4. ovog zakona;*
19. 19) ne sprovodi planove gazdovanja šumama u skladu sa odredbom člana 29. ovog zakona;*
20. 20) ne donese godišnji plan u skladu sa odredbama člana 30. ovog zakona;*
21. 21) ne donese izvođački projekat u skladu sa odredbama člana 31. ovog zakona;*
22. 22) ne vrši poslove čuvanja šuma u skladu sa članom 39. stav 1. ovog zakona;*
23. 23) ne organizuje službu čuvanja šuma u skladu sa članom 39. stav 2. ovog zakona;*
24. 24) ne prati uticaj biotičkih i abiotičkih činilaca na zdravstveno stanje šuma i ne preduzima blagovremeno mere za zaštitu šuma i šumskog zemljišta (član 42. stav 1);*
25. 25) ne izgradi i održava protivpožarnu infrastrukturu u skladu sa odredbama člana 46. stav 10. ovog zakona;*
26. 26) vrši ili dozvoli seču šume suprotno odredbi člana 57. ovog zakona;*
27. 27) vrši seču šume suprotno odredbi člana 59. ovog zakona;*
28. 28) vrši ili dozvoli izgradnju objekata u šumama suprotno članu 63. ovog zakona;*
29. 29) planiranje, gradnju, održavanje i korišćenje tehničke infrastrukture vrši suprotno članu 64. ovog zakona;*
30. 30) ne izdvaja sredstva za reprodukciju šuma, odnosno sredstva za amortizaciju intenzivnih šumskih zasada u skladu sa osnovom (član 77. stav 2. i član 78);*
31. 31) koristi sredstva za obnovu – reprodukciju šuma suprotno odredbi člana 77. stav 3. ovog zakona;*
32. 32) ne vrši obračun i evidenciju sredstava iz člana 77. ovog zakona, odnosno ne vodi evidenciju korišćenja tih sredstava (član 79);*
33. 33) prestala je da važi (vidi član 278. Zakona - 95/2018-267)
34. 34) koristi sredstva budžetskog fonda, odnosno budžetskog pokrajinskog fonda suprotno članu 88. ovog zakona;*
35. 35) vrši otuđivanje šume i šumskog zemljišta u državnoj svojini suprotno odredbi člana 98. stav 1. ovog zakona;*
36. 36) vrši zamenu šume ili šumskog zemljišta u državnoj svojini suprotno odredbi člana 98. stav 2. ovog zakona;*
37. 37) daje u zakup šumu i šumsko zemljište suprotno odredbama člana 99. ovog zakona.*

Član 112 Prekršaj pravnog lica

(1) Novčanom kaznom od 100.000 do 1.000.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako:

1. 1) vrši ili dozvoli pašu, brst stoke, kao i žirenje u šumi (član 9. stav 1. tačka 6);*
2. 2) vrši ili dozvoli sakupljanje ostalih šumskih proizvoda (gljive, plodovi, lekovito bilje, puževi i drugo) iz člana 9. stav 1. tačka 7) ovog zakona;*
3. 3) koristi kamen, šljunak, pesak, humus, zemlju i treset, osim za izgradnju infrastrukturnih objekata za gazdovanje šumama (član 9. stav 1. tačka 9);*
4. 4) vrši ili dozvoli samovoljno zauzimanje šuma, uništavanje ili oštećivanje šumskih zasada, oznaka i graničnih znakova, kao i izgradnju objekata koji nisu u funkciji gazdovanja šumama (član 9. stav 1. tačka 10);*
5. 5) vrši ili dozvoli odlaganje smeća i štetnih i opasnih materija i otpadaka, kao i zagađivanje šuma na bilo koji način (član 9. stav 1. tačka 11);*
6. 6) preduzima druge radnje kojima se slabi prinosna snaga šume ili ugrožavaju funkcije šume (član 9. stav 1. tačka 12);*
7. 7) ne donese projekat za podizanje zasada kratkog proizvodnog ciklusa (član 33);*
8. 8) ne vrši evidentiranje radova, odnosno ne vodi knjigu šumske hronike, u skladu sa odredbama čl. 34. i 35. ovog zakona;*
9. 9) ne sprovodi mere zaštite šuma u skladu sa odredbama člana 44. st. 3. i 4. ovog zakona;*
10. 10) ne donese plan zaštite šuma od požara u skladu sa članom 46. st. 2. i 3. ovog zakona;*
11. 11) ne prikuplja podatke o šumskim požarima, ne vodi evidenciju i ne dostavlja ih nadležnom ministarstvu (član 46. stav 6);*
12. 12) ne dostavi izveštaj o nastaloj šteti u skladu sa članom 46. stav 8. ovog zakona;*
13. 13) pali otvorenu vatru u šumi i na zemljištu u neposrednoj blizini šume, na udaljenosti manjoj od 200 m od ruba šume (član 47. stav 1);*
14. 14) u šumi, na šumskom zemljištu i na udaljenosti manjoj od 200 m od šume vrši odlaganje smeća, otrovnih supstanci i ostalog otpada, kao i izgradnju objekata za njihovo skladištenje, preradu ili uništavanje (član 49. stav 1);*
15. 15) ne spreči odlaganje smeća, otrovnih supstanci i ostalog opasnog otpada u šumi i neposrednoj blizini šume i ne obavesti o tome Ministarstvo, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine (član 49. stav 2);*
16. 16) ne spreči u šumi, na šumskom zemljištu i na udaljenosti manjoj od 200 m od šume odlaganje smeća, otrovnih supstanci i ostalog opasnog otpada, kao i izgradnju objekata za njihovo skladištenje, preradu ili uništavanje i ako ne preduzme sve mere sanacije oštećene šume (član 49. stav 3);*
17. 17) vrši odvodnjavanje i izvođenje drugih radova kojima se vodni režim u šumi menja tako da se ugrožava opstanak i vitalnost šume (član 50. stav 1);*
18. 18) pri izradi i sprovođenju projekata uređivanja izvorišta voda u šumskim ekosistemima postupa suprotno odredbi člana 50. stav 2. ovog zakona;*
19. 19) za radove iz člana 50. st. 1. i 2. ovog zakona nije pribavio saglasnost Ministarstva, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležnog organa autonomne pokrajine (član 50. stav 3);*
20. 20) postupi suprotno zabranama iz člana 51. stav 1. ovog zakona;*
21. 21) ne obeleži deo šume sa ograničenim pristupom vidljivim znakovima upozorenja (član 51. stav 4);*
22. 22) vrši pašu, brst ili žirenje u šumi suprotno odredbama člana 52. ovog zakona;*
23. 23) ne održava brojnost i vrste divljači na takvom nivou da se ne narušava biološka ravnoteža šumskog ekosistema i ako ne sprečava sprovođenje ciljeva gazdovanja šumom (član 53. stav 1);*
24. 24) donosi planske dokumente u lovstvu koji nisu u skladu sa planom razvoja, osnovama i programima (član 53. stav 2);*
25. 25) vrši intenzivno gajenje krupne divljači u ograđenim površinama u šumama u kojima je u toku proces obnavljanja (podmlađivanja) (član 53. stav 3);*
26. 26) vrši gazdovanje semenskim objektima suprotno odredbi člana 54. ovog zakona;*
27. 27) vrši radove u semenskim objektima suprotno odredbi člana 55. ovog zakona;*
28. 28) ne obezbeđuje šumski reproduktivni materijal autohtonih vrsta drveća u skladu sa bilansom (član 56. stav 1);*
29. 29) vrši doznaku suprotno odredbama člana 58. ovog zakona;*
30. 30) vrši ili dozvoli promet, kupovinu, prodaju, poklanjanje, skladištenje i prevoz saobraćajnim sredstvima drveta posečenog u šumi i drveta iz člana 5. stav 3. ovog zakona koje nije žigosano vidljivim šumskim žigom i za koje nije izdata otpremnica, odnosno propratnica koja prati drvo u prometu (član 60. stav 1);*
31. 31) žigosanje posečenog drveta ne vrši stručno lice iz člana 60. stav 5. ovog zakona;*
32. 32) vrši preradu i skladištenje drveta ako drvo nije žigosano i ako za isto nije izdata otpremnica, odnosno propratnica na način propisan ovim zakonom (član 60. stav 7);*
33. 33) ne vrši evidenciju drveta u prometu na propisan način (član 60. stav 9);*
34. 34) vrši seču četinarskih stabala za novogodišnje i druge praznike suprotno odredbama člana 60. st. 10. i 11. ovog zakona;*
35. 35) vrši ili dozvoli promet četinarskih stabala za novogodišnje i druge praznike suprotno odredbama člana 60. st. 4–13. ovog zakona;*
36. 36) ne uspostavi i ne održava šumski red (član 61. st. 1. i 2);*
37. 37) vrši sakupljanje ostalih šumskih proizvoda suprotno odredbi člana 62. ovog zakona;*
38. 38) koristi i održava šumske puteve suprotno odredbama člana 66. st. 1. i 2. ovog zakona;*
39. 39) koristi šumske puteve za sportska takmičenja suprotno odredbi člana 66. stav 4. ovog zakona;*
40. 40) ne vodi katastar šumskih puteva koji se koriste za potrebe gazdovanja šumama (član 66. stav 5);*
41. 41) ne vodi i ne održava evidenciju šuma i šumskog zemljišta u skladu sa članom 67. st. 1. i 2. ovog zakona;*
42. 42) ne sprovodi poslove predviđene u članu 71. ovog zakona;*
43. 43) ne sprovede mere gazdovanje šumama utvrđene programom (član 73. stav 3);*
44. 44) vrši ili dozvoli izvođenje radova na zaštiti, gajenju i korišćenju šuma, a ne ispunjava uslove iz člana 97. stav 1. ovog zakona;*
45. 45) proda šumu koju nije prethodno ponudio na prodaju korisniku šume, ako se ona graniči sa šumom u državnoj svojini (član 100. st. 1. i 2);*
46. 46) ne dozvoli slobodan pristup licima koja snimaju stanje šuma radi izrade planova gazdovanja šumama, odnosno projekata komasacije ili arondacije zemljišta i šuma (član 102. stav 3);*
47. 47) ne uspostavi i ne vodi evidenciju propisane dokumentacije o sticanju prava svojine (član 102. stav 4);*
48. 48) ne donese program ograničavanja i ne izvrši ograničavanje svojih šuma u skladu sa tim programom (član 103. st. 1. i 2);*
49. 49) ne pribavi saglasnost Ministarstva, a na teritoriji autonomne pokrajine nadležnog organa autonomne pokrajine na godišnji program ograničavanja šuma (član 103. stav 3);*
50. 50) ne postupi po rešenju šumarskog inspektora u skladu sa ovim zakonom;*
51. 51) onemogući šumarskom inspektoru vršenje radnji iz člana 107. ovog zakona.*

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 25.000 do 50.000 dinara i odgovorno lice u pravnom licu.

(3) Za prekršaj iz stava 1. tač. 2), 3), 30), 31), 32), 33), 34), 35) i 37) ovog člana pored novčane kazne izriče se i zaštitna mera oduzimanja proizvoda koji su pribavljeni izvršenjem prekršaja.

(4) Oduzeti proizvodi iz stava 3. ovog člana daju se na raspolaganje pravnom licu iz člana 70. stav 1. radi prodaje javnom licitacijom u skladu sa zakonom kojim se uređuje poreski postupak i poreska administracija.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 112a Prekršaj preduzetnika*

(1) Novčanom kaznom od 100.000 do 500.000 dinara kazniće se za prekršaj preduzetnik ako:

1. 1) vrši seču stabala suprotno odredbi člana 57. ovog zakona;*
2. 2) vrši ili dozvoli promet, kupovinu, prodaju, poklanjanje, skladištenje i prevoz saobraćajnim sredstvima drveta posečenog u šumi i drveta iz člana 5. stav 3. ovog zakona, koje nije žigosano jasno vidljivim šumskim žigom i za koje nije izdata otpremnica, odnosno propratnica koja prati drvo u prometu (član 60. stav 1);*
3. 3) vrši preradu i skladištenje drveta ako drvo nije žigosano na način propisan ovim zakonom (član 60. stav 7);*
4. 4) ne vrši evidenciju drveta u prometu na propisan način (član 60. stav 9);*
5. 5) ne uspostavi i ne održava šumski red (član 61. st. 1. i 2);*
6. 6) vrši sakupljanje ostalih šumskih proizvoda suprotno odredbi člana 62. ovog zakona;*
7. 7) vrši izgradnju objekata suprotno odredbama člana 63. stav 2. ovog zakona;*
8. 8) vrši izvođenje radova na zaštiti, gajenju i korišćenju šuma, a ne ispunjava uslove iz člana 97. stav 1. ovog zakona;*
9. 9) vrši seču četinarskih stabala za novogodišnje i druge praznike suprotno odredbama člana 60. st. 10. i 11. ovog zakona;*
10. 10) vrši promet četinarskih stabala za novogodišnje i druge praznike suprotno odredbama člana 60. stav 13. ovog zakona.*

(2) Za prekršaj iz stava 1. tač. 1), 2), 3), 6), 9) i 10) ovog člana, pored novčane kazne izriče se i zaštitna mera oduzimanja proizvoda koji su pribavljeni izvršenjem prekršaja.

(3) Oduzeti proizvodi iz stava 2. ovog člana daju se na raspolaganje pravnom licu iz člana 70. stav 1. ovog zakona radi prodaje javnom licitacijom u skladu sa zakonom kojim se uređuje poreski postupak i poreska administracija.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 113 Prekršaj fizičkog lica

(1) Novčanom kaznom od 10.000 do 100.000 dinara kazniće se za prekršaj fizičko lice ako onemogući izvršenje radnji iz čl. 41. i 107. i dozvoli ili izvrši radnje iz člana 111. stav 1. tač. 2), 3), 4), 5), 6), 9), 10), 11), 22), 26), 27), 28) i 33) i člana 112. stav 1. tač. 1), 2), 3), 4), 5), 6), 13),14), 15), 16) 17) 18), 19),20), 21), 22), 30), 32), 33), 34), 35), 36), 37), 38), 45), 46) i 50) ovog zakona.

(2) Za prekršaj iz člana 111. stav 1. tač. 2), 3),4), 5), 6), 9), 26) i 27) i člana 112. stav 1. tač. 2), 3), 30), 32) i 35) ovog zakona, pored novčane kazne, izriče se i zaštitna mera oduzimanja proizvoda koji su pribavljeni izvršenjem prekršaja.

(3) Oduzeti proizvodi iz stava 2. ovog člana daju se na raspolaganje pravnom licu iz člana 70. stav 1. ovog zakona radi prodaje javnom licitacijom u skladu sa zakonom kojim se uređuje poreski postupak i poreska administracija.

Izmenjen: Sl. glasnik RS 89/2015

Član 114 Usklađivanje poslovanja pravnih lica koja gazduju šumama u državnoj svojini

(1) Javno preduzeće za gazdovanje šumama „Srbijašume” i Javno preduzeće za gazdovanje šumama „Vojvodinašume” koja na dan stupanja na snagu ovog zakona obavljaju poslove gazdovanja šumama dužna su da svoje poslovanje i opšta akta usklade sa odredbama ovog zakona u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

(2) Druga pravna lica koja gazduju šumama u državnoj svojini, kao i sopstvenici šuma koji gazduju šumama u skladu sa osnovom, dužna su da svoje poslovanje i opšta akta usklade sa odredbama ovog zakona u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 115 Osnivanje Saveta za šume

Ministar će osnovati Savet za šume u roku od tri meseca od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 116 Rok za donošenje akata po osnovu ovlašćenja iz ovog zakona

(1) Programi razvoja iz člana 19. ovog zakona biće doneti u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

(2) Podzakonski akti koje Vlada, odnosno izvršni organ autonomne pokrajine donosi na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona, biće doneti u roku od pet godina od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 117 Dinamika donošenja osnova i programa

(1) Dinamiku donošenja osnova i programa u skladu sa odredbama ovog zakona utvrdiće ministar.

(2) Osnove i programi koji su doneti u skladu sa odredbama Zakona o šumama („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 83/92, 53/93 – dr. zakon, 54/93, 60/93 – ispravka, 67/93 – dr. zakon, 48/94 – dr. zakon, 54/96 i 101/05 – dr. zakon) primenjivaće se do donošenja osnova i programa u skladu sa dinamikom utvrđenom na način iz stava 1. ovog člana.

Član 118 Privremeni program gazdovanja

Do donošenja programa u skladu sa ovim zakonom šumama sopstvenika se gazduje na osnovu programa gazdovanja koje donosi korisnik šuma najkasnije do 31. oktobra tekuće godine za narednu godinu i na koji saglasnost daje Ministarstvo, a za teritoriju autonomne pokrajine nadležni organ autonomne pokrajine.

Član 119 Primena podzakonskih propisa

(1) Podzakonski propisi koje na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona donosi ministar biće doneti u roku od dve godine dana od stupanja na snagu ovog zakona.

(2) Do donošenja podzakonskih propisa na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona primenjuju se propisi doneti na osnovu Zakona o šumama („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 83/92, 53/93 – dr. zakon, 54/93, 60/93 – ispravka, 67/93 – dr. zakon, 48/94 – dr. zakon, 54/96 i 101/05 – dr. zakon) ako nisu u suprotnosti sa ovim zakonom.

Član 120 Prestanak važenja zakona

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o šumama („Službeni glasnik RS”, br. 46/91, 83/92, 53/93 – dr. zakon, 54/93, 60/93 – ispravka, 67/93 – dr. zakon, 48/94 – dr. zakon, 54/96 i 101/05 – dr. zakon), osim odredaba čl. 9. do 20. tog zakona.

Član 121 Stupanje na snagu zakona

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se istekom šestog meseca od dana njegovog stupanja na snagu.